Start van mijn bezoek aan het van Abbemuseum
Om mijn onderzoek te starten ben ik naar hét kunstmuseum uit mijn geboortestad Eindhoven gegaan. Eerder was het me al opgevallen dat het van Abbemusem zich erg bewust is van haar positie in de maatschappij en aan de weg timmert om het museum inclusiever te maken op veel verschillende gebieden. Deze insteek van het van Abbe om ‘anders’ te kijken heb ik al eerder ervaren door een lichamelijke rondleiding die ik heb gehad na een yoga en meditatieworkshop in het museum en een theeceremonie gegeven door een bewaker van het van Abbe in een kunstinstallatie. Beiden voelde dit warmer en welkomer en verrijkender dan andere museumbezoeken die ik ooit heb gehad.
Het leek me interessant hier te beginnen omdat ik het wiel niet wil gaan uitvinden, het is niet het doel van mijn onderzoek een museum onderuit te halen op het feit dat ze niet inclusief genoeg zijn en ze te vertellen hoe dit beter kan. Dat is niet waar mijn interesse vandaan komt en wat ik belangrijk vind. Vandaar dat ik me nu op het van Abbe richt, hun aanpak en expertise hierin kan een voorbeeld zijn voor andere musea, dus is het interessant om te kijken of zij hun doel bereiken en waar mogelijkheid ligt om te groeien. Toevallig is er nu de tentoonstelling Dwarsverbanden, dit zegt het van Abbe er zelf over:
Met 120 kunstwerken strekt de nieuwe collectiepresentatie Dwarsverbanden zich uit over alle vijf de verdiepingen van de collectievleugel van het museum. De tentoonstelling nodigt je uit kunst anders te ervaren: soms letterlijk door kunst te voelen, ruiken of horen. Soms metaforisch door verschillende, ook minder bekende stemmen het woord te geven. Veelal inspirerend, soms confronterend, omspant Dwarsverbanden ruim een eeuw kunstgeschiedenis met als vroegste werk Hommage à Apollinaire van Marc Chagall uit 1913 en meest recent het wandtapijt This Means Tableau uit 2019 van Laure Prouvost.
Met ruim 25 multizintuiglijke tools, waaronder teksten in braille, geurinterpretaties, voeltekeningen en sound scapes, is Dwarsverbanden de eerste volledig multizintuiglijke collectiepresentatie van Nederland. De tentoonstelling verrijkt ieders kunstervaring en maakt de kunstwerken toegankelijk voor een grotere diversiteit aan bezoekers, waaronder rolstoelgebruikers en blinde en dove bezoekers.
Ik wist dat er door het bezoeken van de tentoonstelling vanzelf vragen zouden ontstaan die puur vanuit de ervaring zouden ontstaan in plaats van dat ze als aannames uit mij komen. Natuurlijk kan ik mezelf niet ontdoen van mijn perspectief en referentiekader maar het is een prima startpunt om vanuit hier anderen te gaan bevragen. Ik besluit een audiotour te doen omdat dit mij uit mijn eigen kader haalt en ik me ondergeschikt stel aan het narratief dat het museum voor mij heeft gekozen. Dit is ergens een uitoefening van macht: het museum bepaalt wat ik ga zien en stuurt mijn gedachtes met het geven van een bepaalde context. Maar ik mag het museum ook vertrouwen en me eraan overgeven, het museum weet tenslotte wat goed voor mij is. Ik ben benieuwd welke perspectieven er worden aangeboden. In een kleurrijke ontvangstruimte met uitleg en bordjes in braille, kronkelende banken, grote spiegels, kunstwerken die ik kan voelen en kostuums die je aan kunt trekken. Lees in de volgende post ‘de snee is niet de ramp’ over mijn ervaring met de audiotour!
