Ağ–qara

Ailə daxilində, məktəb mühiti və sosial mühit kimi ikili və çoxlu münasibətlər insanın həyatda qalma və özünü ifadə etmə tərzini müəyyən edir. Bəzilərində xarakter, bəzilərində təhsil yoxdur. Bəzi insanların həqiqətləri səhvdir, bəzi insanlar böyüdükləri zülmətdə öz həqiqətlərini qaraltmışlar; yaşamaq üçün, həyatda qalmaq üçün.

Keçən il Azərbaycanda 597 intihar hadisəsi qeydə alınıb. İntihar edənlərdən 440 nəfəri kişi, 157-si isə qadındır. Nəinki Azərbaycanda, dünyada intihar edənlərin təxminən 80%-i kişilərdir. Amma xəbərlərdə daima cəmiyyətdəki qadın problemleri yer alır. Buna görə də içdən-içə çökməkdə olan kişinin ruh halından heç kimin xəbəri olmur. Çünki kişilərin qarşılıqsız olaraq heç bir dəyəri yoxdur. Qadınlar və uşaqlar isə sadəcə var olduqları üçün sevilirlər. Uşaqlıqdan [cavan] kişiliyə keçid çətin bir dövrdür. Həyatımızın gələcək istiqamətini düşünməyə vaxt etmədən "üzərimizə düşən rolu" götürməliyik - pul qazanan tədarükçü olmaq. Qadın işləməsə də dəyərlidir. Kişi isə - işə yaramaz, avara, lox, və s. Heç kim də bu insanın dərdini dinləmək istəmir. "Kişi ol!", "Düzələr əşşi, ürəyivi sıxma." - eşitdiyimiz yeganə psixoloji dəstəkdir. Hətta 2500 illik buddizmdə depressiya "zehnin məhkumluğu" olaraq qeyd edilir. Yəni, zehni və fiziki iş qeyri-mümkün olur. Çöldə qalmış qadına kömək tapılacaq, kişiyə isə təhqir olunacaq.

İndi həyatı boyunca bu təzyiq altında yaşayan insanı düşünün. Təkrar edirəm: kişilər olaraq, cəmiyyətdəki və öz ailəmizdəki yeganə dəyərimiz maddi olaraq nə qədər faydalı olmağımız ilə ölçülür. Şəxsiyyətimizə görə yox, nə verə biləcəyimizə görə sevilirik. Kişilərin müvəffəqiyyətə bu qədər "obsessed" olmağının səbəbi, əks halda heç kimin, hətta digər kişilərin də daxil, vecinə olmamağımızdır. Yüksək gəlirli işlərdə çoxluğun kişilərdən ibarət olması cəmiyyətdəki bərabərsizliklə əlaqəli deyil. Təhsil almaq > yaxşı iş sahibi olmaq (yaxşı sözünü vurğulayıram bir daha) > ailəni ev, yemək, maşın ilə təmin etmək - bu kişilər üçün məcburiyyətdir, seçim deyil.

Qısacası, hərdən bizdən də soruşun - "Necəsən?"

Qadınların kişilərlə bərabər hüquqlu olmaq uğrunda apardığı mübarizənin təmsili başlanğıcı olaraq, 8 mart 1857-ci ildə ABŞ-ın Nyu-York şəhərində geyim sektorunda çalışan yüzlərlə qadının aşağı maaşa, uzun çalışma saatlarına, eyni zamanda pis iş şəraitinə etiraz olaraq tətil etməsi qəbul edilir. Lakin polis aksiyanın uzun sürməsinə izin verməyərək nümayişi dağıtdı.

8 mart 1908-ci ildə Nyu York Sosial-Demokrat Qadın Təşkilatının çağırışilə 15 min qadın, daha qısa çalışma saatı, kişilərlə bərabər əmək haqqı və səsvermə hüququ üçün nümayiş keçirdi. Nümayişdə ayrıca ilk dəfə olaraq dekret icazəsi istəyən qadınların şüarı "Çörək və Gül" idi. Çörək həyat eşqini, qarın toxluğunu, gül isə daha rifah həyat tərzini ifadə edirdi.

İlk Qadınlar Günü mərasimi 1909-cu ilin 28 fevralında Nyu Yorkda baş tutmuşdur; bu Amerika Sosialist partiyası tərəfindən Beynəlxalq Qadın Tikiş İşçiləri Birliyinin 1908-ci ilki tətilinin yada salınması münasibətilə təşkil olunmuşdu.

1909-cu ildə isə Avropadakı qadınlar, fevral ayının son bazar gününü, fevralın 28-ni ilk qadın günü olaraq keçirdi.

1910-cu ildə 1857-ci il hadisələrdən 52 il sonra Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən Qadın Sosialist İnternasyonalının qurultayında 1857-ci ilin 8 martında Nyu-Yorkda başlayan mübarizənin, qadın hüquqlarının genişləndirilməsi və qadın həmrəyliyinin simvolu olaraq Klara Setkin adlı bir alman sosialist qadını, Amerikada 8 martda yandırılaraq öldürülən 129 qadın işçinin xatirəsinə hər il 8 mart gününü Dünya Qadınlar Günü olmasını təklif etdi və bu təklifi qəbul edildi.

Yoxsa yaşamınızmı sizi yaşadı?

Siz mi seçdiniz yoxsa o mu sizi seçdi?

Sevdiniz mi? Yoxsa peşman mı oldunuz?