#tkanka

Justyna Kosińska aka Tkanka

DORASTANIE

ADOLESCENCE

2025

buty, szpilki krawieckie / shoes, sewing pins

SOFT EMPIRE

Solo exhibition

November 12–16, 2025

Poznań, Apollo Cinema

The exhibition accompanies the British Film Festival.

@britishfilmfestivalpoznan

See you there!

KOMÓRKI I TKANKI cz. 4/9

TKANKA ŁĄCZNA WŁAŚCIWA

Tkanka łączna właściwa składa się z różnej liczby komórek i wytwarza istotę międzykomórkową, w której znajdują się włókna łączące, spajające i podtrzymujące inne struktury ciała. Tutaj pokazaliśmy tkankę łączną powiększoną sześćset razy. Tkanka łączna właściwa występuje w postaci tkanki luźnej lub zbitej w zależności od stopnia "upakowania" włókien. Włókna podtrzymują kości, wiążą stawy i mięśnie szkieletowe oraz chronią struktury nerwowo - naczyniowe w całym ciele.

Tkanka łączna właściwa luźna składa się z wielu komórek wszystkich rodzajów, luźno "upakowanych" włókien oraz macierzy pozakomórkowej. Fibroblasty - najliczniejsze komórki tkanki łącznej - produkują różnego rodzaju włókna przebiegajace w macierzy pozakomórkowej. Kolagen (wiązanie białkowe cechujace się wysoką wytrzymałością na rozerwanie) i włókna sprężyste (zbudowane z elastyny) to główne struktury włókniste stanowiące podporę dla różnych narządów. Z kolei włókna siateczkowe - mniejsze włókna kolagenowe - stanowią wsparcie dla małych grup komórek tworzących krew (która jest odmianą tkanki łącznej), limfę oraz tkankę tłuszczową. Makrofagi wędrujące pochłaniają odpady komórkowe, obce substancje i drobnoustroje wspólnie z komórkami układu odpornościowego. Komórki tłuszczowe, które magazynują lipidy, mogą występować w mniejszych lub większych skupiskach (jako tkanka tłuszczowa). Komórki plazmatyczne (plazmocyty) produkują przeciwciała do walki z zakażeniami, komórki tuczne (mastocyty), które można znaleźć w sąsiedztwie naczyń włosowatych, biorą udział w odpowiedzi zapalnej, zwłaszcza alergicznej. W tkance łącznej luźnej mogą się pojawiać również inne komórki, w tym krwinki białe. Macierz pozakomórkowa to substancja podstawowa tkanki, w której znajdują się wszystkie wymienione komórki. W tkance znajduje się również duża liczba naczyń włosowatych. Tkankę łączną luźną, zwaną również tkanką podskórną, można także znaleźć w głębokich warstwach tkanki nabłonkowej błon śluzowych i surowiczych tkankach narządów jamistych.

Tkanka tłuszczowa łączna jest skupiskiem komórek tłuszczowych wspieranych włóknami siateczkowymi i kolagenowymi. Jest również ściśle związana z naczyniami włosowatymi krwionośnymi i limfatycznymi. Tkanka tłuszczowa jest źródłem energii, izolatorem oraz wyściółką. Gromadzi również witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.

Tkanka łączna włóknista zbita o utkaniu regularnym składająca się z upakowanych równolegle włókien kolagenowych i sprężystych (elastynowych) tworzy więzadła i ścięgna, które są bardzo odporne na obciążenia osiowe, chociaż do pewnego stopnia również się rozciągają. Tkanka zawiera niewielką liczbę komórek - głównie są to fibroblasty.

KOMÓRKI I TKANKI cz. 3/9

TKANKA NABŁONKOWA

Tkanka nabłonkowa - jeden z podstawowych typów tkanek - tworzy warstwy pokrywające powierzchnię skóry oraz wszystkie jamy ciała, a także narządy wewnętrzne, w tym węzły chłonne, przewody i naczynia krwionośne. Tkanka nabłonkowa chroni, wydziela i wchłania. Jest bardzo czuła; czasem się nawet kurczy (tkanka mięśniowo - nabłonkowa). Komórki tkanki nabłonkowej są ze sobą ściśle połączone za pomocą połączeń międzykomórkowych; najniższe warstwy nabłonka są połączone z leżącą pon nimi tkanką łączną za pomocą błony podstawnej.

NABŁONEK JEDNOWARSTWOWY

Pojedyncza warstwa komórek, która bierze udział w transporcie substancji - filtracji, dyfuzji, wydzielaniu i wchłanianiu. Nabłonek jednowarstwowy wyściela komórki powietrzne, naczynia krwionośne i limfatyczne, gruczoły, błony jam ciała oraz narządy wewnętrzne.

Nabłonek jednowarstwowy płaski składa się z cienkich, płaskich komórek pełniących ważną rolę w procesie dyfuzji. Wyściela serce, wszystkie nacz krwionośne i limfatyczne, komórki powietrzne, jamy ciała oraz kłębuszki nerkowe w układzie moczowym.

Nabłonek jednowarstwowy sześcienny specjalizuje się w wydzielaniu, wyściela gruczoły, kanaliki nerkowe i oskrzeliki końcowe.

Nabłonek jednowarstwowy walcowaty wyściela przewód pokarmowy i bierze udział w procesie wydzielania i wchłaniania. Jego powierzchnia (wolna) jest pokryta mikrokosmkami (wypustkami cytoplazmatycznymi), które zwiększają powierzchnię wydzielania i wchłaniania komórki.

Komórki nabłonka wielorzędowego migawkowego tworzą jedną powierzchnię. Chociaż nabłonek sprawia wrażenie wielowarstwowego ze względu na różną wysokość komórek, to każda z komórek spoczywa na błonie podstawnej. Nabłonek wielorzędowy znajduje się w układzie rozrodczym i drogach oddechowych. Rzęski na powierzchni wolniej ułatwiają transport substancji dzięki skoordynowanym ruchom falistym.

NABŁONEK WIELOWARSTWOWY

Nabłonek wielowarstwowy składa się z kilku warstw komórek.

Powierzchnię tkanki tworzą komórki płaskie, które zawierają keratynę (tworzącą zrogowaciałą warstwę naskórka) lub które są jej pozbawione (nierogowaciejące, np. jama ustna, przełyk itd.). Warstwa podstawa nabłonka wielowarstwowego jest zbudowana na ogół z komórek walcowatych, które mają zdolność dzielenia się i umożliwiają odnawianie złuszczających się warstw wierzchnich. Dzięki tej wymianie komórek nabłonek wielowarstwowy jest odporny na uszkodzenia.

Tkanka wyścielająca przewody wydzielnicze dróg moczowych - nabłonek wielowarstwowy przejściowy - składa się z różnych warstw komórek, które potrafią się zwężać lub rozszerzać w zależności od objętości moczu.

NABŁONEK GRUCZOŁOWY

Komórki gruczołowe produkują i wydzielają substancje o różnym składzie, na przykład hormony, pot czy sebum.

Gruczoły zewnątrzwydzielnicze (np. potowe, łojowe, tarczycowe egzokrynne czy sutkowe) to "kieszonki" w tkance nabłonkowej (przyjmujące kształt pęcherzyka lub cewki), posiadające przewody wyprowadzające do powierzchni wolnej nabłonka jamy ciała lub skóry, przez które wydziela się pot lub sebum.