#acare

Tiêu chảy ở trẻ em là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến nhất, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh có thể khiến trẻ mệt mỏi, mất nước, rối loạn điện giải, và nếu kéo dài, có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, kém hấp thu, thiếu vi chất. Hiểu rõ nguyên nhân và nhận biết sớm triệu chứng sẽ giúp cha mẹ chăm sóc và xử lý kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm cho con.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/tieu-chay-o-tre-em-nguyen-nhan-trieu-chung-va-cach-dieu-tri-phan-1/

Tiêu chảy là gì?

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng hơn bình thường hoặc phân toàn nước từ 3 lần trở lên trong 24 giờ.

Ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ đang bú mẹ, cha mẹ cần lưu ý:

Nếu bé bú mẹ hoàn toàn, phân có thể mềm và đi nhiều lần, nhưng nếu phân lỏng, toàn nước và có mùi hôi khác thường thì được coi là tiêu chảy.

Tiêu chảy cấp là khi bệnh kéo dài dưới 7 ngày.

Tiêu chảy kéo dài là khi tình trạng này diễn ra trên 14 ngày, thường gây nguy cơ suy dinh dưỡng nặng.

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ bị tiêu chảy, trong đó phổ biến nhất là do nhiễm khuẩn đường ruột hoặc vệ sinh kém.

1. Nhiễm virus

Virus là nguyên nhân hàng đầu, đặc biệt là Rotavirus, chiếm đến 40–50% các ca tiêu chảy ở trẻ em.

Virus gây tiêu chảy thường lây qua đường miệng – phân, thông qua tay bẩn, đồ chơi, bình sữa hoặc thức ăn nhiễm khuẩn.

Trẻ thường có biểu hiện nôn ói, sốt nhẹ và tiêu chảy nước trong vài ngày đầu.

2. Nhiễm vi khuẩn

Gây ra bởi các loại như E. coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter...

Triệu chứng thường nặng hơn: sốt cao, đau bụng, phân có nhầy hoặc máu.

Nếu không điều trị đúng, có thể dẫn đến viêm ruột hoặc mất nước nặng.

3. Ký sinh trùng đường ruột

Do amip hoặc Giardia lamblia, thường gặp khi uống nước không đun sôi, ăn rau sống hoặc thức ăn đường phố.

Gây tiêu chảy kéo dài, bụng chướng và sụt cân.

4. Dị ứng hoặc bất dung nạp thực phẩm

Một số trẻ không dung nạp lactose (đường trong sữa), dẫn đến tiêu chảy, đầy hơi sau khi uống sữa.

Cũng có thể do dị ứng đạm sữa bò hoặc các thực phẩm mới khi bắt đầu ăn dặm.

5. Vệ sinh và dinh dưỡng kém

Rửa tay không sạch, bình sữa không tiệt trùng, hoặc thức ăn ôi thiu đều là yếu tố gây tiêu chảy.

Ngoài ra, trẻ suy dinh dưỡng có sức đề kháng yếu, dễ mắc bệnh hơn.

Triệu chứng thường gặp của tiêu chảy ở trẻ em

Cha mẹ nên theo dõi kỹ những dấu hiệu sau để phát hiện sớm: 1. Thay đổi tính chất phân

Phân lỏng, toàn nước, đôi khi có nhầy hoặc bọt.

Phân có thể màu vàng, xanh hoặc nâu sậm, tùy nguyên nhân.

2. Tăng số lần đi ngoài

Trẻ đi ngoài từ 3–10 lần/ngày, có khi hơn.

Đi ngoài nhiều làm mất nước nhanh, nhất là ở trẻ nhỏ.

3. Nôn ói

Trẻ thường nôn sau khi ăn hoặc uống, đặc biệt trong 1–2 ngày đầu.

Cần lưu ý nếu trẻ nôn nhiều, không giữ được nước, vì đây là dấu hiệu mất nước nguy hiểm.

4. Sốt và đau bụng

Sốt nhẹ thường gặp trong tiêu chảy do virus.

Nếu sốt cao > 39°C, có thể là nhiễm khuẩn đường ruột, cần đi khám bác sĩ sớm.

5. Dấu hiệu mất nước

Môi khô, mắt trũng, da nhăn, tiểu ít hoặc thóp lõm (ở trẻ nhỏ).

Trẻ mệt mỏi, quấy khóc nhiều hoặc lơ mơ là dấu hiệu cảnh báo cần cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu:

Tiêu chảy kéo dài trên 2 ngày mà không cải thiện.

Trẻ không uống được nước, nôn liên tục hoặc bỏ bú.

Có máu trong phân, sốt cao, đau bụng dữ dội.

Dấu hiệu mất nước rõ ràng (mắt trũng, môi khô, tiểu ít, thóp lõm).

Kết luận

Tiêu chảy ở trẻ em là bệnh phổ biến nhưng có thể phòng và điều trị hiệu quả nếu cha mẹ nhận biết sớm, chăm sóc đúng cách và cho trẻ uống đủ nước, ăn uống hợp lý. Đặc biệt, cần tiêm phòng vắc-xin Rotavirus và giữ vệ sinh ăn uống, rửa tay sạch sẽ để bảo vệ trẻ khỏi căn bệnh này.

Chóng mặt tiền đình là triệu chứng thường gặp khi hệ thống tiền đình – bộ phận giúp giữ thăng bằng cơ thể – bị rối loạn. Người bệnh có thể cảm thấy xoay tròn, chao đảo, buồn nôn, mất thăng bằng, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. Điều trị chóng mặt tiền đình cần kết hợp lối sống lành mạnh và thuốc điều trị phù hợp, trong đó việc hiểu rõ các nhóm thuốc giúp người bệnh chủ động hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Cùng tìm hiểu phân tích của PGS.TS.BS. Nguyễn Lê Trung Hiếu về từng nhóm thuốc điều trị chóng mặt tiền đình – ưu điểm, nhược điểm và cách sử dụng an toàn.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/cac-nhom-thuoc-dieu-tri-chong-mat-tien-dinh-uu-nhuoc-diem/

1. Nhóm thuốc ức chế tiền đình

Đây là nhóm thuốc thường được sử dụng đầu tiên trong các cơn chóng mặt cấp.

Cơ chế: Giúp ức chế hoạt động quá mức của hệ thống tiền đình, giảm tín hiệu kích thích gây ra cảm giác xoay tròn. Các thuốc thường dùng:

Betahistin dihydrochloride (Betaserc): Cải thiện lưu thông máu vùng tai trong, tăng dẫn truyền thần kinh tiền đình.

Cinnarizin, Flunarizin: Giảm kích thích từ ốc tai, hỗ trợ giảm chóng mặt, buồn nôn.

Ưu điểm:

Giảm nhanh triệu chứng chóng mặt, ù tai, mất thăng bằng.

Dễ dung nạp, ít tác dụng phụ khi dùng ngắn hạn.

Nhược điểm:

Không nên dùng kéo dài quá 2–3 tuần vì có thể gây mệt mỏi, buồn ngủ.

Hiệu quả giảm khi ngưng thuốc nếu không kết hợp điều trị nguyên nhân.

2. Nhóm thuốc an thần và kháng histamin

Cơ chế: Làm giảm tín hiệu kích thích thần kinh trung ương, giúp bệnh nhân bớt cảm giác xoay tròn và buồn nôn.

Thuốc tiêu biểu:

Dimenhydrinate (Nausyl, Dramamine): Giảm chóng mặt, say tàu xe.

Promethazine, Meclizine: Dùng trong các cơn chóng mặt cấp có buồn nôn, nôn nhiều.

Ưu điểm:

Giảm chóng mặt nhanh, nhất là trong những cơn khởi phát đột ngột.

Hiệu quả tốt cho bệnh nhân say xe hoặc rối loạn tiền đình cấp.

Nhược điểm:

Có thể gây buồn ngủ, khô miệng, giảm tập trung, không nên dùng khi lái xe hoặc làm việc cần tỉnh táo.

Người cao tuổi cần thận trọng do tăng nguy cơ té ngã.

3. Nhóm thuốc giãn mạch và tăng tuần hoàn não

Cơ chế: Giúp tăng lưu lượng máu đến não và tai trong, cải thiện chức năng của hệ tiền đình.

Các thuốc thường dùng:

Ginkgo biloba (cao bạch quả): Tăng tuần hoàn, bảo vệ tế bào thần kinh.

Piracetam, Vinpocetin: Cải thiện chuyển hóa tế bào não, hỗ trợ hồi phục sau rối loạn tiền đình.

Ưu điểm:

Phù hợp cho bệnh nhân rối loạn tiền đình mạn tính hoặc sau cơn chóng mặt cấp.

An toàn khi sử dụng lâu dài, ít tác dụng phụ.

Nhược điểm:

Tác dụng chậm, cần dùng liên tục tối thiểu 4–6 tuần để đạt hiệu quả.

Không nên dùng cho người đang chảy máu hoặc rối loạn đông máu.

4. Nhóm thuốc chống nôn Trong các cơn chóng mặt cấp kèm buồn nôn, bác sĩ có thể chỉ định:

Metoclopramide (Primperan) hoặc Domperidone (Motilium) giúp giảm nôn, chống buồn nôn, ổn định dạ dày.

Nhóm thuốc này chỉ nên dùng ngắn hạn (1–2 ngày) để tránh tác dụng phụ như co cứng cơ mặt, run tay.

5. Khi nào cần dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ?

Chóng mặt tiền đình có thể do rối loạn tuần hoàn, viêm tai trong, thiếu máu não, hoặc stress kéo dài. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý mua thuốc mà cần được khám chuyên khoa thần kinh hoặc tai – mũi – họng để xác định nguyên nhân.

Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ chóng mặt, huyết áp, tai trong và các bệnh lý nền để lựa chọn nhóm thuốc phù hợp, kết hợp với bài tập phục hồi tiền đình giúp cải thiện lâu dài.

Kết luận

Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ở những người có sức đề kháng yếu, đặc biệt là người cao tuổi mắc bệnh tim mạch. Việc tiêm phòng cúm định kỳ là biện pháp đơn giản, an toàn và hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nguy hiểm trên tim và phổi.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/tiem-phong-cum-cho-nguoi-cao-tuoi-co-benh-tim-mach-phan-3/

Vì sao người cao tuổi có bệnh tim mạch nên tiêm phòng cúm?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trên 60 tuổi và người có bệnh mạn tính như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, COPD… là nhóm nguy cơ cao cần được tiêm vắc-xin cúm hàng năm.

Khi người bệnh tim mắc cúm, virus cúm có thể làm tăng gánh nặng cho tim, dẫn đến viêm cơ tim, rối loạn nhịp tim hoặc suy tim cấp. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nguy cơ nhồi máu cơ tim sau nhiễm cúm tăng gấp 6 lần trong tuần đầu tiên mắc bệnh. Tiêm phòng cúm giúp giảm đáng kể tỷ lệ nhập viện và tử vong ở nhóm bệnh nhân này.

2. Tăng sức đề kháng và bảo vệ phổi

Người cao tuổi có hệ miễn dịch suy yếu, dễ bị viêm phổi – biến chứng phổ biến của cúm. Tiêm vắc-xin cúm giúp giảm tới 60% nguy cơ mắc cúm nặng và ngăn ngừa lây nhiễm chéo trong cộng đồng.

3. Giảm gánh nặng y tế và chi phí điều trị

Một đợt cúm nặng có thể kéo theo chi phí thuốc men, nhập viện và thời gian phục hồi lâu dài. Tiêm phòng cúm vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm nguy cơ tái phát bệnh tim do căng thẳng và viêm nhiễm.

Thông tin về vắc-xin cúm tại Việt Nam

Hiện nay, tại Việt Nam đã có nhiều loại vắc-xin cúm liều chuẩn, phù hợp với người lớn tuổi, bao gồm vắc-xin cúm 3 chủng (trivalent) và 4 chủng (quadrivalent) do các hãng như Sanofi, Abbott, GSK, hoặc IVAC sản xuất.

Chi phí tiêm: Trung bình 300.000 – 400.000 đồng/mũi, bao gồm khám sàng lọc và tư vấn trước tiêm.

Bảo hiểm y tế: Hiện chưa chi trả cho vắc-xin cúm, nên người tiêm cần tự thanh toán chi phí.

Nơi tiêm: Các trung tâm tiêm chủng, bệnh viện đa khoa, và phòng khám có dịch vụ tiêm phòng đều cung cấp vắc-xin cúm cho người lớn.

Lưu ý: Mức giá có thể khác nhau giữa các cơ sở tiêm chủng, tùy loại vắc-xin và dịch vụ đi kèm.

Thời điểm tiêm vắc-xin cúm phù hợp nhất

Không giống như ở các nước ôn đới, tại Việt Nam bệnh cúm lưu hành quanh năm. Vì vậy, bạn có thể tiêm phòng cúm bất kỳ thời điểm nào trong năm và vẫn nhận được hiệu quả bảo vệ.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nên tiêm ngay khi có vắc-xin mới cập nhật hằng năm, vì:

Hiệu quả bảo vệ kéo dài từ 6 đến 12 tháng.

Virus cúm thường biến đổi theo mùa, nên cần tiêm nhắc lại hàng năm để có miễn dịch phù hợp.

Tiêm trước mùa mưa hoặc mùa lạnh sẽ giúp cơ thể kịp tạo kháng thể bảo vệ.

Những lưu ý quan trọng trước khi tiêm phòng cúm

Khám sàng lọc trước tiêm: Bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp, nhịp tim, và đánh giá tình trạng tim mạch để đảm bảo an toàn.

Trì hoãn tiêm nếu đang sốt cao, nhiễm trùng cấp hoặc có tiền sử dị ứng nặng với thành phần vắc-xin.

Sau tiêm, nên nghỉ ngơi 15–30 phút tại điểm tiêm để theo dõi phản ứng.

Vắc-xin cúm có thể tiêm cùng lúc với các loại vắc-xin khác (như vắc-xin phế cầu) ở các vị trí tiêm khác nhau.

Kết luận

Tiêm phòng cúm cho người cao tuổi có bệnh tim mạch là biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng, giúp giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ tim và phổi, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống.

Táo bón là một trong những rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù không nguy hiểm tức thời, nhưng nếu kéo dài, táo bón có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về táo bón cùng giải đáp chi tiết từ chuyên gia giúp bạn hiểu rõ và xử lý hiệu quả tình trạng này.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/cac-cau-hoi-thuong-gap-ve-tao-bon/

1. Táo bón là gì?

Táo bón là tình trạng đi tiêu ít hơn bình thường (dưới 3 lần/tuần), phân thường khô, cứng, vón cục, khiến người bệnh khó đi tiêu, phải rặn mạnh hoặc cảm giác đi không hết phân.

Táo bón có thể là tạm thời (do chế độ ăn, căng thẳng, ít vận động) hoặc mạn tính, kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, cần được thăm khám để tìm nguyên nhân cụ thể.

Táo bón thường không do một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết hợp của nhiều yếu tố:

Chế độ ăn ít chất xơ: Ăn ít rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

Uống ít nước: Thiếu nước khiến phân khô và khó di chuyển trong ruột.

Ít vận động: Ngồi nhiều, ít đi lại làm giảm nhu động ruột.

Nhịn đi tiêu: Làm giảm phản xạ tự nhiên, gây táo bón mạn tính.

Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc giảm đau, sắt, canxi hoặc thuốc huyết áp có thể gây táo bón.

Nguyên nhân bệnh lý: Rối loạn tuyến giáp, tiểu đường, bệnh thần kinh, hoặc bất thường cấu trúc ruột.

3. Làm gì khi mắc táo bón?

Khi bị táo bón, bạn nên thay đổi thói quen sinh hoạt và chế độ ăn để cải thiện tình trạng:

Bổ sung chất xơ: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, yến mạch.

Uống đủ nước: 1,5 – 2,5 lít mỗi ngày tùy theo thể trạng.

Tập thể dục đều đặn: Đi bộ, yoga, đạp xe giúp kích thích nhu động ruột.

Đi vệ sinh đúng giờ: Không nhịn, chọn thời điểm thuận lợi mỗi ngày, thường sau bữa sáng.

Massage bụng nhẹ nhàng: Giúp kích thích hoạt động của đại tràng.

Nếu táo bón kéo dài trên 2 tuần, nên đến bác sĩ để được tư vấn và điều trị đúng cách.

4. Làm gì khi trẻ nhỏ bị táo bón?

Táo bón rất phổ biến ở trẻ, đặc biệt khi trẻ chuyển từ bú mẹ sang ăn dặm hoặc uống sữa công thức.

Trẻ sơ sinh: Nên tiếp tục cho bú mẹ vì sữa mẹ giúp phân mềm hơn.

Trẻ ăn dặm: Bổ sung rau củ nghiền, trái cây như chuối, khoai lang, lê; cho trẻ uống nước giữa các bữa ăn.

Tập cho trẻ thói quen đi vệ sinh đúng giờ.

Không lạm dụng thuốc nhuận tràng, chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ.

Nếu trẻ biếng ăn, đau bụng, đi phân máu hoặc sụt cân, cần đưa trẻ đi khám sớm.

5. Những phương pháp điều trị hiệu quả táo bón

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định:

Thuốc nhuận tràng nhẹ: Giúp làm mềm phân và dễ đi tiêu hơn.

Thuốc thẩm thấu hoặc kích thích nhu động ruột: Dùng trong táo bón mạn tính nhưng cần theo dõi y tế.

Bổ sung men vi sinh (probiotics): Giúp cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột.

Liệu pháp hành vi: Điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống, và thời gian đi tiêu cố định mỗi ngày.

Việc điều trị cần kiên trì và kết hợp đa phương pháp để đạt hiệu quả lâu dài.

6. Làm thế nào để kiểm soát táo bón khi đi du lịch? Khi đi du lịch, thay đổi thói quen sinh hoạt, ăn uống và múi giờ dễ gây táo bón tạm thời. Để phòng tránh, bạn nên:

Duy trì chế độ ăn giàu chất xơ và uống đủ nước.

Vận động nhẹ, đi bộ sau khi ăn.

Giữ thói quen đi vệ sinh vào cùng thời điểm hàng ngày.

Có thể mang theo men vi sinh hoặc thuốc nhuận tràng nhẹ nếu từng bị táo bón trước đó.

Những thói quen nhỏ này giúp hệ tiêu hóa ổn định, tránh “rối loạn” khi di chuyển.

Kết luận

Chóng mặt, mất thăng bằng, cảm giác xoay tròn là những triệu chứng phổ biến của rối loạn tiền đình – một tình trạng gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, tập phục hồi chức năng tiền đình là phương pháp tự nhiên và hiệu quả giúp giảm chóng mặt, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và phục hồi sức khỏe toàn diện.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn các bài tập phục hồi tiền đình đơn giản nhưng khoa học, có thể thực hiện ngay tại nhà.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/luyen-tap-phuc-hoi-tien-dinh-moi-ngay-giup-giam-chong-mat/

Tập phục hồi tiền đình là gì?

Phục hồi chức năng tiền đình (Vestibular Rehabilitation Therapy – VRT) là phương pháp điều trị không dùng thuốc, bao gồm các bài tập vận động chuyên biệt giúp bộ phận tiền đình (nằm trong tai trong) thích nghi dần, tăng khả năng kiểm soát thăng bằng và giảm triệu chứng chóng mặt.

Các bài tập này kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp não “học lại” cách duy trì cân bằng khi tín hiệu từ tai trong bị rối loạn.

Theo các nghiên cứu, người bệnh tập phục hồi tiền đình đều đặn 15–30 phút mỗi ngày trong 4–6 tuần sẽ giảm đáng kể mức độ chóng mặt và cải thiện khả năng vận động.

Giảm triệu chứng chóng mặt, lâng lâng hoặc quay tròn.

Cải thiện khả năng giữ thăng bằng khi đi đứng, di chuyển hoặc thay đổi tư thế.

Giảm nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi hoặc người có tiền sử rối loạn tiền đình.

Giúp não bộ thích nghi tốt hơn với sự thay đổi về tư thế, ánh sáng và môi trường.

Tăng cường sức khỏe thể chất và tâm lý, giảm lo âu, mệt mỏi do chóng mặt kéo dài.

Các bài tập phục hồi tiền đình giúp giảm chóng mặt

1. Bài tập Cawthorne-Cooksey (kinh điển)

Đây là bài tập được áp dụng phổ biến trong vật lý trị liệu tiền đình.

Thực hiện:

Giai đoạn 1:

Ngồi thẳng, xoay đầu sang trái – phải, lên – xuống chậm rãi.

Lặp lại 10 lần mỗi hướng.

Giai đoạn 2:

Đứng dậy, tiếp tục lặp lại các động tác xoay đầu.

Sau đó tiến hành di chuyển mắt (nhìn lên, xuống, sang hai bên) kết hợp cử động đầu.

Giai đoạn 3:

Di chuyển trong phòng: quay người, cúi xuống nhặt đồ, hoặc đứng lên ngồi xuống.

Bài tập này giúp hệ thần kinh làm quen với chuyển động, từ đó giảm cảm giác xoay tròn khi thay đổi tư thế.

2. Bài tập Brandt-Daroff (giảm chóng mặt tư thế)

Thích hợp cho người bị chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (BPPV). Thực hiện:

Ngồi trên giường, đầu thẳng.

Nghiêng người sang bên trái, đầu ngửa 45° nhìn lên trần, giữ 30 giây hoặc đến khi hết chóng mặt.

Trở lại tư thế ngồi, nghỉ 30 giây.

Lặp lại với bên phải. Thực hiện 5 lần mỗi bên, 2–3 lần mỗi ngày.

Bài tập này giúp tái định vị các hạt sỏi nhỏ (otolith) trong tai trong – nguyên nhân gây ra chóng mặt tư thế.

3. Bài tập thăng bằng cơ bản

Thực hiện:

Đứng thẳng, hai chân chụm, mắt nhìn thẳng.

Giữ thăng bằng trong 30 giây, sau đó nhắm mắt và giữ thêm 15 giây.

Khi đã quen, nâng độ khó bằng cách đứng trên một chân hoặc đi trên đường thẳng.

Bài tập này rèn luyện khả năng phối hợp giữa tai trong, thị giác và cảm giác cơ thể, giúp giảm chóng mặt khi thay đổi tư thế nhanh.

4. Bài tập mắt và đầu kết hợp

Thực hiện:

Cố định ánh nhìn vào một điểm trước mặt.

Xoay đầu sang trái – phải, lên – xuống trong khi mắt vẫn giữ nguyên điểm nhìn.

Lặp lại 10–15 lần, ngày 2–3 lần.

Bài tập giúp cải thiện phản xạ tiền đình – thị giác (VOR), giúp giảm chóng mặt khi di chuyển hoặc đọc chữ, nhìn vật chuyển động.

Lưu ý khi tập phục hồi tiền đình

Bắt đầu từ từ, tăng dần cường độ khi cơ thể đã quen.

Tập trong không gian an toàn, có người hỗ trợ nếu chóng mặt nặng.

Nên duy trì hàng ngày, đều đặn ít nhất 4 tuần để đạt hiệu quả rõ rệt.

Nếu chóng mặt tăng lên hoặc buồn nôn nhiều, nên nghỉ ngơi và hỏi ý kiến bác sĩ.

Kết luận

Viêm họng cấp ở trẻ em là một trong những bệnh lý viêm đường hô hấp trên thường gặp nhất, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi từ thu sang đông hoặc xuân sang hè. Sự chênh lệch nhiệt độ, độ ẩm và sức đề kháng còn non yếu khiến trẻ dễ bị virus hoặc vi khuẩn tấn công, dẫn đến viêm niêm mạc hầu họng kèm theo đau rát, ngứa họng, ho và sốt.

Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc trẻ bị viêm họng trong thời điểm giao mùa, để phòng ngừa và xử lý hiệu quả ngay tại nhà.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/nhung-dieu-can-luu-y-ve-viem-hong-o-tre-em-trong-thoi-diem-giao-mua/

Nguyên nhân viêm họng ở trẻ em khi giao mùa Thời điểm giao mùa là giai đoạn nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường, khiến niêm mạc họng dễ bị khô và tổn thương. Đây là điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh xâm nhập.

Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:

Nhiễm virus: Khoảng 70–80% trường hợp viêm họng ở trẻ em là do virus như cúm, sởi, adenovirus hoặc rhinovirus.

Nhiễm vi khuẩn: Đặc biệt là liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes) – nguyên nhân gây viêm họng mủ, cần được điều trị bằng kháng sinh theo chỉ định bác sĩ.

Thay đổi thời tiết đột ngột: Không khí lạnh, khô, hoặc chênh lệch nhiệt độ giữa sáng và tối khiến cơ thể trẻ chưa kịp thích nghi.

Tiếp xúc với tác nhân kích thích: Khói thuốc, bụi mịn, ô nhiễm không khí, hoặc thức ăn cay nóng có thể gây kích ứng họng.

Sức đề kháng yếu: Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ mắc bệnh khi gặp thời tiết thất thường.

Dấu hiệu nhận biết viêm họng ở trẻ em

Cha mẹ cần quan sát kỹ các biểu hiện ban đầu để kịp thời chăm sóc và đưa trẻ đi khám nếu cần thiết. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Đau, ngứa rát họng, trẻ thường quấy khóc, biếng ăn;

Ho khan hoặc ho có đờm, đặc biệt về đêm;

Sốt nhẹ đến sốt cao, đôi khi kèm ớn lạnh;

Khó nuốt, khàn tiếng, hơi thở có mùi;

Trong một số trường hợp, có thể thấy amidan sưng đỏ hoặc có mủ trắng.

Nếu trẻ sốt cao trên 39°C, mệt lả, khó thở hoặc nổi hạch cổ, cần đưa đến bác sĩ ngay vì có thể là viêm họng do vi khuẩn hoặc biến chứng nặng.

Cách chăm sóc và phòng ngừa viêm họng khi giao mùa

1. Giữ ấm cho trẻ

Mặc đủ ấm, đặc biệt là giữ ấm vùng cổ, ngực, bàn chân khi thời tiết trở lạnh.

Hạn chế cho trẻ ra ngoài sớm vào buổi sáng hoặc tối muộn khi nhiệt độ giảm mạnh.

2. Giữ vệ sinh răng miệng và môi trường sống

Tập cho trẻ súc miệng bằng nước muối loãng mỗi ngày để giảm viêm họng.

Giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng, tránh khói bụi, thuốc lá hoặc mùi hương mạnh.

3. Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng

Bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin C, kẽm và omega-3 giúp tăng đề kháng.

Cho trẻ uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, ấm, tránh đồ lạnh hoặc cay.

4. Theo dõi và điều trị đúng cách

Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, tránh la hét hoặc nói to gây tổn thương thanh quản.

Không tự ý dùng kháng sinh – chỉ sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ khi xác định là viêm họng do vi khuẩn.

Có thể dùng thuốc hạ sốt, giảm đau nhẹ (paracetamol) nếu trẻ sốt cao.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu:

Sốt cao trên 39°C không hạ;

Trẻ khó thở, nuốt đau dữ dội hoặc bỏ ăn uống hoàn toàn;

Xuất hiện phát ban, nổi hạch cổ, hoặc amidan có mủ;

Viêm họng kéo dài hơn 7 ngày không đỡ.

Khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân (virus hay vi khuẩn) và có phác đồ điều trị phù hợp, tránh biến chứng viêm tai giữa, viêm phổi hoặc thấp tim.

Kết luận Viêm họng ở trẻ em trong thời điểm giao mùa là bệnh phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu cha mẹ chủ động chăm sóc đúng cách. Giữ ấm, vệ sinh tốt, dinh dưỡng đủ và theo dõi sức khỏe thường xuyên sẽ giúp trẻ tăng sức đề kháng và vượt qua mùa lạnh khỏe mạnh.

Trong những năm gần đây, châu Á đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh lý tim mạch, đặc biệt ở người trẻ tuổi. Tỷ lệ béo phì, đái tháo đường và rối loạn lipid máu ngày càng cao, trở thành mối lo ngại lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Một trong những yếu tố được các chuyên gia tim mạch đặc biệt quan tâm là non-HDL-Cholesterol (non-HDL-C) – chỉ số phản ánh toàn bộ lượng cholesterol “xấu” trong cơ thể. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng non-HDL-C cao có liên quan trực tiếp đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/non-hdl-c-va-nguy-co-gap-cac-van-de-tim-mach-o-chau-a/

Non-HDL-C là gì?

Non-HDL-C được tính bằng công thức: Non-HDL-C = Tổng cholesterol – HDL-C (cholesterol “tốt”)

Chỉ số này bao gồm tất cả các loại cholesterol “xấu” như LDL-C, VLDL-C, IDL-C và lipoprotein(a). Các hạt này đều có khả năng xâm nhập vào thành mạch máu, gây viêm và hình thành mảng xơ vữa – nguyên nhân chính dẫn đến bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Khác với LDL-C chỉ phản ánh một phần cholesterol xấu, non-HDL-C cho cái nhìn toàn diện hơn về nguy cơ tim mạch, đặc biệt ở người có triglycerid cao hoặc rối loạn chuyển hóa.

So với người phương Tây, người châu Á thường có nguy cơ rối loạn lipid máu cao hơn dù BMI (chỉ số khối cơ thể) thấp hơn. Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố:

Sự đô thị hóa nhanh chóng: Thói quen ăn uống thay đổi – ăn nhiều chất béo bão hòa, đường tinh luyện, thức ăn nhanh – làm tăng lượng cholesterol xấu trong máu.

Lối sống ít vận động: Nhân viên văn phòng, học sinh, sinh viên ít hoạt động thể chất khiến mỡ trong máu khó được chuyển hóa, dẫn đến tích tụ non-HDL-C.

Béo phì và đái tháo đường ở người trẻ: Sự gia tăng đáng kể tỷ lệ béo phì và tiểu đường type 2 ở người châu Á trẻ tuổi kéo theo tăng rối loạn lipid máu, trong đó non-HDL-C tăng là biểu hiện điển hình.

Yếu tố di truyền: Một số nghiên cứu cho thấy người châu Á có xu hướng rối loạn chuyển hóa lipid ngay ở mức cân nặng bình thường, khiến nguy cơ tim mạch cao hơn.

Mối liên hệ giữa non-HDL-C và bệnh tim mạch

Khi non-HDL-C tăng cao, cholesterol dư thừa sẽ lắng đọng trong thành mạch máu, tạo nên mảng xơ vữa động mạch. Theo thời gian, mảng này khiến lòng mạch hẹp lại, cản trở lưu thông máu và gây ra hàng loạt vấn đề tim mạch nghiêm trọng như:

Bệnh mạch vành (CAD): Đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim.

Đột quỵ não (stroke): Do tắc mạch máu não.

Bệnh động mạch ngoại biên (PAD): Gây tê, lạnh, hoặc đau chân khi đi lại.

Nghiên cứu của European Society of Cardiology (ESC) khẳng định, non-HDL-C là chỉ số dự báo nguy cơ tim mạch mạnh hơn LDL-C, đặc biệt ở người có hội chứng chuyển hóa.

Làm gì để kiểm soát non-HDL-C và phòng ngừa bệnh tim mạch?

1. Thay đổi lối sống

Ăn uống lành mạnh: Hạn chế chất béo bão hòa, thức ăn nhanh, đồ chiên rán; tăng cường rau xanh, cá béo, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt.

Tập thể dục đều đặn: Ít nhất 150 phút/tuần với các hoạt động như đi bộ, bơi lội, yoga hoặc đạp xe.

Giữ cân nặng hợp lý và ngưng hút thuốc lá – yếu tố làm tăng nhanh non-HDL-C.

2. Theo dõi định kỳ chỉ số mỡ máu

Kiểm tra non-HDL-C, LDL-C, HDL-C và triglycerid ít nhất 1 lần/năm, đặc biệt ở người có tiền sử béo phì, tiểu đường, hoặc bệnh tim mạch.

3. Điều trị bằng thuốc (nếu cần)

Trong trường hợp thay đổi lối sống chưa đủ, bác sĩ có thể chỉ định:

Statin: Giảm tổng hợp cholesterol tại gan.

Ezetimibe: Giảm hấp thu cholesterol từ ruột.

Thuốc ức chế PCSK9: Giúp hạ sâu non-HDL-C ở người nguy cơ cao.

Kết luận

Tăng non-HDL-C là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa, đặc biệt trong bối cảnh người châu Á đang chịu ảnh hưởng từ lối sống đô thị và chế độ ăn thiếu lành mạnh.

Non-HDL-Cholesterol (non-HDL-C) là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh nguy cơ mắc bệnh tim mạch xơ vữa. Như đã chia sẻ trong bài trước, tăng non-HDL-C đồng nghĩa với việc tăng lượng cholesterol “xấu” trong máu, từ đó thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa và tắc nghẽn mạch máu.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nguyên nhân gây tăng non-HDL-C máu, đồng thời chia sẻ các lời khuyên và giải pháp điều trị hiệu quả để kiểm soát tình trạng rối loạn lipid máu, bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Xem thêm: https://www.acare.abbott.vn/tang-non-hdl-cholesterol-nguyen-nhan-va-giai-phap-khac-phuc/

Non-HDL-Cholesterol là gì?

Non-HDL-C được tính bằng công thức: Non-HDL-C = Tổng Cholesterol – HDL-C

Chỉ số này bao gồm toàn bộ các loại cholesterol “xấu” như LDL-C, VLDL-C, IDL-C và lipoprotein(a). Do đó, non-HDL-C phản ánh chính xác hơn nguy cơ tim mạch tổng thể so với chỉ số LDL-C đơn thuần.

Mức non-HDL-C lý tưởng thường thấp hơn:

130 mg/dL (3.4 mmol/L) đối với người bình thường;

100 mg/dL (2.6 mmol/L) hoặc thấp hơn đối với người có bệnh tim mạch hoặc tiểu đường.

Có nhiều yếu tố khiến chỉ số non-HDL-C trong máu tăng cao, bao gồm:

1. Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và cholesterol

Ăn nhiều thịt đỏ, đồ chiên rán, thức ăn nhanh, bơ, phô mai;

Dùng nhiều đường tinh luyện và tinh bột trắng cũng làm tăng triglycerid, dẫn đến tăng non-HDL-C.

2. Lối sống ít vận động

Ngồi nhiều, ít hoạt động thể chất khiến mỡ trong máu không được chuyển hóa, làm tăng lượng lipid “xấu” tích tụ trong máu.

3. Béo phì và hội chứng chuyển hóa

Những người thừa cân, béo bụng, kháng insulin hoặc mắc tiểu đường type 2 thường có rối loạn lipid máu đi kèm – trong đó non-HDL-C tăng cao.

4. Di truyền

Một số người có rối loạn lipid máu di truyền, khiến gan sản xuất quá nhiều cholesterol dù đã có lối sống lành mạnh.

5. Uống rượu, hút thuốc lá, căng thẳng

Rượu bia và thuốc lá làm tổn thương thành mạch, tăng triglycerid, từ đó góp phần làm tăng non-HDL-C. Căng thẳng kéo dài cũng ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid trong cơ thể.

Hậu quả của tăng non-HDL-Cholesterol

Tăng non-HDL-C kéo dài gây lắng đọng cholesterol trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, làm hẹp hoặc tắc mạch máu, dẫn đến:

Bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim;

Đột quỵ não;

Bệnh động mạch ngoại biên.

Đây là lý do tại sao kiểm soát non-HDL-C là một phần không thể thiếu trong phòng ngừa bệnh tim mạch.

Giải pháp giúp giảm non-HDL-Cholesterol hiệu quả

1. Thay đổi lối sống

Ăn uống lành mạnh: Giảm chất béo bão hòa (mỡ động vật, đồ chiên rán), tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, cá béo, quả bơ và các loại hạt.

Tăng cường vận động: Tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần, như đi bộ nhanh, bơi, yoga, hoặc đạp xe.

Giảm cân hợp lý: Chỉ cần giảm 5–10% trọng lượng cơ thể cũng giúp cải thiện đáng kể mỡ máu.

Ngưng hút thuốc và hạn chế rượu bia.

2. Điều trị bằng thuốc theo chỉ định bác sĩ

Khi thay đổi lối sống chưa đủ hiệu quả, bác sĩ có thể kê các nhóm thuốc sau:

Statin: Giảm tổng hợp cholesterol ở gan, là lựa chọn đầu tay.

Ezetimibe: Giảm hấp thu cholesterol tại ruột.

Fibrate hoặc thuốc ức chế PCSK9: Dùng cho trường hợp tăng lipid máu nặng hoặc không dung nạp statin.

Người bệnh cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ, kiểm tra mỡ máu 3–6 tháng/lần để đảm bảo hiệu quả và an toàn.