#dreri

Lucia Massucco-Aguilar

Senior Concept Artist @ Timbre Games

artstation twitter instagram

(...) Nëse ka diçka për të ciln përmetaret nuk lodhen kurrë së të treguari janë llojet e ushqimeve që ato prodhojnë. Në dasma ato kanë zakon që të parën për qerasje të nxjerrin glikonë e arrës e cila është e mbushur me një thelpi bajameje, pas saj arsenali i ëmbëlsirave vazhdon me glikotë e shalqinit, fikut dhe portokalles. Efigjeni tregon se dikur shalqinin e përdornin dhe të sheqerosur dhe e servirnin të thatë në vend të karameleve. Ndërsa glikonë e qershisë e përdornin në raste vdekjeje. Lihej një kupë me gliko qershie dhe dy gota në tavolinë në njërën vendoseshin lugët e pastra dhe tek tjetra e cila ishte me ujë futeshin lugët e përdorura. Kjo gliko shërbehej zakonisht për njerëzit që e kalonin natën zgjuar dhe që duhet të hanin diçka.

Po ashtu në vdekje shërbenin resheli e cila bëhej me niseshte, vaj dhe gjalpë. Në të dyzetat e të vdekurit përdorej laktror me resheli, për të cilën thonë se është mjaft i lehtë. Mund ti shtosh bajame dhe shurup. Reshelia është karakteristike e Përmetit, ndërsa nga gjellët ajo që njihet si tërësisht përmetare është një gjellë që quhet shqeto. Efigjenia tregon se sa më shumë mish të ketë aq më e shijshme është ajo. Për pesë persona duhen të paktën 7 copa të konsiderueshme mishi, të cilat lahen sa më lehtë që mos tu iki gjaku. Pastaj zihet dhe i largohet shkuma i hidhet gjalpë pas kësaj dhe pas ndërtohet me vezë, limon dhe qumësht dhe shumë erëza. Për tu bërë sa më e mirë duhet përdorur mish qëngji. Ajo përdorej si gjellë e parë në dasma dhe vdekje. Ndërsa për gjellën jahni ajo i beson një gojëdhëne që e ka zanafillën në festën e Shën Mërisë në 8 shtator. Sipas legjendës atë ditë zbriste një dre nga mali dhe vinte rrotull kishës dhe pasi mbaronte rrotullimin ulej në pragun e kishës dhe varte kokën.

Pastaj burrat e thernin dhe e gatuanin të gjithë së bashku mishin e tij dhe në fund e ndanin sipas frymëve që ishin në familje. Një herë dreri erdhi e u rrotullua rreth kishës, por mbërriti vonë, dhe pa i dal ende shpirti në prag të kishës burrat e therën dhe pas asaj here drerë nuk erdhën më. Që nga ai moment ata e zëvëndësun mishin e drerit me mish lope. Në fjalët e saj dhe të mikeshave të saj ka aq besim sa vetvetiu të vjen dëshira ta besosh legjendën pa e analizuar fare. Përmetarët njihen për tolerancën fetare. Në Përmet ka 14 kisha dhe 4 xhami, por njerëzit duket sikur janë shkrirë me njëri-tjetrin dhe jo vetëm respektojnë fenë, por festojnë dhe festat fetare, sidomos kur martesat janë bërë me njerëz të feve të ndryshme. Një gjellë tjetër që zonjat e përmendin është dhe mishi i pulës me arra. (...)

U plak kali i bardhë i lodhur qëmoti

Tërë vdekje u rrëzua në fushën me shi