Jokoaren eta jolasaren «egia» erabat desberdinak dira. Jolasean egindakoak eta esandakoak ez dira benetan hartu behar; hau da, jolasean ari dena gezurretan ari da beti. Hitzek ez dute esan nahi esan behar zutena, baizik eta beste zerbait. Jokoan esandakoa erabat eta zehazki literala bada, jolasean guztia alegiazkoa edo metaforikoa da (ipuin, edo broma, edo konparazio batetan bezala). Jolasaren arau orokor bezala honelako zerbait jar daiteke: «Hemen egiten edo esaten den guztia alderantziz entenditu behar da». Jolasaren funtsa hortxe dago hain zuzen: dena gezur handi bat dela, baina halaz ere egiaz betea, eta horretxegatik ematen digu hainbeste atsegin. Jokoaren «egia» erabat literala da: hitzek adierazten dute benetan, esaten dutena; benetan egiten du batek galdu ala irabazi. Jolasaren «egia» berriz gezurra bera da: jolasean esaten badira «jan egingo zaitut» edo «itsusi hutsa zara», esaldi kuttun eta kariñosoak dira; joko edo burruka batetan esaldi berdinak amenazoak dira. Segun kontestua jokoa ala jolasa den, mensaje berdinek esanahi desberdina adierazten dute.
Joseba Zulaika - Bertsolariaren jokoa eta jolasa (1985)
