SUBKULTUR030/NL

Amsterdams synthpop duo Weval laten met nieuw materiaal blijken geen eendagsvliegen te zijn.

Zondag 1 maart: Festsaal Kreuzberg, Am Flutgraben 2, 12435 Berlin →  Map

★★★★

DJ sets van invloedrijke muzikanten lijken vooral een feestje voor vrienden, familie en bekenden te zijn.

Zaterdag 29 februari: Hamburger Bahnhof – Museum für Gegenwart, Invalidenstraße 50-51 10557 Berlin →  Map

★★★

4 Plattenspieler, 2 Mischpulte, 1 Dancefloor, 1 Jury, 1 Preis

Borshch Magazine cureert hoogstaande avond voor nieuwsgierige muziekliefhebbers.

Zaterdag 15 Februari: Trauma Bar und Kino, Heidestrasse 50 10557 Berlin →  Map

★★★★

Borshch Magazine is een halfjaarlijkse publicatie uit Berlijn over naar eigen zeggen  “electronic music on and beyond the dancefloor”. Het magazine organiseerde een vooralsnog eenmalige clubavond in Trauma bar und Kino.

Trauma Bar und Kino is momenteel een van de meest interessante nieuwe plekken in Berlijn. Verscholen in een Hinterhof van een oude werkplaats op de grens tussen Moabit en Mitte wordt al snel duidelijk dat dit niet per se bestemd is voor het brede publiek. Vooral de kunstzinnige sfeer verschilt met de meer bekende aan ‘techno toerisme’ onderhevige locaties in Friedrichshain, Kreuzberg en Neukölln. In een tijd waar steeds meer van dit soort bijzondere creatieve hubs aan het verdwijnen zijn is Trauma Bar und Kino dan ook een parel om te koesteren. 

De ruimte ademt underground maar de dansvloer en bioscoopruimte zijn desalniettemin van een verrassend hoog en professioneel kwaliteitsniveau. Een goed uitgebalanceerd Funktion One geluidssysteem en een prima akoustiek zorgen ervoor dat behalve kunst en theater ook de clubavonden hier goed tot hun recht kunnen komen.

Dit blijkt in hoge mate ook deze keer zo te zijn. Live sets van ambient, drones en experimentele electronica openen de avond en worden goed ontvangen. Mensen vooraan zitten of liggen, sommigen met ogen dicht, in een bijna compleet met rook gevulde ruimte.

Behalve een hoogstaande dj-set als afsluitingsact, geeft Rrose deze avond ook een zeldzaam optreden van ‘Having Never Written A Note For Percussion’.

Dit minimalistische stuk uit 1971 van de Amerikaanse componist James Tenney dicteert slechts dat het met een lang crescendo wordt gespeeld op een ongedefinieerd percussie-instrument en stijgt met een viervoudige pianissimo naar een fortissimo piek en weer terug naar stilte. 

De ‘compositie’ is geinspireerd door het Zen Boeddhisme, en zou door de vrije interpretatie moeten kunnen leiden tot introspectie en zelfreflectie. 

Rrose voert het stuk op met een Japanse gong, al zittend met de rug naar het publiek toe. De intensiteit van de aanzwellende klanken zorgen ervoor dat het inmiddels muisstille publiek meegaat op de reis. Het zegt veel over de bereidwilligheid en openheid van de bezoekers, wanneer een volle zaal op een clubavond geconcentreerd kan blijven luisteren zonder een duidelijke leidraad in een optreden. 

Wanneer de klanken zijn uitgestorven wordt de inspanning beloond met audiovisuele hardware sets van heftige electro en industrial door onder andere het Rotterdamse duo Animistic Beliefs en Alessandro Adriani (Mannequin Records).

Daar waar veel clubs in Berlijn zich tegenwoording schuwen voor avontuurlijke en vernieuwende programmering in de concurrentie om het uitgaanspubliek, is het gelukkig ook zo dat er nog steeds belangstelling bestaat voor een interessant experimenteel aanbod in het culturele landschap.

Rrose (Foto: Trauma Bar und Kino)

Animalistic Beliefs (Foto: Trauma Bar und Kino)

Intrigerend document over wederopbouw van Berlijn na de koude oorlog.

Dinsdag 11 Februari: Filmrauschpalast Moabit, Lehrter Str. 35, 10557 Berlin →  Map

★★★

.

Eerste editie van ambitieus festival komt (helaas) niet goed uit de verf.

Zaterdag 8 Februari: Berliner Philharmonie, Herbert-von-Karajan-Straße 1, 10785 Berlin →  Map

★★

Het lijkt een interessant experiment, moderne elektronische muziek in de Berliner Philarmonie, de belangrijkste concertzaal voor klassieke muziek in Berlijn en de thuisbasis van het Berlin Philharmonic Orchestra.

Het tweedaagse evenement kende een veelbelovende programmering met onder andere Kruder & Dorfmeister, KiNK, Ryochi Ikeda en Nina Kravitz. Op de zaterdagavond die ik bezocht speelden onder andere twee laatstgenoemden.

Wat na binnenkomst gelijk opvalt en voor het concept spreekt, is dat het publiek enorm gevarieerd is. Van jonge in zwart gehulde technogangers dat op zondagen in Berghain of Tresor rondhangt, tot grijze stelletjes met een glas rode wijn of sekt in de hand die regelmatig een concert van Bach of Mozart komen bezoeken.

Stefan Goldmann in de grote zaal (Foto: Stephan Rabold - Stefan Goldmann) 

In de ruime foyer is een podium opgebouwd voor artiesten van het meer dansbare gedeelte op het programma van het festival.

De avond begint hier met een intense liveset van SØS Gunver Ryberg. De Deense artieste werkte vaak met geluidsinstallaties voor specifieke locaties en is door het gedetailleerde geluidsspectrum van haar werk in grote mate afhankelijk van de ruimte waarin ze optreedt. 

Hier blijkt al snel een inschattingsfout te zijn gemaakt door de curators van het festival. Daar waar de grote concertzaal bekend staat om de uitstekende akoestiek, is de foyer door de markante architectuur van hoekige betonnen plafonds en muren een enorme galmbak.

Er is een (te) groot Funktion One systeem neergezet, en in plaats van gebruik te maken van de bijzondere locatie doet het bar slechte geluid een enorme afbreuk aan de beleving. 

Het programma is relatief eenvoudig ingedeeld. Artiesten en DJ’s in de foyer worden afgewisseld met een optreden in de grote zaal van het concertgebouw.

Robert Henke - Phosphor: Link

Vrijdag 31 januari: You Will Go Away One Day But I Will Not

Botanical Garden Berlin, Unter den Eichen 5-10, 12203 Berlin →  Map

★★★★

.

.

Donderdag 30 januari - Shadow Swirl

Berghain - Am Wriezener Bahnhof,  10243  Berlin →  Map

★★★★★

Bij binnenkomst in Berghain viel ik midden in het optreden van de Turkse Nene H met het Ensemble Basiani, het nationale mannenkoor van Georgië. Om deze traditionele bariton zangers te horen onder begeleiding van a-rytmische electronica was meteen al een desorienterend begin als je de vierkwartsmaat techno gewend bent die hier normaal gesproken klinkt. 

De Zwitser Antoine Schessex koppelde vervolgens bij zijn optreden een tenor saxophoon aan distortion pedalen en feedback loops. Deze "wall of sound" van noise en drones kwam door het contrast met het voorgaande optreden extra hard aan, en zette gelijk de toon voor de rest van de avond.

Het Javaanse duo Raja Kirik bracht een energieke set van zelfgemaakte slag- en blaasinstrumenten met een eclectische mix van electronica stijlen. Ze wisten het publiek goed op te zwepen, en de eerste dansbewegingen werden op de vloer ingezet.

Na wat technische opstart problemen bracht het Keniaanse Grindcore duo Duma de avond pas echt op gang. De typische grunt zangstijl met snoeiharde metal en electronica zorgde door de overtuigingskracht van rauwe energie voor een heuse moshpit voorin in de zaal.

'Mancunian man' Andy Stott begon zijn set met de typische door dub beinvloede duistere electronica waarmee hij bij het grote publiek bekend is geworden. Stott komt binnenkort met een nieuw album en bracht vrijwel alleen nieuw materiaal ten gehore. Berghain bleek de perfecte setting voor deze muziek, en de zaal ging volledig mee op in de set die steeds energieker en afwisselender werd qua tempo en muziekstijlen, met uitstapjes naar dubstep en uiteindelijk zelfs drum 'n bass. Stott wist de zaal op meesterlijke wijze naar zijn hand te zetten en er ontstond een synergie tussen artiest en publiek die je zelden meemaakt. Een absoluut hoogtepunt.

Robert Henke - CBM 8032 AV 1

Woensdag 29 januari: radialsystem Halle - Holzmarktstr. 33,  10243  Berlin →  Map

★★★★

Wanneer Robert Henke met een nieuw audiovisueel project komt, is dit reden tot nieuwsgierigheid. De artiest die ook als Monolake muziek uitbrengt heeft voorheen met onder andere Lumiere, Deep Web en Fragile Territories al bewezen uitzonderlijke installaties te kunnen maken door (her)gebruik van oude technologie.

In het begin van de voorstelling vertelt Henke over zijn inspiratie en de technische opgave, wat een mooie inkijk geeft in het proces. Henke maakt in deze voorstelling gebruik van vijf Commodore CBM 8032 computers uit begin jaren '80, het begin van personal computing. Deze computers waren de eerste machines waar hij destijds als scholier mee begon met programmeren.

Het wordt duidelijk dat dit vooral een passie project van Henke zelf is, om te onderzoeken in hoevere hij de zeer beperkte technologie optimaal kan benutten. Deze machines zijn uiteraard nooit bedoeld voor a/v toepassingen, en zijn daarom door Henke en zijn team speciaal samengesteld en herprogrammeerd.

Zittend aan het toetsenbord van de Commodore worden de eerste beats geprogrammeerd aan de hand van sequencers die je kunt volgen op het grote projectiescherm. Alles wat je hoort of ziet komt direct uit de 8-bit computers zelf, wat de voorstelling een echt retro gevoel geeft. Ter aanvulling wordt voor de audio slechts gebruik gemaakt van een paar externe galm effecten, gemaakt in dezelfde tijd als de computers. Er wordt niet gespijbeld met moderne apparatuur.

Met het ingeven van nieuwe codetaal volgen snel afwisselende tekens en symbolen die de visuele patronen gaan vormen en steeds complexer worden naarmate de show vordert. Het is knap hoeveel audiovisuele variatie uit de beperkte mogelijkheden van de computers wordt gehaald.

Dit zorgt voor een hypnotiserend samenspel, waardoor het Robert Henke toch weer is gelukt om de achterliggende techniek ondergeschikt te maken aan het eindresultaat.

Vrijdag 14 februari: Interstitial Spaces

KQB Kunstraum,   Mariannenplatz 2,  10997  Berlin →  Map

★★★★

Het CTM festival wordt sinds 1999 jaarlijks gehouden gedurende ongeveer 10 dagen in het begin van het jaar. CTM is vooral speciaal in het Berlijnse cultuur landschap omdat het in de programmering thema's met betrekking tot sociale en geo-politieke vraagstukken in verband brengt met de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van vooruitstrevende muziek en kunst.

https://www.ctm-festival.de

Het thema van CTM Festival 2020, 'Liminial', onderzoekt zoals het festival zelf beschrijft de overgang naar een grijze zone van een nog niet gedefineerde fase. De laatste jaren zijn veel normen en waarden van de gevestigde orde aan verandering onderhevig, of vervagen. In de fase die volgt, ontvouwt zich een besef van nieuwe mogelijkheden.