𓇢𓆸

Mesela bir insan namazın faziletleri hakkında onlarca kitap okuyabilir. Ayetleri, hadisleri ezbere bilir. Namazın neden önemli olduğunu saatlerce anlatabilir. İşte bu ilm-i kâldir; yani sözde, bilgide ve teoride olan ilim. Fakat bir başka insan vardır; belki çok konuşamaz, çok kitap da okumamıştır. Ama sabah ezanında yatağından kalkar, secdede gözyaşı döker, namazını hayatının merkezine koyar. İşte bu da ilm-i hâldir; yani bilginin kalbe ve hayata dönüşmüş hâli. Kapıya kadar gelmek; hakikati tanımaktır. Kapıdan içeri girmek ise; o hakikatle yaşamaktır. Çünkü susuzluğun tarifini bilmek başka, su içmek başkadır.Balın kimyasını öğrenmek başka, balın tadını almak başkadır.