#maunderminimum

Si comportano come se fosse una nuova notizia, come se nessuno ci avesse mai pensato prima: “Gli scienziati scoprono che l’Artico in riscaldamento ha guidato la Terra nella piccola era glaciale”. Lo chiamano persino “sorprendente”.

Nabij ster kan mogelijk verklaren waarom de zon zeventig jaar geen zonnevlekken had

Montage van een volledige zonnecyclus. Credit: NASA Zoals bekend heeft de zon een elfjarige cyclus van activiteit, die wisselt tussen minima met weinig activiteit en weinig zonnevlekken en maxima met veel activiteit en veel zonnevlekken. Sinds de uitvinding van de telescoop begin 17e eeuw wordt de zon bestudeerd en worden de zonnevlekken geteld. Maar ergens rond 1650 begon een periode waarin de…

Nabij ster kan mogelijk verklaren waarom de zon zeventig jaar geen zonnevlekken had

Montage van een volledige zonnecyclus. Credit: NASA Zoals bekend heeft de zon een elfjarige cyclus van activiteit, die wisselt tussen minima met weinig activiteit en weinig zonnevlekken en maxima met veel activiteit en veel zonnevlekken. Sinds de uitvinding van de telescoop begin 17e eeuw wordt de zon bestudeerd en worden de zonnevlekken geteld. Maar ergens rond 1650 begon een periode waarin de…

Professor Valentina Zharkova van de Northumbria University heeft onlangs een presentatie verzorgd bij de Global Warming Policy Foundation.

Uit haar onderzoek blijkt dat de zon een steeds terugkerende cyclus van 350 tot 400 jaar doorloopt.

Aan de hand van deze cyclus kunnen warmere en koudere perioden op aarde worden voorspeld.

Nieuw minimum

Het Maunderminimum (1645-1715), het Wolfminimum (1200), Oortminimum (1010-1050), Homerminimum (800-900 voor Christus) en de warmere periode in de middeleeuwen (900-1200) en andere warmere perioden komen overeen met de cyclus.

Deze benadering voorspelt ook dat er in 2020-2055 een nieuw minimum aan zit te komen.

Wetenschappers weten al heel lang dat het aantal zonnevlekken om de 11 jaar een maximum bereikt. Dit verschijnsel wordt toegeschreven aan veranderingen in de magnetische activiteit van de zon.

Moeite

Bestaande modellen kunnen deze 11-jarige regelmaat goed verklaren, maar ze hebben moeite met het feit dat het ene maximum veel hoger is dan het andere.

Professor Zharkova liet zien dat de nauwkeurigheid van de modellen sterk verbetert als stromingen vlak onder het zonneoppervlak erbij worden betrokken.

Er is in feite sprake van twee magnetische cycli die beide ongeveer 11 jaar duren, maar die niet dezelfde frequentie hebben. Hierdoor versterken ze elkaar soms, terwijl ze elkaar op andere momenten juist opheffen.

Kleine IJstijd

Beide cycli gaan elkaar de komende tijd steeds meer tegenwerken, waardoor de magnetische activiteit van de zon in 2020-2055 net zo laag wordt als tijdens het Maunderminimum, dat samenviel met de Kleine IJstijd.

Toen was het zo koud dat de Theems in Londen bevroor.

Bekijk de presentatie hieronder:

De laatste maand stonden de nieuwsmedia vol met berichten dat een nieuwe ijstijd onderweg zou zijn. Dat zou namelijk blijken uit een studie naar het aantal zonnevlekken. Een nieuwe statistische studie van de zonnevlek-cyclus, uitgevoerd door de Royal Astronomical Society, heeft namelijk uitgewezen dat de zonne-activiteit zal afnemen, tot wel zestig procent in 2030.

De laatste keer dat de zonne-activiteit zo laag was, een paar eeuwen geleden, kwam precies overeen met een opvallend koude periode in Europa en Noord-Amerika, de zogenaamde Kleine IJstijd. Ontkenners van klimaatsverandering, die vooral in de Noord-Amerikaanse media en politiek ruim vertegenwoordigd zijn, zijn zo’n beetje geobsedeerd door zonnevlekken. Volgens hen is de uitstoot van kooldioxide helemaal niet verantwoordelijk voor klimaatsverandering, maar is simpelweg de activiteit van de zon de boosdoener.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de conservatieve media met het nieuws aan de haal zijn gegaan, om vervolgens een conclusie te presenteren die helemaal niet ondersteund wordt door het onderzoek in kwestie: dat we binnenkort met een nieuwe Kleine IJstijd te maken krijgen! Ook in de Nederlandse webmedia (en zelfs de “officiële” media) was het vooruitzicht van een nieuwe ijstijd een populair onderwerp, maar klopt dit wel? Nee!

Zonnevlekken worden de laatste 400 jaar regelmatig waargenomen en tijdens die periode blijkt er een zwak verband te bestaan tussen het aantal zonnevlekken en de gemiddelde wereldtemperatuur. Dit verband is vooral duidelijk tijdens een dramatische afname van het aantal zonnevlekken in de periode tussen 1645 en 1715 – het zogenaamde Maunder-minimum. Deze gebeurtenis viel samen met een uitzonderlijk koude periode in Europa, de Kleine IJstijd.

Dit verband heeft geleid tot een theorie waarin de variabele activiteit van de zon de dominante factor vormt in de veranderingen van het klimaat op aarde. Hoewel dat idee nog altijd populair is, is het door meerdere onderzoeken duidelijk ontkracht! In werkelijkheid fluctueren zonnevlekken in een elfjarige cyclus en de huidige cyclus is de zwakste in honderd jaar tijd – desondanks was 2014 wereldwijd het warmste jaar sinds het begin van de metingen.

Het punt is namelijk dat de zon een hartstikke stabiele ster is – de totale energie-uitstoot blijft heel constant. Zelfs tijdens een extreme zonnevlekken-minimum zal de totale energie-uitstoot afnemen met slechts 0,1 procent. Dat zal, volgens een interessante nieuwe studie, inderdaad resulteren in de afname van de temperatuur – maar die afname zal boven Europa slechts een halve graad bedragen en dat is, afgezet tegen het versterkte broeikaseffect, zo’n beetje te verwaarlozen.

Bovendien zal de afname van de temperatuur boven andere werelddelen nog veel minder uitgesproken zijn – wereldwijd (gemiddeld) slechts 0,16 graden. Om dat in verhouding te zetten: sinds 1880 is de gemiddelde wereldtemperatuur zo’n 0,8 graden gestegen en daar zal de komende eeuw nog zeker een graad bijkomen, misschien wel 3 of 4 graden!

We zijn dus NIET op weg naar een nieuwe Kleine IJstijd en al helemaal niet naar een nieuwe IJstijd. Vergeet al die nieuwsberichten dus, ze zijn allemaal gebaseerd op het verkeerd interpreteren van wetenschappelijk onderzoek.

Oh, nog even terugkomend op de Kleine IJstijd van een paar eeuwen terug: die begon al tientallen jaren voor de start van het Maunder-minimum van zonnevlekken en werd vooral veroorzaakt door vulkanisme.

Wat is er aan de hand met de zon? Onze moederster zou nu superactief moeten zijn, maar lijkt wel te slapen, enkele krachtige zonneflitsen buiten beschouwing gelaten. Volgens wetenschappers is de zon in 100 jaar niet zo rustig geweest. Zou er een nieuwe Kleine IJstijd aankomen?

De zon kent een cyclus die zo’n elf jaar duurt. Het zou nu de tijd zijn voor een activiteit (het zonnemaxima) met veel zonnevlekken, maar in tegenstelling tot de verwachtingen is het oppervlak heel rustig. In plaats van gestaag in activiteit te stijgen, daalt het aantal zonnevlekken en lijkt de zon dus gas terug te nemen.

Het is niet de eerste keer dat dit gebeurd – ook in de 17de en 18de eeuw was de zon extreem rustig. In deze periode zijn er nauwelijks zonnevlekken waargenomen – slechts vijftig per jaar, in plaats van de gebruikelijke 50.000. Die kalme fase wordt het Maunder-minimum genoemd. In die periode waren de winters extreem koud, vandaar dat het wel de Kleine IJstijd is gedoopt.

Volgens de bekende zonnewetenschapper Mike Lockwood is het zo’n 10.000 jaar geleden dat de activiteit van de zon zo snel afzwakte. Volgens hem is de kans zo’n 20 procent dat de zon binnen 40 jaar opnieuw in een Maunderminimum terechtkomt.

Bron: ANP