#inkalar

Kutsal Vadi, Peru’nun en ilginç yerlerinden biri. İnkalar dönemine ait onlarca kalıntıya ev sahipliği yapan bölge, ülkenin kültürel ve tarihsel merkezi. Öte yandan İnkaların eski merkezi, İnka öncesi döneme ait, çok bilinmeyen bir başka yere ev sahipliği yapıyor: Maras Tuzlası. Maras Tuzlası, bilinen tuzlaların aksine düz bir bölgede bulunmuyor. Ufak bir vadinin arasında, dik yamaçlara kurulmuş teraslardan oluşan bir alan. İnkalardan önce, Quechua tarafından inşa edilmiş olan bu bölge, İnkalar döneminde de aynen kullanılmaya devam etmiş. Daha sonra gelen sömürge yönetimleri ve Peru hükümetleri de bu üretim tarzına bir müdahalede bulunmamış. Koyu kahverengi tepelerin arasında bembeyaz havuzlarla ilk karşılaştığınızda insanı bir masal dekoruna sokan tuzla kısaca şu mantıkla işliyor. Dağlardan gelen, çok yüksek tuz oranlı yer altı kaynak suları havuzlara alınıyor. Bu havuzlarda sular güneşle buharlaşırken, içerisindeki tuz havuzda kalıyor. Aslında tüm havuzlar birer tuz tarlası. Ardından bu tuzlar biriktikçe havuzun sorumlusu tarafından hasat edilip çuvallara dolduruyor. Havuz sorumluları oradaki tüm üretimi yürütüyor. Çünkü havuzlar kimsenin mülkiyetinde değil. Tüm tuzla Mara Köyü’ne ait. Bu kooperatif sisteminde tarlalar çalışmak isteyen köylülere ailesinin büyüklüğü oranında pay ediliyor. Sisteme yeni dahil olan köylülere en uzaktaki tarlalar veriliyor. Tüm üretim süreci köylülerin elinde olduğu için kendi adaletlerini sağlıyorlar. Her köylünün tuzlada kendi havuzunu kullanma hakkı var. Peru’nun genelinde görülen tüm kadınların iş hayatına aktif katılma durumu en büyük şehirden en ücra köye kadar görülebiliyor. Ülkede yol inşaatı gibi ağır işlerde bile neredeyse yarı yarıya kadınlar çalışıyor.Maras Tuzlası kısa bir ziyaret için masalsı bir ortam sunsa da çalışanların yüzlerinden işin ne kadar yıpratıcı olduğu açıkça anlaşılıyor. Yaklaşık 3.300 metrelik rakımda yer alan tuzlada güneş ışınları o kadar kuvvetli ki, bir süre hasat edilmeyen tuzlar bile güneşte yanıp renk değiştiriyor. Havuzlara açık kahverenginin farklı tonlarını veren de bu. Maras Tuzlası, insanoğlunun aslında doğayla iş birliği yaptığında neler başarabileceğinin en güzel kanıtlarından biri. Yüzlerce yıldır, dağların arasında, sadece su ve güneş ikilisini kullanarak en önemli yaşamsal ürünlerden birini sağlayabilen insanoğlunun doğadan uzaklaştıkça artan çaresizliğinin de belki güzel bir açıklaması.

Kadim kentlerdeki megalitik yapılar nasıl yapılmıştır?

Sacsayhuaman/Cuzco’daki gibi devasa taşlar gerçekten İnkalar tarafından mı oraya taşınmıştır? Konuyla ilgili olanların cevabını en çok merak ettiği budur. Bu sorunun cevabını İspanyol fethi dönemindeki tarihçiler ya da çağdaş araştırmacılar nasıl vermişlerdir? Herhangi bir teknoloji ile taşınması mümkün olmayan bu taşlar kimler ve nasıl oraya taşımıştır? İspanyol fethi döneminden tarihçiler, daha…

And Sıradağları’nda İspanyol konkistadorlar yerlilerin tanrılarını kovmuşlardı.

İspanyol konkistadorların Latin Amerika’yı işgalinde kullandıkları en etkin araçlardan biri şüphesiz Hristiyanlık’tı. Fakat yıllar süren baskının ardından Katolik rahipler, yerli nüfusun tek tanrılı bir dini gönülden benimsemesinin mümkün olamayacağını kabul ettiler. Pagan putları kaldırılıp tapınaklar yok edilse bile araziler hala yerinde duruyordu. Yerliler görünüşte tek Tanrı’yı, İsa’yı ve azizleri benimsemiş gözükse de, gizlice kendi bildikleri tanrılarına da tapmayı sürdürüyorlardı. Fatihlerinin tanrılarını tapınaklarına katmaya karşı değildiler, ama atalarının taptığı tanrıları bu yeni tanrılar için terk etmeye yanaşmıyorlardı. Bu sebepledir ki bugün bile hala Latin Amerika’da çift kimlikli Hristiyan tanrıları görmek mümkündür.

Örneğin;

Guadalupe, Katolik bir rahip olan Miguel Sanchez tarafından 1648’de yaratıldı ve yerli görüntüsü sayesinde yerlileri Hristiyanlığa çekeceği düşünüldüğü için Meksika’daki din adamları tarafından hemen benimsendi. Tepeyad Tepesi’nde onun için bir kilise yaptırıldı, fakat bu tepe aynı zamanda pagan Nahua tanrıçası Tonantzin‘in tapınağının bulunduğu yerdi. Yerliler buraya Tonantzin’e saygılarını sunmak için geliyorlardı, fakat Katolik kilisesi yerliler için bu tür bir ibadeti de kabul ediyordu.

Brezilya’da siyahi Portekizliler, Yoruba ve Haiti dinlerinde ortaya çıkmış savaş tanrısı Ogum‘a taparlar. Avrupa köle ticareti döneminde Brezilya ilk sıradaydı ama ilk durakları genelde Karayipler’di. Köleleştirilmiş Afrikalılar inançlarını da beraberlerinde getirdiler. Yerli nüfus onların tanrı ve tanrıçalarına da yer açtı. Hristiyan Aziz George olarak kabul gören Ogum’un başka kimlikleri de vardır; Brezilya’nın Bahia bölgesinde Aziz Sebastian veya Aziz Anthony ile, Voudou dininde ise Aziz Jacques Majeur ile özdeşleşmiştir.

Yine Brezilya’da Yemanja, yedi ana Afrika tanrısından biridir ve okyanusların kraliçesi olarak bilinir. Yoruba dininden gelen Yemanja’nın da birden çok kimliği vardır. Hristiyanlık’taki karşılığı Denizlerin Hanımı’dır.