#arboris

Give Me Liberty verscheen in de Verenigde Staten begin jaren ‘90 als vierdelige miniserie op prestige format bij Dark Horse Comics. Toch is de basis van het verhaal nog iets ouder. Al in 1988 besloten schrijver Frank Miller en tekenaar Dave Gibbons, die beiden net daarvoor hun grootste succes kenden met Dark Knight Returns en Watchmen, te gaan samenwerken. Ze wilden een verhaal vertellen over de Amerikaanse waarden en dat in een pessimistische nabije toekomst. Zwaar en ernstig materiaal dat nog enkele jaren op de plank zou blijven liggen. Uiteindelijk zou Miller besluiten het ietsje luchtiger te maken en er een dikke satirische saus over te gooien. Toch was bij het verschijnen van nummer 1 in 1990 vooral de donkere blik op de nabije toekomst van Amerika die bleef hangen bij de lezers. 

Voorspellingen

Centraal staat Martha Washington, die we volgen vanaf haar geboorte in 1995 in een armzalig woonblok in Chicago. We zien haar opgroeien en later in het leger gaan. Dat alles met op de achtergrond een maatschappij die steeds verder ontspoort. Daarbij valt op hoe griezelig accuraat de voorspellingen van Frank Miller waren toen hij dit eind jaren ‘80 schreef. Overstromingen door klimaatopwarming, rellen tussen minderheden en de politie, een president die doet denken aan Trump én eentje die zo Joe Biden zou kunnen zijn, grote bedrijven die steeds machtiger worden en zelfs het Witte Huis dat wordt gebombardeerd door het Midden Oosten. 

Eerste poging

Al in 1991 besloot uitgeverij Arboris een Nederlandstalige versie van deze geweldige strip uit te geven. Onder de naam ‘Liberty’ verschenen 2 delen op albumformaat. Jammer genoeg bleek dit in de Lage Landen geen groot succes en werd de reeks halfweg stopgezet. 

Doodzonde, want ‘Give me Liberty’ is een zeer sterke strip. Je merkt dat Miller en Gibbons net van hun TDKR en Watchmen periode kwamen. Deze comic leest dan ook een beetje als een combinatie tussen beiden. Dat is ook terug te zien in typische verteltruukjes uit die periode, zoals het gebruik van krantenkoppen, magazine artikels en televisie uitzendingen om de achtergrond van het verhaal te schetsen. Ook de manier waarop Martha het verhaal vertelt, doet denken aan het narratief van Batman uit Dark Knight Returns of Rorschach in Watchmen. 

Het tekenwerk van Dave Gibbons mag er ook weer zijn. Het is hier iets minder strak geregisseerd dan in Watchmen. Daardoor zijn er minder bijzondere layouts te zien, maar die vrijheid geeft Gibbons wél de ruimte om vaker uit te pakken met knappe splash-pages. 

Een Amerikaanse droom

Het zou uiteindelijk tot 2010 duren eer Give Me Liberty volledig zou verschijnen in het Nederlands. Uitgeverij De Vliegende Hollander had al een succesvolle trade paperback uitgebracht van Watchmen en ook de kleinere pockets van Frank Miller’s Sin City liepen goed. Dat deed hen besluiten om ook een bundel uit te brengen van Give Me Liberty, dit keer onder de naam ‘Martha Washington: een Amerikaanse droom’. Een echte aanrader!

Dendros

In 1982 maakten we in de Lage Landen voor het eerst kennis met Judge Dredd en de Megasteden. Uitgeverij Dendros bracht toen 2 mooie albums op de markt op Europees formaat. Daarin werden verhalen uit de Judge Dredd Annuals van 1981 en 1982 vertaald. Helaas bleef het bij 2 delen. 

De verhalen in die twee albums waren eerder in 1982 ook al in magazinevorm verschenen in ‘Campus’. Daarin werden verschillende strips uit het Britse 2000 AD uitgeprobeerd. 

Juniorpress

Niet veel later nam Juniorpress het roer over. Zij probeerden het met de Amerikaanse Judge Dredd serie van Eagle Comics, hoewel dat eigenlijk gewoon herdrukken waren van de originele Britse strips uit 2000 AD. Het prachtige artwork van Brian Bolland zorgde er mee voor dat de serie ook bij ons een cultstatus kreeg. Na 7 nummers was het rijk helaas wel uit. 

Arboris

Een andere reeks die best wel een cultstatus had, was ‘Verhalen uit de Megasteden’ bij Arboris. Begin jaren ‘90 was Judge Dredd in het Verenigd Koninkrijk zo populair geworden dat hij niet enkel verscheen in 2000 AD, maar ook een eigen ‘Judge Dredd Megazine’ kreeg. Die dienden als basis voor de albums van Arboris op Europees formaat. De reeks brak echt door bij het grote publiek met het 3e album. Daarin verscheen de vertaling van de eerste Batman/Judge Dredd cross-over. Een knap verhaal met vooral ook heerlijk (én gruwelijk!) teken- en schilderwerk door Simon Bisley. Later zouden in de reeks ‘Verhalen uit de Megasteden’ nog 3 cross-overs met Batman volgen, afgewisseld met solo-verhalen uit verschillende Dredd uitgaven.  

Nog interessant om mee te geven is dat de uitgaven van Dendros, het magazine Campus én uitgeverij Arboris eigenlijk allemaal door dezelfde persoon zijn verzorgd: Hans van den Boom uit Haarlem. In 1982 begon hij, toen als prille dertiger, met eigen publicaties. Als liefhebber van Engelse en Amerikaanse underground strips probeerde hij zulke uitgaven dus uit in Nederland en België. De namen van de uitgeverijen zijn knipogen naar zijn eigen naam: Dendros is Grieks voor boom, Arboris is Latijn voor 'van de boom'.

RW Lion

De Batman/Judge Dredd cross-overs kregen jaren later trouwens nog een mooie bundeling in hardcover door RW Lion.

Dark Dragon Books

In 2018 nam Dark Dragon Books de vertaling op zich van de Amerikaanse IDW serie uit 2012. Het bleef echter bij de eerste verhaallijn, uitgegeven in 2 albums én een hardcover versie.

Dekwerk

En nu is er dus 'De kronieken van Judge Dredd' bij uitgeverij Dekwerk. Zij brengen een Nederlandstalige bewerking van 'The complete case files', waarin alle Dredd verhalen chronologisch gebracht worden. Dit is écht het oer-Dredd materiaal in rauwe zwart-wit tekeningen.

Checklist

Campus 1-5 (Dendros, 1982)

Judge Dredd Album 1-2 (Dendros, 1982)

Judge Dredd 1-7 (Juniorpress, 1984)

Verhalen uit de Mega Steden 1-18 (Arboris, 1992-1998)

Batman/Judge Dredd (RW Lion, 2013)

Judge Dredd 1-2 (Dark Dragon Books, 2018)