Od tygodnia planowałam napisać post, który opisywałby tę niesłychaną gałąź nauki, badającą na wszystkie sposoby pismo danej osoby. Na początek więc kilka teorii, zaczerpniętych z wysłużonej Wikipedii.
Grafologia (psychologiczna analiza pisma) to dziedzina psychologii, zajmująca się ustalaniem związków między grafizmem a dominantami osobowościowymi. Grafologia jako technika projekcyjna ma swoje naukowe podstawy w psychologii ekspresji i wyrazu.
Grafolodzy badając pismo biorą pod uwagę szereg czynników, m.in.:
nacisk pisma, wielkość, szerokość i jego pochylenie;
odległości między literami, wyrazami i wersami;
sposób wiązania liter, linearność pisma i stosunek wielkościowy poszczególnych stref pisma;
rytm i jakość formy pisma, jego żywotność, tempo pisania itp.
Francuski badacz pisma i jezuita Jean Hipolit Michon (1806 – 1881) jako pierwszy wprowadził do powszechnego stosowania termin Grafologia oraz opracował podstawowe zasady psychologicznej analizy pisma w oparciu o stworzony przez siebie katalog cech pisma zawierający 360 zmiennych. Jego badania kontynuował i udoskonalił Juliusz Crepieux-Jamin (1858 – 1940) odkrywając, że cechy pisma należy badać wiązkami, tzw. syndromami, a nie pojedynczo. Wniosek ten położył podwaliny pod współczesną analizę pisma. Juliusz Crepieux-Jamin przebadał tysiące próbek pisma i uzasadnił w oparciu o psychologię ekspresji psychologiczną interpretację cech pisma.
Grafologia w ujęciu międzynarodowym
Szczególnie bogaty dorobek naukowy w obszarze badań pisma reprezentują poza francuską grafologią między innymi takie szkoły grafologiczne jak: niemiecka, szwajcarska, włoska oraz hiszpańska. W polskim nurcie grafologii na uwagę zasługuje system grafologiczny prof. Henryka Gralskiego (założyciela Instytutu Grafologii Naukowej w przedwojennym Krakowie) oraz współczesna szkoła polska – Słownik terminów pismoznawczych "Jesiennych Szkół Empirycznych Badań Pisma Ręcznego" przy Instytucie Ekspertyz Sądowych w Krakowie.
W krajach takich jak Włochy, Francja czy Szwajcaria jej wyniki są uznawane w sądach oraz są stosowane w terapii oraz rekrutacji.
Gdzie wykorzystuje się system grafologii? Między innymi w kryminalistyce i psychologii sądowej, w selekcji zawodowej jako pomoc przy procesie rekrutacji, w gabinetach terapeutycznych, w pracy psychologa i psychiatry, w szkolnictwie i pedagogice, w diagnostyce lekarskiej, w doradztwie zawodowym i personalnym, w doradztwie partnerskim, w strategiach zarządzania zasobami ludzkimi, w biznesie, w badaniach socjologicznych. Jednak grafologia bywała także przedmiotem krytyki, będąc określana mianem pseudonauki. Jednym z najczęściej padających argumentów za tą tezą był brak badań potwierdzających jej skuteczność.
To tyle, jeśli chodzi o teorię. W trakcie poszukiwania informacji w Internecie natrafiłam na bardzo fajnego bloga pani Zuzanny Górskiej – znanego psychologa i grafologa. Link do bloga znajduje się [tutaj]. Pozwolę sobie wykorzystać kilka informacji, których w nim udzieliła.
1. Czy każde pismo nadaje się do analizy?
Jak wynika z tekstu pani Górskiej – nie. Piszący powinien mieć tę świadomość, że przepisuje tekst, który zostanie poddany analizie.
tekst do przepisania powinien mieć formę opisu (zwartego tekstu) o dowolnej treści oraz składać się z min. 150 – 170 wyrazów lub zajmować około ¾ strony formatu A4;
pod tekstem należy się podpisać w typowy dla siebie sposób;
rękopisy powinny zostać sporządzone na białych, gładkich kartkach formatu A4;
ważne jest, aby w trakcie pisania osoba siedziała w wygodnej pozycji przy stole oraz pod kartkę, na której pisze, miała podłożone 2 dodatkowe kartki;
tekst może być sporządzony dowolnym środkiem pisarskim (długopis, pióro, cienkopis), powinno to być najczęściej używane przez daną osobę narzędzie pisarskie;
sporządzając tekst do analizy osoba powinna pisać w typowym dla siebie tempie, w naturalny sposób.
2. „Jakie dowody dostarczają wyniki rzetelnie i dobrze metodologicznie przeprowadzonych badań naukowych?
Zacznijmy od ekstrawersji. Dość dużą grupę stanowią badania, które potwierdzają możliwość rozpoznania poziomu tej cechy na podstawie elementów pisma. Bycie ekstrawertykiem lub introwertykiem determinuje m.in. jakość i ilość interakcji społecznych, szybkość integracji z grupą, łatwość inicjowania rozmowy. W konsekwencji, na podstawie pisma ręcznego istnieje możliwość określenia tych preferencji.
Inne wyniki badań ujawniły istnienie zależności między charakterystykami pisma a takimi cechami jak neurotyczność, reaktywność emocjonalna czy lęk sytuacyjny. Oznacza to, że na podstawie analizy pisma ręcznego można określić stopień wrażliwości emocjonalnej, umiejętność radzenia sobie ze stresem, skłonność do reagowania strachem, a także przyjmowanie ufnej lub lękowej postawy wobec innych.
Dla mnie osobiście bardzo inspirujące są wyniki badań Pascala (1943) - pisze Górska - które po 50 latach zostały zreplikowane przez Peeplesa i Retzlaffa (1993). Pozytywnie zweryfikowano w nich możliwość rozpoznania niektórych potrzeb opisanych przez Murray’a, m.in. potrzeby: dominacji, osiągnięć, podporządkowywania się, unikania informacji o porażce oraz zabawy. Poziom tych potrzeb, determinuje wiele naszych zachowań. Na przykład, osoba mająca silną potrzebę podporządkowywania się nie będzie skłonna do wchodzenia w rolę lidera. Z kolei, ktoś kto ma silną potrzebę dominacji może mieć skłonność do dominowania w rozmowie, przejmowani inicjatywy, a także do podejmowania zdecydowanych działań w celu realizacji wyznaczonego celu.
Ten skrótowy przegląd wyników badań pokazał część możliwości diagnostycznych tego narzędzia. Część, gdyż jest jeszcze kilka badań, których tu nie omówiłam. Teraz chcę przejść do równie interesującej części, czyli czego nie da się zdiagnozować na podstawie pisma.
Na pewno nie można rozpoznać wykonywanego zawodu np. czy ktoś jest chirurgiem czy artystą malarzem (Ben-Shakhar, et al, 1986). Jednak rozpoznanie czy ktoś wykonuje pracę fizyczną czy umysłową, zgodnie z wynikami badań profesora Widły (1992), jest już możliwe. Na podstawie pisma można z umiarkowanym prawdopodobieństwem rozpoznać płeć biologiczną autora (Burr, 2002).
Odpowiadając na pytanie postawione we wstępie Jakie możliwości diagnostyczne daje psychologiczna analiza pisma ręcznego?, można powiedzieć, że pozwala ona na stworzenie wieloaspektowego profilu osobowości, w którym uwzględnione będą takie obszary jak: współpraca z innymi i komunikowanie się, dynamizm działania, emocjonalność, przywództwo i styl zarządzania zespołem i inne.”
3. „Jakie informacje są potrzebne do przeprowadzenia trafnej analizy pisma ręcznego?
Niezbędnymi informacjami są: wiek, płeć, narodowość, prawo- lub leworęczność, pobieranie lekcji kaligrafii oraz zdiagnozowana dysleksja lub dysgrafia. To jest to minimum informacji, dzięki którym maksymalizuje się trafność wyników analizy.”
4. „Czy istnieje związek między pismem a osobowością? Wbrew pozorom odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna.
Należy uznać, że na podstawie pisma nie można oszacować poziomu inteligencji. I choć różne rzeczy możecie przeczytać w internecie, to na podstawie analizy pisma nie można powiedzieć, czy ktoś jest geniuszem czy nie . A co można rozpoznać z pisma? Na przykład:
sposób myślenia – czy ktoś preferuje operowanie na konkretach (danych lub liczbach), a może dobrze radzi sobie z zagadnieniami abstrakcyjnymi.
kreatywność, unikanie schematów oraz szukanie nowych rozwiązań.”
5. „Czy na podstawie pisma ręcznego można rozpoznać wykonywany zawód? Na ile nasza praca wpływa na charakter pisma?
Jak zawsze warto sięgnąć do wyników badań. Czego możemy się z nich dowiedzieć?
Według Profesora Widły (1992) charakterystyczne różnice widać między elementami pisma osób wykonujących pracę umysłową i fizyczną. Może to mieć związek z tym, że długoletnia zawodowa praca fizyczna destrukcyjnie wpływa na obraz pisma. Wraz ze wzrostem stażu pracy deformacje w piśmie obejmują, m.in. brak płynności w przebiegu linii graficznej, niestabilność w kącie pochylenia znaków, zanik wiązań u osób wcześniej je stosujących oraz rezygnacje z bardziej złożonego impulsu (mieszanego) na rzecz prostszego impulsu literowego (Pięciorek, 1999).
Osobną kwestią są badania, w których porównywano pismo osób o różnym poziomie wykształcenia. Okazuje się, że im wyższy poziom wykształcenia, tym dana osoba częściej pisze, a tym samym jej pismo jest bardziej wyrobione (Epstein, 2002). Gajdowski (1987) sugerował, że pismo osób z wyższym wykształceniem wykazuje większą stabilność niezależnie od wieku. Wyniki te nie są zaskakujące. Im dłużej ktoś się uczy, tym więcej pisze, a tym samym opanowuje umiejętność pisania na wyższym poziomie. W efekcie jego pismo wolniej będzie ulegać deformacji.
Jak dotychczas nie spotkałam się z katalogiem cech graficznych opisujących poszczególne zawody. Wydaje się, że taki katalog ma małą szansę powstania w przyszłości. W końcu pismo lekarza i informatyka wcale się tak bardzo nie różni …”
Blog pani Górskiej jest naprawdę interesujący. Zachęcam do lektury całości jej artykułów.
Przetłumaczę teraz kartkę, która zawiera podstawowe informacje o danym stylu pisma. Znalazłam ją dopiero po dłuższym czasie w moim pokojowym rozgardiaszu, ale przy okazji odnalazłam wiele ciekawych i zapomnianych przeze mnie dokumentów (co też człowiek trzyma w pokoju!..)
Jesteś nieśmiały. Umawiasz się z ludźmi, wychodzisz z nimi, ale nie jesteś bardzo pewny siebie. Jesteś czasami markotny i humorzasty ale nie ukazujesz swoich emocji.
Masz w sobie dużo energii. Jesteś pewny siebie i bardzo aktywny. Zazwyczaj działasz zanim pomyślisz. Lubisz ludzi i pokazujesz swoje emocje. Nie myślisz zanim coś powiesz.
Jesteś cichą osobą, która kontroluje swoje emocje. Najpierw myślisz, później mówisz. Interesuje cię teraźniejszość – nie myślisz dużo nad przeszłością czy przyszłością.
Twój nastrój często się zmienia. W jednym momencie jesteś pogodny i wesoły, a następnie markotny. Twoi przyjaciele nie zawsze cię rozumieją.
Jesteś cichy i najczęściej pracujesz sam. Obserwujesz ludzi i dużo rozmyślasz nad różnymi rzeczami. Nie lubisz dużych grup, ale nie jesteś nieprzyjazny.
Jesteś przyjazny i pewny siebie, ale czasami jesteś bardzo gadatliwy. Relaksujesz się kiedy spotykasz ludzi. Masz szeroką osobowość i lubisz akcję!
Tak oto przedstawia się szósta już część na temat dedukcji. Mam nadzieję, że wam się spodobała i zaciekawiła tematem grafologii ~Sh.
