#neo's

Wetenschappers van het Minor Planet Center (MPC) van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics hebben sinds kort een nieuwe dienstverlening om het publiek te informeren over planetoïden die in de buurt van de aarde kunnen komen, de zogeheten aardscheerders of NEO’s (Near Earth Objects). Het is een digitale nieuwsbrief, waarop je je gratis kunt abonneren en die per mail wordt verstuurd, de Daily Minor Planet. De krant is een hommage aan de Daily Planet, de krant van Superman’s alter ego Clark Kent in Metropolis. De krant is niet bedoeld om met schreeuwende koppen angst voor naderende aardscheerders te creëren, wel om de nuchtere feiten over de planetoïden te geven. Vroeger werden planetoïden kleine planeten genoemd, vandaar de oorsprong van de benaming van het MPC. Bron: Minor Planet Center.

Artist’s impression. An asteroid’s orbit is altered as it passes close to Jupiter, Earth or Venus, such that its new orbit takes it near the Sun. The intense heat from the Sun causes the asteroid’s surface to expand and fracture, and some of the material breaks off. As the surface material disintegrates, it creates dust and pebbles that spread out along the asteroid’s orbit with time. If the orbit of the dust and pebbles ever intersects Earth, it can create a meteor shower. 

Astronomen waren lang van mening dat planetoïden en kometen uiteindelijk hun leven beëindigen door in de zon te vallen. Een nieuwe studie heeft uitgewezen dat dit soort objecten feitelijk veel verder van de zon aan hun einde komen. De resultaten van het onderzoek kunnen helpen om een aantal puzzelachtige waarnemingen die de laatste jaren verricht zijn te verklaren.

Onderzoekers hebben een computermodel ontwikkeld waarin het ontstaan van zogenaamde aardscheerders gesimuleerd wordt. Aardscheerders1 zijn een belangrijke klasse van planetoïden, omdat ze de omloopbaan van de aarde kruisen en dus een gevaar kunnen vormen. Ze zijn meestal afkomstig uit de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter. De omloopbaan van een gordelplanetoïde zal langzaam veranderen als gevolg van het licht en de straling van de zon. Uiteindelijk zal zo’n planetoïde een interactie aangaan met Jupiter en Saturnus, waarbij de omloopbaan flink zal veranderen. Soms zal hieruit een aardscheerder ontstaan, met een omloopbaan die de planetoïde op minder dan 1 AU van de zon brengt.

Het team heeft de resultaten van het model vervolgens vergeleken met de resultaten van de Catalina Sky Survey, waarbij de eigenschappen van bijna 9000 planetoïden zijn vastgesteld aan de hand van 100.000 foto’s die in de laatste acht jaar gemaakt zijn. De twee bleken behoorlijk met elkaar in overeenstemming te zijn, maar desondanks kwam één merkwaardige discrepantie naar voren: er zouden tien keer méér planetoïden moeten zijn die op minder dan tien miljoen kilometer van de zon komen. Waarom zien we die nergens? Het lijkt erop dat het antwoord simpel is: zodra planetoïden dichterbij de zon komen dan ongeveer tien miljoen kilometer, dan vallen ze simpelweg uiteen en brokkelen af. Voorheen werd gedacht dat een planetoïde hiertoe veel dichter bij de zon zou moeten komen. Dit verrassende resultaat kan mooi gebruikt worden om een aantal zaken te verklaren.

Neem bijvoorbeeld meteorenzwermen op aarde. Naast incidentele “vallende sterren” vinden ook jaarlijks meerdere meteorenzwermen plaats, waarbij gedurende enkele nachten veel meer vallende sterren dan normaal zichtbaar zijn. Veel meteorenzwermen vinden ieder jaar op hetzelfde moment plaats, als de aarde het puinspoor van een planetoïde of komeet doorkruist. Bij sommige zwermen is precies bekend wat het moederobject van het puinspoor zou moeten zijn. Bij de meeste zwermen is die “boosdoener” echter nooit gevonden. Dankzij het nieuwe onderzoek is dit niet langer verwonderlijk: ze zijn simpelweg te dicht in de buurt van de zon gekomen en uiteen gevallen.

Daarnaast zijn de betrokken wetenschappers erachter gekomen dat donkere planetoïden op grotere afstand van de zon vernietigd worden dan heldere planetoïden. Dit vormt een verklaring voor het feit dat planetoïden die in de buurt van de zon komen vaak helderder zijn dan hun soortgenoten die meer afstand houden. Het feit dat donkere objecten makkelijker vernietigd kunnen worden, lijkt te suggereren dat donkere planetoïden een andere samenstelling en structuur hebben dan heldere exemplaren.

Bron: University of Hawai’i

Noot:

In het Engels: Near Earth Asteroids (NEO’s) [↩]

<!-- if(wpa2a)wpa2a.script_load(); //-->

Credit afbeelding: RTL Z / Marco Langbroek

Het is Halloween-weekend en de 200 tot 300 meter grote planetoïde 2015 TB145, die dit weekend op 1,25 maanafstand langs de aarde vliegt, waarom daarom ook wel planetoïde Spooky genoemd – woehahaha… Gisteravond was planetoïde-deskundige Marco Langbroek te gast in het programma Z Vandaag bij RTL Z om daar te vertellen over de passage van de ruimteklomp dit weekend.

Ik ben zo meteen bij een lezing over CERN, dus de rest van de avond van mij even geen blogjes. Bron: SattrackCam Leiden.

De baan van planetoïde 2015 TB145 in het zonnestelsel

Op zaterdag 31 oktober zal de planetoïde 2015 TB145 de aarde op een afstand van 1,3 keer de afstand tot de maan passeren. 2015 TB145 werd op 10 oktober j.l. ontdekt met de Pan-STARRS I survey en met z’n omvang ergens tussen de 280 en 620 meter is het een grote planetoïde te noemen. De laatste keer dat zo’n groot object in de buurt van de aarde kwam was in juli 2006, toen de planetoïde 2004 XP14 de aarde op 1,1 maansafstand passeerde. Als 2015 TB145 met een vaartje van 35 km/sec langs komt zal ‘ie een schijnbare helderheid van +10m hebben, zichtbaar in amateur-telescopen. Hij staat dan ergens in Orion – hier enkele zoekkaartjes. De professionals zullen ‘m in de gaten houden met de radar van de Goldstone en Green Bank Telescope radiotelescopen en daarmee hoopt men details op de planetoïde te kunnen zien tot 2 meter per pixel. Is er gevaar voor de aarde voor een eventuele botsing? Nee absoluut niet! De baan is bekend en berekend, 2015 TB145 zal ons op een ruime afstand van 480.000 km geruisloos passeren. Als je Java in het browser het toelaat kan je hier z’n baan bekijken. Bron: Nine Planets + Wiki.

Vanmiddag om 16.37 uur Nederlandse tijd zal de planetoïde (436724) 2011 UW158 met een snelheid van 6,04 km per seconde op een afstand van 2,46 miljoen km (0,0164 AE) de aarde passeren, een veilige afstand die ruim 6 keer de afstand aarde-maan is. De planetoïde is enkele dagen terug met de 305 meter grote radioschotel bij Arecibo op Puerto Rico waargenomen en daaruit is gebleken dat 2011 UW158 erg langwerpig is, 1011 bij 452 meter. Hierboven radarbeelden van de planetoïde. Uit de metingen blijkt verder dat het geen losse verzameling gruis en stenen is, die door de zwaartekracht bijeen wordt gehouden, zoals veel andere planetoïden, maar een object uit één stuk. 2011 UW158 draait in maar liefst 37 minuten om z’n as, hetgeen wel moet betekenen dat het één massief stuk gesteente is, anders was ‘ie al lang door de middelpuntvliedende kracht uit elkaar gevallen. Men denkt dat de kern van de planetoïde vol met platinum en andere zeldzame metalen zit – volgens schattingen wel 90 miljoen ton, prijskaartje op de hedendaagse grondstoffenmarkt € 5,07 biljoen! – en dat vliegt vanmiddag dus lekker langs de aarde. De mensen van de Planetary Resources, die mijnbouw willen plegen op planetoïden, moeten maar een beetje haast maken met hun plannen, in 2018 komt 2011 UW158 weer langs.  Bron: RT News.