#antonow

► Nach dem US-initiierten Umsturz in der Ukraine 2014 kappte die prowestliche Putschregierung bedeutsame Industrie- und Handelsbeziehungen mit dem ehemals wichtigsten Handelspartner Russland. ✓ Am Beispiel des ukrainischen Flugzeugbauers Antonow werden die dramatischen Folgen deutlich.

WICHTIGER HINWEIS: Solange wir nicht gemäss der Interessen und Ideologien des Westens berichten, müssen wir…

Geneza

W połowie lat 50. w ZSRR wzrosło zapotrzebowanie na nowe samoloty transportowe. Dotychczas wykorzystywane maszyny, głównie Lisunow Li-2 były stanowczo za małe, a ich następcy, Ił-12 i Ił-14 nie dysponowały znacznie większymi możliwościami transportowymi. W związku z tym potrzebna była zupełnie nowa maszyna transportowa.

An-8

W grudniu 1953 roku radzieckie władze oficjalnie zamówiły w zakładach Antonowa nowy, dwusilnikowy samolot transportowy. Efektem było powstanie Antonowa An-8, który wzbił się w powietrze 11 lutego 1956 roku. Równolegle z pracami nad maszyną, inżynierowie antonowa rozpoczęli prace nad większym, czterosilnikowym wariantem samolotu.

Prace doprowadziły do powstania dwóch maszyn – cywilnego An-10, oraz wojskowego An-12. Obie maszyny miały podobną konstrukcję, jednak to model An-12 zyskał większą popularność, głównie ze względu na bardziej dopracowaną konstrukcję. An-10 oblatano 7 marca 1957 roku, a pierwsze maszyny seryjne dostarczono w 1959 roku. Po zbudowaniu 104 maszyn, w 1972 roku samoloty całkowicie wycofano z eksploatacji z powodu wykrycia wad w konstrukcji, które prowadzały do znacznego zmęczenia konstrukcji, a tym samym do katastrof.

An-12

Antonow An-12

Znacznie lepiej wyglądała kariera An-12. Samolot po raz pierwszy wzbił się w powietrze 16 grudnia 1957 roku. Przeprowadzone próby były bardzo udano, w związku z czym w 1959 roku rozpoczęto produkcję seryjną. Łącznie do 1973 roku wyprodukowano około 1300 maszyn w różnych wersjach.

Większość maszyn trafiła do sił powietrznych ZSRR oraz pozostałych państwa Układu Warszawskiego, ale w toku produkcji wiele egzemplarzy wyeksportowano praktycznie na cały świat. Chociaż formalnie An-12 miał być maszyną wojskową, wśród użytkowników było wiele cywilnych linii lotniczych i firm, które wykorzystywały An-12 zarówno do transportu towarów, jak i pasażerów.

An-12

W toku produkcji powstało kilkadziesiąt różnych wersji, często bardzo specjalistycznych. Podstawowy model oznaczony jako An-12 wyposażony był w silniki Iwaczenko AI-20A o mocy 4000 KM. W modelu An-12A zastosowano mocniejsze silniki AI-20K o mocy 4250 KM, Kolejny model – An-12B również otrzymał mocniejsze silniki AI-20M, oraz liczne drobne zmiany w konstrukcji. Na bazie tych maszyn produkowano pojedyncze maszyny specjalistyczne. Ciekawą wersją był An-12BPŁ przystosowany do operowania w warunkach polarnych – podwozie koło zastąpiono płozami.

Warto dodać, że An-12 miały być produkowane w Chinach na licencji, jednak z powodu pogorszenia i ostatecznie praktycznie zerwania stosunków dyplomatycznych między ZSRR a ChRL współpraca nie doszła do skutku. W zaistniałej sytuacji Chińczycy rozebrali przekazane wcześniej An-12 i odtworzyli ich plany samodzielnie. Chińska kopia otrzymała oznaczanie Shaanxi Y-8 i weszła do masowej produkcji. Powstało około 170 maszyn tego typu.

An-12

An-12 okazały się bardzo udanymi maszynami, które dzięki swoim możliwościom doprowadziły do znaczącego wzmocnienia potencjału radzieckich sił powietrznodesantowych oraz lotnictwa transportowego. Dzięki tylnej rampie ładunkowej znacząco wzrosły możliwości transportowania dużych ładunków, oraz zrzutu zarówno spadochroniarzy jak i wyposażenia, a dzięki wysokiemu umieszczeniu silników, samoloty te mogły korzystać z polowych pasów startowych. Wielokrotnie An-12 wykorzystywano również do dostarczania pomocy humanitarnej w Afryce.

An-12 miał 33 m długości i 38 m rozpiętości skrzydeł, przy maksymalnej masie startowej około 61 ton. Napęd stanowiły silniki Iwaczenko AI-20 w różnych wersjach, zapewniające prędkość maksymalną około 777 km/h i przelotową 670 km/h, oraz zasięg od 3600 do 5700 km. Maszyny dostarczane wojsku posiadały tylne stanowisko strzeleckie, wyposażone w dwa działka NR-23 kalibru 23 mm. Z czasem uzbrojenie demontowano, pozostawiając jednak samo stanowisko.

An-12

Wraz z wprowadzaniem do eksploatacji nowszych samolotów transportowych, An-12 zaczęto w latach 80. i 90. systematycznie wycofywać z eksploatacji wojskowej. Wiele maszyn zostało wówczas sprzedanych cywilnym operatorom, którzy z powodzeniem wykorzystują je cały czas. Pojedyncze An-12 często goszczą na polskim niebie.

#gallery-0-7 { margin: auto; } #gallery-0-7 .gallery-item { float: left; margin-top: 10px; text-align: center; width: 50%; } #gallery-0-7 img { border: 2px solid #cfcfcf; } #gallery-0-7 .gallery-caption { margin-left: 0; } /* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */

An-12 na lotnisku Ławica w Poznaniu (fot. Mikołaj Waligórski/Wlkp_Spotters)

An-12 na lotnisku Ławica w Poznaniu (fot. Mikołaj Waligórski/Wlkp_Spotters)

An-12 w Polsce

Do Polski trafiły dwa An-12. Początkowo maszyny wykorzystywane były przez 55 Pułk Lotnictwa Transportowego (przemianowany później na 13 Pułk Lotnictwa Transportowego). Pierwszy egzemplarz trafił do jednostki 24 września 1966 roku, a drugi 29 września. Latem 1967 roku oba samoloty zostały przekazane PLL LOT, które wykorzystywały je do różnych zadań transportowych, głównie zapewniających napływ dewiz.

Jeden z polskich An-12

13 maja 1977 roku jedna z maszyn rozbiła się w Libanie, w trakcie lotu z Warny do Bejrutu. Oficjalnie na pokładzie samolotu znajdował się ładunek… truskawek lub mięsa, jednak na pokładzie prawdopodobnie przewożono głównie broń i amunicję dla libijskich sił zbrojnych. Przyczyną katastrofy był błąd podczas lądowania – maszyna w trakcie podchodzenia do lotniska uderzyła w zbocze góry.

Drugi An-12 pozostawał w eksploatacji znacznie dłużej, a swój ostatni lot w barwach PLL LOT i cywilnym oznaczeniem SP-LZB wykonał 2 lipca 1993 roku. W 1995 roku z powodów finansowych maszynę sprzedano do Bułgarii. Tak zakończyła się historia polskich An-12.

#gallery-0-8 { margin: auto; } #gallery-0-8 .gallery-item { float: left; margin-top: 10px; text-align: center; width: 50%; } #gallery-0-8 img { border: 2px solid #cfcfcf; } #gallery-0-8 .gallery-caption { margin-left: 0; } /* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */

An-12

An-12

An-12

An-12

An-12

An-12

Kuba: Passagier-Flugzeug vom Typ Antonow An-26 stürzte in Kuba ab

Wie die Nachrichtenagentur FAN (Bundesnachrichtenagentur) schreibt stürzte eine Passagiermaschine des russischen Typs Antonow AN-26 in Kuba ab. Eine genaue Absturzstelle und die Zahl der Opfer ist bislang noch nichts bekannt. An Bord sollen sich der Agentur zufolge 39 Menschen befunden haben. Die Absturzstelle soll sich im Umkreis kubanischen Bereichs Pinar del Rio befinden.  …

Geneza

Pod koniec lat 50-tych największym samolotem transportowym radzieckiego lotnictwa transportowego był Antonow An-12. Maszyna ta wniosła wiele zmian w lotnictwie transportowym Związku Radzieckiego, ponieważ dysponowała udźwigiem pozwalającym na transport lekkich bojowych wozów piechoty BMD-1. Mimo to zarówno wojskowi jak i konstruktorzy Antonowa nie byli do końca zadowoleni z zdolności transportowych samolotu.

Antonow An-22 Anteusz

Radziecka doktryna wojenna zakładająca wykorzystanie dużych ilości oddziałów powietrznodesantowych wymagała posiadania znacznej ilości samolotów transportowych zdolnych do przerzutu wozów bojowych. An-12 mogący transportować tylko jeden taki pojazd był po prostu nieekonomiczny. W związku z tym już w 1960 roku rozpoczęto prace projektowe nad nowym samolotem. Maszyna miała być znacznie większa od swojego poprzednika i dysponować udźwigiem pozwalającym na transport nawet kilku BMD-1.

Wstępny projekt samolotu był gotowy już w sierpniu 1961 roku. Po akceptacji przez władze partyjne, zlecono rozpoczęcie budowy prototypu, która ruszyły w 1963 roku. Maszynę ukończono latem 1964 roku i 18 sierpnia 1964 roku rozpoczęto próby naziemne, które zakończono z powodzeniem na początku 1965 roku.

Antonow An-22 Anteusz

Największy samolot transportowy swoich czasów

Nowy samolot otrzymał oznaczenie Antonow An-22 Anteusz. Pierwszy prototyp wzbił się w powietrze 27 lutego 1965 roku. Za sterami zasiadł J. W. Kurlin a drugim pilotem był W. I. Tereku. Pozostałą załogę stanowił nawigator P. W. Koszkin, inżynier pokładowy W. M. Worotnikow, M. P. Radczenko, radiooperator N. F. Drobszejew i dowódca lotu W. N. Szatałow.

Pierwsze próby zakończyły się pełnym sukcesem i już 15 czerwca 1965 roku An-22 został oficjalnie zaprezentowany na salonie lotniczym na lotnisku Le Bourget pod Paryżem, gdzie wzbudził sensację. W swoim czasie był to największy samolot transportowy na świecie. Maszyna miała 64,4 m rozpiętości skrzydeł, 57,9 m długości i masę własną wynoszącą 116 ton, a maksymalną 250 ton.

Antonow An-22 Anteusz

Napęd stanowiło 4 silniki turbośmigłowe typu NK-12 NA o mocy 15 000 KM wyposażone w podwójne, przeciwbieżne śmigła. Pozwalały one na osiągnięcie prędkości maksymalnej około 700 km/h i przelotowej 680 km/h. Zasięg z ładunkiem 80 000 ton wynosił 5000 km.

Specjalnie wzmocnione i amortyzowane podwozie z system pozwalającym na sterowanie ciśnieniem w oponach (później system usunięto) pozwalało na operowanie nawet z nieutwardzonych lądowisk. Wnętrze samolotu podzielono na dwie części – w pełni hermetyzowany górny pokład z kokpitem i dolny przedział transportowy o pojemności 639 m³, niehermetyzowany, wyposażony w rampę ładunkową z tyłu.

Antonow An-22 Anteusz

Produkcję seryjną rozpoczęto w listopadzie 1965 roku i kontynuowano do stycznia 1976 roku. Łącznie zbudowano 66 samoloty seryjne i dwa prototypy. Wszystkie maszyny trafiły do jednostek transportowych radzieckich sił zbrojnych i Aeroflotu. Żaden An-22 nie trafił na eksport, chociaż maszyny tego typu były oferowane min. Polsce.

W trakcie produkcji wprowadzono kilka modyfikacji, które zaowocowały powstaniem zmodernizowanej wersji An-22 oznaczonej jako An-22A, posiadającej nowsze systemy elektroniczne i nawigacyjne. Powstało również kilkanaście projektów samolotów specjalistycznych, w tym samolotu pasażerskiego, który mógłby zabrać na pokład 724 pasażerów, ale żaden z tych projektów nie został zrealizowany. Bardzo ciekawą modernizacją był wariant An-22PZ. Przebudowano do niego dwie maszyny, które przystosowano do transportu fragmentów skrzydeł An-124 i An-225 na grzbiecie.

Antonow An-22 Anteusz

Dzięki potężnym możliwościom transportowym (maksymalny ładunek oficjalnie wynosił 80 ton, ale w praktyce najcięższy ładunek jaki trafił do An-22 ważył aż 88 ton) samoloty te nadawały się nie tylko do zadań wojskowych, ale również transportu pomocy humanitarnej. Przedział ładunkowy pozwalał na zabranie do 3 BMD-1 lub 290 w pełni wyposażonych żołnierzy. Kolejną zaletą była solidna konstrukcja pozwalająca na operowanie z nieutwardzonych lądowisk. Dzięki temu An-22 mogły wspierać operacje wojskowe i humanitarne w trudno dostępnych terenach.

Mimo udanej konstrukcji, pod koniec lat 80-tych An-22 zaczęto stopniowo zastępować znacznie większymi An-124 Rusłan. Na początku lat 90-tych w eksploatacji pozostało około 45 An-22, a w 2010 roku już tylko 7. Obecnie w eksploatacji pozostaje około 5 maszyn, z których jedna wykorzystywana jest przez lotnictwo ukraińskie. Pozostałe maszyny w większości zostały zmagazynowane.

Antonow An-22PZ Anteusz

W toku eksploatacji doszło do 10 katastrof i wypadków An-22. Pierwszy miał miejsce 18 lipca 1970 roku, kiedy An-22 z pomocą humanitarną dla Peru zaginął nad Atlantykiem. Kolejne maszyny utracono 19 grudnia 1970 roku i 21 grudnia 1976 roku. We wszystkich trzech przypadkach śmierć poniosła cała załoga. Kolejna seria tragicznych katastrof miała miejsce na początku lat 90-tych – 11 listopada 1992 roku i 19 stycznia 1994 roku An-22 rozbiły się w pobliży bazy lotniczej Twer-Migałowo. Ostatnia katastrofa miała miejsce 28 grudnia 2010 roku. Również i tym razem śmierć poniosła cała załoga.

#gallery-0-4 { margin: auto; } #gallery-0-4 .gallery-item { float: left; margin-top: 10px; text-align: center; width: 100%; } #gallery-0-4 img { border: 2px solid #cfcfcf; } #gallery-0-4 .gallery-caption { margin-left: 0; } /* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */

Antonow An-22 Anteusz

Antonow An-22 Anteusz

Antonow An-22 Anteusz

Antonow An-22 Anteusz

Antonow An-22 Anteusz

Załadunek pojazdu pancernego do An-22