Reitur 9

Ég ætlaði að taka alveg fullt af myndum við opnun Vinnuvers í gær 1. maí. En þegar ég kom heim sá ég að ég hafði bara smellt af nokkrum sinnum, því ég hreinlega gleymdi mér við að njóta þessa skemmtilega og stílhreina húsnæðis og hugsa um allt góða starfið sem þarna kemur saman á einn stað. Þarna verður markaður Vesturafls til húsa, og það má sjá að umsjónafólk markaðarins kann vel að meta að hafa loksins fína búðarglugga til að sýna varninginn. 

Auk markaðsins, þá verður þarna önnur starfsemi Vesturafls, Starfsendurhæfing Vestfjarða, dósamóttaka og svo mun verða rekin fjölsmiðja fyrir unglinga og fullorðna. Virkilega spennandi allt saman og gaman að sjá hversu vel hefur tekist að gera húsnæðið aðlaðandi með útsjónarsemi og smekkvísi.

Ég ætla að byrja á að segja að ég er ekki á móti byggingu fjölnotahúss. Sérstaklega ef húsið kemur til með að nýtast fleirum en knattspyrnumönnum, til dæmis elda fólki sem vill hreyfa sig en á erfitt með það vegna veðurs. Og fyrir tónleika - fullt af tónleikum!!

Nú er búið að birta myndir af fyrirhuguðu fjölnotahúsi og ég er satt best að segja farin að vona að þetta hús rísi ekki á Torfnesi heldur á minna áberandi stað. Ég tek fram að þetta eru einungis teikningar sem er ætlað að sýna stærð hússins, ekki útlit þess eða endanlega staðsetningu.

Mynd: skýrsla Vestra um uppbyggingu knattspyrnuaðstöðu á Torfnesi

Húsið verður 45 x 70 metrar og 3150 fermetrar, hálfur fótboltavöllur. Vegghæð er 5-6 metrar og heildar mænishæð 12 til 13,5 metrar.

Ætli ég sé ein um að finnast svona hús of stórt og dóminerandi fyrir þennan stað? Viljum við hafa stórt skemmuhús þar sem fólk keyrir inn í bæinn?

Mynd: graskerið á hrekkjavöku Gamla sjúkrahússins 2015

Sem aðdáandi hryllingsbókmennta og bíómynda þá hef ég alltaf verið skotin í hrekkjavöku. Siðurinn er ættaður frá Keltum, og má kannski með góðum vilja túlka, að hluta til íslenskan vegna uppruna okkar, en mun að öllum líkindum hingað kominn hin seinni ár gegnum áhrif frá bíómyndum, sjónvarpsþáttum og annarri dægurmenningu Bandaríkja Norður-Ameríku. Það lækkar siðinn aðeins í metorðum, ekki hjá mér nota bene, en það er svona mín tilfinning að áhrif frá nágrönnum okkar í westri séu ekki mjög hátt metin á skalanum yfir æskileg menningaráhrif. En þar sem sá skali er ósýnilegur og auðvitað mjög umdeildur þá þori ég ekkert að fullyrða um það – en held þó að Vínartónleikar þyki nú aðeins fínni en hrekkjavaka, að minnsta kosti í betri kreðsum. Hvað mig varðar, þá hef ég mottóið að „ég get alltaf á mig blómum bætt“ hvað varðar útlenska siði og hátíðir. Enda er þá bara verið að bæta við í lífsflóruna, gera lífið skemmtilegra og skrautlegra og aldrei er of gert af því! 

En vissulega hefur það ekki farið fram hjá mér að sumum er ekki um það gefið að flytja inn útlenska siði. Og ég ætla ekki að gera lítið úr þeim röddum, það er nauðsynlegt að einhverjir séu á verði þegar kemur að íslenskri menningu og setji spurningarmerki við innflutning útlenskra siða, sérstaklega ef þeir ógna íslenskum venjum. Það er nefnilega það frábæra við hrekkjavöku, að það er ekkert á Íslandi henni líkt. Enda hefur umstangið í kringum þessa hátíð aukist, a.m.k. á Ísafirði, og hér mátti sjá hús skreytt og lýst og skuggalegar verur á ferðinni. Það kætir mig óskaplega en ég hef engar áhyggjur af maskadeginum, hann mun standa fyrir sínu og engin ástæða til að halda annað. Enda sýnist mér að hrekkjavökubúningar vísi meira í hrylling, drauga, beinagrindur, jafnvel gömlu þjóðsögurnar. Maskadagsbúningar eru hins vegar af öllum gerðum. Þess vegna segi ég: Vertu velkomin til Íslands, hrekkjavaka!

Mynd: “Kastalinn” Arngerðareyri við Ísafjörð, 1. nóvember 2015 

Ég ætla að koma út úr skápnum og lýsa því yfir með með stolti; bermánuðirnir er minn uppáhaldstími á árinu. Frá því sá fyrsti, september, gengur í garð með kólnandi veðri og stjörnubjörtum síðkvöldum og til loka desember þegar skammdegið er lýst upp með ljósaseríum og glitrandi skrauti, já þetta er minn tími. Og ólíkt tímanum hennar Jóhönnu Sigurðardóttur, sem kemur einhvern daginn í óljósri framtíð, þá kemur minn tími á hverju ár. Heppin! Já, ég sagðist vera stolt af því að tala opinskátt um dálæti mitt á þessum árstíma, en samt líka með titrandi taugaveiklun þess sem syndir á móti straumnum en reynir að bera sig vel. Það er nefnilega ekki alltaf vinsælt að búa hér á á norðurhluta okkar norðlæga lands og tala með söknuði og löngun eftir haustinu og vetrinum sem á eftir kemur. Út í hinum stóra heimi á ég mér margar skoðanasystur og bræður, sérstaklega í löndum þar sem sumrin eru óþægilega heit og haustið milt. En að vera aðdáandi haustsins í landi þar sem sumarið varir í nokkrar vikur, og þessar fáu vikur ekki endilega hlýjar eða sólríkar, það er eins og vera skotin í “vonda stráknum”, stráknum sem hefur á sér slæmt orðspor. Ég fæ illt augnaráð, fuss og svei þegar ég tala um ástarsamband mitt við haustið. Taut um óráð, hönd á enni. Er allt í lagi?

Það eina sem skyggir á gleði mína á þessum árstíma eru þjáningar samborgara minna. Um miðjan ágúst kemur kvíðaglampi í augu þeirra flestra, og hver sólarglampi er nýttur til hins ítrasta. Skjálfandi af kulda, með þrjóskri afneitun, elta Íslendingar hvern einasta geisla sem brýst fram út skýjunum og teyga í sig ylinn og brúnkugefandi elementið í blessuðu sólskininu. Af sömu ákefð og örvæntingu og stórreykingamaður sýgur í sig síðustu sígarettuna. Og þegar er ekki lengur hægt að afneita fyrstu merkjum þess að haustið er að nálgast, þá hvolfist yfir landann þvílíkt hugarvíl að annað eins hefur ekki sést lengi, já ekki síðan haustið skall á í fyrra - öllum að óvörum.

Svo lengi sem ég man eftir, hefur það tilheyrt Ísfirska sumrinu að fylgjast með snjóalögum í Skálinni (Naustahvilft) og velta fyrir sér; fer snjórinn úr Skálinni í sumar? Nú þegar ágúst er að líða sitt skeið og byrjað að grána í fjöllum virðist ljóst að svarið við þessari spurningu sumarið 2015 er nei, snjórinn mun að öllum líkindum ekki fara úr Skálinni í sumar.

Samkvæmt gamalli ísfirskri þjóðtrú sem ég man eftir að hafa heyrt um þegar ég var að alast upp (og hef fengið staðfest frá öðrum) þá þýðir það að veturinn verður góður. Af hverju gott sumar veit á slæman vetur og öfugt veit ég ekki, og efast reyndar um að hægt að staðfesta þessa trú með vísindalegum mælingum, þannig að ég skrifa þetta bara á bjartsýni með vott af afneitun sem er stundum nauðsynleg til að komast í gengum langa og harða vetra.

Þessar pælingar um snjóinn í Skálinni og þjóðtrú kringum hann rifjuðust upp fyrir mér þegar ég fór til Svalbarða í vor og komst að því að heimamenn þar eru með sína siði varðandi snjó í fjöllum. Þar veðja menn um hvenær snjórinn hefur bráðnað nægilega til að form í laginu eins og kampavínsglas myndist í fjallinu. Sá sem giskar á rétta dagsetningu fær flösku af eðalkampavíni í verðlaun!

Úr Svalbardposten 19. júní 2015

Skálin í sumarblíðu, júlí 2015.

Þann 19. Júní 2015 fögnum við því að hundrað ár eru liðin frá því að konur fengu kosningarétt á Íslandi

Á ísafirði verður ýmislegt í boði til að halda upp á þessi merku tímamót og öllum er velkomið að taka þátt – já þið líka kæru karlar!

Það hafa margar konur komið að því að undirbúa daginn, já og kvöldið, en það eru Kvenfélögin Hlíf og Hvöt ásamt hópnum „Í kjölfar Bríetar“ sem efndu til hátíðarhaldanna.

14:00 Safnast saman á Silfurtorgi og þaðan haldið í kröfugöngu um bæinn - gangan endar við Alþýðuhúsið

(Mynd: hópur vaskra kvenna kom saman í vikunni og útbjó kröfuspjöld - en það er auðvitað engin skylda að bera þau!)

15:00 Hátíðarfundur í Alþýðuhúsinu.  Kvennakór Ísafjarðar tekur lagið Framtíðarsýn kvenna af ýmsum kynslóðum: Andrea Jónsdóttir Beata Joó Svanhildur Þórðardóttir Hvað græða karlar á jafnrétti: Pétur Markan  Konur og kosningar:  Andrea Harðardóttir Salóme Katín Magnúsdóttir tekur lagið Hvað hefur áunnist frá 1915: Dr. Ólína Þorvarðardóttir Fundarstjóri: Hjalti Snær Ægisson.  19:00 Afmælisveisla - kvöldverður í Edinborgarhúsinu á Ísafirði, þar sem Unnur Brá Konráðsdóttir alþingismaður og Þórdís Sif Sigurðardóttir bæjarritari ávarpa gesti. Veislustjóri: Judith Amalía Jóhannsdóttir. Athugið að kvöldverðuinn er eini dagskrárliðurinn sem þarf að skrá sig á og það er gert með því að skrá sig hér á Facebook. Einnig geta þeir sem ekki eru með Facebook skráð sig hjá Jónu Símoniu í síma 862-9908

Aðrar uppákomur í tilefni dagsins!

> Í búðargluggum í miðbænum hefur verið komið fyrir lítilli ljósmyndasýningu sem kallast Þær settu svip á bæinn. Og það má með sanni segja að sýningin setji svip sinn á bæinn og lífgar upp á búðarröltið! Það var starfskona Ljósmyndasafns Ísafjarðar sem valdi myndirnar og útbjó þær til sýningar.

> Þó það flokkist kannski ekki sem skemmtiatriði þá er gaman að segja frá því að það verða eingöngu konur sitja kvennabæjarstjórnarfund sem er haldinn þann 19. júní!

> 17:00 KON - hvorki meira né minna

Myndlistasýning í Slunkaríki í tilefni af kvenréttindadeginum 19. júní.

Eftirfarandi listakonur standa að sýningunni Björg Sveinbjörnsdóttir Guðrún Sv. Guðmundsdóttir Hulda Leifsdottir Kolbrún Elma Schmidt Lísbet Harðar Ólafardóttir Matthildur Helgadóttir Jónudóttir Ólöf Dómhildur Solveig Edda Vilhjálmsdóttir

Bókhneigðir þekkja eflaust tilvitnuna hér að ofan, hún er úr Sölku Völku eftir Halldór sjálfan Laxness, reyndar örlítið breytt og stytt af mér, en ég vona að innihaldið komist til skila!

Hin árlega bókmenntahátíð Vestanvindar var haldin á sunnudaginn 14. júní og gestum boðið upp á kaffi, kleinur og bókmenntafróðleik í hinum notalega Rögnvaldarsal Edinborgarhússins.

Friðrika Benónýsdóttir fjallaði um birtingarmyndir hins vestfirska þorps í íslenskum bókmenntum. Hún lagði  sérstaka áherslu á skáldsögurnar 1983 eftir Eirík Guðmundsson og Illsku eftir Eirík Norðdahl. Sú fyrri gerist í Bolungarvík en sú seinni að einhverju leyti á Ísafirði. Einnig fjallaði hún um Sölku Völku sem er kennd við Bolungarvík og Þorpið eftir Jón úr Vör frá Patreksfirði.

Fyrirlestur Friðriku var fróðlegur og skemmtilegur á að hlusta. Ég treysti mér ekki til að endursegja hann, hvorki að hluta til né í heild, en hann kveikti í mér áhuga að lesa bækur Eiríkanna, enda gerast þeir í tíma sem ég kannst vel við og í kunnuglegu umhverfi. Úr Illsku:

“Arnór fæddist á barnabókadeild Héraðsbókasafns Ísafjarðar eftir að hafa verið svo gott sem eingetinn á síns tíma vísu (hann kom undir eftir funheita ástarnótt með ókunnugum utanbæjarsjómanni á frívakt). Þetta var á áttunda áratugnum og sú bygging sem nú hýsið bókasafnið var þá sjúkrahús og barnabókadeildin fæðingarstofa. Sem breytir því ekki að móðir Arnórs, Sigurbjörg Dósóteusardóttir (”Sigga Dós”) var vissulega bókavörður bróðurpartinn af uppvexti Arnórs í lítilli kompu á efri hæð Sundhallarinnar við Austuveg.”

Eiríkur Örn Norðdahl. (2012). Illska. Reykjavík: Mál og menning.

Ég rakst á þetta þegar ég gluggaði í Illsku og skal viðurkenna að þetta kætti mig enda hef unnið sem bókavörður bæði á Gamla sjúkrahúsinu og sundhallaloftinu. 

Mynd: í þessu herbergi fæddist nýnasistinn Arnór, ein söguhetjan í Illsku

Almennt held ég að mér sé óhætt að segja að birtingamynd vestfirska þorpsins er yfirleitt frekar neikvæð (t.d. Salka Valka) eða í besta falli hlutlaus (t.d. Illska). Þetta byggi ég ekki á þessum fjórum bókum heldur bóklestri mínum almennt. Til dæmis dettur mér í hug Stjórnlaus lukka eftir Auði Jónsdóttur (1998) og Hótel Kalifornía eftir Stefán Mána (2001). Lífið í þessum bókum litast að vonleysi og leiðindum og söguhetjunna dreymir um að komast burt.

Með breyttum tíðaranda fer kannski að alast upp ný kynslóð af rithöfundum sem skrifar um tilgangslítið stritið á Íslandi og drauminn stóra um að komast til Noregs? ;)

Í kjölfar Bríetar er samstarfsvettvangur kvenna á Ísafirði og nágrenni með það markmið að halda upp á hundrað ára afmæli kosningaréttar kvenna. Hópurinn hefur hist í raunheimum nokkrum sinnum en hefur mest samband í gegnum "Í kjölfar Bríetar" hópinn á Facebook. Í dag, laugardaginn 30. maí, framdi hópurinn gjörning, eða innsetningu, á Silfurtorgi. Konur settu skilaboð, hugleiðingar eða eitthvað persónulegt frá sér í pott, og pottunum var svo raðað upp. 

Já, hvað skyldi krauma í pottum kvenna?

Ljósmyndir hér að ofan eru frá Matthildi Helgadóttur Jónudóttur - notaðar með góðfúslegu leyfi hennar.

Voffi hundur, Gerður fjármálastjóri, Þórdís Sif bæjarritar, Steingrímur Rúnar verslunarstjóri, Matthildur rekstrarstjóri og Gísli Halldór bæjarstjóri velta vöngum.

Bær með illa danskt og raunalegt nafn. Halda eða sleppa? Kristján Jónsson frá Garðsstöðum var ekki í vafa þegar hann skrifaði þessa grein árið 1929. 

Þessa mynd lét ég gera fyrir mig og sendi út sem jólakort til vina og ættingja árið árið 2012. Það var aldrei ætlunin að birta þessa mynd opinberlega en ég er svo ánægð með útkomuna og finnst það eiginlega vera glæpur að deila henni ekki!

Mér þykir mjög vænt um þessa styttu, hún var reist 1974 og ég man ekki eftir Ísafirði öðruvísi en með sjómannastyttunni vakandi yfir okkur öllum með sinni traustvekjandi og rólegu nærveru. Það voru ófá skrefin sem ég gekk þarna á milli bæjarhóls landnámsbæjarins Eyrar og sjómannastyttunnar góðu.

Heiti bloggsins vísar í rýmingarkort vegna snjóflóðahættu í Ísafjarðarbæ. 

Reitur 9 er svæði undir Seljalandshlíð, svona um það bil frá Seljalandi að steypustöðinni.

Svæðið er þekkt snjóflóðahættusvæði og þar er ekki búseta allt árið.

Reitur 9 er í raun bara mælieining á korti Veðurstofunnar en ekki þekkt örnefni í Skutulsfirði. Það vakti þess vegna furðu mína þegar fréttamenn tóku upp á því að nota þessa númeruðu reiti þegar fjallað var um rýmingar vegna snjóflóðahættu. Mér fannst þetta að sumu leiti fyndið, en upplifði þetta líka sem áhugaleysi hins dæmigerða Reykvíska fjölmiðlamanns sem er að skrifa fréttir um svæði þar sem hann þekkir ekki til. Að afla sér upplýsinga um staðhætti og örnefni er tafsamt, og örugglega fljótlegra og þægilegra að nota bara þessa númeruðu reiti - jafnvel þó við íbúarnir værum ekki alveg að kveikja á perunni þegar við heyrðum þetta fyrst!

En í stað þess að láta þetta fara í taugarnar á mér þá ákvað ég að eigna mér þetta heiti til að skrifa um minn Ísafjörð - og nágrenni. Ekki endilega það sem er í sögubókum eða ferðamannabæklingum, heldur það sem mér finnst áhugavert, skrítið og skemmtilegt.

Rýmingarkort Ísafjörður. Veðurstofa Íslands. 2002. Sótt 17. maí 2015.