Voor SPOTS vind ik het enorm belangrijk om alle kanten van een verhaal te horen. Ik volg daarom op social media pagina’s van onderzoekers, van andere stichtingen, ik volg (besloten) groepen van (activistische) dierenliefhebbers, overheden van de landen die voor ons van belang zijn, ik volg jagers en jacht organisaties en ik volg individuele mensen die op een of andere manier actief zijn in natuurbescherming. Een ieder heeft wel een andere invalshoek en dat vind ik enorm waardevol. Soms leer ik hierdoor op een andere wijze naar zaken kijken.
Doordat ik op zoveel pagina’s ben aangesloten, merk ik meer en meer dat partijen die allemaal betrokken zijn bij natuurbescherming, lijnrecht tegenover elkaar staan. Er zijn twee kampen ontstaan. De dierenliefhebbers die vaak uit het Westen komen en die soms erg radicaal, zelfs activistisch zijn. En de onderzoekers die vaak aan de kant van de Regeringen staan. En die net zo radicaal zijn alhoewel ze zich beroepen op hun analytisch vermogen.
Iedereen opereert vanuit zijn of haar ivoren toren, denkt DE waarheid in pacht te hebben en andersdenkenden worden voor rotte vis uitgemaakt. En dat is enorm jammer. Ik denk namelijk dat beide kanten een kern van waarheid spreken. Voor beide kanten valt vaak veel te zeggen. Ik snap het mechanisme niet dat je kennelijk of 100% voor iets of 100% tegen iets moet zijn. Het leven is toch niet zwart wit? Het kan toch best zo zijn dat je het in sommige gevallen met de een en in andere gevallen met de ander eens bent?
Onderzoeker vs dierenactivist - verstand vs emotie
Onderzoekers zijn vooral bezig met soortbehoud en minder met een individueel dier. Ze zijn verstandelijk ingesteld. Dierenliefhebbers, zeker de wat meer activistische, zijn vaak juist meer bezig met een individu. En zijn emotioneel ingesteld.
De onderzoekers zijn vaak actief in het werkveld zelf. Ze weten waar ze het over hebben want ze werken dagelijks op het slagveld zelf. Zien dieren gedood worden in het mens/dier conflict. Onderzoekers zijn rationeel. Ze gaan ervan uit, vaak geleerd in de praktijk, dat mensen in principe niet willen samenleven met wildlife. Zeker niet als het gaat om gevaarlijke dieren zoals roofdieren en olifanten. Ze zoeken daarom naar middelen die toch als soort brug kunnen functioneren: op zoek naar de tolerantie van de lokale boer. Daarbij schuwen ze ook onconventionele middelen niet zoals jacht. In hun optiek moet alles bespreekbaar zijn. Als je 10 dieren redt en er 1 moet opofferen, is in hun ogen de keuze logisch. Je gaat voor die 10 dieren simpelweg omdat we, aldus hen, de luxe niet meer hebben ons te druk te maken om individuen omdat hele soorten met uitsterven worden bedreigd.
Dierenliefhebbers gaan juist vaak voor het individuele dier. Ze stellen dat niemand het recht heeft te beslissen of een dier gedood mag worden door mensen. Het dier an sich heeft waarde. Ze leven vaak in het Westen, in gebieden waar al het wildlife al is uitgeroeid. Ze hebben geen besef wat het inhoud om te leven met wildlife want dat hoeven ze niet meer. Ze reageren vaak uit emotie, hebben een utopie hoe de wereld zou moeten zijn, zonder te beseffen dat droom en realiteit twee verschillende dingen kunnen zijn.
Als een dier gestorven is, gedood door boeren of gedood in trophee jacht, reageren dierenliefhebbers vaak emotioneel. Ze plaatsen dit soort foto’s. Dieren zijn emotie en daarom worden ook vaak namen gegeven aan dieren. Ze krijgen op die manier een gezicht.
In de ogen van onderzoekers is dit een gruwel: veel te emotioneel. Het focust in hun optiek aandacht op 1 individu en men ziet daardoor, door de emotie, het grotere verhaal niet meer. Een onderzoeker gaat vaak prat op zijn verstand. Hij geeft dieren een wetenschappelijke naam. Om zo afstand te houden. Mensen die dieren namen geven, worden bij voorbaat eigenlijk al niet serieus genomen.
Ik ben een mix tussen beiden. Persoonlijk ben ik meer op de hand van activisten. Ik geef dieren menselijke eigenschappen en kan oprecht aangedaan zijn door individuele verhalen. Nog sterker, individuele verhalen geven mij energie om mijn werk te doen.
Vanuit SPOTS denk ik echter vooral in soortbehoud en ben in die zin dus meer op de hand van de verstandelijke onderzoekers. Ik denk namelijk net als veel onderzoekers dat mensen in principe niet willen samenleven met wildlife. Wildlife is leuk op een ander en als je er persoonlijk geen last van ondervindt. Dat ontkennen is in mijn ogen niet heel slim want daar red je geen dieren mee. Ik denk dus dat het beter is om met wat meer afstand naar dieren te kijken. Ik denk dat het niet erg helpt als je vanuit het Westen boeren in Afrika verrot scheld of veroordeeld. Dat werkt zelfs averecht. Ik denk dat het beter is om te proberen een samenwerking met hen aan te gaan.
Maar dat wil in mijn ogen niet zeggen dat individuele verhalen vergeten moeten worden. Individuele verhalen kunnen soms namelijk heel goed aangeven dat we de verkeerde kant op gaan. Ze kunnen inzichtelijk maken dat er bijgestuurd moet worden.
Recent bijvoorbeeld kwam naar buiten dat in Namibië voor een ‘probleem’ leeuw een vergunning voor jacht was afgegeven. Deze oudere leeuw kon niet meer voor zichzelf zorgen en belaagde dorpelingen en hun vee omdat hij toch wilde overleven. Mensen en vee zijn dan gemakkelijkere prooien dan een antilope. Verstandelijk kan ik dan begrijpen dat het betreffende Ministerie hier een trophee vergunning voor afgeeft. Dit wordt me niet in dank afgenomen door de dierenliefhebbers want die betitelen me opeens als ‘jagers vriendin’.
Wat ik echter niet begrijp is dat vervolgens duidelijk wordt dat niet de probleem leeuw wordt afgeschoten. Maar een leeuw in de prime van zijn leven, die nog nooit een probleem heeft veroorzaakt. Maar hij heeft meer waarde als trophee. Dus wordt hij afgeschoten en loopt de ‘probleem’ leeuw nog rond (als die intussen ook al niet is afgeschoten). Daar zakt mijn broek vanaf. En ik vind het volledig terecht dat je daar je mond bij open doet. En dat wordt me niet in dank afgenomen door de onderzoekers. Volgens hen ben ik dan een activist met een Westerse blik die niet snapt hoe het werkt.
Vaak worden leeuwen afgeschoten die niet geschoten zouden moeten worden
Recent werd er in Namibië wederom een leeuw afgeschoten als ‘probleem dier’. Het was een woestijnleeuw. Feitelijk is dat geen goede naam omdat het een ondersoort suggereert en dat is het niet. Maar het zijn leeuwen die zich aangepast hebben om te leven in de woestijn. En dat is redelijk uniek. Naar schatting leven er nog zo'n 120 in de woestijn in Namibië. En aangezien er al veel van deze dieren zijn gedood de afgelopen tijd, liepen en lopen de gemoederen wederom hoog op.
Wat is er nu precies gebeurt?
Ik was er niet bij maar wat ik kan reconstrueren is dat er een mannetjesleeuw, Gretzky genoemd door de dierenliefhebbers en xpl 99 door de onderzoekers (om maar weer eens de diepe kloof aan te geven), gedood is door het MET. Dit Ministerie (Ministry of Environment and Tourism) is verantwoordelijk voor wildlife en de problematiek eromheen in Namibië. Gretzky was kennelijk in zeer slechte gezondheid, volgens bronnen was hij vermagerd. Dat zorgde er waarschijnlijk voor dat hij op zoek was naar gemakkelijke prooi. Die vond hij bij een farm, de Rust genoemd, een farm bekend als hotspot. Wat wil zeggen dat hier vaak sprake is van mens/dier conflict. Enkele weken geleden deed hij een aanval op het vee dat opgesloten was in veekralen. De veekralen waren in zeer slechte staat waardoor hij er gemakkelijk in kon komen. Het resultaat: 25 gedode geiten.
Enkele dierenliefhebbers, verenigd in de groep DELHRA, vertrokken naar de farm om de boer bij te staan en Gretzky te verjagen. Ze waren net thuis toen het bericht kwam dat Gretzy was gedood door MET. Hij had loslopende ezels gedood. Het kan niet anders dan dat de boer MET gebeld heeft want dit Ministerie staat niet uit zichzelf op je stoep om je van een ‘probleemleeuw’ af te helpen.
Gretzky werd vervolgens gevild want zijn huid (en botten?) schijnen verkocht te worden (door de boer of door MET, dat is niet duidelijk).
Dit is de objectieve reconstructie die ik kan maken. De volgende heisa ontstond.
De volgers van DELHRA, en vele andere dierenliefhebbers, zijn furieus. Op hun Facebook pagina beschuldigen ze de Namibische overheid van corruptie en wanbeleid. Ze vinden dat dit dier verplaatst had moeten worden, dat er te snel besloten is het maar gewoon af te schieten. Ze stellen dat de Namibische overheid moordenaars zijn en hun leeuwen uitroeien. En ze roepen volgers op de Facebook pagina van MET te bestoken. Ze roepen ook op om niet meer op vakantie te gaan naar Namibië. 1 van hen heeft MET en andere officiële instanties aangeschreven. De brief komt recht uit het hart maar is verre van tactisch. De brief begint met:
Could you please explain to the public (and to me) what the heck is going on in Namibia's so-called 'conservancies' with regard to wildlife, especially lions and elephants.
Er volgen vele punten waaronder;
Could you please clarify if MET really is in a hurry to address the Puros community in this matter? They are notorious lion killers.
Mijn moeder leerde me altijd: met stroop vang je meer vliegen dan met azijn. En daar zit wel wat in. Ik denk dat wij in Nederland ook furieus worden als mensen, levend in andere landen, ons komen vertellen hoe wij het moeten doen. Ik zou ook stomen als ik deze brief zou ontvangen. Hoeveel waarheid er ook in kan zitten, dit is niet de manier om bruggen te bouwen.
MET reageert niet. Dat doen ze eigenlijk nooit wat nog meer woede bij de dierenliefhebbers oproept. Wel reageert een andere organisatie, de directeur van de Namibia Chamber of Environment. Hij stelt voor vele natuurbeschermingsstichtingen te spreken aangezien die allemaal bij deze organisatie aangesloten zijn. Zijn brief wordt door vele andere organisaties geplaatst. Uiteraard allemaal organisaties die het met hem eens zijn. Het is de club van onderzoekers immers.
Zijn antwoord is evenmin, in mijn ogen, een slimme zet. Hij begint:
Let me turn the tables on you for a moment and ask you, as an interested conservationist from the Netherlands, where are the indigenous predators which used to occur in your country until very recent times? Where are your free-ranging wolves, lynxes and bears? Where are your national programmes to reintroduce these species back into your countryside? What commitment is there from your government to reinstate the recent-historic wildlife of the Netherlands which was killed by modern man? What sort of support do you think that you would get from your farmers for such reintroduction efforts?
Ook hier volgt een vernietigende brief met enkele punten die puur op de aanval gericht zijn:
Through social media, these individuals, self-proclaimed conservationists, prey on well-meaning but uninformed people in society. And because conservation biology is complex and difficult to explain in sound bites, they prefer to project simplistic approaches and solutions, which have failed worldwide.
Ik haal uit zijn antwoord: bemoei je met je eigen zaken. Je hebt geen recht van spreken. Je snapt het niet. En….. je bent dom. Want je laat je leiden door mensen die echt niet snappen wat er aan de hand is. Nogal arrogant als je het mij vraagt. Ook daar bouw je geen bruggen mee…..
De hele briefwisseling is hier terug te lezen,
https://africageographic.com/blog/lion-killings-namibian-ngos-respond-questions-from-abroad-lion-management/
Hoe dan ook; de volgers van deze groep applaudisseren bij het antwoord van deze man. Want ja, waar halen Westerlingen het recht vandaan. Het gaat allemaal hartstikke goed in Namibië. Zij zijn het land waar wildlife juist toeneemt, waar heeft iedereen het over.
Ding is. Ik denk dat in grote lijnen Namibië een voorbeeldrol vervult, zou kunnen vervullen, in Afrika. Namibië heeft er actief voor gekozen dat ze vinden dat wildlife ook buiten beschermde gebieden moet kunnen leven. Dat zorgt dan wel direct voor een probleem want buiten beschermde gebieden leven boeren. Vaak met vee. En in principe houden boeren niet van wildlife welke hun vee bedreigt. Namibië heeft daarom ‘Conservancies’ uitgevonden. Hier ‘leent’ de overheid als het ware grond uit aan de lokale bevolking (vaak de achtergestelde zwarte bevolking). Die bevolking krijgt zeggenschap over het land met als idee erachter dat er zo meer betrokkenheid ontstaat met wildlife. Want uiteraard zorgt samenleven met wildlife ook voor stress en problemen. De lokale bevolking mag samen met investeerders lodges opzetten waardoor geld uit toerisme ontstaat, ze mogen een bepaald percentage wildlife afschieten voor eigen consumptie of voor verkoop en ze mogen quota voor jacht aanvragen.
De andere kant is dan wel dat mensen levend in Conservancies moeten beseffen dat ze met wildlife moeten samenleven, ook met gevaarlijke roofdieren zoals leeuwen. Dus worden ze geacht voorzorgmaatregelen te nemen bijvoorbeeld goede veekralen bouwen waarin je je vee kan opsluiten. Of dat je je vee niet zo los kunt laten lopen want dat is immers niet zo slim met roofdieren in de buurt.
Veekraal is belangrijk om je vee te beschermen
Ik vind het daarom net zo vreemd als de ‘activisten’ dat het betreffende Ministerie van Environment and Tourism in Namibië, MET, maar zo rucksichtslos leeuwen afschiet als probleemdieren. Omdat ze loslopend vee aanvielen. Ik vind het raar dat de boeren nooit worden aangesproken op het feit dat ze hun vee zo los laten lopen, niet beschermen met goede veekralen. Ik vind het raar dat als er dieren gedood worden door boeren, er geen actie wordt ondernomen. Dat wanneer de verkeerde leeuw als trophee wordt afgeschoten, dit alles onder het vloerkleed geveegd wordt.
Ik vind het ook terecht dat je daar iets van zegt want Namibië slaat zichzelf op zijn borst met hun Conservancy principe. Ze harken er miljoenen mee binnen, ook vanuit Europa.
Maar als ik dat plaats op de pagina’s van de onderzoekers die veelal op de hand zijn van de Regeringen, krijg ik standaard een aantal antwoorden te horen:
1. De boeren zijn arm, ze hebben de middelen niet om goede veekralen te bouwen
2. Ik mag niet oordelen want ik leef in het Westen, in een land waar we alles al hebben uitgeroeid
3. Ik mag niet oordelen want ik heb geen sjoege van de moeilijkheden van deze boeren want ik leef in de veiligheid van mijn luxe woning
4. Ik ben geen onderzoeker en dus een activist. Wat weet ik er nu van.
Ik word zelfs beticht van kolonialisme want ik wil mijn Westerse manier van denken opdringen aan andere mensen.
Neo kolonialisme en ivoren torens
Wat ik er grappig aan vind, is dat ik vind dat deze onderzoekers, deze ngo’s en deze Regeringen, vele malen kolonialer zijn dan ik. Ik noem het het ‘neo kolonialisme’.
Vee is de inkomstenbron van deze boeren. Daar moet je dus goed voor zorgen. Want geen vee betekent geen voedsel op je bord, geen vee betekent dat je kinderen niet naar school kunnen. Vee is geld. Je laat je portemonnee ook niet ongemoeid buiten liggen dus waarom doe je dat dan wel met vee? Ik weet zeker dat deze boeren echt wel snappen dat het niet slim is om vee zo los rond te laten lopen. Dat is echt geen hogere wiskunde. Maar, ze willen de moeite niet nemen om het beter te beschermen. Er zijn altijd excuses te vinden (ik kom er wel eens dus ik weet het): bijvoorbeeld de veekraal was kapot, de veehoeder was ziek, er is droogte dus het vee moet ver lopen om aan voedsel te komen etc etc.
Als je dan vraagt: maar als je veekraal kapot is, dan maak je hem toch? Dan is het antwoord: ik had geen materiaal. En vele ngo’s en onderzoekers vinden dat je hier begrip voor moet hebben. Really??
Is het nu zo raar te verwachten dat als je veekraal kapot is, je deze herstelt. En als je daarvoor geen materiaal hebt, je op een of andere manier moet zorgen dat je dat materiaal wel krijgt. Er zijn genoeg stichtingen actief in Conservancies die heel veel geld krijgen om jou van materiaal te voorzien. Waarom vinden we het maar ok dat er geen enkele pro activiteit is? Dat denken is schijnbaar heeeeeel koloniaal. Je krijgt dan dingen om je oren geslagen als ‘cultuur verschil’, Westerse bril etc.
Ik vind dat onzin. Ik vind dat koloniaal. We moeten begrip hebben voor de ‘arme domme zwartjes’. Die het allemaal niet goed begrijpen. Zo komt het bij mij over. Kom op: ze zijn niet achterlijk. Behandel ze dan ook niet als achterlijk. Behandel ze niet als kinderen maar als volwassenen. Jij leeft in gebied waar wildlife leeft, dat is zelfs de voorwaarde dat je daar mag leven, dan deal je daar ook mee.
Ik kan het de boeren niet eens kwalijk nemen. Het zijn mensen en mensen zoeken altijd grenzen op. Dus ja, ze snappen dat ze in Conservancies leven. Ze weten dat ze geacht worden samen te leven met wildlife en dat ze voorzorgsmaatregelen moeten nemen. Dat doen ze niet want dat is moeite. Het is dus aan het betreffende Ministerie om hier tegen op te treden. Die zou er eens voor moeten kiezen om niet de leeuw af te schieten maar een reprimande te geven aan de boer in kwestie. Die zijn geld (vee) gewoon onbeheerd laat rondlopen. Als MET dat zou doen, leidt dit zeker in eerste instantie tot meer ellende. Want dan nemen boeren het heft in eigen handen. Vele leeuwen worden nu al vergiftigd en zullen dan ook vergiftigd worden. Maar omdat veel leeuwen van GPS collar zijn voorzien, weet de Regering dat ook. En dus zouden ze dan hard moeten optreden. Desnoods de boer in kwestie uit het gebied moeten verwijderen. Dat zou heel terecht zijn want hij voldoet niet aan de voorwaarde van Conservancies: samenleven met wildlife. Dat is de enige manier in mijn ogen.
Dat doet de Regering niet omdat ze geen ‘gezeik’ willen. De boeren zijn de kiezers van morgen. En dus doet de Regering van Namibië niets. Waarom zouden ze ook? De miljoenen EUR of USD steun blijven toch wel binnenkomen want hun Conservancy policy doet het goed in vermogende landen.
Helaas krijgen mijn opmerkingen geen likes of bijval. Op beide pagina’s. Ik ben of geen dierenvriend aldus de activisten of ik ben een Westerse koloniaal aldus de onderzoekers.
En zo blijft iedereen lekker in zijn ivoren toren zitten. In zijn eigen groepje waar iedereen elkaar begrijpt. En waarin iedereen elkaar op de rug slaat en complimenten geeft want we zijn immers gelijkgestemden. Ik vind dat een gemiste kans. Zeker voor wildlife.
