Utpal Mena

অসমৰ মাননীয় ৰাজ্যপাল মহামহিম শ্ৰীযুত লক্ষ্মণ প্ৰসাদ আচাৰ্য ডাঙৰীয়াৰ হাতৰ পৰা অসমৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ #মুনিন_বৰুৱা শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰ #বঁটা - ২০২১" গ্ৰহণ কৰোঁ।

কালি সন্ধিয়া শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰদেৱ প্ৰেক্ষাগৃহত অসম চৰকাৰৰ দ্বাৰা আয়োজিত "নৱম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা" প্ৰদান অনুষ্ঠানত ২০২০ বৰ্ষৰ এগৰাকী জুৰি হিচাপে থকাৰ বাবে "প্ৰমাণ পত্ৰ"ও গ্ৰহণ কৰোঁ।

--উৎপল মেনা

এখন ৰাজনৈতিক থ্ৰীলাৰ-- "খাকী"। সাংবাদিকৰ পৰিচালনা। সাংবাদিক অতনু ভূঞাৰ ৰূপালী গল্প। সাংবাদিক অতনু ভূঞাই দীৰ্ঘ সময় অসমৰ ৰাজনীতি দেখিছে। ৰাজনীতিক আৰু পুলিছৰ "কৰ্ম"ৰ বাস্তৱ ছবি খনো অনুভৱ কৰিছে! নিশ্চয় দেখা, বাস্তৱত অনুভৱ কৰা "ঘটনা-উপঘটনা" ৰূপালী গল্পটোৰ কাহিনী-ৰেখালৈ আহিব।

আজি মোক পৰিচালক অতনুদা ভূঞা আৰু চিনেমা খনৰ প্ৰচাৰ ডিজাইনাৰ শিৱাণু বৰাই "পোষ্টাৰ" মুকলি কৰাৰ দায়িত্ব দিলে। পৰিচালকৰ সৈতে "পোষ্টাৰ" খন মুকলি কৰাৰ পাছত মোৰ পৰা "পোষ্টাৰ" কেন্দ্ৰিক চৰ্চা বিছাৰিলে। 

ক'লো-- পোষ্টাৰ খনত স্পষ্ট হৈ আছে চিনেমা খনৰ বিষয়-বস্তু। 

--সেই সময়ত পোষ্টাৰ খন ভালদৰে চাব পৰা নাছিলোঁ। পাছত, ভালদৰে চোৱাৰ পাছত অনুভৱ কৰিলোঁ পোষ্টাৰ ডিজাইনাৰৰ (আৰু যি গৰাকীৰ চিন্তাৰে পোষ্টাৰ খন ডিজাইন কৰা হৈছে) পৰিপাটি কৰ্ম, পোষ্টাৰ খনেৰে "দৰ্শক"ৰ ওচৰলৈ "চিনেমা" খন লৈ যাব "শিল্প-শক্তি"। 

পোষ্টাৰ খনত "হাইলাইট" হৈছে-- দুখন স্থিৰচিত্ৰ। এগৰাকী ৰাজপাটত বহি থকা ৰাজনৈতিক নেতা, আনগৰাকী পুলিছ বিষয়া (আৰক্ষীৰ দল), যিয়ে নেতাৰ আসনখন বাগৰি নপৰিবলৈ ধৰি আছে। আৰু পোষ্টাৰ খনত দেখা গৈছে-- দুটা ৰাজনৈতিক দলৰ মাজত পতাকা লৈ কৰা প্ৰতিবাদ। 

ক'ব পাৰি-- পোষ্টাৰ খনে চিনেমা খনৰ বিষয়-বস্তু, কাহিনী অনুভৱৰ বাট দিছে। 

প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিৰ পৰা সংযোজন:

চিনেমা খনৰ প্ৰযোজনা গোষ্ঠী ABCDৰ ফালৰ পৰা জনোৱা হয় ‘খাকী’ মুক্তি দিয়া হ’ব অহা ২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত। ৰাজনৈতিক চিনেমাখন নিৰ্বাচনৰ আগে আগে মু্ক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে। ‘খাকী’ৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম বৰ্তমান মুম্বাইত চলি আছে। পৰিচালক অতনু ভূঞাই প্ৰায় ১৫ দিন ধৰি মুম্বাইত বাহৰ পাতি চিনেমাখনৰ কাৰিকৰী দিশৰ সৈতে জড়িত বিভিন্নজনৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। 

বৰ্তমান ছবিৰ DI অৰ্থাৎ ডিজিটেল ইণ্টাৰমিডিয়েটত কাম চলি আছে মুম্বাইৰ বিখ্যাত প্ৰসাদ লেবৰেটৰীত। পৰিচালকৰ মতে, প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমীয়া চিনেমাৰ কালাৰ কাৰেকচনত অতি উচ্চমানৰ টেকন’লজি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। মুম্বাইৰ প্ৰসাদ লেবৰেটৰীত ডিআইৰ কাম কৰিছে বিখ্যাত পৰিচালক কিৰণ কোটাই। ‘ৱেডনেচ ডে’, ‘দ্য মাদ্ৰাছ কাফে’ আদি চিনেমাৰ ডিআইৰ সৈতে জড়িত আছিল কিৰণ কোটা। ইয়াৰ উপৰি বলীডউৰ বহু ছবিৰ কাম কৰিছে ‘খাকী’ৰ সৈতে জড়িত কিৰণ কোটাই।

-আৱহ সংগীত আৰু অন্যান্য আনুষংগিক কামো চলি আছে মুম্বাইত। আৱহ সংগীতৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে বলীউডৰ জনপ্ৰিয় ডেনিয়েল বি জৰ্জক। ডেনিয়েলে ইয়াৰ পূৰ্বে বলীউডৰ জনপ্ৰিয় চিনেমা ‘আন্ধা ধূন’, ‘মেৰী খ্ৰীষ্টমাছ’, ‘জনী গাড্ডাৰ’ আদি ছবিৰ আৱহ সংগীতৰ কাম কৰিছিল। ‘আন্ধা ধূন’ৰ বাবে ডেনিয়েলে ফিল্ম ফেয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ আৱহ সংগীতৰ বঁটাও পাইছিল। উল্লেখযোগ্য যে ২০২৫ বৰ্ষত এ আৰ ৰহমান আৰু ৰাম চম্পটৰ সৈতে ডেনিয়েল বি জৰ্জ শ্ৰেষ্ঠ আৱহ সংগীতৰ বাবে ফিল্ম ফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন পাইছিল। অৱশ্যে শেষ মুহূৰ্তত এ আৰ ৰহমান আৰু ডেনিয়েল বি জৰ্জৰ পৰিৱৰ্তে আমীৰ খানৰ প্ৰযোজনাৰ ছবি ‘লাপাটা লেডীজ’ৰ পৰিচালক ৰাম চম্পটে এই বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

| উৎলেন্দু কাশ্যপ 

গাওঁ চাবলৈ জিলা চাহাব আহিব। শক্তিমান মৌজাদাৰৰ গাত তত নাই!  চাহাব অসন্তুষ্ট হ'ব লাগিলে-- মৌজাদাৰৰ পৰা চাহাবে মৌজি কাঢ়ি নিয়াৰ ভয়! গতিকে গাওঁবাসীক গাওঁ খনক চিকুণ কৰাৰ কথা ক'লে, হাতে-কামে লগালে। চাহাবৰ সৈতে মেমচাবো আহিব। চাহাব-মেমচাবৰ বিনোদনৰ বাবে ওস্তাদক মাতি অনালে। দায়িত্ব দিলে-- যাত্ৰা প্ৰস্তুতিৰ বাবে। সময়ত চাহাব-মেমচাবৰ সন্মুখত যাত্ৰা আৰম্ভ হয়। কিন্তু যাত্ৰাত দেখুওৱা ৰাম-সীতা-লক্ষ্মণৰ "সুখ-দুখ" ভাল নাপালে মেমচাবে! চাহাবে আদেশ দিলে মৌজাদাৰক-- মেমেচাবে আনন্দ পাব পৰাকৈ আন কিবা দেখুৱাব লাগে। গাওঁবুঢ়াই নিৰ্দেশ দিলে ওস্তাদক। তেনেতে যাত্ৰাৰ এটা চৰিত্ৰ "হনুমান" মঞ্চলৈ আহে। "হনুমান"ক মেমহাচাবে পছন্দ কৰে, হাঁহিবলৈ ধৰে। মেমহাচাবৰ হাঁহিয়ে চাহাবক সুখী কৰে; আৰু নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু এটা হনুমান, তাৰ পাছত আৰু এটা হনুমান উলিয়াবলৈ। সময়ত হনুমানৰ সংখ্যা বাঢ়ি থাকিল-- মৌজাদাৰ, গাঁওবুঢ়াকে ধৰি গাওঁ খনৰ বাসীন্দা সকলো "হনুমান" হৈ নাচিবলৈ ধৰে। যাত্ৰাৰ কাহিনীতকৈ চাহাবৰ সন্তুষ্টিহে গাঁওবুঢ়াৰ বাবে প্ৰধান কথা! --চাহাব, মেমচাহাবক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ গাওঁৰ সকলোৱে বান্দৰ নাচ আৰম্ভ কৰ, সম্ভৱতঃ ইমানতে শেষ হ'ব ৰূপালী গল্পটো। ৰূপালী গল্পটোৰ নাম-- "হনুমানৰ সাধু"। প্ৰবীণ হাজৰিকাৰ পৰিচালনা। "শৃংখল"ৰ পাছত পৰিচালক গৰাকীৰ দ্বিতীয় পৰিচালনা (feature film)। চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ আহিব এই বছৰটোতে।

চিনেমা খনৰ কাহিনী "ইংৰাজ কাল"ৰ। ১৯৪৭ চনৰ আগৰ। --পৰিচালক হাজৰিকাৰ ব্যখ্যা, "এই কাহিনী আজিও চলি আছে। দিল্লীৰ নেতা এগৰাকী আহিলেই আমাৰ ৰাজ্যৰ নেতাৰ গাত তত নাইকীয়া হয়! বাট-পথ চকুত লগাকৈ চিকুন কৰা হয়। চিনেমা খনৰ কাহিনীৰ গতিত চাহাবে গাওঁবুঢ়াৰ কামত (আলপৈচানত) সন্তুষ্ট হৈ কয়-- 'তোমাক আমি ৰজা বনাম'। এনে ধৰণৰ কথা আজি দিল্লীৰ নেতাৰ পৰা শুনাৰ বাবে ৰাজ্যৰ নেতা সকলে গাওঁবুঢ়াই চাহাবক তেল মৰাৰ দৰে কৰা আচৰণ আমি দেখি থকা নাই জানো! তেতিয়াৰ পৰা এতিয়ালৈ চলি থকা ৰাজনৈতিক তৈল মর্দন বা চামচামি এই চিনেমা খনত দৰ্শকে অনুভৱ কৰিব!"

চিনেমা খনৰ কাহিনী পবিত্ৰ কুমাৰ ডেকাৰ।

কাহিনী পৰিবৰ্ধন প্ৰবিণ হাজৰিকাৰ। চিত্ৰনাট্য আৰু সংলাপ পবিত্ৰ কুমাৰ ডেকা,প্ৰবিণ হাজৰিকাৰ।

 চিত্ৰনাট্য উপদেষ্টা: তৰুন শইকীয়া( বি চাৰিআলি), ৰাজীৱ কুমাৰ ফুকন। চৰিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে উপকূল বৰদলৈ, হিৰণ্য ডেকা, বিল ৰিছমণ্ড, সুৱাগমনি মহন্ত, সুস্মিতা শইকীয়া, মীনা শইকীয়া, জিতেন বৰা, দুলন বৰা, বাবুল ভাগৱতী, প্ৰকাশ বৰা, ভৱ বৰা, কুমুদ মেধী, ৰিপণ বাগিশ, অশ্ৰুমনি বৰা, ৰিয়া গোস্বামী, উৎপল কলিতা, মৌচুম বৰা আদিক লৈ। চিত্ৰগ্ৰহণ মিনাক্ষী ভাগৱতী আৰু জীতেন বড়োৰ, চাউণ্ড ডিজাইন কল্পনা গগৈ আৰু হিমন্ত কুমাৰ গগৈৰ, 

কালাৰ গ্ৰেডিং অন্তৰিপ হাজৰিকাৰ, ৰূপসজ্জা প্ৰকাশ বৰাৰ, সম্পাদনা নিৰঞ্জন গগৈৰ, সাজ-সজ্জা ৰাণী দত্ত বৰুৱাৰ। জেউতী প্ৰডাকচনৰ বেনাৰত চিনেমা খন প্ৰযোজনা কৰিছে মৃণাল বিন কুতুবে।

প্ৰযোজনা নিয়ন্ত্ৰন: পৰমা হাজৰিক। পৰিচালনা সহকাৰী- ইন্দ্ৰ দাস, মানৱ গগৈ।

২ জানুৱাৰীৰ পৰা...

--উৎপল মেনা

আৰু এখন চিনেমা-- জাহ্নু বৰুৱাৰ।

আৰু এটা গীত-- ইবচন লাল বৰুৱাৰ। কথা-সুৰ-সংগীত ইবচন লাল বৰুৱাৰ।

"দামি গহনা পিন্ধি হাঁহিছা

হাঁহিটিয়েই চোন এটি গহনা

গহনা বুলি ধাতু কিনিছা

কিনিব জানো হাঁহি পাৰিবা

পাৰা যদি সুৰ তুমি ঢালিবা

ঢালি গভীৰৰ সঁচা তৰঙ্গ

অঙ্গ ভেদি গান কঁপিব

কঁপি উঠিব হেৰোৱা ছন্দ..."

চিনেমাৰ গীত। চিনেমাৰ নাম: হেৰোৱা ছন্দ। জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা। (জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা মানেই মনত ৰৈ যোৱা চিনে-চিন্তা, চুই যোৱা চিনে-সৌন্দৰ্য।) জাহ্নু বৰুৱাৰ বাবে ইয়াৰ পূৰ্বে ইবচন লাল বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰিছিল (নিজৰ কথা, সুৰেৰে) --

"বিষুৱ ৰেখা

নাপাওঁ দেখা

ভৰিৰ তলত

দুখন ধৰা

এখন আকাশ

আকাশ ফালি

মেঘৰ বিবাদ…

মোৰ ভগা খিৰিকী

পোহৰ দিয়া খিৰিকী

মোৰ ভগা খিৰিকী

দুৱাৰ খোলা খিৰিকী …" (চিনেমা : ভগা খিৰিকী)

পূৰ্বৰ গীতটোৰ দৰে "হেৰোৱা ছন্দ"ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা গীতটোও চিনে-সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ, আমাৰ অনুভৱত। আমাৰ ধাৰণাত গীতটোৰ কথা-সুৰ, গায়কীত চিনেমা খনৰ "কাহিনী" আছে, বিষয়-বস্তু আছে। গীতটোত ব্যৱহাৰ কৰিছে ঊষা উত্থুপ আৰু অনিন্দিতা পলৰ কণ্ঠ। সম্ভৱতঃ ৰূপালী গল্পটোৰ মূল "চৰিত্ৰ"টোৰ মনৰ যুঁজৰ (বা "চৰিত্ৰ"টোৰ মনৰ মাজত থকা দুটা ৰূপৰ কথোপকথন) "গীতি-চিত্ৰ"। সম্ভৱতঃ এই চৰিত্ৰটোৱে হ'ব চিনেমা খনৰ কাহিনী-ৰেখাৰ মূল বিন্দু!

(--সংগীত পৰিচালকে ৰূপালী-গল্পটো মনত ৰাখি কণ্ঠস্বৰৰ ভিন্নতা, "সুৰ-সংগীত" প্ৰয়োগত গুৰুত্ব দিছে। ঊষা উত্থুপৰ "বিশেষ কণ্ঠস্বৰ"ত পাশ্চাত্য সংগীতাৱলীৰ প্ৰভাৱত গঢ় লোৱা সুৰৰ বিপৰীতে অনিন্দিতাৰ কণ্ঠত "ভাৰতীয় সুৰ" প্ৰয়োগ কৰিছে। এনে ধৰণৰ সংগীত কেন্দ্ৰিক চিনে-চিন্তা কম দেখা যায়।

এই খিনিতে উল্লেখ কৰিব পাৰি "অপৰূপা", "বনানি", "পাপৰি"ৰ দৰে এই ৰূপালী গল্পটোতও জাহ্নু বৰুৱাই "নাৰী-মনৰ ছবি" পৰ্দালৈ আনিব!)

--মূল চৰিত্ৰটো নিৰ্মাণ কৰিছে অমৃতা গগৈক লৈ। (আন কেইটামান চৰিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে জয় কাশ্যপ, অমৃতা গগৈ, অজু বৰুৱা, সুকন্যা ৰাজগুৰু, ড° অৰূপ বৰঠাকুৰ, উজ্জ্বল বাজখোৱা, ময়ুখ শৰ্মা, দীপচন লাল বৰুৱা, ড° নাৰায়ণ শর্মা আদিক লৈ। --অজু জাহ্নু বৰুৱাৰ পুত্ৰ।)

--চিনেমা খনত দুটা গীত ব্যৱহাৰ কৰিছে। আনটো গীতৰ কথা ৰীতা বৰুৱা দাসৰ, সুৰ-সংগীত নীলোৎপল বৰাৰ, কণ্ঠ গীতালি দত্ত আৰু শিশুশিল্পী অস্মিতা।

--চিনেমা খনৰ চিত্রগ্রহণত সুমন দুৱৰাৰ, ছাউণ্ড ডিজাইন আৰু মিক্সিং অমৃত প্রীতম আৰু দেৱজিৎ চাংমাইৰ। কাহিনী, চিত্রনাট্য, সংলাপ আৰু সম্পাদনাত হিউ এন বৰুৱা। সহযোগী (সম্পাদনাত) মৃন্ময়। সহকাৰী (পৰিচালনাত) ৰোনাল্ড হুছেইন আৰু পৰিস্মিতা। প্রডাকশ্যন ডিজাইনত গায়ত্রী বৰুৱা। কার্যবাহী প্রযোজনাত মানস দাস। কষ্টিউম ডিজাইন মীনাক্ষি ঢেকিয়াল ফুকনৰ। ৰূপসজ্জাত অৰূপ দাস।

"মঙহ্"-- চালোঁ। ৰচনা-পৰিচালনা সীমান্ত শর্মাৰ। সুৰজিৎ একাডেমীৰ উদ্যোগত শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰ ড° বানীকান্ত কাকতি প্ৰেক্ষাগৃহত মঞ্চস্থ নাটক খনৰ বিষয়-বস্তু-- নাৰী। নাৰী নিৰ্যাতন! নাৰী শক্তি! বিষয়-বস্তু নিৰ্মাণৰ বাবে নাট্যকাৰে জন্মৰ পাছতেই, জন্মদাত্ৰীয়ে বা আন কোনোৱে পেলাই থৈ যোৱা "জীৱন্ত মঙহ্‌" (দেৱশিশু) প্ৰসংগ আনিছে। আনিছে ঘৰুৱা নিৰ্যাতনৰ বলি হোৱা কিশোৰ প্ৰসংগ। "জন্মৰ পাছতেই পথৰ দাঁতিত পেলাই যাবলৈ কিয় জন্মদিয়ে আমাক!" --এনে ধৰণৰ সংলাপেৰে গতি লয় নাটক খনৰ কাহিনী-ৰেখাই। কাহিনী-ৰেখাৰ মূল বিন্দু-- আই। নাম:শেৱালী। চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিছে কৰিস্মিতা তালুকদাৰে। সন্দেহ নৰখাকৈ ক'ব পাৰি-- কৰিস্মিতাৰ অভিনয় নাটক খনৰ প্ৰধান সৌন্দৰ্য। অতীত-চাৰণেৰে দেখুৱাই শেৱালী ধৰ্ষণৰ বলি হয়, শেৱালীৰ প্ৰেমিকক হত্যা কৰায় নাটক খনৰ কাহিনীৰ খলনায়ক বংশীধৰে (অভিনয় কৰিছে ধ্ৰুৱজ্যোতি কলিতাই)। কাহিনীৰ গতিত স্পষ্ট হয় বংশীধৰে কাম কৰে ৰাজনীতিৰ ক্ষেত্ৰ খনত আগবাঢ়িব খোজা হিমাদ্রী হাজৰিকাৰ (আভিনয় কৰিছে জেছমিনা হুছেইনই।) পক্ষত থাকি। আনফালে কৰৱী (কৃষ্টি ৰাজবংশী), পদুমী (পলক কৈৰি), মিতু (লিয়ানা দেৱ), ৰিতু (কৌস্তভ চৌধুৰী),

ৰন্টু (অংশুমান দাস) আদি অনাথ শিশু কিশোৰক জীৱনৰ বাট দেখুৱাই শেৱলীৰ পৰা সমাজত আইৰ পৰিচয় পোৱা শেৱালী হিমাদ্রী হাজৰিকাৰ বাটৰ কাইট হৈ পৰে। মানুহৰ হিটৰ বাবে, সমাজৰ বাবে কাম কৰি জনপ্ৰিয় হোৱা শেৱালীক বংশীধৰৰ হতুৱাই আঁতৰাবলৈ ফাং পাতে।

--নাট্যকাৰ, পৰিচালকে (নাটকৰ কাহিনী-ৰেখাৰ শেষত) শেৱালীক দেৱীৰ ৰূপলৈ ৰূপান্তৰ কৰে। দুর্গা, কালি, চণ্ডীৰ ৰূপত নাৰী শেৱালীয়ে শেষ কৰে সমাজৰ অপশক্তিক, অন্ধকাৰ আঁতৰাই জগত পোহৰাই তোলে । সমাজৰ নেতিবাচক শক্তিক আঁতৰাই ইতিবাচক আদর্শ প্রতিষ্ঠা কৰে নাৰীৰ সেই ৰূপে। শেষ (হত্যা কৰে) কৰে সমাজৰ দানৱ বংশীধৰক। এই নাট্য-দৃশ্যত দৰ্শক অনুভৱ কৰে কৰিস্মিতাৰ অভিনয় শক্তি (acting power)। নাট্য-দৃশ্যটো নাট্য-সৌন্দৰ্যলৈ ৰূপান্তৰ কৰিছে অভিনয়ৰ লগতে সংগীত (পৰিচালনা: গৌতম শইকীয়া), পোহৰ (কৃতাৰ্থ শৰ্মা আৰু যাদৱ মহন্ত), মঞ্চসজ্জাই (গনেশ বড়ো)।

--এই নাটক খনৰ নাটখনৰ সহকাৰী পৰিচালক বিনীতা দেৱী আৰু হেমেন সেনাপতি, গীতৰ কণ্ঠ চন্দামিতা ডেকা, সংগীতৰ সহযোগী দীপা মহন্ত, নৃত্য পৰিচালনা প্ৰণৱ জ্যোতি ৰাভা, ৰূপ সজ্জা জ্যোতিস্মিতা কলিতা, সাজসজ্জা তৃষ্ণা কলিতা আৰু হিমাংশু দাসৰ।

সংযোজন, প্ৰযোজনা গোষ্ঠীৰ বিষয়ে:

সুৰজিৎ একাডেমী ১৯৯৭ চনৰ ১ জুনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰা অহৰহ নাট্য-কৰ্ম, নাট্য-চৰ্চা কৰিআহিছে। তেতিয়াৰ পৰা দুবছৰীয়া নাটৰ পাঠ্যক্ৰম আজি পৰ্য্যন্ত চলি আছে। প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰি আহিছে অসমৰ অভিজ্ঞ নাট্য কলা কুশলীয়ে। বছৰত তিনি-চাৰি খন নাট পৰিৱেশিত হৈ আহিছে। তাৰ লগতে অসমত নাটৰ প্ৰতিযোগিতা সমূহতো অংশ লোৱা হৈছিল। ভাৰত চৰকাৰ আৰু অসম চৰকাৰৰ অধীনৰ বিভিন্ন বিভাগৰ আঁচনি সমূহ বাটৰ নাটেৰেও পৰিৱেশন কৰে।

শিক্ষাৰ্থী বহুজন ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়, দিল্লীৰ পৰাও স্নাতক হৈছে। বহু জন ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰ, অসমৰ মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰত প্ৰতিষ্ঠিত- হিমাংশু প্ৰসাদ দাস, চন্দনা শৰ্মা, ৰাজীব কলিতা, বিনীতা দেৱী, মণ্টু কুমাৰ দাস, অদিষ্ণা ৰাজবংশী, দিগন্ত শৰ্মা, কাবেৰী মহন্ত, হিমাংশু শৰ্মা, স্বপন দাস, প্ৰাণজিৎ ডেকা, গৌতম দাস, মৃণাল শৰ্মা।

বহুজন শিক্ষাৰ্থী ভাৰত চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ টেগৰ স্কলাৰশ্বিপ, ওস্তাদ বিছমিল্লা খান যুৱ পুৰস্কাৰ, চিনিয়ৰ ফেল' শ্বিপ, জুনিয়ৰ ফেল' শ্বিপ, যুৱ স্কলাৰশ্বিপ, শিশু স্কলাৰশ্বিপ পাইছে।

#Number 1 #Roi_Roi_Binale 

--উৎপল মেনা

(আজি ১১ আগষ্টত উভতি নহা বাটেৰে গ'ল গৈ নাট্য-চিন্তাৰে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰক চহকী কৰা হেমন্ত দত্ত। অভিনেতা, পৰিচালক, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ গৰাকীলৈ আমাৰ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি।)

নৰিয়াপাটিত লাচিত বৰফুকন-- নাটকখনৰ বিষয়বস্তু। নাটকখনৰ নাম 'লাচিত বৰফুকন'। আখৰা চলিছিল। মঞ্চস্থ হোৱাৰ আগদিনা হাহাকাৰ লাগিল-- বিমলা কটকী নৰিয়াত পৰিল। লাচিতৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিম বুলি আখৰা কৰি আছিল বিমলা কটকীয়ে। এতিয়া কি হ'ব! সমস্যাত পৰিল। একেটা শ্রেণীতে পঢ়া ইন্দ্র বনিয়াই আন এটা চৰিত্ৰ লৈছে। অভিনয় কৰিব পৰা আন সকলো ব্যস্ত 'চৰিত্ৰ'ক লৈ। মূল চবিত্রটোরে নৰিয়াত পৰিল যেতিয়া নাটক হ'ব কেনেকৈ!-- তেনে হাহাকাৰৰ মাজতে এজনে ক'লে-- হেমন্তই কৰিব। নৃত্যত ভাল, কিন্তু অভিনয় কৰিব পাৰিব জানো হেমন্তই! হেমন্তই ক'লে-- 'মই কেনেকৈ কৰিম!' অৱশেষত কৰিবলৈ বাধ্য হ'ল। বহুতরে হেঁচাত হেমন্তই কম সময় আখৰা কৰি লাচিত বৰফুকনৰ 'গেট-আপ'ত মঞ্চত উঠিল। কোনোমতে দায়িত্ব পালন কৰিলে। কিন্তু কি আচৰত!-- শ্রেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা পালে হেমন্তই। আৰু সেই তেতিয়াৰে পৰায়ে অভিনয়ৰ বাটত খোজ পেলালে। যাত্রা আৰম্ভ কৰিলে। হয়তো বিমলা কটকী নৰিয়াত নপৰিলে, শ্রেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা নাপালে নাট্যৰসিকে 'অভিনেতা হেমন্ত দত্ত'ক নাপালেহেঁতেন !

--হয়, ১৯৫২-৫৩ চনৰ সেই হেমন্তয়ে নাট্যকাৰ, পৰিচালক, অভিনেতা, গীতিকাৰ হেমন্ত দত্ত। "সেইদিনা মই অভিনয় কৰিব পৰা নাছিলোঁ। সংলাপ কম আছিল, কেনোমতে কঁপি কঁপি কৈছিলোঁ। ভয়ত কঁপিছিলোঁ, ঘামিছিলোঁ। হয়তো ভয়ৰ বাবে নৰিয়াত পৰা লাচিত বৰফুকনৰ চৰিত্ৰটো ফুটি উঠিছিল। সেইবাবে মোক শ্রেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা দিছিল।..." --হেমন্ত দত্তই কৈছিল। মোৰ আগ্ৰহত আৰু বহু কথা কৈছিল। ঘটনাক্রমে গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, কলানিৰ্দেশক হোৱাৰ বহু কথা।

তেনেদৰে নাট্যকাৰ হৈছিল হঠাতে। স্কুলৰ শিক্ষকসকলৰ তাগিদাতে লিখি উলিয়াইছিল জীৱনৰ প্ৰথমখন নাটক 'সমাপ্তিত যাৰ ছন্দ মিলিল'। "লিখিবলৈ লৈ মই ভয় খাইছিলোঁ। মোক সাহস দিছিল ইৰছাদ আলীয়ে। মোৰ নলেগলে লগা বন্ধু। ইৰছাদ এতিয়া ডঃ ইৰছাদ আলী হ'ল। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক। সেই নাটকখন লৈয়ে আমি তেজপুৰলৈ গৈছিলোঁ। প্রতিযোগিতাত অংশ লৈছিলোঁ। বিচাৰকৰ আসনত আছিল আমাৰ সপোনৰ অভিনেতা-পৰিচালক ফণী শৰ্মা, বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা আৰু তুলসী দাস। মই বিশেষ একো আশা কৰা নাছিলোঁ। বঁটা আদি যে পাম এবাৰলৈ ভবা নাছিলোঁ। মাত্র বহি আছিলোঁ ফণী শর্মাইনো কি কয়, নাটকৰ শেষত বিষ্ণু ৰাভাইনো কি কয় শুনিবলৈ। কিন্তু বিশেষ একো নক'লে। প্রতিযোগিতা শেষ হোৱাৰ পাছতে ফলাফল ঘোষণা কৰিলে। আমি পালোঁ শ্রেষ্ঠ নাট্যকাৰ, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক, শ্রেষ্ঠ অভিনেতাকে ধৰি ছটা শিতানত বঁটা। জীৱনৰ প্ৰথমখন নাটক লিখি বঁটা পালোঁ, আৰু বঁটা গ্রহণ কৰিলো আমাৰ সপোনৰ অভিনেতাৰ পৰা। ইয়াতকৈ ডাঙৰ ভাগ্য আৰু কি হ'ব

পাৰে। বুজিছা, মই ভাগ্যক বিশ্বাস কৰোঁ। ভাগ্যই মোক আজি এই স্থানত থিয় কৰাইছে।" হেমন্ত দত্তই কেছিল। 

অভিনয়ৰ বাটত খোজ দিয়াৰ পিছত নাটকো লিখিলে হেমন্ত দত্তই। ঢেৰ বঁটা পালে। বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা, ফণী শৰ্মাৰ দৰে 'বিচাৰক'ৰ পৰা প্ৰশংসা পালে। আৰু এদিন 'অভিনয় কৰিম বুলি' ভ্রাম্যমাণ থিয়েটাৰত যোগ দিলে। কহিনুৰ থিয়েটাৰত। "অভিনয় কৰিম বুলি গৈছিলোঁ। নাটক এখনৰ প্ৰয়োজন হ'ল। প্রযোজক ৰতন লহকৰ, অভিনেতা মহানন্দ শৰ্মাৰ তাগিদাত নাটক এখন লিখিবলৈ বাধ্য হ'লোঁ। ১৯৮০-৮১ নাট্যবৰ্ষত। "ৰাহুমুক্তি"। পাছত এই নাটকখনক চিনেমা ৰূপ দিছিল 'শেৱালি' নামেৰে, শিৱপ্ৰসাদ ঠাকুৰে..."-- হেমন্ত দত্তই কৈছিল। ব্যাখ্যাৰ নিশ্চয় প্রয়োজন নাই, সেই 'ৰাহুমুক্তি'ৰ পিছত আৰম্ভ হোৱা 'ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাট্য ইতিহাস'। দেৱী সন্যাসিনী, নায়ক, মহাভাৰত, কলংক তিলক, দাস্তান শ্বহীদে কাৰবালা, ৰামায়ণ, পলাতক, সেন্দুৰীয়া মেঘ, আপোন মানুহ, আনাৰকলি, দাগ, ভয়, ক্রান্তিকাল, টাইটানিক, অঘৰী অঞ্জনা, তেজ, বন্দী, দেৱী মনসা, অনুৰাধাৰ দেশ, হিয়াত প্ৰেমৰ ফুল, উলংগ নাচোন, খোজ, জুই, মোৰ প্ৰিয়াৰ আলিংগন, পাপ, হৃদয় এখন সাঁকো, প্ৰেমৰ ঠিকনা, পত্নী, অন্য আকাশ, কথা, অলপ মৰম অলপ ঘৃণা, সপোন ভঙা যৌৱন, অগ্নি (ডেড এণ্ড এলাইভ), অসীমত যাৰ হেৰাল সীমা, পথ, বিপ্লৱৰ তৰোৱাল, এটা নষ্ট ল'ৰাৰ গল্প, আকাশৰ দৰে মন, মুক্তি, চক্ৰবেহু, জানোৱাৰ, চিঞৰ, দৰমহা, ফোট, ঘৃণা, প্রশ্ন, গংগা পুত্র ভীষ্ম, বসুন্ধৰা, মদ্ভাগবত গীতা, ধন্য ধন্য কলিকাল, শ্রীবৎস চিন্তা, অশ্রু, নবীন মাষ্টৰ, আই, ভগা ডেউকাৰ ছাঁ, লাজ, অগ্নি বাহাদুৰ ছেত্রী, সোণৰ হৰিণ নাই, ক্রোধ, সেন্দুৰ, ৰাজ সন্যাসী, কাঁইট, ভাগ্য, প্রেম, বন্ধু, বাহিৰত ভীষণ এন্ধাৰ, বন্ধু-২, ক্ষমা, কাল, মুখা, চিনাকি মানুহ অচিনাকি মন, আত্মসন্মান, মিৰি জীয়ৰী, লাইলা-মজনু, জেতুকা পাতৰ ৰং, মন, তৃষ্ণা...।

('আত্মকথা'ৰ এক অধ্যায়)

"বহুতে মোক নির্দেশ দিয়ে-- মহাদা, অভিনয় 'ৰিয়েল' হ'ব লাগে। কি 'ৰিয়েল' মই নাজানো। এজনে মোক বুজালে-- ৰাস্তাত আমি কথাবোৰ যেনেদৰে কওঁ, নাটক-চিনেমাতো তেনেদৰে ক'ব লাগে। আচৰণো বাস্তৱত কৰাৰ দৰে কৰিব লাগে। যিগৰাকীয়ে মোক বুজাইছিল তেওঁৰ পৰা জানিব বিচাৰিছিলোঁ-- মইনো নাটক-চিনেমাত কেনেদৰে কওঁ। উত্তৰত মোক জানিবলৈ দিলে, মোৰ সংলাপ প্রক্ষেপণ হেনো নাটকীয়। মই তেতিয়া সুধিলোঁ-- 'এই যে তুমি নাটকীয় বুলি ক'লা, এই শব্দটো আহিল ক'ৰ পৰা? নাটকত কথা কোৱাৰ যি শৈলী সেয়াই নাটকীয় নহয়নে...?" এয়া আছিল মহানন্দ শৰ্মাৰ কথা। পশ্চিমৰ পৰা 'উৰি' অহা 'বাস্তব অভিনয়' আছিল চিৰসেউজ অভিনেতাগৰাকীৰ বাবে অসহ্যকৰ "... বাস্তৱ অভিনয়! নাই, এয়া মোৰ সহ্যৰ বাহিৰত। পশ্চিমৰ নাট্যকর্মী, নাট সমালোচকে কি কয়, সেয়া আমাৰ বাবে গুৰুত্ব দিব লগা কথা নহয়; আমি গুৰুত্ব দিব লাগো- শ্রীমন্ত শংকৰদেৱ, বিষ্ণু ৰাভা, ফণী শৰ্মাৰ শৈলীক। ... আজি আমি আমাৰ নিজৰ দোষত নিজা অভিনয় শৈলী; নিজা নাট্যশৈলী হেৰুৱাইছোঁ।" এয়া অভিনেতাগৰাকীৰ মুখৰ কথা নাছিল, আছিল হৃদয়ৰ বেদনা। বুকুত এই বেদনা লৈয়ে অভিনেতাগৰাকী চিৰদিনৰ বাবে গ'লগৈ। যোৱা (২০১৫) ২০ জুনত। ক'ব পাৰি ২০ জুনত শেষ হ'ল যাত্রাভিয়নৰ এক বিশেষ শৈলীৰ। এই "অভিনয় শৈলী"ৰ গৱেষণাৰ প্ৰয়োজন আছে, আজিৰ প্ৰজন্মই অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। আজিৰ তাৰিখত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অভিনয় মানে উচ্চ স্বৰত সংলাপ কোৱাৰ নামত চিঞৰ-বাখৰ কৰা! এই দোষৰ পৰা সহজেই মুক্ত হ'ব পৰা যায়, পৰা গ'লহেঁতেন মহানন্দ শৰ্মাৰ "সংলাপ প্রক্ষেপণ" অধ্যয়ন কৰিলে। অভিনেতাগৰাকীয়ে কৈছিল-- "সংগীতৰ স্বৰগমৰ দৰে সংলাপ প্রক্ষেপণৰো ছন্দ থাকে। সেয়া প্রতিগৰাকী অভিনেতা-অভিনেত্রীয়ে মানিব লাগে। পৰিচালকসকলে এই দিশটোত গুৰুত্ব দিব লাগে...।" এই কথাখিনি মোক বুজাবলৈ গৈ অভিনেতাগৰাকীয়ে গণেশগুৰিৰ পদপথতে সংলাপ আওৰাইছিল। অভিনেতাগৰাকীৰ সংলাপ শুনি বহুতে "কি হ'ল' বুলি ঘুৰি ঘুৰি চাইছিল। মোৰ সৈতে থকা হেমন্তই কৈছিল-- "মহাদা এনেকুৱাই। নাটক বুলিলে স্থান-কাল পাহৰি যায়...। মনত 'নাটক', কেৱল 'নাটক'।"

-- হয়, মহানন্দ শর্মাই প্রতি মুহূর্ততে মন-মগজুত কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল নাটক, অভিনয়। জীয়াই থকাৰ বাবে অভিনয় কৰা নাছিল, অভিনয়ৰ বাবে জীয়াই আছিল। সেই কথা অনুভৱ কৰিছিলোঁ অভিনেতাগৰাকীয়ে লিখি থকা 'আত্মকথা' পঢ়ি, কথাটো এনে ধৰণৰ-- চিনেমা পৰিচালক হীৰেন বৰা, সাংবাদিক চিৰঞ্জীৱ শৰ্মা আৰু মই 'ৰংঘৰ' নামৰ অধুনালুপ্ত আলোচনীখন পুনৰ প্ৰকাশৰ প্ৰস্তুতি চলাইছিলোঁ। কিছু কাম আগবাঢ়িছিল। সেই আলোচনীখনৰ বাবেই অভিনেতাগৰাকীক 'আত্মকথা' লিখাৰ বাবে মান্তি কৰাইছিলোঁ। কিন্তু 'ৰংঘৰ' পুনৰ প্ৰকাশ সম্ভৱ নহ'ল। স্বাভাৱিকতে 'আত্মকথা'খনৰ কামো সাত পৃষ্ঠাৰ পৰা আগ নাবাঢ়িল। দৰাচলতে মইহে আগ নাবাঢ়িল বুলি ভাবি লৈছিলোঁ। এদিন হেমন্ত কলিতা নামৰ যুৱক এজনে আহি মোক ক'লে--"মই আপোনাক মহানন্দ শৰ্মাৰ ওচৰলৈ লৈ যাব আহিছোঁ। মহাদাই আপোনাক বিচাৰিছে। মই গ'লোঁ। গৈ পোৱাৰ লগে লগে মোৰ হাতত কেইখনমান কাগজ দি ক'লে-- "তুমি যে লিখিব দিছিলা, লিখি পেলালোঁ। অপৰিপাটি হৈ আছে। এবাৰ পঢ়া, তাৰ পাছত পৰিপাটি কৰিম...।" মই 'কাগজ'কেইখন পঢ়ি গৈছিলোঁ। 'আত্মকথা'ৰ কেইটামান পৃষ্ঠা। অভিনেতাগৰাকীয়ে লিখিছিল-- "আর্থিক সমস্যাই কোঙা কৰা এজনৰ মনত মাত্ৰ এটা উদ্দেশ্যই ক্ৰিয়া কৰি থাকে-- যেনেকৈ নহওক কিয়, জীয়াই থাকিব লাগিব। যেতিয়া মই বুজিছিলোঁ মোৰ মাজত 'অভিনয়' আছে, তেতিয়াই ঠিক কৰি পেলাইছিলোঁ-- অভিনয়ে হ'ব মই জীয়াই থকাৰ সমল। অভিনয়ৰ বিশাল পথাৰখনত খোজ দিয়ে মই লগ পাইছিলোঁ ফণী শৰ্মাক। বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভাৰ বিশাল অভিনয় প্রতিভা অনুভৱ কৰাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ। সেয়া মোৰ বাবে আছিল আশীর্বাদ। আশীর্বাদ বুলি ভবাৰ কাৰণটো হ'ল, মই ওচৰৰ পৰা পোৱা এই দুগৰাকী ব্যক্তি অভিনেতা-পৰিচালক-নাট্যকাৰে নাছিল, আছিল অভিনয়-অভিধান। সেই অভিধান মই পঢ়িব লগা নহ'ল। কাৰণ? কাৰণ 'অভিধান' দুখনত থকা প্ৰতিটো শব্দ মোৰ মন-মগজুত

সুমুৱাই দিছিল 'অভিধান' দুখনে নিজে। সেই 'অভিধান'ৰ পৰাই মই অনুভৱ কৰিছিলোঁ-অভিনয় 'কাম' নহয়, অভিনয় সাধনা...।'

আন এখিলা পাতত লিখিছিল- "ৰতন লহকৰৰ 'কহিনুৰ'ত মোৰ চিন্তা-চৰ্চা সলনি হ'ল। সাধনাৰ লগত গৱেষণাৰ প্রয়োজন অনুভৱ কৰিলোঁ। কাৰণ ৰতন লহকৰে এখন নাটক, এটা 'চৰিত্ৰ' লৈয়ে নাহে; আহে বহু প্রশ্ন লৈ। লৈ অহা নাটক বা মোৰ বাবে ৰচনা হোৱা 'চৰিত্ৰ'টোতকৈ চর্চা বেছি হয়, সেই প্রশ্নবোৰৰ। প্ৰশ্ন-- 'অমুক'টো কৰিব নোৱাৰিনে? 'তমুক'টো কিয় কৰিব নোৱাৰি? ৰতন লহকৰৰ প্ৰযোজক জনৰ বাবে নাটক মানেই 'প্রত্যাহ্বান'-এ অভিনেতা-অভিনেত্রী, নাট্যকাৰ-পৰিচালকক প্ৰেৰণা দিয়ে। এনে প্ৰেৰণাৰ বাবেই 'তেজীমলা'ৰ পৰা 'বলীয়া হাতী লৈকে ভালেমান ভাল চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিলোঁ। যি অভিনয় দর্শকে ভাল পাইছিল বুলি অনেকৰ মুখত শুনো...।" আন এখিলা পাত পঢ়ি অনুভৱ কৰিছিলোঁ- ভ্রাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ শেহতীয়া নাটক, নাট্যশৈলী, পৰিচালকক লৈ অভিনেতাগৰাকী সুখী নাছিল। অভিনেতাগৰাকীয়ে লিখিছিল- "ভ্রাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক যে এদিন কেবল ব্যৱসায় হ'ব, সেই কথা মই সপোনতো ভবা নাছিলোঁ...।"

শেষতঃ মহানন্দ শর্মা আছিল একেধাৰে অভিনেতা-নাট্যকাৰ-পৰিচালক-প্রযোজক। 

#উৎপল_মেনা

(জানুৱাৰী, ২০১৭)

" মই মুম্বাই এৰিম! " -- মই কৈছিলো।

মোৰ কথাই হয়তো আৰছদ ৰিয়াজক ছুইছিল! বহু সময় একো কোৱা নাছিল।

 "৭ বছৰৰ বন্ধুত্ব ইমানতে ইতি ! স্বাভাবিক কথা । হেমচন্দ্ৰ দলেও কেইটা মান বছৰহে আছিল। এটা কথা বুজিলো -- তহতে অসম এৰিব নোৱাৰ! বাৰু সেইবোৰ এতিয়া বাদ।ব'ল, আমি সুৰেশ অ'বেৰয়ৰ ঘৰলৈ যাম। জন্মদিন আজি ।"

-- ১৭ ডিচেম্বৰ , ১৯৪৬ চনত জন্ম হৈছিল বলিউদৰ অভিনেতা সুৰেশ অ'বেৰয়ৰ । ২০০০ চনৰ সেই বিশেষ দিনটোত অভিনেতা গৰাকীয়ে বিশেষ উদ্দেশ্য মনত ৰাখি সাংবাদিকক নিমন্ত্ৰন কৰিছিল। উদ্দেশ্য -- দুই সন্তানক চিনাকি কৰি দিয়া আৰু এক সন্তানক প্ৰচাৰ দিয়া" 

-- দুই সন্তান বিবেকানন্দ অ'বেৰয় আৰু মেঘনা অ'বেৰয়ক চিনাকি কৰি দি সুৰেশ অ'বেৰয়ে কৈছিল, " বিবেকে সিদ্ধান্ত লৈছে মোৰ বাটেৰে আগবাঢ়িব।আপোনালোকৰ আশীৰ্বাদৰ প্ৰয়োজন...।" আৰু জনাইছিল "ছুপাৰ ফিল্মমেকা"ৰ মণি ৰত্নমে বিবেকানন্দ , মানে বিবেকক পচন্দ কৰিছে । 

-- এই যে মণি ৰত্নমে পছন্দ কৰিছে, এয়া আছিল বিবেকৰ বাবে সেউজ সংকেত। সেই সযয়ত ভবা হৈছিল , মণি ৰত্নমে সেই সময়ত হাতত লোৱা "আলাইপায়ুদে"ত বিবেকে অভিনয় কৰিব! অৰ্থাৎ বিবেকৰ প্ৰথম চিনেমা খন হিন্দী নহব! তামিল হব!

-- সময়ত স্পষ্ট হ'ল সাংবাদিকৰ ধাৰণা শুদ্ধ নহয়! তামিল চিনেমা খনৰ হিন্দী সংস্কৰণতহে অভিনয় কৰিব বিবেকে। নাম : সাথিয়া । গুলজাৰ, মণিৰত্নমৰ চিত্ৰনাট্যৰে পৰিচালনা কৰিব শাদ আলীয়ে। (মালায়লম খনৰ পৰিচালক মণি ৰত্নম )

-- সময়ত চিনেমা খন সম্পূৰ্ণ হয়। ২০ ডিচেম্বৰ , ২০০২ ত চিত্ৰগৃহলৈ আহে। "সাথিয়া" চিত্ৰগৃহলৈ আহে মানে বিবেক অভিনিত, চুক্তিবদ্ধ হোৱা দ্বিতীয়, তৃতীয় চিনেমা ক্ৰমে -- "কম্পানী" আৰু "ৰোড" চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল। গতিকে কোৱা হয় তৃতীয় চিনেমা খনেহে বিবেকৰ সফলতাৰ দুৱাৰ মুকলি কৰিছিল।

-- হয় , "সাথিয়া" ৰ বজাৰ সফলতাই বিবেকক তাৰকাৰ তালিকাভুক্ত কৰাইছিল। চিনে পণ্ডিত সকলে কয় -- দুই বিফলতাই "মিডিয়া ষ্টাৰ" হোৱাৰ পৰা বচালে বিবেকক। 

-- বিবেকৰ মুখতো শুনা গৈছিল, "ভাগ্য! মিডিয়া ষ্টাৰ হোৱাৰ পৰা বচালে!"

-- "মিডিয়া ষ্টাৰ"!

--হয়, "মিডিয়া ষ্টাৰ"!

 --"মিডিয়া ষ্টাৰ" মানে প্ৰচাৰ মাধ্যমে নিৰ্মাণ কৰা বা প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ সহায়ত নিৰ্মাণ হোৱা তাৰকা। উদাহৰণ: ৰিত্বিক ৰৌশন (ঋত্বিক বা হৃত্বিক নহয়)। প্ৰথম খন চিনেমা চিত্ৰগৃহলৈ অহাৰ পূৰ্বে প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ সহায়ত তাৰকা ইমেজত নিজকে বন্দী কৰিছিল ৰিত্বিকে। আৰু চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ অহাৰ পিছতে প্ৰচাৰ মাধ্যমে মহাতাৰকাৰ স্থানত ৰাখিছিল। এনে ধৰনে হোৱা তাৰকা নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়াত সুপৰিকল্পিত প্ৰচাৰ পৰিকল্পনাৰ প্ৰয়োজন।

-- আন দিশো আছে 'মিডিয়া ষ্টাৰ" নিৰ্মাণৰ।বলিউড পৰিয়ালৰ নৱাগতই প্ৰথম খোজতেই বজাৰ সফলতা পালে প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ প্ৰচুৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে। আৰু সহজতে তাৰকা হৈ প্ৰচাৰ মাধ্যমত জিলিকে। উদাহৰণ : কুমাৰ গৌৰৱ। এনে তাৰকা। মানে "মিডিয়া ষ্টাৰ" জিলিকে কম দিনৰ বাবে । সেয়েহে বিবেকে কৈছিল --"ভাগ্য ! মিডিয়া ষ্টাৰ হোৱাৰ পৰা বচালে!"।

 বিবেক অ'বেৰয়ৰ প্ৰথম দুখন চিনেমা সফল হোৱা নাছিল। প্ৰচাৰ মাধ্যমত চৰ্চা হৈছিল -- গ্ৰাহক নাই! বিবেকৰ "বলিউড দোকান" বন্ধ ! 

--বন্ধ হোৱা নাছিল! বাঢ়িছিল। বিবেকৰ হাতলৈ আহিছিল ইখনৰ পাছত সিখন চিনেমা। 

#উৎপল_মেনা

#বিস্ময় 

নাম-- প্ৰণৱ ভৰালী। 

--হয়, "কৃষ্ণচূড়া ডট কম"ৰ পৰিচালক প্ৰণৱ ভৰালী। 

--চোৱাৰ পাছত আমি লিখিছিলোঁ "ছিৰিজ" খনত অনুভৱ কৰা এখন "পৰিপাটি চিনেমা"ৰ প্ৰসংগত। কেমেৰা ডিজাইন, কাহিনীৰ গতি, চৰিত্ৰ নিৰ্মাণ (অৱশ্যে সাহিত্যৰ ভাষা প্ৰয়োগত কিছু সংযত হোৱাৰ প্ৰয়োজন আছিল।) ইত্যাদিয়ে আমাক "আনন্দ" দিছিল। আমি লিখিছিলোঁ-- পৰিচালকে সম্পাদনা কক্ষত বহিয়ে "ৱেভ চিৰিজ" খনক "চিনেমা"লৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ বাট আছে।...

পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিচালক গৰাকীৰ আৰু এখন "ৱেভ চিৰিজ" চালোঁ। "চুপা-চুপি"। এই খনতো পৰিচালক গৰাকীৰ "চিনেমেটিক" কাৰ-বাৰ ভাল লাগিল।

#আৰু এবাৰ লিখিলোঁ পৰিচালক গৰাকীয়ে "চিনেমা"ৰ কথা চিন্তা কৰিব লাগে।

#ভাল লগা খবৰ-- পৰিচালক গৰাকীয়ে "চিনেমা"ৰ কথা চিন্তা কৰিলে। "চুপা-চুপি"ক লৈ চিনেমাৰ চিন্তা। কাম আগবঢ়ালে। আজি সম্পন্ন হ'ল শুভ মহুৰৎ অনুষ্ঠান। শুভেচ্ছা জনাবলৈ গৈছিলোঁ। কমল লোচন, হিমাংশু প্ৰসাদ দাস, কিশোৰ তহবিলদাৰৰ লগতে প্ৰযোজক হৃষিকেশ পাটগিৰিক লগ পালোঁ। শুভেচ্ছা জনালোঁ। 

" মই মুম্বাই এৰিম! " -- মই কৈছিলো।

মোৰ কথাই হয়তো আৰছদ ৰিয়াজক ছুইছিল! বহু সময় একো কোৱা নাছিল।

 "৭ বছৰৰ বন্ধুত্ব ইমানতে ইতি ! স্বাভাবিক কথা । হেমচন্দ্ৰ দলেও কেইটা মান বছৰহে আছিল। এটা কথা বুজিলো -- তহতে অসম এৰিব নোৱাৰ! বাৰু সেইবোৰ এতিয়া বাদ।ব'ল, আমি সুৰেশ অ'বেৰয়ৰ ঘৰলৈ যাম। জন্মদিন আজি ।"

-- ১৭ ডিচেম্বৰ , ১৯৪৬ চনত জন্ম হৈছিল বলিউদৰ অভিনেতা সুৰেশ অ'বেৰয়ৰ । ২০০০ চনৰ সেই বিশেষ দিনটোত অভিনেতা গৰাকীয়ে বিশেষ উদ্দেশ্য মনত ৰাখি সাংবাদিকক নিমন্ত্ৰন কৰিছিল। উদ্দেশ্য -- দুই সন্তানক চিনাকি কৰি দিয়া আৰু এক সন্তানক প্ৰচাৰ দিয়া" 

-- দুই সন্তান বিবেকানন্দ অ'বেৰয় আৰু মেঘনা অ'বেৰয়ক চিনাকি কৰি দি সুৰেশ অ'বেৰয়ে কৈছিল, " বিবেকে সিদ্ধান্ত লৈছে মোৰ বাটেৰে আগবাঢ়িব।আপোনালোকৰ আশীৰ্বাদৰ প্ৰয়োজন...।" আৰু জনাইছিল "ছুপাৰ ফিল্মমেকা"ৰ মণি ৰত্নমে বিবেকানন্দ , মানে বিবেকক পচন্দ কৰিছে । 

-- এই যে মণি ৰত্নমে পছন্দ কৰিছে, এয়া আছিল বিবেকৰ বাবে সেউজ সংকেত। সেই সযয়ত ভবা হৈছিল , মণি ৰত্নমে সেই সময়ত হাতত লোৱা "আলাইপায়ুদে"ত বিবেকে অভিনয় কৰিব! অৰ্থাৎ বিবেকৰ প্ৰথম চিনেমা খন হিন্দী নহব! তামিল হব!

-- সময়ত স্পষ্ট হ'ল সাংবাদিকৰ ধাৰণা শুদ্ধ নহয়! তামিল চিনেমা খনৰ হিন্দী সংস্কৰণতহে অভিনয় কৰিব বিবেকে। নাম : সাথিয়া । গুলজাৰ, মণিৰত্নমৰ চিত্ৰনাট্যৰে পৰিচালনা কৰিব শাদ আলীয়ে। (মালায়লম খনৰ পৰিচালক মণি ৰত্নম )

-- সময়ত চিনেমা খন সম্পূৰ্ণ হয়। ২০ ডিচেম্বৰ , ২০০২ ত চিত্ৰগৃহলৈ আহে। "সাথিয়া" চিত্ৰগৃহলৈ আহে মানে বিবেক অভিনিত, চুক্তিবদ্ধ হোৱা দ্বিতীয়, তৃতীয় চিনেমা ক্ৰমে -- "কম্পানী" আৰু "ৰোড" চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল। গতিকে কোৱা হয় তৃতীয় চিনেমা খনেহে বিবেকৰ সফলতাৰ দুৱাৰ মুকলি কৰিছিল।

-- হয় , "সাথিয়া" ৰ বজাৰ সফলতাই বিবেকক তাৰকাৰ তালিকাভুক্ত কৰাইছিল। চিনে পণ্ডিত সকলে কয় -- দুই বিফলতাই "মিডিয়া ষ্টাৰ" হোৱাৰ পৰা বচালে বিবেকক। 

-- বিবেকৰ মুখতো শুনা গৈছিল, "ভাগ্য! মিডিয়া ষ্টাৰ হোৱাৰ পৰা বচালে!"

-- "মিডিয়া ষ্টাৰ"!

--হয়, "মিডিয়া ষ্টাৰ"!

 --"মিডিয়া ষ্টাৰ" মানে প্ৰচাৰ মাধ্যমে নিৰ্মাণ কৰা বা প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ সহায়ত নিৰ্মাণ হোৱা তাৰকা। উদাহৰণ: ৰিত্বিক ৰৌশন (ঋত্বিক বা হৃত্বিক নহয়)। প্ৰথম খন চিনেমা চিত্ৰগৃহলৈ অহাৰ পূৰ্বে প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ সহায়ত তাৰকা ইমেজত নিজকে বন্দী কৰিছিল ৰিত্বিকে। আৰু চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ অহাৰ পিছতে প্ৰচাৰ মাধ্যমে মহাতাৰকাৰ স্থানত ৰাখিছিল। এনে ধৰনে হোৱা তাৰকা নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়াত সুপৰিকল্পিত প্ৰচাৰ পৰিকল্পনাৰ প্ৰয়োজন।

-- আন দিশো আছে 'মিডিয়া ষ্টাৰ" নিৰ্মাণৰ।বলিউড পৰিয়ালৰ নৱাগতই প্ৰথম খোজতেই বজাৰ সফলতা পালে প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ প্ৰচুৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে। আৰু সহজতে তাৰকা হৈ প্ৰচাৰ মাধ্যমত জিলিকে। উদাহৰণ : কুমাৰ গৌৰৱ। এনে তাৰকা। মানে "মিডিয়া ষ্টাৰ" জিলিকে কম দিনৰ বাবে । সেয়েহে বিবেকে কৈছিল --"ভাগ্য ! মিডিয়া ষ্টাৰ হোৱাৰ পৰা বচালে!"।

 বিবেক অ'বেৰয়ৰ প্ৰথম দুখন চিনেমা সফল হোৱা নাছিল। প্ৰচাৰ মাধ্যমত চৰ্চা হৈছিল -- গ্ৰাহক নাই! বিবেকৰ "বলিউড দোকান" বন্ধ ! 

--বন্ধ হোৱা নাছিল! বাঢ়িছিল। বিবেকৰ হাতলৈ আহিছিল ইখনৰ পাছত সিখন চিনেমা। 

#উৎপল_মেনা

#বিস্ময় 

-- উৎপল মেনা

চিত্ৰগৃহলৈ অহাৰ দিন ঠিক হ'ল-- #ভাইমন দাৰ। অহা ২৩মে'ত চিত্ৰগৃহলৈ আহিব আমি #বিশেষ আগ্ৰহ অনুভৱ কৰি থকা অসমীয়া চিনেমা খন। 

আগ্ৰহৰ কাৰণ-- চিনেমা খনৰ বিষয়-বস্তু। বিষয়-বস্তু: আমাৰ ভাইমনদা, মুনিন বৰুৱা, যি গৰাকী চিনেমা লেখক-পৰিচালকে ১৯৩৯ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই "ইন্দ্ৰ-মালতী"ৰে কাটা অসমীয়া চিনেমাৰ বাটটো বহল কৰিছিল। ("ইন্দ্ৰ-মালতী" গুৱাহাটীৰ সতী টকীজত ১৯৩৯ চনৰ ১আগষ্টত মুক্তি পাইছিল, এসপ্তাহৰ বাবে।) "মমতা"ৰে চিনেকৰ্ম আৰম্ভ কৰা মুনিন বৰুৱাই শিৱপ্ৰসাদ ঠাকুৰৰ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত "ফাগুণী" (সহকাৰী পৰিচলক), "বোৱাৰী" (বসন্ত দাসৰ সৈতে চিত্ৰনাট্য, সংলপ লিখাৰ লগতে মুখ্য সহকাৰী পৰিচালক), "ঘৰ সংসাৰ" (চিত্ৰনাট্য, সংলপ লিখাৰ লগতে মুখ্য সহকাৰী পৰিচালক), "সোণমইনা" (চিত্ৰনাট্য, সংলপ লিখাৰ লগতে মুখ্য সহকাৰী পৰিচালক), "

মনমন্দিৰ (চিত্ৰনাট্য, সংলপ লিখাৰ লগতে মুখ্য সহকাৰী পৰিচালক), "এই দেশ মোৰ দেশ" (চিত্ৰনাট্য, সংলপ), "শেৱালী"ত (চিত্ৰনাট্য, সংলপ) নিজৰ চিনে-দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰাৰ সুযোগ লৈছিল। কথা প্ৰসংগত পৰিচালক ঠাকুৰে আমাক কৈছিল-- "আমাৰ প্ৰথম প্ৰযোজনা 'মমতা'ত মুনিন বৰুৱাই পৰিচালনাৰ দিশতো, পৰিচালকে কোৱা ধৰণে সহায় কৰিছিল। মই মন কৰিছিলোঁ সংগীত, কেমেৰাৰ ব্যৱহাৰ আদি দিশত মুনিন বৰুৱা কামৰ মানুহ। 'বোৱাৰী'ৰ সময়ত পালোঁ চিত্ৰনাট্যকাৰ মুনিন বৰুৱাক। বসন্ত দাসে লিখা চিত্ৰনাট্য খন মুনিন বৰুৱাই মই বিছৰা ধৰণে কৰি দিছিল। আজি মুনিন বৰুৱা সফল পৰিচালক। মোৰ বাবে গৌৰৱৰ বিষয়।..." (অজিত কুমাৰ ভূঞা সম্পাদিত "আজি"/ ১৮জুন ২০০৩)

#মুনিন বৰুৱাৰ প্ৰথম স্বাধীন চিনেকৰ্ম "পিতা-পুত্ৰ" (১৯৮৮)। আমি চাইছিলোঁ-- নলবাৰীৰ ভাৰতীয় টকীজত । ড্ৰামা-সংলাপক গুৰুত্বদি নিৰ্মাণ কৰা ৰূপালী গল্পটোৰ পৰিচালনাশৈলী "বোৱাৰী", "প্ৰতিমা" (১৯৮৭/ পৰিচালক: মুনিন বৰুৱা, নিপন গোস্বামী)-তকৈ বেলেগ। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত "বোৱাৰী" শৈলীটোকে চহকী ৰূপত লৈ আন এক চিনেযাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল "হিয়া দিয়া নিয়া"ৰে। চৰ্চা আৰম্ভ হৈছিল-- ফণীশৰ্মা-বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা (চিৰাজ/১৯৪৮), ব্ৰজেন বৰুৱা, নিপ বৰুৱ, শিৱ প্ৰসাদ ঠাকুৰৰ দৰে মুনিন বৰুৱাই অসমীয়া চিনমাৰ স্থানীয় বজাৰ চহকী কৰিব! --সঁচাকৈয়ে কৰিলে। 

--আমি দীৰ্ঘ সময় ওচৰৰ পৰা পোৱা এই গৰাকী চিনেমা লেখক-পৰিচালক, নাট্যকাৰক দেখা পাম ৰূপালী পৰ্দাত! --আগ্ৰহ অনুভৱ নকৰিম কিয়!

--এই biographical খন পৰিচালনা কৰিছে, লিখিছে শশাংক সমীৰে। #চিনেমা খনৰ দুটা গীত শুনিছোঁ, চিত্ৰায়ণ চাইছোঁ-- অনুভৱ কৰিছোঁ। অনুভৱে এখন ভাল চিনেমাৰ আশা দিছে। অনুভৱ কৰা গীতদুটাৰ কথা মুনিন বৰুৱা, দিগন্ত ভাৰতীৰ। সংগীত জুবিন গাৰ্গৰ। পৰিচালকে ৰূপালী গল্পটোৰ চৰিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰছে বনদীপ শৰ্মা, য়শস্বী ভূঞা, গুণাকৰ দেৱ গোস্বামী, পাকিজা বেগম, অনুৰাগ বৰা, সমূদ্ৰগুপ্ত দত্ত, অৰ্ঘদীপ বৰুৱা, কৌশিক ভৰদ্বাজ, হৰপল শইকীয়া, গীতাৰ্থ শৰ্মা, নিৰুপম শইকীয়া, জয় শইকীয়া, দ্বীপজ্যোতি কেওঁট, পাৰ্থ প্ৰতীম শইকীয়া, শিল্পী শিখা বৰা, বৈভৱী গোস্বামীকে ধৰি প্ৰায় ৩oo ৰো অধিকঅভিনেতা-ভিনেত্ৰীকলৈ।