#janke klompmaker

Er zijn plaatsen waar mensen zich iets herinneren. Waar ze denken aan wat is geweest. Een plek om een iemand nog te voelen die voorbij is gegaan, van die mens te getuigen en om niet te vergeten. Ondanks die zichtbare behoefte aan tekens van leven is het toch wennen aan de kunst van nu in de Heerenveense Kunstruimte. Janke Klompmaker heeft daar installaties geplaatst als stille getuigen, die wij soms zo node missen. De inrichtingen en objecten bevestigen een wezen of de idee. Het is de weerslag van een beeld dat opkwam bij een handeling.

De getuigenis kan in stilte zijn. Peinzend over de aanwezigheid van het individu of de handeling van de gebeurtenis. Maar de getuige kan ook de stilte zijn opgelegd. Feit is dat de manier van weergeven enigszins vervreemdend werkt. Maar in elk geval het moment en de actie niet in de vergetelheid laat wegzakken. In de zalen van de kunstruimte in De Heerenveense School heeft Klompmaker museale installaties gemaakt. Het monumentale karakter is hier helemaal de aard van de compositie. Want is een monument niet juist de geëigende plek om stil te getuigen. De toeschouwer kan zich in de compositie met rietflappen begeven. Deel worden van en aan het kunstwerk. De rietpluimen zijn genaaid in het net van de doeken. De stiksels spelen mee in het geheel. Er tussen lopend en de ogen sluitend kun je de wind door het riet voelen ruisen, zoals de zee in de jakobsschelp te horen is. De flappen suggereren een beweging, maar houden de natuur juist stevig vast in hun tere greep. Op het eerste gezicht lijken de achteloos overwogen neergelegde stenen en takken en tegen de wand leunende boomdelen in de andere zaal werkelijk, maar bij nadere beschouwing zijn het met de hand nagemaakte exemplaren. Witte uitvergrote kiezels en zwart beschilderd papieren takken, waar je even bij stilstaat en afvraagt waar ze van getuigen.

De witte bijzettafels hebben de geest van altaren. De voorheen meubelstukken zijn van papier gemaakt, terwijl de uitstalling erop meestentijds ook uit dat materiaal is opgetrokken. De getuigenis mist soms wel eens de betekenis en is dan meer in zichzelf gekeerd dan dat het communiceert. Al deze installaties zijn stillevens, het leven is erin stil gezet. Van de veertig verjaardagskaarsjes hebben er vijf gebrand. Kolen liggen zwart geblakerd in de holte van een tafel. Gedroogde rozen verzinken in het tafelblad. De getuigenis lijkt soms de beeltenis vooruit gelopen te zijn, wat achterblijft is de voetstap. De boodschapper vertelt het verhaal hijgend, de woorden rijgen zich golvend en kolkend aaneen. Veelal kun je slechts vermoeden wat de boodschap is of moet zijn geweest. De platgereden kikker is nog het meest duidelijke beeld, het beestje is verstild in de sprong naar de overzijde. De waarlijk stille getuige!

Jurjen K. van der Hoek * Heerenveense Courant