#dergi

Aynılık cehennemini anlamak için Pluribus’un kurgusal dünyasına gitmeye gerek yok, akıllı telefonumuzun ekranını kaydırmamız yeterli. Bugünün sosyal medya algoritmaları, aslında ilkel bir kovan zihni simülasyonudur. Instagram’ın keşfet sekmesi veya TikTok akışı, bize kendi zihnimizin dijital yankısından başka bir şey sunmaz. Algoritma sadece hoşlandığımızı, onayladığımı ve benzediğimizi bize geri yansıtır. Sözü edilen yankı odalarında, ötekinin sesi kısılır, yalnızca kendi sesimizin izdüşümü kalır. Dijital kabilecilik, Pluribus’taki biyolojik birliğin provasıdır. Twitter’da (X) bir linç kampanyasına katılan binlerce insanın, o an bireysel muhakemelerini askıya alıp öfke dalgasıyla adeta kolektif bir bedenin uzantıları gibi hareket etmesi kovan zihninin ne kadar baştan çıkarıcı olduğunun kanıtıdır. Birey olmanın yükünden kurtulup, kalabalığın o sarhoş edici birliğinde erimek…

Sosyokültürel açıdan 'şifozrenik' bir çağda yaşıyoruz. Bir yandan teknolojinin ve bilimin ilerlemesiyle hayatlarımız çok daha kolaylaştı, öte yandan da doğadan gittikçe koptuk, mekanikleştik, robotlaştık, bedenimiz, zihnimiz ve ruhumuz birbirinden uzaklaştı. Bağımlılıklar, yeme bozuklukları, anksiyete, depresyon, melankoli... Çoğumuz hayatımızın bir döneminde bunlardan biri ya da birkaçıyla baş etmek durumunda kalıyoruz. Küreselleştikçe 'köy'leşen dünyamızda dijitalleşme ve sosyal medyayla birlikte hem herkesin birbirinden haberi var hem de herkes hiç olmadığı kadar yalnız. Global ölçekte gittikçe artan gelir dağılımı eşitsizliği, 21. YYa hiç yakışmayan bir konservatifleşme ve faşistleşme, gelecek kaygısı, çevre felaketleri, geçtiğimiz yüzyılda kalmış olması gereken savaşlar ve bireysellikle toplumsallık arasında bir türlü kuramadığımız denge mavi küreyi kocaman bir açık akıl hastanesine çevirdi.