Justuju

Be crazy and heartful of your own fortune

سرگرم خودت عاشق احوال خودت باش

Amuse yourself and love your circumstances

یک لحظه نخور حسرت آن را که نداری

Do not regret for a moment that you do not have much

راضی به همین چند قلم مال خودت باش

Be satisfied with the few pennies that you possess

دنبال کسی باش که دنبال تو باشد

Seek who which seeks you in return

اینگونه اگر نیست به دنبال خودت باش

If such is not the case, seek within yourself

پرواز قشنگ است ولی بی غم و منت

Flight is beautiful but without suffering and relying

منت نکش از غیر و پر و بال خودت باش

Do not rely on others and be the wings of yourself

صد سال اگر زنده بمانی گذرانی

If you lived a hundred years you are still passing

پس شاکر هر لحظه و هر سال خودت باش

Therefore, be thankful of every moment and year

برمزار مردگان خویش نالیدن چه سود؟

What good is it to be unaware of each other’s state?

What good is it to mourn over each other’s grave?

زنده را تا زنده است باید به فریادش رسید

ورنه بر سنگ مزارش آب پاشیدن چه سود ؟

Reach the call of those so long as they live.

Otherwise what good is it to pour water over their tomb?

گر نرفتی خانه اش تا زنده بود

خانه صاحب عزا خوابیدن چه سود؟

If you didn’t visit their homes while alive

What good is it to visit the homes of the dead?

تا زمانی زنده ایم بایکدیگر بیگانه ایم

در عزاها روی همدیگر بوسیدن چه سود؟

We are strangers to each other so long as we are living

What good is it to greet each other with kisses while mourning?

گر توانی زنده ای را شاد کن

درعزا عطر و گلاب ناب پاشیدن چه سود؟

If you can, make a living person happy

What good is it to decorate the cemetery with flowers and perfume?

گر نرفتی خانه اش تا زنده بود

خانه صاحب عزا تا سحر خوابیدن چه سود؟

If you didn’t visit their homes while alive

What good is it to visit the homes of the dead?

گر نپرسی حال من تا زنده ام

گریه و زاری و نالیدن چه سود؟

If you do not ask me of me when I live

What good is it to cry and mourn (when I die)?

زنده را در زندگی قدرش بدان

ورنه مشکی از برای مرده پوشیدن چه سود؟

Know the value of the living so long as they live

Otherwise what good is it to wear black for the dead?

گر نکردی یاد او تا زنده بود

سنگ مرمر روی قبرش وانهادن ها چه سود؟

If you didn’t remember them so long as they lived

What good is to place a marble tombstone over their grave?

به روز مرگ چو تابوت من روان باشد

گمان مبر که مرا درد این جهان باشد

When my bier moveth on the day of death

Think not my heart is in this world.

برای من مگری و مگو دریغ دریغ

به دوغ دیو درافتی دریغ آن باشد

Do not weep for me and cry “woe, woe!”

Thou wilt fall in the devil’s snare: that is woe

جنازه‌ام چو ببینی مگو فراق فراق

مرا وصال و ملاقات آن زمان باشد

When thou seest my hearse, cry not, “gone, gone!”

Union and meeting are mine in that hour

مرا به گور سپاری مگو وداع وداع

که گور پرده جمعیت جنان باشد

If thou commit me to the grave, say not “Farewell, farewell”

For the grave is a curtain hiding the communion of paradise

فروشدن چو بدیدی برآمدن بنگر

غروب شمس و قمر را چرا زبان باشد

After beholding descent, consider resurrection

Why should setting be injurious to the sun and moon?

تو را غروب نماید ولی شروق بود

لحد چو حبس نماید خلاص جان باشد

To thee it seems a setting, but ’tis a rising’

Tho’ the vault seems a prison, ’tis the release of a soul

کدام دانه فرورفت در زمین که نرست

چرا به دانه انسانت این گمان باشد

What seed went down into the earth but it grew?

Why this doubt of thine as regards the seed of man?

کدام دلو فرورفت و پر برون نامد

ز چاه یوسف جان را چرا فغان باشد

What bucket was lowered but it came out brimful?

Why should the Joseph of the Spirit complain of the well?

دهان چو بستی از این سوی آن طرف بگشا

که های هوی تو در جو لامکان باشد

Shut thy mouth on this side, and open it beyond

For in placeless air will by thy triumphal song.

ترے صوفے ہيں افرنگی ، ترے قاليں ہيں ايرانی

لہو مجھ کو رلاتی ہے جوانوں کی تن آسانی

Your sofas are from Europe, your carpets from Iran;

This slothful opulence evokes my sigh of pity.

امارت کيا ، شکوہ خسروی بھی ہو تو کيا حاصل

نہ زور حيدری تجھ ميں ، نہ استغنائے سلمانی

In vain if you possess Khusroe’s imperial pomp,

If you do not possess prowess of Hazrat Ali (a.s) or contentment of Hazrat Salman (a.s).

نہ ڈھونڈ اس چيز کو تہذيب حاضر کی تجلی ميں

کہ پايا ميں نے استغنا ميں معراج مسلمانی

Seek not thy joy or greatness in the glitter of Western life,

For in contentment lies a Muslim’s joy and greatness.

عقابی روح جب بيدار ہوتی ہے جوانوں ميں

نظر آتی ہے اس کو اپنی منزل آسمانوں ميں

When an eagle’s spirit awakens in youthful hearts,

It sees its luminous goal beyond the starry heavens.

نہ ہو نوميد ، نوميدی زوال علم و عرفاں ہے

اميد مرد مومن ہے خدا کے راز دانوں ميں

Despair not, for despair is the decline of knowledge and gnosis:

The Hope of a Believer is among the confidants of God.

نہيں تيرا نشيمن قصر سلطانی کے گنبد پر

تو شاہيں ہے ، بسيرا کر پہاڑوں کی چٹانوں ميں

Thy abode is not on the dome of a royal palace;

You are an eagle and should live on the rocks of mountains.

نه همین لباس زیباست نشان آدمیت

The human body is honored to have the soul of humanity

It is not beautiful clothes, that is a sign of humanity.

اگر آدمی به چشم است و دهان و گوش و بینی

چه میان نقش دیوار و میان آدمیت

If being human was just about having eyes, mouth, ears and nose

Then what is the difference between wall patterns and the human who drew it.

خور و خواب و خشم و شهوت شغبست و جهل و ظلمت

حیوان خبر ندارد ز جهان آدمیت

Appetite, slumber, anger and lust cause sedition, corruption, ignorance and blindness

Wildlife does not know the world of humanity

به حقیقت آدمی باش وگرنه مرغ باشد

که همین سخن بگوید به زبان آدمیت

Live with the reality of humanity or be like a bird

It is this bird that imitates the language of humanity

مگر آدمی نبودی که اسیر دیو ماندی

که فرشته ره ندارد به مقام آدمیت

You’re not a human, if you are captive of a beast (nafs/desires)

Because even angels don’t have a way to the nest of humanity

اگر این درنده‌خویی ز طبیعتت بمیرد

همه عمر زنده باشی به روان آدمیت

If this savagery (animalistic traits) dies out of your nature

You will live with a human psyche the rest of your life

رسد آدمی به جایی که به جز خدا نبیند

بنگر که تا چه حد است مکان آدمیت

Mankind reaches a point where it sees nothing but God

Observe (see) how vast is the reach of humanity

طیران مرغ دیدی تو ز پای‌بند شهوت

به در آی تا ببینی طیران آدمیت

Did you see the birds flight? O you, who are bound by lust

Free yourself, so you can see the humanity’s flight

نه بیان فضل کردم که نصیحت تو گفتم

هم از آدمی شنیدیم بیان آدمیت

I do not mean to express my virtues, as I give you advice

What we heard was a description of humanity from a human.