#2016 games

Chcąc mniej więcej wiedzieć, wokół jakich tematów krąży omawiana produkcja, wystarczy przeczytać trzy pierwsze akapity podrozdziału o Republice Włoskiej w jednym z artykułów na Wkipedii. Twórcy sami postanowili posiłkować się tym źródłem w wersji anglojęzycznej (do wyboru jest jeszcze kilka innych języków w ustawieniach) i stworzyli wewnątrz gry Wheelspedię, czyli zbiór zagadnień pojawiających się w grze. Nie są to zredagowane i skrócone przez nich publikacje, tylko skopiowane fragmenty z linkiem do pełnego artykułu. Jeżeli w dialogu będzie mowa o Aldo Moro (mamy pełne prawo nie wiedzieć, kim była ta postać, zresztą historyczna), to krótkie wyjaśnienie znajdziemy właśnie w tej zakładce. To samo dotyczy Czerwonych Brygad, filmu "Ecce bombo", koncernu Fiat, paru włoskich miast i wielu innych osób oraz miejsc i wydarzeń. Wheels of Aurelia jako lekcję historii oceniłabym wysoko, bo doceniam wykorzystanie gier jako medium do przekazania wartościowych treści.

Główną bohaterką powieści wizualnej jest tajemnicza Lella. Tajemnicza, bo niewiele się o niej dowiadujemy. Poznajemy ją w momencie, gdy udaje się na imprezę do klubu, w którym poznaje Olgę, kobietę w zbliżonym do swojego wieku. Olga staje się towarzyszką podróży Lelli. Celem koleżanek jest dotarcie do Nicei, miasta położonego w południowej Francji i około dwudziestu kilometrów od granicy z Włochami. Motywacje obu znajomych są różne. Lella poszukuje zemsty na swoim dawnym oprawcy, a Olga planuje znaleźć w sąsiednim kraju klinikę aborcyjną. Jednak do Nicei nie docieramy wspólnie z bohaterkami, ponieważ jedna rozgrywka pokrywa wycinek trasy o nazwie Via Aurelia, starożytną rzymską drogę łączącą Rzym z Pizą. Jak przystało na powieść wizualną, w grze dominują dialogi wyświetlane przy zilustrowanych wizerunkach bohaterek. Gracz wybiera jedną z dwóch opcji dialogowych, jaką ma wypowiedzieć Lella, przez co niejako kształtuje jej osobowość. To głównie te zdania decydują o tym, jak zakończy się podróż, a zakończeń jest aż szesnaście. W tle odbiorca stale śledzi samochód prowadzony przez Lellę i przewijające się włoskie krajobrazy. Chociaż zaczyna się od dość powolnego modelu auta, podwożenie autostopowiczów odblokowuje kolejne pojazdy (szczególnie przyda się to osobom chcącym odblokować wszystkie możliwe epilogi). Uproszczona kontrola nad jazdą obejmuje poruszanie się na lewo i prawo oraz przyśpieszanie Spacją. Równie dobrze można zignorować tę część, jako że auto porusza się samoistnie, i skupić się na rozmowach.

Wheels of Aurelia podejmuje trudne tematy. Niechciane ciąże, porwania i realne zagrożenia życia. Robi to jednak w dość niezręczny i mało naturalny sposób. Ni z gruszki, ni z pietruszki Lella albo Olga informują się nawzajem o czymś istotnym, ale powaga ich słów umyka przez niski poziom empatii względem siebie i monotonne tło. W pewnym momencie Lella postanawia podążać za pomarańczowym samochodem należącym do przestępców, a Olga nakazuje jej zatrzymać się obok autostopowicza i zaproponować mu podwózkę. Na innym przystanku Olgę można całkowicie zostawić samej sobie (ciężarną, w nieznanym mieście) i zgarnąć byłego wyścigowca, który wykorzystuje Lellę do napadu na bank. Sami autostopowicze nie wnoszą do gry nic, nie licząc możliwości odblokowania kilku pojęć w Wheelspedii. Nie do końca odczytałam też poziom relacji łączącej Lellę z Olgą. Niby znają się krótko, ale wymagają od siebie tyle, ile można móc wymagać od wieloletniej przyjaciółki. Ich znajomość ma zadatki na trochę toksyczną. Nie podoba mi się to, że fabuła została wyłożona w Wheels of Aurelia w tak nieangażujący sposób. Rozmowy o poważnych sprawach (bo przecież kobieta zastanawiająca się, czy usunąć ciążę, jest poważną sprawą) były najzwyczajniej w świecie nużące. Było mi wszystko jedno, co zrobią bohaterki i w jakich okolicznościach się rozstaną albo się ze sobą zwiążą.

Wheels of Aurelia ma swoje małe i dość urocze plusiki, ale czułabym się źle, gdybym poleciła tę grę, zwłaszcza że na mnie działała dość usypiająco. Uważam, że sztuką jest zaprojektować dobrze powieść wizualną, a w przypadku Wheels of Aurelia Włosi próbowali połączyć ten statyczny gatunek z czymś dynamicznym, z kontrolowaniem, do pewnego stopnia, pojazdu należącego do głównej bohaterki. To nie wyszło dobrze, podobnie jak chęć upchnięcia jak największej liczby zakończeń. Myślę, że rozgrywka byłaby znacznie przyjemniejsza, gdyby tłem do przedstawianej historii nie były kiepsko wykonane plansze (lubię prostą grafikę, tutaj niestety psuje ona odbiór całości), a statyczne ilustracje narysowane w takim stylu, w jakim wykonano portrety postaci. Osobiście zrezygnowałabym z większości zakończeń na rzecz bardziej rozwiniętej fabuły, która pozwoliłaby na zbliżenie się do Lelli oraz Olgi, zapałanie do nich sympatią.

Jeżeli macie ochotę, skorzystajcie z oferty Epic Games Store. Nie spodziewajcie się jednak wartkiej akcji i wciągającej historii.

Klimat budowany jest miarowo. Dzień chyli się ku końcowi i nie ulega wątpliwości, że to właśnie nocą będą rozgrywać się najciekawsze sceny. Główna bohaterka, po dopłynięciu do przeciwległego brzegu, nie przestaje nawoływać syna, a miejsca, na jakie natrafia, wyglądają, jakby zostały żywcem wyrwane z dalekiej przeszłości. Drewniane, podniszczone domostwa, dziwnie wyglądające przedmioty i notatki przedstawiające nie tylko rozmaite historie, ale i przestrzegające przed strachami, jakie będą się pojawiać na drodze kobiety. Muszę przyznać, że lokacje związane z jej wędrówką prezentują się naprawdę ładnie. Dominują górzyste, zalesione tereny poprzecinane wąskimi, trudnymi do zauważenia ścieżkami, kamieniste wyboje, źródła oraz jaskinie. Pojawia się również dużo mostków nad urwiskami i rzeczkami. Do tego dochodzi oszałamiająco rozgwieżdżone niebo, zorza polarna oraz nietypowo wyglądający Księżyc... Eksploracji może nie ma tu oszałamiająco wiele, jednak do każdego budynku da się wejść, a twórcy zadbali o kilka sekretnych punktów.

W Through the Woods nie istnieje żaden system walki. Stworom, w większości, nie należy po prostu wchodzić w drogę i trzeba omijać je jak najszerszym łukiem. Inne wystarczy przepędzić światłem z latarki, którą główna bohaterka cały czas trzyma w ręku. Jak wspomniałam w początkowym akapicie, gra nie wywołuje strachu jako takiego, raz czy dwa podskoczyłam na krześle, ale poruszałam się bezproblemowo. Z wielką ciekawością zaczytywałam się w treściach zapisanych na luźno porozrzucanych stronach. Niekiedy zapiski wydawały się chaotyczne, ale koniec końców wszystko zaczęło układać się w całość, trochę za sprawą matki Espena, której narracja dotyczyła zarówno bieżących zdarzeń, jak i wspomnień z przeszłości. Z rozrzewnieniem opowiadała o synu w kontekście macierzyństwa, choć to nie zawsze stanowiło dla niej błogosławieństwo.

O momencie zapisu informuje gracza błękitny rozbłysk na kamieniu runicznym. Na szczęście pojawiają się one na drodze głównej bohaterki często, inaczej uznałabym to za duży minus, jako że nie lubię, kiedy gra nie pozwala się wyłączyć w dowolnym momencie bez straty jakichkolwiek postępów. Przejście Through the Woods nie powinno zająć więcej niż pięciu godzin, ponieważ tereny nie są mocno rozległe i gracz niejako porusza się intuicyjnie, nie mając przed sobą nieskończenie wielu dróżek.

Miłym zaskoczeniem była możliwość wybrania narracji w języku norweskim i to ją polecam. Dzięki niej wczułam się w atmosferkę gry, wydawała mi się również mniej sztuczna niż ta w języku angielskim.

Dzieło norweskiego studia Antagonist raczej polecam, nie za tę pełną cenę na Steam, ale polecam. Through the Woods, oparta na popularnym silniku Unity, posiada całkiem niezłą grafikę, spójną historię i niejednoznaczną protagonistkę, która w chwilach rozpaczy staje się przed sobą zupełnie szczera. Poczwary wyjęte z legend i mitologii twórcy wpletli w fabułę rozsądnie, z każdym kolejnym rozdziałem prezentując coś ciekawszego. Kilka z tych postaci może was zainspirować do bliższego zapoznania się z wierzeniami Ludzi Północy. Niekwestionowaną zaletą gry jest też ciągłe zastanawianie się, czy Espena uda się ocalić.

Opowiedziane są tutaj losy świeżo upieczonej agentki FBI, niejakiej Anne Tarver. Zostaje ona partnerką wprawionej w zawodzie Marii Halperin. Początkowo Maria wydaje się niechętna i najpewniej myśli o Anne jak o żółtodziobie, który przyniesie więcej szkody niż pożytku. Ich pierwsza wspólna misja to śledztwo w sprawie zaginionego chłopca, Lucasa Fairfaxa. Jest jedno ale. Anne ma jeszcze jedno tajne zadanie: wewnętrzne dochodzenie dotyczące Halperin. Szef, Cord McCarran, nakazuje Anne opisywać niepodejrzane oraz niepokojące zachowania Marii. To sprawia, że agentka specjalna Tarver musi się skupić na dwóch odrębnych przypadkach jednocześnie, a jej lojalność prędzej czy później zostanie poddana ciężkiemu testowi. Czas trwania całej gry to jedynie sześć dni, lecz przez sześć dni może wydarzyć się wiele.

W większości scen gracz ma do wykonania parę konkretnych czynności. Rozgrywka przypomina "przeklikiwanie" się przez kolejne partie, a to, co może zbić z tropu, to nagłe zmiany otoczenia i pór dnia. W jednej sekundzie idzie się przez korytarz, w drugiej Anne znajduje się już w zupełnie innym miejscu. Wyraźny nacisk postawiono tu także na surrealistyczne sny i wszędobylską symbolikę. Kreację bohaterów uważam za udaną. Powiedziałabym, że Maria Halperin - charakterna i niezależna agentka, koczująca w piwnicach biurowca - to postać zdecydowanie lepiej przedstawiona niż Anne Tarver, w którą się wcielamy. Sama fabuła, najpierw niezrozumiała, nie rzuciła mnie na kolana. Kilka scen z udziałem koleżanek z pracy uważam za wyjątkowe i pełne ciepła, ale zakończeniem byłam rozczarowana. Wątków pobocznych właściwie nie ma.

Virginia nie urzeknie wszystkich. Ten projekt rzeczywiście chciał być bardzo ambitny, dziwny i przeznaczony dla wąskiej grupy odbiorców, która zachwyci się jego oryginalną formą i dostrzeże w nim jakiś geniusz. Fabuła, choć za pierwszym podejściem wydała mi się zagmatwana, za drugim razem pozwoliła na lepsze poznanie się i wtedy okazało się, że ta historia wcale nie jest jakaś rewelacyjna, ujmująca, wartościowa. Wręcz przeciwnie. Jest prosta, a kiedy się ją zrozumie, entuzjazm drastycznie opada, bo przecież te sny i wizje, te pokręcone sceny - tam przecież musiało być coś więcej! Niestety nie ma. Dlatego tę recenzję zatytułowałam tak, a nie inaczej.

Czy mimo negatywnej oceny było coś, co zasługuje na uznanie? Śpieszę z odpowiedzią. Gra, pomimo lekkiego rozczarowania linią fabularną, naprawdę mi się podobała. Pod względem wizualnym uważam ją za piękną, sam projekt menu głównego i logo bardzo cieszy oko, a paleta barw to poezja (jeśli czytacie moje teksty, wiecie, że uwielbiam mocno nasycone kolory). Co prawda przyzwyczajenie się do gwałtownych przeskoków między sceneriami wymagało chwili, ale później przez grę się płynęło. Aż do momentu zakończenia. Dodatkowo grzechem byłoby nie wspomnieć o re-we-la-cyj-nym podkładzie dźwiękowym skomponowanym przez Lyndona Hollanda. Prześwietnie uzupełnił historię i doskonale spisał się jako narracja w projekcie pozbawionym ludzkiego głosu. Przesłuchajcie, jeśli macie ochotę na coś inspirującego.

Wielka szkoda, że ta historia nie została w mojej głowie na dłużej, że nie rozbudowano jej, nie napisano ciut lepiej. Wtedy pokusiłabym się na zarekomendowanie Virginii. Ładna oprawa graficzna i muzyka nie wystarczą każdemu. Linearność fabuły i brak możliwości wpłynięcia na nią, jakkolwiek, sprawiają, że równie dobrze można byłoby obejrzeć pełne przejście na YouTube, zwłaszcza że i ruch postaci (w tym poruszanie kamerą) oraz interakcje z otoczeniem są ograniczone do absolutnego minimum. Jeżeli uprzecie się na zakup, może lepiej poczekajcie na promocję. Dodam, iż do zdobycia wszystkich osiągnięć niezbędne są dwa albo trzy podejścia, więc Virginia gwarantuje maksymalnie sześć godzin rozgrywki.

Początek przywodzi na myśl dobry thriller. Chłopiec w czerwonej bluzie brnie w półmroku poprzez błoto i lasy, uciekając przed uzbrojonymi mężczyznami oraz ich psami gończymi. To miejsce, w którym zaczynają formować się pomysły na powstające pytania: kim jest ten chłopczyk i czego chcą od niego napastnicy? Może był synem wpływowych ludzi, zamordowano ich, a on - jedyny świadek zdarzenia - zdołał uciec i jest teraz ścigany? Jednak im dalej biegnie, im więcej szczegółów otoczenia zaczyna się ujawniać, tym bardziej ze świata, w jakim przyszło żyć głównemu bohaterowi, wypływają na wierzch dystopijne motywy. Opuszczona farma z martwym bydłem wydaje się już odrobinę niepokojącym widokiem, a później jest jeszcze gorzej, kiedy widok dość prędko przechodzi w zarysy fabryk, laboratoriów i magazynów. Doskonale uwidaczniają się eksperymenty na ludzkich ciałach i umysłach, tworzenie humanoidalnych robotów ze sztuczną inteligencją, a nade wszystko chęć manipulacji jednym i drugim. Do tego dochodzi zaawansowana maszyneria do manipulowania prawami fizyki. Właściwa interpretacja fabuły może okazać się trudnym wyzwaniem. Gdzieś biją dzwony, ale nie do końca wiadomo, w jakim kościele. Niektórzy postanowili przyjrzeć się INSIDE i przeanalizować grę wielopoziomowo, zrobił to np. pewien użytkownik Steam w swoim poradniku (oczywiście zaleca się najpierw rozegrać tytuł samodzielnie).

Skoro wiadomo już, że historia przedstawiona w INSIDE nie jest wyjaśniana krok po kroku, a gracz samodzielnie musi (a raczej może, nie musi) tłumaczyć sobie pewne rzeczy, to poza drobnym zarysem sytuacji grzechem byłoby roztrząsać w recenzji to, przez co przeszedł chłopiec i co widział, uciekając w nieznane. Chociaż sam motyw ucieczki, jego cel, z czasem blaknie, pragnienie poznania zakończenia gry nieustannie wzrasta. Powiedziałabym, że podobieństwa z LIMBO kończą się na przygnębiającej atmosferze, ciągłej rozgrywce bez żadnych "przeszkadzaczy" na ekranie i sterowaniu chłopcem. A jednak jest coś, co sprawia, że obie gry są w podobny sposób charakterystyczne i nawet bez wiedzy o twórcach można byłoby je wrzucić do wspólnego worka. Debiut Playdead zdołał napsuć mi trochę krwi przy staraniach o 100% osiągnięć, natomiast INSIDE jest mniej trudny i bardziej dynamiczny. Zdarzają się zadania na myślenie logiczne i zręczność, jednak nie sprawiają one większych problemów... W odróżnieniu od sprytnie ukrytych miejsc z przedmiotami kolekcjonerskimi aktywującymi osiągnięcia.

W INSIDE szczególnie podoba mi się ruch kamery. Jest on płynny i naturalny, mimo widoku 2D perspektywa delikatnie się zmienia. Szczegółowość tła bywa różna. W większości lokacji dominuje mgła, która nie pozwala na daleki zasięg detali, a ponadto ciekawie zgrywa się z ponurym klimatem gry i mało nasyconą, szarawą kolorystyką. Na uwagę zasługują realistyczne odgłosy w zetknięciu z martwą naturą i modele postaci - nie chodzi o ich wygląd, a o to, w jaki sposób się poruszają. Jest to naprawdę przyjemne dla oka.

Muszę przyznać, że wiele razy podczas rozgrywki serce zabiło mi mocniej. Kiedy chłopiec ginął z rąk uzbrojonych napastników, było to dość przeszywające, a szczególnie wrażliwa, jeśli chodzi o gry, nie jestem. Nie obywało się bez krwawych momentów. Czasem towarzyszył mi stres, zwłaszcza przy pościgach, czasem zaciekawienie połączone ze zdziwieniem. W INSIDE warto, absolutnie warto zagrać, ponieważ jest to platformówka, która zostaje na dłużej w głowie i nie byłabym zaskoczona, gdyby okazało się, że twórcy troszeczkę zainspirowali się serialem "Black Mirror", zresztą mocno uderzającym w wizje przyszłości i rozwój technologii nie zawsze przyjaznej ludzkości.