#sarson da saag

Sarson da Saag - A Great Mustard Greens Curry from Punjab #vegetarian #recipes #punjab #sarsondasaag #mustardgreens #healthy #lowcal #vegan #indianfood

Sarson da Saag with Makki di Roti

Anybody growing up in India in the 1980s would remember Vijaya Butter’s jingle that went:

“Gimme gimme gimme, Vijaya Butter On idli-dosa even samosa, Makki di roti te sarson da saag Wah ki swaad!”

I knew of Makki di Roti and Sarson da Saag even before that but it was this ad that made me want to eat it. And savour it soon I did because of the generosity of Kapoor…

ਸਿਆਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਾਗ ਨੂੰ ਜੀਅ ਨਾ ਕਰੇ, ਇਹ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ, ਮੱਖਣ ਦਾ ਪੇੜਾ ਤੇ ਲੱਸੀ ਦਾ ਛੰਨਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਵੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਗ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਬਣਦੈ, ਤੌੜੀ ਵਿਚ ਬਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪਤੀਲੇ ਜਾਂ ਕੂਕਰ ਵਿਚ ਬਣਨ ਲੱਗ ਗਿਐ ਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਸੇਕ ਦੀ ਥਾਂ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਬੀਜਿਆ ਸਾਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਵਾਨ ਹੋ ਰਿਹੈ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸਾਗ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਸਤਕ ਦੇ ਚੁੱਕੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਕਦੇ ਸਾਗ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਗ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਾਲੇ ਸਾਗ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੁੰਦੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕੁੱਝ ਪਾਇਆ ਏ, ਜਦਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਵਿਕਦਾ ਸਾਗ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਚਣ ਲਈ ਹੀ ਬੀਜਿਆ ਹੁੰਦੈ।

ਖ਼ੈਰ, ਸਾਗ ਦੇ ਸਵਾਦ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਵੀ ਚੇਤੇ ਆ ਗਿਐ। ਪਤੀਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੌੜੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਗ ਬਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਮੱਠੀ-ਮੱਠੀ ਅੱਗ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਾਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿੱਝਦਾ ਰਹਿਣਾ। ਫੇਰ ਆਥਣ ਵੇਲ਼ੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੋਟਿਆ ਜਾਣਾ ਤੇ ਮਲਾਈ ਵਰਗਾ ਸਾਗ ਸਵਾਦ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਏ। ਘਰ-ਘਰ ਗ਼ੈਸ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਆ ਗਏ ਨੇ ਤਾਂ ਸਾਗ ਕੂਕਰ ਦੀਆਂ ਸੀਟੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਐ। ਪੰਜ-ਸੱਤ ਸੀਟੀਆਂ ਵੱਜਦੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਸਾਗ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਗ ਬਣਨ ਵੇਲ਼ੇ ਪੂਰਾ ਘਰ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਮਹਿਕ ਕੂਕਰ ਵਿਚ ਘੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹੱਥੀਂ ਸਾਗ ਘੋਟਿਆ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਂਦੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਬਿਜਲਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਸਾਗ ਨੂੰ ਮਲਾਈਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਹੋਟਲਾਂ, ਢਾਬਿਆਂ 'ਤੇ ਤਾਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦੈ, 'ਏਥੇ ਸਾਗ ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।'

ਸਾਗ ਦਾ ਸਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਿਹਨਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੈ। ਜਿੰਨਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਿਆਰ ਹੋਏਗਾ, ਓਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵਾਦ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਨੇਅਮਤਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਖਾਂਦਿਆਂ ਪੀਂਦਿਆਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ।

                                      Sankraant / Lohri special 

Makke Ki Roti 

What you need:

Cornmeal (Makai ka aata) 

Wheat Flour 

Salt

Ajwain- 1 tsp

Raddish - 1 (grated)

Coriander Leaves - chopped

Green Chilly - 1 chopped

How you Make it:

Take the cornmeal and wheat flour in a 1:3 ratio and add all the ingredients to it. Knead in into a dough using warm water. The dough should not be too soft. Cover this dough with a wet cloth 30 mins before you plan to make it. 

Whan making rotis, take a ball of this dough and on your greased palm start flattening it by clapping both your hands together till the roti is of desired thickness and size. If its difficult for you to do it this way, you can keep the ball between the muslin cloth and use a rolling pin to flatten it. Though a hand made roti, comes out much better. On the tawa cook this using oil till its well done on both sides. Cook on medium heat as the rotis are slightly thicker than usual, hence take time. Serve with butter on top!

Sarson Ka Saag

WHat you need:

Sarson Saag

Palak Saag 

Garlic Cloves - 5-6

Green Chillies - 1-2

Makai ka Aata (Cornmeal) - 2 tablespoons

Onions - 1 Big (finely cut)

Tomato - 2 Medium

How do you make it-

Boil the palak and sarson saag (2:1 ratio) with garlic cloves in it. When done, grind it coarsely with 2 tablespoons of makai ka aata. 

In a wok take some oil, add whole red chilly and onions, saute it till onions is done. Add tomatoes and green chillies and cook till the tomatoes are done too. Cool this and run it in a mixer for a coarse consistency. Put this mixture back into the wok, now and the saag and mix well. Add salt and red chilly as per taste.  Serve this piping hot with a dollop of butter on top for best taste. 

Peanut Balls in Jaggery

What you need -

Peanuts - 1 cup roasted and de-skinned

Jaggery - 1/2 cup

Ghee - 1 tablespoon

How you make it -

Heat ghee in a pan and add grated jaggery and half a cup of water to it. Stir well till it reaches a syrupy consistency. Add peanut to it mix well. Spread this evenly on a greased flat plate and let it cool down a bit. Now take small portions of this mixture and roll into small balls. Trying rolling it when the mixture is still bearably warm.