Wydobywanie, czy też kopanie bitcoinów to proces wytwarzania tej kryptowaluty. Terminu „kopanie” lub „wydobywanie” używa się z powodu tego, że tworzenie nowych bitcoinów przypomina pod pewnymi względami wydobywanie surowców np. złota.
Wydobywanie bitcoinów odbywa się przy wykorzystaniu komputerów o dużej mocy obliczeniowej, które rozwiązują złożone problemy matematyczne. Są to problemy, których rozwiązanie jest na tyle złożone, że niemal niemożliwe jest ich rozwiązanie ręczne. Dlatego potrzebna jest moc obliczeniowa komputerów. Dzisiaj nie wystarczy zwykły komputer, tworzone są specjalne zestawy do kopania kryptowalut, które mają odpowiednio dobrane podzespoły zwiększające wydajność wydobywania kryptowalut.
Ze względu na to dzisiaj wiele osób zainteresowanych wydobywaniem kryptowalut nie inwestuje w sprzęt na własną rękę, a korzysta z usług kopalni. To przedsiębiorstwa, które specjalizują się w wydobywaniu kryptowalut. Posiadają wielkie magazyny, które pełne są koparek kryptowalut, a osoby zainteresowane mogą „wykupić” część mocy obliczeniowej.
Kryptowaluty kontra klasyczne waluty
Większość klasycznych walut jest wspieranych i kontrolowanych przez organ centralny. Pozwala to zapobiec różnego rodzaju nadużyciom — organ centralny zajmuje się drukowaniem nowych pieniędzy, zajmuje się ściganiem fałszerzy. Organ centralny często kontroluje również transakcje cyfrowe. Dlatego dokonując płatności online lub kartą kredytową transakcje są sprawdzane, czy nie są oszustwem i czy nie są w żaden sposób podejrzane .
Natomiast kryptowaluty nie są kontrolowane przez żaden organ centralny. Zamiast tego funkcję kontroli obiegu bitcoinów oraz tworzenia nowych kryptowalut pełnią wszystkie komputery współtworzące sieć bitcoin. Różnica jest taka, że informacje m.in. o wydobytych blokach są publiczne. Każdy może zdobyć informacje o nich na stronie internetowej blockchain.com.
Większym wyzwaniem w przypadku walut fiat jest walka przeciwko ich podrabianiu. Papierowe banknoty mają wiele zabezpieczeń, które sprawiają, że nielegalne drukowanie banknotów jest trudne. Transakcje cyfrowe są monitorowane, co również utrudnia „dorobienie” fałszywych pieniędzy.
W przypadku bitcoinów nie ma organu, który kontroluje dokonywane transakcje. Istnieje więc teoretycznie ryzyko, że osoba stworzy kopię bitcoina i wyśle ją drugiej osobie, a dla siebie zatrzyma oryginał. Rozwiązaniem problemu jest odpowiedni łańcuch bloków (ang. blockchain), który ma dowody kryptograficzne, co ma doprowadzić do uniknięcia możliwości fałszowania danych.
Cały proces jest wieloetapowy i na każdym etapie wykorzystywane są zabezpieczenia kryptograficzne. Według niektórych złamanie zabezpieczeń Bitcoina byłoby zadaniem niemożliwym nawet dla superkomputerów.
Kolejną warstwą zabezpieczeń jest to, że komputery podpięte do sieci blockchain przetrzymują dane obecne w blockchaine. Oznacza to, że nawet jeżeli jakiejś osobie udałoby się zmienić dane i wysłać je drugiej osobie to inni uczestnicy sieci z łatwością rozpoznaliby zmienioną kopię. Dzieje się tak, dzięki algorytmowi Proof of Work. Dlatego też Bitcoin jest walutą, która nie nadaje się do skopiowania. Został on zaprojektowany tak, żeby powstało maksymalnie 21 milionów Bitcoinów i gdy ten limit zostanie osiągnięty, to nie będzie możliwe wykonanie kolejnych bitcoinów.
Jak działa kopanie bitcoinów?
Wykopanie bitcoina wymaga rozwiązania złożonego problemu matematycznego. W praktyce można powiedzieć, że trzeba odgadnąć wartość docelową, która jest 64 cyfrową liczbą. Polega to na tym, że komputery wydobywające bitcoiny podają różne 64 cyfrowe liczby, aż uda im się znaleźć właściwą wartość. Gdy to zrobią, to udało im się wykopać bitcoina.
Obecnie szansa, na trafienie wynosi mniej niż 1 do 6 bilionów. Na trudność wpływ ma m.in. moc obliczeniowa wszystkich komputerów próbujących wykopać bitcoina.
Oznacza to, że im więcej osób próbuje to zrobić, tym trudniej jest wykonać bitcoina, a im mniej tym jest to łatwiejsze zadanie.
Techniki kopania bitcoinów
Początkowo do wykopywania Bitcoinów wykorzystywana była moc CPU, czyli procesorów. Dzięki temu tak naprawdę nie potrzeba było mocnego sprzętu — każdy mógł przy wykorzystaniu swojego komputera. Początkowo Satoshi Nakamoto, czyli twórca kryptowaluty był w stanie wykopać nawet ponad 200 BTC w ciągu jednego dnia przy wykorzystaniu zwykłego komputera. W początkowej fazie nie potrzeba było drogich koparek, wystarczył zwykły laptop albo komputer klasy PC.
Dzisiaj do kopania wykorzystuje się karty graficzne, czyli GPU. Ich przewagą nad procesorami jest to, że są w stanie przetwarzać podobne zestawy informacji jednocześnie o wiele wydajniej niż procesory. A w przypadku kopania kryptowalut często przetwarzane są ogromne ilości obliczeń matematycznych w jednym momencie.
Oczywiście należy pamiętać, że nawet wykorzystując GPU, potrzebne są też dodatkowe elementy wyposażenia takie jak płyta główna, pamięć RAM, zasilacz, czy też wcześniej wspomniany procesor — trzeba stworzyć działający komputer. Różnica polega w doborze komponentów — stawia się na najwydajniejsze karty graficzne, natomiast oszczędza się na pozostałych podzespołach. Dlatego często w koparkach można znaleźć karty graficzne za kilka tysięcy złotych każda i procesor, za kilkaset złotych.
Jednakże nawet pomimo widocznej przewagi GPU nad CPU dzisiaj opracowano znacznie bardziej efektywną metodę kopania bitcoinów — ASIC (skrót od angielskiego Application Specific Integrated Circuit Chips). Jest to układ elektroniczny, który został stworzony na potrzeby wykonywania danej operacji matematycznej — jest znacznie wydajniejszy, jeżeli chodzi o tempo kopania bitcoinów od systemów stworzonych na podstawie GPU, przy tym pobiera mniej energii. Dlatego też wykopywanie przy wykorzystaniu tej metody jest bardziej opłacalne — daje większy zwrot z inwestycji. Rozwiązanie to ma jednak bardzo poważną wadę — nie ma możliwości wprowadzenia zmian na poziomie softwarowym, oznacza to, że na koparce ASIC do bitcoinów możesz kopać tylko i wyłącznie Bitcoiny. Podczas gdy na koparce opartej o GPU możesz w przyszłości kopać inną walutę, jeżeli stwierdzisz, że jest to bardziej opłacalne.
Wspólne kopanie
Jednocześnie kupno własnej koparki Bitcoinów to cena co najmniej kilku tysięcy złotych. Dodatkowo korzystając z koparki we własnym domu, trzeba mieć nad nią kontrolę — wiele osób nie będzie chciało zostawić włączonego sprzętu, gdy np. nie ma ich w domu. To z kolei zmniejszy wydajność, ponieważ koparka, zamiast działać 24/7 będzie działała krócej.
Dlatego ciekawą opcją wydaje się kupienie mocy obliczeniowej od firmy, która zajmuje się profesjonalnie kopaniem kryptowalut. W tego typu przedsiębiorstwach najczęściej jest kilkaset kart graficznych i pracownicy kontrolują ich stan techniczny, dzięki czemu sprzęt pracuje 24/7.
Inwestycje w tego typu rozwiązania mogą przybrać różne formy:
Tylko opłata początkowa (na poczet np. zakupu kart graficznych).
Tylko abonament (który pokrywa zużycie prądu oraz inne wydatki).
Połączenie dwóch powyższych, czyli opłata początkowa + abonament.
Dużą zaletą jest to, że twoja rola ogranicza się do wyłożenia pieniędzy — nie musisz zajmować się kwestiami technicznymi sprzętu, nie rosną Ci rachunki za prąd, nie ma problemów z wentylacją sprzętu, nie masz problemów ze sprzedażą sprzętu, gdy zakończysz kopanie bitcoinów.
Z drugiej strony trzeba pamiętać o wadach. Pierwszą z nich jest możliwość oszustwa — kryptowaluty to popularny temat i wiele osób stara się go wykorzystać w nieuczciwy sposób. Kolejną wadą są zwykle mniejsze zyski przy tej samej inwestycji. Ceną jest również to, że nie masz kontroli nad procesem kopania — w przypadku systemu opartego o GPU sam decydujesz o tym, jaką walutę będziesz kopać, możesz dostosować wydobycie do tego, co jest najbardziej opłacalne, w przypadku „wspólnego” kopania najczęściej nie masz elastyczności.
