#4.murat

SULTAN 1. AHMET HAN TÜRBESİ | TOMB OF SULTAN I AHMET KHAN

Herkese Selam!

Sultan Ahmet Camii yanında, camiyi inşaa ettiren, Osmanlı Sultanı 1. Ahmet Han'ın Türbesi bulunmakta. Osmanlı Sultanı IV. Murat Han da burada yatmakta.

16. yy da Manisa'daki doğan Sultan Ahmet, babası Osmanlı Sultanı 3. Mehmet Han vefat edince, tahta çıkar 14 yaşında. Sancağa gitmeden tahta çıkan ilk Osmanlı Padişahıdır.

Tahta çıktığı dönemde, Avusturya Savaşı devam etmekteydi. Annesini yine bu dönemde kaybeden Padişah, savaşın da uzamasıyla birlikte barış görüşmelerine başlar. Zitvatorok Antlaşması imzalanır. Bunun anlamı; Osmanlı, Avusturya'ya karşı üstünlüğü kaybetti, demektir. Aynı zamanda Osmanlı'nın Avrupa'daki ilerleyişinin durduğunun göstergesidir.

Türk Donanması'nın zaferlerine tanık olunurken; Anadolu'ya yayılan Celali İsyanları da onun döneminde gerçekleşir.

Tifüse yakalanan Osmanlı Sultanı I. Ahmet; hastalığı sebebiyle hayatını kaybeder. Günümüzdeki türbesine defnedilir.

Kendisinden sonra tahta geçen Osmanlı Sultanı 4. Murat Han, vefat edince, babası Sultan 1. Ahmet'i yanına defnedilir.

Osmanlı Padişahı 4. Murat Han zamanında da isyanlara tanık olunur. Özellikle Yeniçeriler coşmuştur. Yeniçerilere çeki-düzen verir.

4. Murat Han, isyanlardan birini bastırmak için İran'a seferler düzenler. Kars-ı Şirin Antlaşması imzalanır. Günümüzdeki Türkiye-İran sınırının büyük bir bölümünü belirler bu antlaşma.

Meşhur Alkol-Tütün-Kahve Yasakları, 4. Murat Han Döneminde gerçekleşir. Amacının yine Meşhur İstanbul Yangınlarını önlemek için olduğu söylenir.

İstanbul’da, Cibalikapısı dışında gemilerin kalafatlanması sırasında bir yangın çıkmıştı. Yangın Ayakapısı’na kadar olan sahil boyunu, Küçük Mustafa Paşa Çarşısını, Unkapanı’nı, Zeyrek Yokuşu’nu, Fatih Camii çevresini, Atpazarı ve Saraçhane semtlerini kül etmişti.

Katip Çelebi’ye göre, büyük yangın şehrin 5’te 1’ini yakmıştı. Camiler, medreseler, konaklar, yeniçeri kışlaları kül olmuştu.. 30 saatin sonunda kontrol altına alınabilen yangın ulema konaklarında bulunan birçok yazma eseri de kül etmişti.

Kahvehaneleri kapattıran, tütünü yasaklatan büyük İstanbul yangını ve Sultan IV.Murad‘ın icraatleri

Büyük yangın özellikle kahvehanelerde siyasi dedikodulara sebep olmakta ve yeniçerilerin muhalif faaliyetler sergilemesine ortam hazırlamıştı. Dedikodulara izin vermemek isteyen Sultan, padişaha yakınlığı ile bilinen Kadızade Mehmet Efendi’nin teşvikleri ile imparatorluk sınırları içerisinde tütün kullanımını yasakladı. Bir rivayete göre Kadızade Mehmet Efendi Sultan IV.Murad’a “Kahve ve tütün kötü bir bidat olup, yasaklanması gerekir. Yasaklayın! Ulülemre muhalefet ederlerse, nizam-ı âlem için katli lazım ve caizdir. Birkaç kişi kat olundukta, diğerleri korkarak vazgeçerler.” demiştir. Hatta Şeyhülislam Hüseyin Efendi’nin de kılıç korkusundan padişahın huyuna muvafık fetvalar verdiği rivayet edilmektedir.

Yangın sonrasında Sultan IV.Murad, fitne yuvası olarak gördüğü kahvehaneleri yıktırmıştı. O kahvehanelerin yerine bekârlara ve nalbantlara mahsus odalar yaptırdı ki daha sonra buralar tabakhane ve nalbant dükkanlarına çevrildi. Sultan bu meseleyi o kadar ciddiye almıştı ki tebdil-i kıyafetle sokak sokak dolaşıp yasağa uymayanların peşine düşmüştü. Hava karardıktan sonra fenersiz dolaşanları, bacalarından tütün kokusu gelenleri ve üzerinde tütün mamülü bulunduranları ölümle cezalandırır, sabahları sokaklarda cesetler bulunurdu. Padişah böyle bir yol izleyerek özellikle ayak takımını ortadan kaldırmaya başladı.

Sadrazam Tabanıyassı Mehmed Paşa’ydı. Mehmed Paşa halkı cezalandırarak yasağın mümkün olmayacağını, şiddetin fitneye sebep olabileceğini savunmaktaydı. Ona göre tütünü İstanbul’a getirenler yakalanmalı ve haklarından gelinmeliydi. Tütün belasından ancak böyle kurtulunabilirdi.

Ancak Sultan IV.Murad bu işin peşini bırakmamış ve uygulanmasında bizzat takipçi olmuştu. Sultan IV.Murad’dan sonra Sultan İbrahim devrinde de yasağın etkisi görünmektedir ancak IV.Mehmed’in yasağı kaldırmasıyla kahvehaneler açılmaya başlanır ve tütün vergiye bağlanır.

Kaynaklar 4.Murat Hakıında kitap yazan yazarlardan derlenilmiş bir alıntıdır

• Abdülkadir ÖZCAN

• Muhammet ÜNLÜCAN,

• Ziya YILMAZER,

fotoğraf Cibali yangının temsili resmidir

https://bilmisler.com/4-murat-ve-kosem/

4.Murat ve Kösem

Ahmet tahta çıktığı vakit henüz 13 yaşındadır. Babası 3. Mehmet 1. Ahmet’in 19 amcası ile birlikte kardeşi Mahmut’u idam etmek suretiyle bertaraf etmiştir. 3. Mehmet’in ölümü ise genç şehzade Ahmet için Tahtın yolunu açmıştır. Ardından gelişecek olan uzun bir süreç boyunca genç padişahlar tata çıkacaktır. 28 yaşında vefat eden 1. Ahmet’in yerine tahta çıkan Sultan Mustafa akli melekelerini yitirmiştir.

Bu nedenle tahtta fazla kalamadan indirildikten sonra Genç Osman sıfatıyla 2. Osman 14 yaşında tahta çımıştır. Ardından talihsiz bir şekilde 18 yaşında katledilen bu padişahın yerine yeniden Sultan Mustafa getirilmiştir. Mustafa’nın akli dengesinin yerinde olmadığı bilindiği halde yerine geçebilecek olan Murat’ın yaşının küçük olması Sultan Musafa’nın bir yıldan fazla süre boyunca tahtta oturmasına neden olmuştur. Fakat işler yolunda gitmediği için artık 11 yaşındaki Sultan 4. Murat için iktidar yolu açılacaktır.

Murat’ın İlk Yılları

Henüz 11 yaşında üç kıtanın imparatoru olan Sultan Murat çok tecrübesizdir. Bu nedenle yerine Kösem Sultan saltanat naibesi olarak görev yapmaktadır. Dizide bu kısım ilerleyen bölümlerde çok kısa olarak aktarılmış olsa da aslında işlenmeye değer bir dönemi içermektedir. Çünkü padişahın tecrübesizliğini iyi bilen çıkar çevreleri bunu fırsat bilerek devlet kademelerine kendi adamlarını yerleştirmeye başlamıştır.

Tarihçi Halil İnalcık bu kısmı oldukça güzel ifade etmektedir. Kitaplarını okuyanlar iyi bilir. Bu dönemde sürekli yeniçeriler baş kaldırmakta ve isyan etmektedir. Padişah’a sürekli abdest al denilmektedir. Bu ifade onun için her an ölebilirsin abdessiz ölme anlamına gelir. Bunu duyarak büyüyen padişah psikolojik olarak yıpranmakta ve bu isyancılardan öcünü alacağı günü beklemektedir. Ayrıca sürekli ağırlık çalıştığı için eklem ağrıları çekecek kadar güçlü hale gelen padişahın sabır taşı çatlamak üzeredir.

Bunun yanı sıra yaşanan hadiseler onu gergin ve asabi bir hale getirmektedir. Tam bu noktada Kösem dizisi devreye girmektedir. Muhteşem Yüzyıl haliyle bir senaryo ürünüdür. Her ne kadar eleştiriler alsa da başarılı bir yapıt olduğu bir gerçektir. Burada Sultan Murad’ın karakter olarak iyi işlendiğini söylemek yanlış olmaz. Dizinin ilk bölümü bir isyanla başlamaktadır. Burada Musa Çelebi gibi padişahın en yakını denebilecek bir devlet adamının öldürülmesi işleri çığırından çıkarmıştır. Padişahtan Hafız Paşayı istemişler ve istediklerini de almışlardır. Padişah da zorla da olsa ayak divanına katılmıştır. Bu kısım oldukça güzel işlenmiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus ise padişahın kardeşlerine oldukça merhametli bakmasıdır. Gerçek tarihte padişah ilk fırsatta kardeşlerinin ölüm fermanını veren bir kişi olarak karşımıza çıkar. Fakat dizide padişah buna mecbur bırakılmış gibi anlatılmaktadır. Bunun yanı sıra padişahın şedit kişiliği ve güçlü yanı oldukça güzel ansıtılmıştır.

Bir bakıma koyduğu yasaklar ile güdeme gelen padişah anlık kararlar verebilmekte ve sinirlendiği bir insanın kellesini anında alabilmektedir. Dizide bubun birkaç örneği karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan birisi de tütün yasağı koyduğu halde tütün içen birini acımadan kendi eliyle hançere asmasıdır. Her ne kadar burası senaryo olarak düşünülse degerçekte Sultan Murat’ın karakterini iyi yansıtmaktadır. Gerçek tarihte Sultan Murat aşırı derecede sinirli birisidir ve verdiği kararın uyuyup uyandıktan sonra kendisine tekrar sorulmasını istemektedir.

Kösem İle Murat’ın Savaşı

Tam da olması gerektiği gibi. Çünkü 4. Murat’ın Saltanat Naibesi olan validesi Kösem Sultan’ı hiç sevmediği ve ona karşı bir öfke ile yaklaştığı bilinmektedir. Bu nedenle dizi yapımcılarını aynı karakterde iki insanın iktidar savaşlarını da iyi anlattığını görmekteyiz. Saltanat Naibeliğine 20 yaşında iken son veren padişah bütün güçleri elinde toplamıştır. Şedit uygulamalar yapmakta ve yasaklar koymaktadır. Topal Recep Paşa’nın Padişah tarafından öldürülmesi ve Osmanlı tarihinde ilk kez bir şeyhülislam’ın idam edilmesi Sultan Murat lehine güç dengelerini değiştirmiştir.

https://bilmisler.com/4-murat-ve-kosem/

4.Murat ve Kösem

Ahmet tahta çıktığı vakit henüz 13 yaşındadır. Babası 3. Mehmet 1. Ahmet’in 19 amcası ile birlikte kardeşi Mahmut’u idam etmek suretiyle bertaraf etmiştir. 3. Mehmet’in ölümü ise genç şehzade Ahmet için Tahtın yolunu açmıştır. Ardından gelişecek olan uzun bir süreç boyunca genç padişahlar tata çıkacaktır. 28 yaşında vefat eden 1. Ahmet’in yerine tahta çıkan Sultan Mustafa akli melekelerini yitirmiştir.

Bu nedenle tahtta fazla kalamadan indirildikten sonra Genç Osman sıfatıyla 2. Osman 14 yaşında tahta çımıştır. Ardından talihsiz bir şekilde 18 yaşında katledilen bu padişahın yerine yeniden Sultan Mustafa getirilmiştir. Mustafa’nın akli dengesinin yerinde olmadığı bilindiği halde yerine geçebilecek olan Murat’ın yaşının küçük olması Sultan Musafa’nın bir yıldan fazla süre boyunca tahtta oturmasına neden olmuştur. Fakat işler yolunda gitmediği için artık 11 yaşındaki Sultan 4. Murat için iktidar yolu açılacaktır.

Murat’ın İlk Yılları

Henüz 11 yaşında üç kıtanın imparatoru olan Sultan Murat çok tecrübesizdir. Bu nedenle yerine Kösem Sultan saltanat naibesi olarak görev yapmaktadır. Dizide bu kısım ilerleyen bölümlerde çok kısa olarak aktarılmış olsa da aslında işlenmeye değer bir dönemi içermektedir. Çünkü padişahın tecrübesizliğini iyi bilen çıkar çevreleri bunu fırsat bilerek devlet kademelerine kendi adamlarını yerleştirmeye başlamıştır.

Tarihçi Halil İnalcık bu kısmı oldukça güzel ifade etmektedir. Kitaplarını okuyanlar iyi bilir. Bu dönemde sürekli yeniçeriler baş kaldırmakta ve isyan etmektedir. Padişah’a sürekli abdest al denilmektedir. Bu ifade onun için her an ölebilirsin abdessiz ölme anlamına gelir. Bunu duyarak büyüyen padişah psikolojik olarak yıpranmakta ve bu isyancılardan öcünü alacağı günü beklemektedir. Ayrıca sürekli ağırlık çalıştığı için eklem ağrıları çekecek kadar güçlü hale gelen padişahın sabır taşı çatlamak üzeredir.

Bunun yanı sıra yaşanan hadiseler onu gergin ve asabi bir hale getirmektedir. Tam bu noktada Kösem dizisi devreye girmektedir. Muhteşem Yüzyıl haliyle bir senaryo ürünüdür. Her ne kadar eleştiriler alsa da başarılı bir yapıt olduğu bir gerçektir. Burada Sultan Murad’ın karakter olarak iyi işlendiğini söylemek yanlış olmaz. Dizinin ilk bölümü bir isyanla başlamaktadır. Burada Musa Çelebi gibi padişahın en yakını denebilecek bir devlet adamının öldürülmesi işleri çığırından çıkarmıştır. Padişahtan Hafız Paşayı istemişler ve istediklerini de almışlardır. Padişah da zorla da olsa ayak divanına katılmıştır. Bu kısım oldukça güzel işlenmiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus ise padişahın kardeşlerine oldukça merhametli bakmasıdır. Gerçek tarihte padişah ilk fırsatta kardeşlerinin ölüm fermanını veren bir kişi olarak karşımıza çıkar. Fakat dizide padişah buna mecbur bırakılmış gibi anlatılmaktadır. Bunun yanı sıra padişahın şedit kişiliği ve güçlü yanı oldukça güzel ansıtılmıştır.

Bir bakıma koyduğu yasaklar ile güdeme gelen padişah anlık kararlar verebilmekte ve sinirlendiği bir insanın kellesini anında alabilmektedir. Dizide bubun birkaç örneği karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan birisi de tütün yasağı koyduğu halde tütün içen birini acımadan kendi eliyle hançere asmasıdır. Her ne kadar burası senaryo olarak düşünülse degerçekte Sultan Murat’ın karakterini iyi yansıtmaktadır. Gerçek tarihte Sultan Murat aşırı derecede sinirli birisidir ve verdiği kararın uyuyup uyandıktan sonra kendisine tekrar sorulmasını istemektedir.

Kösem İle Murat’ın Savaşı

Tam da olması gerektiği gibi. Çünkü 4. Murat’ın Saltanat Naibesi olan validesi Kösem Sultan’ı hiç sevmediği ve ona karşı bir öfke ile yaklaştığı bilinmektedir. Bu nedenle dizi yapımcılarını aynı karakterde iki insanın iktidar savaşlarını da iyi anlattığını görmekteyiz. Saltanat Naibeliğine 20 yaşında iken son veren padişah bütün güçleri elinde toplamıştır. Şedit uygulamalar yapmakta ve yasaklar koymaktadır. Topal Recep Paşa’nın Padişah tarafından öldürülmesi ve Osmanlı tarihinde ilk kez bir şeyhülislam’ın idam edilmesi Sultan Murat lehine güç dengelerini değiştirmiştir.

#gallery-0-4 { margin: auto; } #gallery-0-4 .gallery-item { float: left; margin-top: 10px; text-align: center; width: 20%; } #gallery-0-4 img { border: 2px solid #cfcfcf; } #gallery-0-4 .gallery-caption { margin-left: 0; } /* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */

Muhteşem Yüzyıl: Kösem

Muhteşem Yüzyıl: Kösem 2

Muhteşem Yüzyıl: Kösem 3

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Kösem Sultan

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Kösem Sultan – IV. Murat ve Kösem Sultan

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – IV.Murat

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Farya

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – IV.Murat 2

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – IV.Murat ve Farya

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – IV.Murat ve Farya 2

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Farya 2

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Atike Sultan

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Ayşe Sultan

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Gevherhan Sultan

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Gevherhan Sultan 2

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Silahtar Mustafa Paşa

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Şehzade Bayezid

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Şehzade İbrahim

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Şehzade Kasım

Muhteşem Yüzyıl: Kösem – Poster