#lesmian

Hence, it began in a song what I will unfold in the same song. Only a flower 'sung from within' lives in us and summons up the flower outside of us. Only a man 'sung from within' is what we care about in art. The rest is not epic or drama or art, but realism, everyday colloquial speech.

The struggle with the world and with other people was transformed into a struggle with ourselves, our predicament; into a mood, anatomy (bone and body) - into colors and shades. But beyond the self there exists some tone in the soul; some elemental song without words, waiting for the necessary words to come in a creative hour, but for which these words are always something othe than self. Capturing that tone, that song without words, makes it possible for pupils to follow a master and allows the master to be himself, unveils to him his won worlds, hands him the right words and rhythms, teaches him what no experience can teach.  That song without words does not originate in the realm of logic where every word originates but in other, nonlogical realms, where it is possible to exist without words and where the concept of existence - freed from the bonds of grammar and syntax - ceases to be a logical proposition, with its obligatory subject and predicate its beginning and end, its birth and death. What is that tone? What is that song without words? We intuited it, but let us beware of definitions. A definition is a funeral shroud we spread over dead things, things gone for ever. A definition is a transparent glass timb, in wich embalmed holy remains are laid to rest. Man seen as a song without words elude our definitions. He knows, however, that in order to become rea, he has to find his tone, he has to draw out his song without words. It is his only, his truest reality.

Dwunastu braci, wierząc w sny, zbadało mur od marzeń strony, A poza murem płakał głos, dziewczęcy głos zaprzepaszczony. I pokochali głosu dźwięk i chętny domysł o Dziewczynie, I zgadywali kształty ust po tym, jak śpiew od żalu ginie... Mówili o niej: "Łka, więc jest!" - I nic innego nie mówili, I przeżegnali cały świat - i świat zadumał się w tej chwili... Porwali młoty w twardą dłoń i jęli w mury tłuc z łoskotem! I nie wiedziała ślepa noc, kto jest człowiekiem, a kto młotem? "O, prędzej skruszmy zimny głaz, nim śmierć Dziewczynę rdzą powlecze!" - Tak, waląc w mur, dwunasty brat do jedenastu innych rzecze. Ale daremny był ich trud, daremny ramion sprzęg i usił! Oddali ciała swe na strwon owemu snowi, co ich kusił! Łamią się piersi, trzeszczy kość, próchnieją dłonie, twarze bledną... I wszyscy w jednym zmarli dniu i noc wieczystą mieli jedną! Lecz cienie zmarłych - Boże mój! - nie wypuściły młotów z dłoni! I tylko inny płynie czas - i tylko młot inaczej dzwoni... I dzwoni w przód! I dzwoni wspak! I wzwyż za każdym grzmi nawrotem! I nie wiedziała ślepa noc, kto tu jest cieniem, a kto młotem? "O, prędzej skruszmy zimny głaz, nim śmierć Dziewczynę rdzą powlecze!" - Tak, waląc w mur, dwunasty cień do jedenastu innych rzecze. Lecz cieniom zbrakło nagle sił, a cień się mrokom nie opiera! I powymarły jeszcze raz, bo nigdy dość się nie umiera... I nigdy dość, i nigdy tak, jak pragnie tego ów, co kona!... I znikła treść - i zginął ślad - i powieść o nich już skończona! Lecz dzielne młoty - Boże mój - mdłej nie poddały się żałobie! I same przez się biły w mur, huczały śpiżem same w sobie! Huczały w mrok, huczały w blask i ociekały ludzkim potem! I nie wiedziała ślepa noc, czym bywa młot, gdy nie jest młotem? "O, prędzej skruszmy zimny głaz, nim śmierć Dziewczynę rdzą powlecze!" - Tak, waląc w mur, dwunasty młot do jedenastu innych rzecze. I runął mur, tysiącem ech wstrząsając wzgórza i doliny! Lecz poza murem - nic i nic! Ni żywej duszy, ni Dziewczyny! Niczyich oczu ani ust! I niczyjego w kwiatach losu! Bo to był głos i tylko - głos, i nic nie było oprócz głosu! Nic - tylko płacz i żal i mrok i niewiadomość i zatrata! Takiż to świat! Niedobry świat! Czemuż innego nie ma świata? Wobec kłamliwych jawnie snów, wobec zmarniałych w nicość cudów, Potężne młoty legły w rząd, na znak spełnionych godnie trudów. I była zgroza nagłych cisz. I była próżnia w całym niebie! A ty z tej próżni czemu drwisz, kiedy ta próżnia nie drwi z ciebie?

Two Humanlings

The Poet (fragment)