Farabî (Alpharabius) (872–950) “Akıl, kalbin ışığıdır.”
• Kalbe: “Mutluluk, sadece hazda değil; hikmette gizlidir.” Farabî, insanın iç huzurunu bilgiyle bulacağını savundu. Onun kalbi, erdemle ve dengeyle doluydu.
• Gönülle: “Gerçek medeniyet, ahlakla yükselir.” Erdemli toplum fikrini geliştirdi. Gönül gözüyle bakıldığında, onun felsefesi bir ahlak çağrısıdır.
• Akla: “Felsefe, insanı kemale ulaştırır.” Aristo’nun eserlerini yorumladı, mantık sistemini geliştirdi, müzik teorisi yazdı. Bilim, metafizik, siyaset, psikoloji ve etik alanlarında derinleşti.
• Bilime: el-Medînetü’l-Fâzıla (Erdemli Şehir) adlı eserinde ideal toplumun yapısını anlattı. Müzik teorisi üzerine yazdığı Kitâbü’l-Mûsîkî el-Kebîr, Batı’da yüzyıllarca okutuldu. Bilgi teorisi, akıl-vahiy ilişkisi ve siyaset felsefesiyle İslam düşüncesine yön verdi.
• Bilgiye: Farabî’nin mirası bize şunu öğretir: Gerçek bilgi, insanı hem düşünmeye hem erdemli yaşamaya çağırır. Onun kalemi, sadece yazmadı; insanlığın zihnini ve vicdanını şekillendirdi.
