#de optimist

Edward Slingerland

Let’s talk about s**

Seks. Zo de toon is gezet. Het onderwerp dat ik met jullie wil bespreken gaat over deze liefdesdaad tussen man en vrouw. Of man en man. Vrouw en Vrouw. Enfin. Het is niet mijn favoriete onderwerp voor gesprekken, ik voel me altijd een beetje als Miranda die – net zoals ik – niet over *neusklank* saks kan praten:

De reden dat ik er…

Wynonna trekt aan de hendel onder haar zwarte fauteuil. Naast haar staat een bak met kippenvleugeltjes, restjes van het avondeten. Zonder daar echt de behoefte toe te voelen, begint ze de bak leeg te eten. De botjes van de kippenvleugels breekt ze open en zuigt ze uit. Kruimels vallen op haar flanellen pyamajurk. Het deert haar niet, ze wil gewoon voor even nergens aan hoeven denken. De tv moet haar daarbij helpen. Bijna elf uur. De plaatstelijke tv-zender kondigt het nieuws aan. Net als Wynonna’s aandacht verslapt, het lot van overstekend wild dat regelmatig aan gort gereden wordt door snelheidsovertreders gaat haar niet aan het hart, schrikt ze op van haar stoel. De bak grijze botjes valt van haar schoot. Zag ze dat nou goed? De nieuwslezeres van de lokale tv-zender doet live-verslag van een studentendemonstratie voor de Montgomery County High School  waar Sandy nu haar eindgala aan het vieren is. Of zou moeten zijn. Want Wynonna weet het zeker. Die blauwe ruches rechtsboven in beeld zijn de ruches die zij naaldsteek na naaldsteek en met alle precisie van de wereld op de jurk naaide die ze voor Sandy gemaakt heeft. En daar staat haar bloedeigen dochter luid joelend te veroordelen waar Wynonna zo fervent voorstander van is. Ze voelt een golf van misselijkheid opkomen. Was dit hoe ze haar kinderen had opgevoed? Om te verworden tot symphatisanten van die tweederangsburgers? De afstandbediening in haar hand gloeit, ze kan hier geen seconde meer naar kijken. Met alle kracht die ze nog in haar lichaam kan vinden strekt ze haar arm en smijt de afstandbediening richting de tv. Ze raakt de asbak die Kayleigh voor moederdag op school gebakken heeft. Too bad. Er flitst maar één gedachte door haar hoofd: Sandy weet niet wat haar te wachten staat als ze thuiskomt.

Vanavond is Sandy’s eindgala. Wynnona zou het nooit laten merken, maar het voelt een beetje als het eindgala dat ze zelf nooit heeft gehad. Ze wil niet dat Sandy iets tekort komt, dat die ex-beauty peagants uit haar klas op haar neerkijken. Daarom draaide ze een week lang iedere dag twee diensten. ’s Ochtends luiers van bejaarden verschonen, ‘s avonds pullen bier tappen in het snookercafé om de hoek. Tweehonderd dollar heeft een kaartje gekost. Voor de blanken tenminste. Traditiegetrouw zijn er altijd twee gala’s: een voor de zwarten en een voor de blanken. De zwarten zijn niet welkom op het gala van de blanken, maar andersom wel. Wynonna vindt het niet meer dan normaal dat er aparte gala’s zijn. Ze weet niet beter, sterker nog, ze vindt het fijn dat er tenminste nog op die belangrijkste dag van het schooljaar onderscheid gemaakt wordt. Wynonna woont al haar hele leven in deze community, waar de winkels nog bemand zijn door echte Amerikanen en je ‘s nachts gewoon naar het pompstation kunt rijden zonder bang te hoeven zijn voor een drive-by shooting. Trouwens, het zou ook niet werken, een gemengd gala. Zij vieren anders feest, met andere muziek en ander eten. Ze weet wel dat Sandy het liefst haar schooltijd zou afsluiten met haar vriendinnen Kendra en Destiny, maar ze wil daar niks over horen. “Auw, snauwt Sandy. Je doet me pijn.” Wynonna ontwaakt uit haar dagdroom. Sandy’s haren zijn verstrikt geraakt in haar gouden ketting. Het weegschaaltje aan de hanger is nauwelijks nog te zien. “Doe dat kettinkje dan ook af als ik je haren verf”, antwoordt Wynonna bits. Aan de keukentafel zitten Casey en Kayleigh. Ze kijken Sandy met grote ogen aan terwijl ze zowat synchroon een lepel havermout pap naar hun mond brengen. Iedereen zwijgt, op de achtergrond somt een Tel-Sell verkoper de voordelen van de Cold fire braadpan op. “Hoe laat ga je”, dan bel ik Chuck dat hij op tijd hier is. Chuck is Wynonna’s ex-vriend, de vader van Sandy. Chuck heeft een jeep met een ‘Honk if you love Jesus’ sticker. Nog van de vorige eigenaar. Sandy antwoordt dat ze opgehaald wordt. “Toch niet door die Kendra?” “Jawel mam. Ze is zo aardig om mij af te zetten bij het blankengala. Daar hoor ik thuis, toch?”

Wynonna staat voor de spiegel in haar slaapkamer, waar ze samen met Kayleigh en Stacy  in een bed slaapt. Ze kijkt naar de vrouw tegenover haar. Naar de groeven in haar gezicht die als een kaart zijn voor haar leven. De liefdeslijn die halverwege stopte met groeien, de zwarte wallen onder haar onopgemaakte ogen. Uit haar grenen garderobe-kast haalt ze voorzichtig de parel tevoorschijn die haar dochters imago in één klap zal opwaarderen. De stof is niet te onderscheiden van zijde, ze is er naar de markt in de stad voor geweest en heeft het voor een prikkie kunnen kopen. Het heeft alleen een synthetische waas als je het in heel fel licht ziet. Ze houdt de jurk voor haar lichaam. Het zou nooit passen, en de nachtblauwe kleur vloekt bij haar dofblonde haar dat inmiddels zo vettig is dat haar pony meer weg heeft van een spons. Is dit een goed moment? Over twee uur wordt Sandy opgehaald, ze heeft vast nog niet besloten welke afgedragen jurk ze vanavond aantrekt. Maar misschien heeft ze wel oorbellen gekocht die niet passen bij deze jurk en.. Wynonna klopt op Sandy’s deur die verveeld toestemming geeft om binnen te komen. Hoe moet ze dit aanpakken? “Ja, wat is? Wat heb je in je hand?”, Sandy doet amper moeite om haar moeder aan te kijken. Ze zit een beetje te niksen in een veel te grote hoody op haar bureaustoel. “Sandy, ik wil je iets geven.” Wynonna weet niet of Sandy schrikt van het feit dat ze iets van haar krijgt, of dat ze gewoon enthousiast wordt, maar nu komt ze in ieder geval wel op uit haar zelfgefabriceerde nestje. Wat een donker hol is dit eigenlijk, denkt Wynonna. “Hier is het. Kijk maar wat je ermee doet”, en zonder haar dochter aan te kijken draait ze zich snel om. Als Sandy de trap af komt gelopen voelt Wynonna voor de eerste keer sinds, misschien wel voor de eerste keer in haar moederleven, een weemoedig gevoel opkomen. Haar benen worden zwaar, haar zicht vertroebelt. “Mam, je laat die pan bijna uit je handen vallen!” Wynonna reageert niet. Ze wrijft met haar hand in haar ogen en kijkt naar haar dochter. Naar de grote zilveren bamboevormige ringen in haar oren, naar de gekrulde bruingeverfde lokken en de jurk die als een vloeiende maan om haar ranke lichaam is getrokken. De ruches die als mini-maantjes spelen op de rand ervan. Ze weet het zeker, dit is het allemaal waard geweest: vanavond is Sandy de Amerikaanse trots die zij nooit is geworden.

  Al sinds 1971 worden gala’s in Montgomery County, Georgia (VS), waar tweederde van de bevolking blank is, gescheiden gehouden. Zulke gala’s rusten op lange stedelijke en plattelandstradities in het zuiden. De laatste jaren hebben een aantal gemeenten met succes aangedrongen op verandering. Dit verhaal is fictief; de foto is genomen in St. Charles – een van de armste dorpen in Virginia, VS. Lees meer over gesegregreerde gala’s in dit artikel van de New York Times.