Maatschappijleer

Macht in de politiek is de invloed die een persoon of organisatie heeft op andere personen of organisaties. Macht over anderen houdt in dat de machthebber hen kan opdragen of dwingen om zijn wensen uit te voeren. Er zijn verschillende gradaties van macht: je hebt een dictatuur waarbij alle macht in de handen is van één of een kleine groep mensen maar bij tirannie zal die persoon of die groep proberen alle macht in handen te hebben en zorgt ervoor, met middelen als geheime politie, terreur en andere geweldsinstrumenten, dat de macht in hun handen blijft. In een democratie wordt macht of invloed vergroot met overleg, lobbyen, overreding en via de stembus.

Een specifieke uiting van macht is gezag. Gezag is gebaseerd op de erkenning of rechtmatigheid om macht uit te oefenen.

Macht is het vermogen om het gedrag van anderen, eventueel tegen hun zin, te beïnvloeden.

Politieke macht is het vermogen de politieke besluitvorming te bepalen.

  Soorten machtsbronnen:

- Beloningsmacht: geld/vermogen/bezit/dienst

- Afgedwongen macht: dreigen met straf

- Legitieme macht: wettelijk gezag

- Expertise macht: kennis

- Referentie macht: persoonlijk charisma

Machtsmiddelen: 

  > positiegebonden:

- fysieke middelen: opsluiting

- economische middelen: boete

- informatie middelen: onthouden van informatie

> persoonsgebonden middelen

- expertise: wel/niet delen van kennis

De Groep van Acht of G8 (Eng. Group of Eight) is een intergouvernementeel forum van acht vooraanstaande industriële staten. In 1975 werd de G6 opgericht, welke vanaf 1978 als G7 door het leven gaat. Vanaf 1998 bestaat ook de G8, dit is de G7 met Rusland. De G8 houdt jaarlijks een bijeenkomst waar economische en politieke zaken besproken worden.

De G8 is vooral gericht op economische en financiële onderwerpen. Maar de afgelopen jaren is er ook steeds meer aandacht voor politieke en veiligheidsproblemen en komen ook milieuthema's aan bod. De G8-landen verenigen de economisch sterkste staten en hebben daardoor een grote invloed op de gang van zaken.

De G-groep begon in 1975 als G6, een informele bijeenkomst van de leiders van de zes belangrijkste industriestaten. De groep omvatte het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan en de Verenigde Staten. De G7 werd gevormd toen Canada in 1976lid werd. Vanaf 1998 zijn er regelmatige bijeenkomsten met Rusland, waarmee de G8 een feit werd. De G8 vervangt echter niet de G7. Vooral sinds het begin van de kredietcrisis in 2007 en de Europese staatsschuldencrisis vanaf 2010 hebben de G7-landen weer regelmatig overleg zonder Rusland.

Sinds 1977 wordt ook de Europese Unie uitgenodigd, waardoor men soms al wel over de G9 spreekt. De nieuwe industriemachtenChina, India en Brazilië nemen op beperkte schaal ook deel aan het overleg.

De G8 is mikpunt van felle kritiek uit andersglobalistische hoek. De G8, die achter gesloten deuren bijeenkomt, zou ondemocratisch zijn: ze neemt beslissingen met wereldwijde economische gevolgen, terwijl de deelnemende staten slechts een minderheid van de wereldbevolking vertegenwoordigen. De bijeenkomsten worden vaak vergezeld van andersglobalistische demonstraties, zoals ook tijdens de G8-top van 2005.

http://www.prodemos.nl/Agenda/NvdD

Wat is democratie? Willem Schinkel: “Vaak wordt er gedacht: ‘democratie, dat is stemmen’. Maar dat is veel te beperkt. Stemmen is slechts een heel klein onderdeel van democratie. Er zijn veel radicalere manieren om over democratie na te denken. Historisch gezien kenden lang niet alle democratieën het stemmen zoals wij dat hebben. Stemmen is een manier om dingen te organiseren, maar het kent zo zijn eigen problemen. Het is een procedure die alle inhoud en alle kwaliteit van onze stem reduceert tot een kwantiteit.”

“Je moet democratie dus niet zo concreet willen zien als ‘stemmen’. Maak het juist abstracter: democratie is een medium van experimenteren dat een volk met zichzelf doet. Het volk is onzichtbaar, het kan alleen in de democratie zichtbaar worden. Dus moet het experimenteren, zich elke keer verkleden, zich omdraaien en weer voor de spiegel van de politiek staan. Dat zal steeds opnieuw moeten gebeuren.”

“Een waarde als ‘vrijheid’ moet je ook niet willen reduceren tot ‘individuele keuzevrijheid’. Vrijheid is in eerste instantie ook ‘vrijheid om te kunnen experimenteren’, bijvoorbeeld. Of ‘vrijheid ten opzichte van de staat’. Dat laatste wordt doorgaans weggelaten uit onze bestaande vrijheidsopvattingen. We denken voornamelijk: ‘er is de staat, die wordt niet bevraagd, en daarbinnen hebben we de democratie om te schuiven met gelden en procedures.’

Welk doel heeft democratie? Willem Schinkel: “De democratie heeft een doel dat niet gerealiseerd kan worden. En op het moment dat je denkt dat dat wel kan, dan is het geen democratie meer. Het doel van de democratie is: nooit pretenderen dat vrijheid gerealiseerd is. Nooit jezelf op de borst slaan en zeggen ‘we hebben het, dit is de meest menselijke manier van samenleven’. Dat doel moet uitgesteld worden.”

“In de moderniteit is er iets gebeurd met wat in het christelijk denken ‘de laatste dag’ genoemd werd. Volgens christelijke filosofie kon het einde van de geschiedenis niet voorkomen in de geschiedenis zelf. In de moderniteit werd dat einde veranderd tot een ‘doel-einde’; een einde in de geschiedenis. Het werd iets dat ‘te bereiken’ viel, waar ‘een pad ernaartoe’ uitgezet kon worden. Dat maakte doelen ‘realiseerbaar’. Daar kwamen ook de gewelddadige projecten van de moderniteit uit voort: kapitalisme, communisme, enzovoorts.”

“De filosoof Jacques Derrida heeft het over ‘avenir’: het Franse woord voor toekomst, maar als je het scheidt, betekent het ook ‘te-komen’. Je leeft in een omstandigheid waarin de vrijheid altijd nog ‘te-komen’ is. Elke manier om te stellen: ‘dit is vrijheid’, is natuurlijk beperkend. De werkelijke vrijheid van het leven krijgt daarin geen ruimte.”

“Een voorbeeld. Nu betekent vrijheid dat je ‘queer’ kunt zijn, dat je een seksueel onbepaalde identiteit kunt aannemen. Vijftig jaar geleden was dat nog ondenkbaar. Als we vijftig jaar geleden hadden vastgelegd wat vrijheid precies inhield, dan had dat helemaal geen ruimte geboden voor het feit dat leven een proces is dat verandert, reflexief is, experimenteert, dat iedere keer op zichzelf teruggrijpt.”

“Dus vrijheid is niet iets wat je zomaar vast kunt leggen, maar wat iedere keer weer ontworpen en bedacht moet worden. En het mooie aan een democratie is dat dat kan. Dat zij een medium van experimenteren is. Alleen de reëel bestaande democratie is dat niet altijd. Die is niet te vinden als je kijkt naar de instituties die we nu democratisch noemen. Of naar de procedures. Maar democratie is veel breder dan dat.”

Waar huist democratie? “Democratie is wat hier gebeurt, in deze ruimte. Het is overal, op straat, aan tafel, in scholen, en weet ik veel waar. Democratie is juist heel breed. Het probleem is nogmaals dat democratie vaak gereduceerd wordt. Net als dat ‘politiek’ gereduceerd wordt tot ‘Den Haag’, tot instituties. Dan blijkt dat het een stel procedures zijn die afgevinkt kunnen worden.”

“Maar het is ook veel breder. Het is ook wat jullie doen. Dat is ook wat onze institutionele democratie – en dat moet je ‘m nageven – wél mogelijk maakt. Dat die bredere vorm van democratie, die veel meer bottom up is, die constante vorm van reflecteren en heruitvinden en experimenteren, wel mogelijk is. Dus er is een link, wel. Want in een autoritair regime is dat veel minder mogelijk.”

Vrijheidsparadox Willem Schinkel: “Het probleem van ons vrijheidsdenken is dat het asymmetrisch is. Onze vrijheid is beperkt binnen nationale grenzen. Een natiestaat betekent, in de eerste plaats, interne solidariteit en interne garantie van vrijheid. Dat betekent per definitie dat de vrijheid van anderen beperkt wordt. Alleen al omdat anderen niet zomaar hun voet op dit stukje aarde mogen zetten. Een krankzinnig idee, want waar staat in het universum geschreven dat dit stukje aarde van ons is?”

“Vrijheid hoort universeel te zijn. Vrijheid binnen nationale grenzen is dus per definitie een paradox: het is een particularisering van het universele. Den Haag kan daar zelf moeilijk op wijzen, want Den Haag is juist de institutionalisering van dat particuliere. Dus het is nodig om daaronder, en daar langsheen, nodig om te wijzen op de beperkingen van onze vrijheidsconcepties. En te wijzen op het belang van meer universele, meer inclusieve ideeën over vrijheid.”

“Die vrijheidsbeperking bestaat trouwens niet alleen tussen staten. Ook binnen staten is die beperking er. Lageropgeleiden die minder kans op de arbeidsmarkt hebben, stemmen veel minder. Die hebben dus minder invloed op het politiek gebeuren. Ze maken minder gebruik van de bestaande democratische procedures. Neem nou een land als de Verenigde Staten: het grootste deel van de mensen gaat er economisch niet op vooruit, terwijl in de afgelopen decennia 1% er economisch 400% op vooruit is gegaan. Daarom stelt de econoom Paul Krugman dat we eigenlijk moeten ophouden de V.S. een democratie te noemen.”

“Er zijn allerlei mensen die zeggen: er is een wereld zonder staten mogelijk, een bottom up vernetwerkte wereld. Ikzelf denk dat er altijd een of andere vorm van staat zal zijn. ‘Staat’ is een breder woord voor ‘laatste instantie’, ‘ultieme autoriteit’. Die zal er altijd zijn. De wereld zal dus altijd verscheurd zijn. Het enige dat je kunt doen is proberen dat beeld over onze staat en onze economie te draaien, te verleiden, een andere invulling te geven.”

Verlamming Wunderbaum ervaart een gevoel van verlamming. Hoe kunnen we tegen zulke denkbeelden persoonlijk stelling nemen, als we ze tegelijkertijd onbewust mee in stand blijken te houden? Gaan deze machten niet onze pet te boven?

Willem Schinkel: “Ja, wij stellen ook niet zoveel voor. Maar… je doet wat je doet. En je kunt ervoor kiezen om je met zulke zaken helemaal niet bezig te houden. Gewoon, een beetje ‘happy go lucky’. Ik denk alleen niet dat dat echt ‘happy’ zal zijn. Dus ja, het leven is tragisch. Het is verscheurd. Maar dat maakt het ook productief. Er is altijd iets te doen. En dat ‘te-komen’ karakter is ook het enige dat ons nog energie naar de toekomst geeft. Als dat er niet was, wat dan?”

Heterotopie, en de kunst van het verleiden In het eerste gesprek duidde Willem Schinkel The New Forest aan als een heterotopie; een bestaande plek in de maatschappij, die de maatschappij een spiegel voorhoudt. Wunderbaum vraagt zich af: is met die spiegel het alternatief al geboden? Of is het alternatief meer dan alleen die spiegel?

Willem Schinkel: “De filosoof Michel Foucault zegt dat heterotopieën iets laten zien dat in het dagelijks leven niet zichtbaar kan worden. Concreter gesteld zijn er altijd perspectieven die in de reguliere maatschappij onderdrukt worden, maar in een heterotopie wél aan bod kunnen komen. Een heterotopie kan normen tonen die we in ons dagelijks leven niet direct opmerken. Vervolgens komt het er toch ook wel op aan om mensen te verleiden die niet-dagelijkse situaties en kanten wenselijk te vinden.”

Verbeelding Wunderbaum legt Willem Schinkel een ander probleem voor. De laatste jaren bleek er geen gebrek aan alternatieve strategieën. ‘Groen’ denken, het Belgische burgerinitiatief G1000, Occupy… Alleen: hét doorslaggevende alternatief? Dat lijkt nog niet gevonden.

Willem Schinkel: “Occupy was te waarderen als experiment van de democratie, maar kende ook weer zo zijn problemen. Die beweging had zo’n heterogeniteit aan inhoud: zij maakte vooral duidelijk dat er een verlangen was naar een alternatief. Ze was eerder een opvoering – bijna theatraal – van de vorm van een alternatief. Zonder daadwerkelijk een inhoud over te brengen. Occupy was een esthetisering van verzet, in plaats van het verzet zelf.”

“Kijk, ik kom zelf natuurlijk ook niet heel veel verder dan de alternatieven die er al leven. Dat is ook heel lastig. Een van de redenen waarom ik geïnteresseerd ben in het plan van Wunderbaum is dat er misschien ook wel een esthetische verbeelding nodig is. Natuurlijk kan het zinvol zijn om met mensen zoals mij te praten, en met wie je allemaal nog meer praat. Maar verkies niet één opgedaan idee boven de andere. Gebruik jullie eigen vakgebied om juist op basis van al die ideeën iets nieuws te combineren.”

Introduceer meerdere perspectieven De roep om een alternatief is één ding. Het vormgeven van een alternatief is heel wat anders. Vage alternatieven missen doel, maar al te concrete alternatieven zijn per definitie verdacht. Wunderbaum vermoedt dat de strijd tussen deze twee uitersten misschien nog wel het interessantst is.

Willem Schinkel: “Waak voor het cynisme van ‘er is geen alternatief’. Maar werk het alternatief dat je presenteert ook niet al te zeer uit, maak het niet te disciplinair en verzuild. Je kunt natuurlijk beide perspectieven aan bod laten komen. Je kunt in de voorstelling iemand laten opdraven die juist wel met een concreet stappenplan komt. Waar je vervolgens weer commentaar op levert: ‘dat kan helaas niet.’”

Kamer steunt wet einde weigerambtenaar

11/06/13, 18:14  − bron: ANP

© ANP.

Het einde van de weigerambtenaar komt in zicht. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer steunde dinsdag een initiatiefwetsvoorstel van D66 om dit mogelijk te maken.

U kunt een vergadering bij wonen van de Eerste of Tweede Kamer, de gemeenteraad en de Provinciale Staten. 

Kamervergadering bijwonen

Eerste Kamer

Iedere dinsdag wordt er in de Eerste Kamer vergaderd. Daarbij kunt u aanwezig zijn. De Eerste Kamer heeft een beperkte publieke tribune. Daarop kunnen maximaal 35 personen de vergadering volgen. De eerste rij van de tribune is gereserveerd voor de pers. Voor meer informatie kunt u terecht op de website van de Eerste Kamer.

Tweede Kamer

Iedereen die geïnteresseerd is, kan de openbare vergaderingen van de Tweede Kamer bijwonen. Op dinsdag, woensdag en donderdag vergadert de Kamer plenair (voltallig). Op deze dagen en ook op maandag zijn er vergaderingen van commissies. Voor meer informatie kunt u terecht op de website van de Tweede Kamer.

Gemeenteraadsvergadering bijwonen

De vergaderingen van de voltallige gemeenteraad zijn openbaar. Ook de vergaderingen van de raadscommissies zijn bijna altijd openbaar. Inwoners van de gemeente hebben het recht om – kort – in te spreken bij het agendapunt waarvoor ze zijn gekomen. Dat moet van tevoren worden aangemeld bij de raadsgriffier. In veel gemeenten kan de vergadering ook gevolgd worden via de lokale omroep of op internet. De vergaderstukken zijn openbaar en kunnen van de gemeentewebsite gedownload worden.

Statenvergadering bijwonen