O projektach IT słów kilka...

Post napisany trochę z opóźnienem - natłok pracy nie pozwolił jednak na napisanie kilku słów wcześniej.

Podjęliśmy się realizacji dedykowanego portalu internetowego dla lidera nieruchomości na rynku Warszawskim firmy Maxon Nieruchomości Sp. z o.o.

Zdecydowaliśmy się na podzielenie portalu na dedykowane części, dzięki temu udało nam się w łatwy sposób rozdzielić ruch z dwóch zupełnie odrębnych sekcji działalności firmy MAXON: klientów “mieszkaniowych” i komercyjnych.

Dla klientów “mieszkaniowych” szukających mieszkań i domów na sprzedaż powstał portal mieszkania.maxon.pl

Przyjęło się, że najpopularniejszą platformą w Polsce (i na Świecie) jest Android i iOS, a Windows Phone to tylko jakiś procent urządzeń.. W naszym jednak odczuciu popularność urządzeń Lumia w Polsce wpływa na to, że warto bardzo mocno rozważyć realizację swojej aplikacji mobilnej też na tą platformę... 

Na potwierdzenie tej teorii mamy statystyki pobrań jednej ze zrealizowanych aplikacji mobilnej na platformę Windows Phone i Android.. 

Tak prezentuje się Android...

A tak Windows Phone..

Projekty informatyczne to jedna z najtrudniejszych rzeczy do wyceny. Bardzo często zdarza się, że oferty na realizację projektu różnią się od siebie nie o procenty, ale o krotności kwoty (np. 50 i 300 tys. zł). Z czego wynikają takie różnice, co możemy zrobić żeby otrzymać jak najbardziej porównywalne oferty?

Aby dokładnie zrozumieć cały proces musimy zrozumieć jak wygląda wycena projektu po stronie firmy informatycznej. W momencie kiedy firma otrzymuje zapytanie od klienta następuje pierwszy kluczowy moment – ocena wiarygodności klienta i szans na zdobycie tego kontraktu. Jeśli klient będzie wyglądał na niewiarygodnego to zadzieje się jedna z dwóch rzeczy:

zapytanie zostanie zignorowane,

zostanie podana kwota X, taka którą firma uzna za ‘bezpieczną’, a która raczej na pewno jest dużo większa od właściwej kwoty za taki system.

Obydwa przypadki są niekorzystne, bo albo nie otrzymamy żadnej wyceny, albo taką która będzie zdecydowanie zawyżona. Co możemy zrobić, aby w oczach firmy IT wyglądać wiarygodnie? Po pierwsze właściwie sformułowana wiadomość e-mail z wiarygodnego adresu e-mail z informacją o firmie lub osobie prywatnej zamawiającej projekt. Po drugie sensowny opis projektu z _przygotowaną_ specyfikacją. Jeśli obawiamy się sytuacji, że firma IT ukradnie nam innowacyjny pomysł to przed przekazaniem materiałów poprośmy ją o podpisanie umowy poufności (z ang. NDA).

Teraz w zależności od przygotowanej specyfikacji znowu może zadziać się kilka rzeczy.

Przypadek A – projekt zagadka ‘Interesuje nas stworzenie aplikacji mobilnej na system iOS i Android. Prosimy o szacunkową wycenę’ Takie zapytania stanowią ponad 50% otrzymywanych wiadomości, z jednej strony cieszy zainteresowanie ofertą firmy, z drugiej zwiastuje to długie rozmowy, negocjacje i sporadyczny sukces. Koszt aplikacji mobilnej może się wachać od kilku do kilkuset tysięcy złotych.. i właściwie tak na takie zapytanie należałoby odpowiedzieć – co klientowi nie powie nic. Dodatkowo tak wysłana wiadomość mówi firmie IT o kliencie następujące rzeczy: a) nie ma przygotowanej żadnej specyfikacji systemu który chce realizować, b) prawdopodobnie nie ma nawet do końca sprecyzowanej wiedzy na temat tego co dokładnie chciałby zrobić, c) nie ma doświadczenia w takich projektach. Czy taki efekt chcemy osiągnąć? Minimalizujemy szansę na zainteresowanie ze strony poważnych firm IT z doświadczenienie oraz na otrzymanie porównywalnych ofert.

Przypadek B – projekt dziurawa cegła ‘Chcielibyśmy stworzyć portal internetowy na temat XXX, z aplikacją mobilną na iphony, Androidy, dodatkowo żeby jeszcze były moduły XXX, YYY i ZZZ. Wzorowany na http://XX i http://YY’ Drugi z najczęsciej spotykanych przypadków – klient, który w miarę wie co by chciał zrobić, są jakieś punkty odniesienia w postaci już istniejących systemów, ale dalej wszystko ponad to jest zagadką. Na podstawie tak przesłanego zapytania możliwa jest już ocena rzędu wielkości projektu (czy chodzi o tysiące, czy dziesiątki albo setki tysięcy złotych). Jest to dla klienta fajna informacja jeśli przymierza się dopiero do realizacji takiego projektu (czy nie porywa się z motyką na słońce, mając budżet 10 tysięcy, a koszt realizacji systemu to na pewno ponad 50 tyś.) Jeśli natomiast interesuje nas otrzymanie finalnych ofert to dalej nie wiemy za dużo. Każda firma IT inaczej zinterpretuje funkcjonalność serwisów i wymagania co do projektu – a co w związku z tym wyceni nam co innego.

Przypadek C – rarytas ‘Chcemy stworzyć system informatyczny XXX. W załączeniu przekazujemy wszystkie wytyczne i dostępne specyfikacje w tym makiety systemu, przypadki użycia i diagramy przepływów’ Jeśli firma IT otrzymuje od klienta tak przygotowane zapytanie, tj. składające się z makiet systemu i innych materiałow obrazujących funkcjonalność systemu to pozwala to jej traktować poważnie i klienta i projekt który chce zrealizować. Na podstawie takich materiałów firma może dokonać dokładnej analizy wymagań i przygotować porównywalną wycenę projektu.

Jak przygotować specyfikację projektu? Jeśli nie mamy doświadczenia w projektach IT to przygotowanie własnymi siłami odpowiedniej specyfikacji może okazać się niemożliwe. Nie należy w takim przypadku uciekać sie do przypadków A i B (bo łatwo sobie w cudzysłowiu strzelić w kolano), ale zlecić realizację takiej specyfikacji wyspecjalizowanej firmie. Na hasło Konsulting IT w Google na pewno uda się zlokalizować parę firm, które mogą przygotować taką specyfikację, my z naszej strony też oferujemy takie usługi przygotowania specyfikacji projektu IT. Koszt takiej usługi nie jest duży, a jeśli poważnie myślimy o realizacji projektu to jest to jedyna słuszna droga.

Jak porównać otrzymane oferty? Dobrze przygotowana oferta w jasny sposób pokazuje jej elementy składowe. Warto zwrócić uwagę na następujące rzeczy: a) projekty graficzne: czy wszystkie oferty przewidują przygotowanie potrzebnych materiałów graficznych b) technologia: czy propowana technologia realizacji projektu jest właściwa (tj. zgodna z systemami z którymi system musi być zintegrowany, z dostępną infrastrukturą, nowoczesna) c) licencja: często realizowany projekt bazuje już na jakiś gotowych rozwiązaniach, upewnijmy się, że do wszystkich z nich będziemy posiadać odpowiednie prawa i możliwości dalszego rozwoju d) uzależnienie od firmy IT: nie jesteśmy ZUS’em i nie stać nas na uwiązanie się z jedną firmą do końca życia – zadbajmy o to, aby oferta i później umowa gwarantowała nam możliwość współpracy nad projektem z dowolną firmą w przyszłości.

Jakiś czas temu Microsoft opublikował narzędzie zwane 'Windows Phone App Studio' pozwalające osobom bez umiejętności programistycznych stworzyć swoją własną aplikację mobilną na Windows Phone.

Dzisiaj postanowiłem 'pobawić' się tym narzędziem i stworzyć przykładową aplikację (wybór padł na malutką wizytówkę naszej firmy)... Cały proces zajął mi około 1 godziny, gdzie większość czasu poszło na przygotowanie odpowiednich grafik do aplikacji i wymyślenie jak to ugryźć.. w chwili obecnej aplikacja oczekuje na opublikowanie w sklepie. A jak wyglądało samo tworzenie aplikacji? 

App Studio dostępne jest pod adresem http://apps.windowsstore.com/ i żeby z niego korzystać należy posiadać założony profil Microsoftowy. Po zalogowaniu możemy wybrać czy chcemy stworzyć aplikację 'od zera' czy skorzystać z jednego z gotowych szablonów (wybrałem szablon 'My Company').

W kolejnym kroku na ekranie pokazały nam się przedefiniowane podstrony i źródła danych.

Cała obsługa jest bardzo intuicyjna i nie wymaga lektury żadnych podręczników. Po lewej stronie mamy 4 zdefiniowane źródła danych: jedno w postaci tekstu HTML, 2 słownikowe i jedno źródło RSS. Aby je zmodyfikować wystarczy kliknąć na dane źródło i dokonać modyfikacji (dodatkowo źródłami danych może być YouTube, Flickr i Bing) - aby dodać nowe źródło danych trzeba wybrać 'Add Section' ukryte pod plusem na środku ekranu. 

Aby wyedytować treść podstron klikamy na daną stronę w sekcji 'Section Pages'. Do wyboru mamy kilka przedefiniowanych Layoutów z opcją podpięcia właściwych danych.

Po dokonaniu wszystkich zmian w wyglądzie i układzie podstron przechodzimy do kolejnego ekranu gdzie wybieramy jakie grafiki będą stanowić tło aplikacji, kolory tekstów i zachowanie kafelek.

W ostatnim kroku potwierdzamy wszystkie ustawienia w efekcie czego otrzymujemy e-mail który pozwala nam na instalację na telefonie certyfikatu potrzebnego do uruchomienia aplikacji, a następnie skanując kod QR ze strony pobieramy ją na nasz telefon do testów. Jeśli wszystko wygląda tak jak chcemy możemy w paru krokach opublikować aplikację w sklepie ;)

Czy CRM musi być nudny?

Bardzo często Klienci którzy chcą stworzyć swoją pierwszą aplikację mobilną są zaskoczeni wysokością kosztów jakie trzeba ponieść i nie za bardzo rozumieją dlaczego te koszty są tak wysokie. Spróbojemy rozebrać to wszystko na czynniki pierwsze, aby pokazać gdzie powstają koszty i czy naprawdę musi być tak drogo (będziemy dokonywać pewnych uproszczeń i uogólnień, które mamy nadzieję osoby techniczne nie będą razić za bardzo).

  Zaczniemy od małej scenki z życia:

„Klient: chciałbym aplikację mobilną na iOS i Android

Kaizen: OK – super, czy ma być wersja na tablety dedykowana tez?

Klient: tak, oczywiście

Kaizen: OK – a możliwość obracania aplikacji (układ pionowy i poziomy)

Klient: tak, tak

Kaizen: OK – a ... ....

....

Klient: to ile to będzie kosztować?

Kaizen: no tak z minimum 20tys zł.

Klient: AAAAAAAAAAAAAAAaaaaaaa!”

  Krok pierwszy  – Technologia:

W chwili obecnej, aby stworzyć aplikację mobilną mamy do wyboru 3 podstawowe kierunki:

- aplikacja natywna: stworzona w technologii dedykowanej dla danej platformy (w przypadku iOS będzie to Objective-C, dla Android Java, dla Windows Phone .NET),

- aplikacja ‘pół-natywna’ : dzięki wykrozystaniu framework’ów takich jak Xamarin można stworzyć aplikację natywną w technologii .NET, gdzie kod będzie współdzielony pomiędzy wszystkie platformy,

- aplikacja HTML: aplikacja stworzona za pomocą języka HTML i JavaScript.

  Jakie są podstawowe różnice:

- wydajność: aplikacje natywne i pół-natywne są dużo wydajniejsze niż aplikacje stworzone za pomocą języka HTML,

- możliwości: analogicznie j.w.

- pracochłonność: koszt stworzenia aplikacji natywnych jest największy i wymaga najliczniejszego zespołu (min. 1 programisty dla każdej platformy), aplikacje pół-natywne są tańsze (wystarczy 1 programista), ale ciągle wymagają większych nakładów pracy niż aplikacje stworzone w HTML’u które są najtańsze..

  Krok drugi – layout aplikacji:

Aby aplikacja wyglądała dla odbiorców atrakcyjnie konieczne jest przygotowanej przez grafika dedykowanego layoutu. I teraz pół biedy jeśli chodzi o aplikację na jedną platformę, tylko dla smartphonów i układu pionowego.. ale co się dzieje jeśli klient chce tego więcej?

Przyjmijmy koszt stworzenia przez grafika jednego ekranu za X. Jeśli klient chce wersję i na smartphony i na tablety to koszt wzrasta o średnio 50% (nie da się wykorzystać layoutu ze smartphonów wprost na tablety – trzeba to inaczej zaprojektować aby wyglądało atrakcyjnie). Tak samo jeśli klient chciałby wsparcia dla rotacji urządzenia – tutaj też wymagane jest przeprojektowanie layoutu i koszty znowu idą w górę o 50%. A co jeśli ma być kilka platform? Czy to iOS, czy Android, czy Windows Phone mają swoje rozwiązania jeśli chodzi o nawigację, czy komunikację z użytkownikiem – co wymaga dopasowania projektu graficznego dla każdej platformy.

Podsumujmy:

- czas bazowy dla ekranu X

- wersja dla tabletów i smartphonów – 1,5 X

- wersja pionowa i pozioma – 2,25 X

- wersja dla iOS, Android i Windows Phone – 3,37 X

Oczywiście layout który grafik zaprojektu programista musi jeszcze zaimplementować, i tutaj jest jeszcze mniej różowo bo layout dla poszczególnych platform w przypadku rozwiązań natywnych tworzy się od zera (każda platforma ma swoje środowisko graficzne) - tutaj szczególnie bolesne jest to w przypadku Android’a, który występuje w milionach różnych wersji, gdzie każda ma inną rozdzielczość i gęstość (density) ekranu.

  Krok trzeci – co z tym zrobić?

Wierzymy w filozofię Lean Startup i MVP (Minimum Viable Product) – dlatego naszych Klientów zachęcamy do zaczęcia swojej przygody z aplikacjami mobilnymi od prostej wersji, tylko na jedną platformę, w jednym układzie graficznym i tylko na tablety lub tylko na smartphony.. dlaczego tak? Załóżmy, że stworzyliśmy aplikację na wszystkie platformy i możliwe warianty wydając na to np. 100tys złotych. Udostępniamy ją użytkownikom końcowym gdzie okazuje się, że oczekiwania co do aplikacji jednak były inne i teraz, aby to wszystko przerobić potrzebujemy wydać dodatkowe 50tys na poprawki....

A co jeśli zaczelibyśmy od prostej wersji na iPhone za 10tys? Pierwsi użytkownicy pozwoliliby nam wypracować właściwą wizję aplikacji i określi jakie jej warianty faktycznie potrzebujemy? (bo np. okaże się, że tak de facto wcale wersja na tablety nie jest potrzebna, 90% naszych klientów ma iPhone i nie potrzeba wersji Androidowej). Koszt finalny mógłby spaść do 50tys zamiast 150tys..

  Podsumowując