T A P E W E E K

David Bowie is liever high

D

Nick Cave zingt in zijn basement patio

I

The National vaart in een boot met jus 

The Afterlife volgens Arcade Fire

A

H

et derde concert dat Nick Cave & The Bad Seeds dit jaar in Nederland gaf had vrijwel alles. De lach, de traan, de rock en de roll. Alleen het venijn werd soms gemist.

  In een stijf uitverkocht Heineken Music Hall vangen Nick Cave en zijn Bad Seeds keurig op tijd aan. Opener We No Who U R van het laatste album Push The Sky Away pakt iedereen meteen bij de lurven. Niet meteen het gas erop, maar een rustig, bezwerend nummer. Daarna kan het los met Jubilee Street – dat zonder reden wordt opgedragen aan Kanye West. Een hoogtepunt van de avond, dat met de allure van een toegiftnummer doodleuk als tweede wordt gespeeld. Het is fenomenaal hoe langzaam maar zeker opgebouwd wordt naar totale ontsporing. De zaal stuitert en Nick Cave knalt nog even door met Tupelo en Red Right Hand.

  De Amsterdamse zaal is er een beetje stil van, blijkt wel uit de minimale reactie wanneer Cave Mermaids aankondigt. ‘Oh no, it’s better than that’, sneert hij zelfverzekerd. Een skelet in een pak, bijgestaan door zijn geweldige band, waarvan Warren Ellis met zijn lange baard, viool en dwarsfluit de eyecatcher vormt.

T

oen Bob Dylan in 1963 met de opvolger van zijn debuutplaat kwam, werd al snel duidelijk dat we hier te maken hadden met iemand die meer kon dan slechts andermans nummers zingen. Elf van de dertien tracks op The Freewheelin' Bob Dylan zijn uit zijn eigen pen komen vloeien, en dat merk je aan alles.

De komst van The Freewheelin' Bob Dylan luidt ook het tijdperk in dat hij tegen het politieke systeem aan begint te schoppen. In Masters of War (dat ondanks de simpele opbouw toch bijzonder dreigend overkomt) neemt hij bepaald geen blad voor de mond en zingt hij teksten die niet zouden misstaan in een doorsnee deathmetalband tegenkomen: "I will stand over your grave 'til I am sure that you're dead".

Grappig detail is dat Dylan destijds in interviews helemaal niet de achterliggende gedachten achter deze beladen nummers uitlegde. Met het simpele argument: "Deze liedjes zijn niet van mij, ze zweven ergens rond en ik besloot ze toevallig op te schrijven", wist hij zich uit interviews te redden. Ondanks deze nonchalante houding (of misschien juist daarom) werd Dylan al snel 'de stem van een generatie' genoemd, een titel waar hij zelf niet bepaald trots op is.

Dit tweede album betekent tegelijkertijd ook het moment dat ik nummers van Dylan begin te herkennen, waarvan ik niet eens wist dat ze van hem waren. Zo heb ik Don't Think Twice It's Alright wel eens door Johnny Cash horen spelen, al maakte de uitvoering van Dylan al vanaf de eerste luisterbeurt veel meer indruk op me. Dit heeft er wederom mee te maken dat je bij Bob Dylan het gevoel krijgt dat hij de teksten aan het vertellen is en dat zijn stem net rauw genoeg is om het net dat beetje echter over te laten komen.

Wat dat betreft valt een klassieker als Blowin' In The Wind voor mij persoonlijk al snel in het niet bij dit soort nummers. Natuurlijk is het een prachtnummer, maar Girl From The North Country gaat er al direct daarna overheen. Het enige nummer dat ik steevast oversla is Down The Highway, dat door het eentonige gitaarrifje en klagerige gezang net iets te snel verveelt. Maar dat is slechts een kleine smet op een album dat vanaf nu een prominente plaats in mijn muziekcollectie heeft, met Don't Think Twice, It's Alright als absoluut hoogtepunt.

O

T

H

et oog van Bob Dylan's enorme logo kijkt het publiek in. Er is geen voorprogramma, zelfs geen wachtmuziek. Alleen een pratende massa die wacht op Bob Dylan and His Band. Op het podium is sinds de laatste keer dat ik hem in Ahoy zag (niet zijn beste optreden) nauwelijks iets veranderd. Tot zover geen verrassingen. Dylan heeft tegenwoordig een kleine pianovleugel tot zijn beschikking. Het oude keyboard staat er naast, voor de sier. Die wordt de hele avond niet gebruikt. 

Er klinkt een stem door de speakers. Ik verwacht: "Ladies and gentlemen, please welcome the poet laureate of rock 'n' roll". Maar in plaats daarvan wordt iedereen verzocht niet te filmen of te fotograferen. Het licht gaat uit en Bob Dylan en band openen met Things Have Changed, waarmee hij in 2000 de Oscar won die, zoals altijd, uiterst rechts op het podium is tentoongesteld.

Bob Dylan in het midden van het podium. Hij draagt een net iets te groot pak, de hoed waar hij de afgelopen jaren mee optrad, is aan de kapstok blijven hangen. We zien zijn haar én zijn gezicht. Things háve changed. 

Van zijn oudste nummer van de avond, een mooie versie van She Belongs To Me, gaat Dylan naar recenter werk met Beyond Here Lies Nothin'. Dan duikt hij de jaren tachtig in met een prachtige versie van What Good Am I. Een simpel deuntje op de vleugel, die een veel voller en warmer geluid produceert dan het wankele keyboard deed. Tijdens het refrein smeert Dylan met zijn diepste stemgeluid de woorden "what good... am I" uit. Het eerste hoogtepunt van de avond is achter de rug.

De band speelt vanavond strak als altijd. De muzikanten krijgen ruimte om muziek te maken, zo blijkt wel tijdens bijvoorbeeld Duquesne Whistle, dat live nog meer swingt dan op Tempest. Met knikjes van Dylan naar gitarist Charlie Sexton worden solo's ingezet en vullen ze elkaar aan. 

Een uitgeklede versie van Tangled Up In Blue klinkt beter dan ik had verwacht en dan rest ons nog één nummer voor de pauze. Love Sick. Wát een powerhouse is dat nog steeds. De band speelt zeer strak en hard en Dylan imponeert in het gouden licht. Hij bedankt zijn publiek ("friends") en zegt over een minuut of tien weer terug te zijn.

D

e pauze duurt een kwartier en haalt de vaart wat uit het concert. Met High Water (for Charley Patton) wint Dylan ook niet meteen de aandacht weer terug. Dat duurt echter niet lang, want na een paar nummers, met de pittige blues van Early Roman Kings, zet Dylan Forgetful Heart in en doet dat weergaloos. Zijn stem is precies goed en begeleid door een contrabas zweeft het nummer als een opkomende donderwolk door de Heineken Music Hall. De mondharmonica klinkt fantastisch. Dit nummer had niet beter gespeeld kunnen worden.

Nog een laatste hoogtepunt komt net voor de toegift in de vorm van Long And Wasted Years. Een persoonlijk favoriet die live nog beter is dan op het album. Bob Dylan in het midden op het podium, neemt poses aan, lacht en gooit de tekst er met bijtend cynisme uit. Het is dan ook zeer verdiend dat hij het applaus goed tot zich neemt na afloop.

W

T

D

A

Paul McCartney speelt met Johnny Depp, Kate Moss en Meryl Streep

S

A

ls je een muziekliefhebber bent, zijn er artiesten waar je simpelweg niet omheen kunt. Bijna alle nieuwe bands die vandaag de dag populair zijn, vonden immers hun inspiratie bij bands die al veel langer meegaan. In deze Tapeweekrubriek ontdek ik artiesten waar ik eigenlijk veel te weinig van geluisterd heb. Eens in de twee weken bespreek ik een album van een muzieklegende, totdat ik alle albums van diegene doorgespit heb. Laten we maar meteen goed beginnen door de komende weken heel de discografie van Bob Dylan af te gaan. Te beginnen met zijn debuutplaat uit 1962: Bob Dylan.

Op de platenhoes kijkt een jonge Bob ons zelfverzekerd aan, met een glimlach die voor veel mensen blijkbaar niet genoeg was om het album in huis te halen. Bob Dylan was aanvankelijk bepaald geen commercieel succes, terwijl recensenten wel erg te spreken waren over deze folkplaat met een - voor die tijd - wel erg rauw geluid. Bij Columbia Records, de platenmaatschappij waar Dylan toen net een contract had, kreeg hij zelfs de bijnaam Hammond's Folly: de Dwaas van Hammond. Daarmee verwees men naar John H. Hammond, de producent van de plaat en de hoofdreden dat Dylan een platencontract kreeg bij het label. Het overgrote deel van het album staat vol met covers, alleen Talkin' To New York en Song To Woody schreef hij zelf. Als je anno 2013 terugkijkt op dit debuut, hoor je direct allerlei herkenbare elementen waar Dylan de komende jaren op voort zal bouwen. Vooral dat minimalistische geluid van Bob Dylan en zijn gitaar, met als het meezit soms een harmonicariedeltje, is ook hier al in overvloed te vinden. Geen lastige tempo's, akkoorden of solo's: veel meer dan een begeleidende rol krijgt de gitaar nooit. Het enige wat je daarop zou kunnen aanmerken, is dat Dylan dertien nummers lang nauwelijks van dit kunstje afwijkt.

Persoonlijk is In My Time of Dyin' een favoriet: de gitaar heeft hoorbaar moeite om nog een zuiver geluid voort te brengen, terwijl er gezongen wordt over Jezus die het sterfbed van Dylan opmaakt. Juist door die eenvoudige opstelling van gitaar en zang komt de tekst veel beter binnen dan bij een overgeproduceerde track, die beladen moet zijn omdat er een heel symfonieorkest meespeelt. Daar ligt voor nu dan ook vooral mijn interesse bij Dylan: Dat ik echt bezig ben met het luisteren naar wat hij te zeggen heeft, en ook ongemerkt stop met wat ik aan het doen ben om me te focussen op zijn teksten.

De komende twee weken ga ik de plaat grijs draaien die, in tegenstelling tot zijn debuut, vol staat met zelfgeschreven nummers: The Freewheelin' Bob Dylan. Dan zullen we zien of hij daarmee mijn aandacht weer vast weet te houden.