Schelpenzand

Hij ontwaakte met barstende koppijn: een kanjer van een kater. De avond voordien was een waas, net zoals de dagen en weken daarvoor. Ik zou echt moeten stoppen, dacht hij, of op z’n minst minderen. Donkere januariwolken trokken over en zware regendruppels sloegen tegen de ramen. Hij bleef nog even liggen, luisterde naar het gekletter van de regen en heel even dacht hij aan niets. Toen vroeg hij zich af hoe laat het was en keek op de klok. Iets na half één. Tijd om aan de dag te beginnen, of wat er nog van over bleef. 

Hij stond op, trok dezelfde kleren aan die hij al dagen droeg, liep door de woonkamer langs de her en der verspreide lege flesjes bier en halfvolle fles wijn - die nam hij mee naar de badkamer en goot de inhoud ervan leeg in de wastafel. Glokglokglok. Hij opende het medicijnkastje en nam een paracetamol. En nog een.

Zijn spiegelbeeld herinnerde hem eraan dat hij oud begon te worden, zich oud begon te voelen. Dat zag hij aan de beginnende rimpels om zijn ogen en in zijn voorhoofd, de eerste grijze haartjes in zijn baard en vooral aan zijn vermoeide blik waarin nog maar weinig levensvreugde te bespeuren viel, en hij vroeg zich af wanneer het gevoel dat hij niet jong meer was precies begonnen was. Toen hij voor het eerst het gaspedaal van een auto induwde? Toen hij voor het eerst met een meisje geslapen had? Toen hij ging studeren? Alleen ging wonen? Zijn eerste job had? Of was het misschien nu, op dit moment, op een grijze januaridag en hij  de dertig naderde en zijn gezicht in de spiegel bestudeerde. 

En nu? Hij wist het niet. Hij keek uit het raam. Grijs. Doods. Een typische januari-ochtend, maar dan warmer, onvoorspelbaarder, onheilspellender. Hij had zin in Brian Eno en Nick Cave maar koos toch voor die laatste:

And everyone has a heart and it's calling for something

We're all so sick and tired of seeing things as they are

Horses are just horses and their manes aren't full of fire

The fields are just fields, and there ain't no Lord

En nu? De afwas, ja, die moest dringend gedaan worden. Warm water. Afwasmiddel. Een spons die zijn beste tijd allang gehad heeft. Hij moest echt eens leren om boodschappenlijstjes te maken voor hij naar de supermarkt ging. Hij greep een post-it en een balpen en schreef op: spons, en dacht na over wat hij nog meer nodig had. Eten voor vanavond misschien. Bakboter, want dat vergat hij elke keer. Maar het ontbrak hem aan motivatie om daar op dit moment over na te denken - om over wat dan ook na te denken, en hij legde de balpen neer.

En nu? Hij wist het niet. Het was iets over één en het enige wat hij wilde was een sigaret en genoeg moed om de dag door te komen. Maar hij had ook zin om haar te bellen, om zich te verontschuldigen, zich te verantwoorden, maar misschien vooral om zichzelf ervan te verzekeren dat hij geen geest was geworden en hij nog wel degelijk bestond. Hij zat immers al zo lang opgesloten, in dit appartement, in dit leven, in dit lichaam, en misschien was dit bestaan niets meer dan zijn eigen persoonlijke hel. 

Zijn telefoon moest dringend opgeladen worden. Niet dat hij vaak berichtjes of telefoontjes kreeg, het was meer uit ‘je weet maar nooit’. Hij zocht in zijn contacten naar de S, vond haar nummer, aarzelde, legde zijn telefoon weer weg. Met een luide zucht ging hij weer aan de keukentafel zitten en luisterde naar het nummer van Cave dat op repeat was blijven staan. 

Sombere muziek was de enige soort muziek die hij aan kon horen wanneer hij in een staat als deze verkeerde, een staat van niet weten wat je kan doen om jezelf beter te doen voelen, maar tegelijk ook weten dat je niets zou doen, ook al zou je het wél weten, omdat je er gewoon de fut niet voor hebt. Een soort van onverschillige droefheid waarin je berust. En berusten, wist hij, is niet altijd de beste oplossing, maar het is wel de makkelijkste. 

Zijn maag knorde. Misschien moest hij toch maar boodschappen gaan doen, want buiten wat beschuiten, enkele appels en een overrijpe banaan had hij weinig in huis. Hij pakte zijn balpen en de post-it en schreef een aantal dingen op, hij schreef ‘groenten’, en zou in de supermarkt wel beslissen welke dat precies zouden worden. Hij schreef ook: brood, confituur, havermelk, aardappelen -  

De deurbel. Of hij zijn auto wilde verzetten, want die stond voor iemands garage geparkeerd, en snel, of ze zou de politie bellen.

Hij keek naar de garage in de verte aan de overkant van de straat, herkende de auto en zei: ‘daarvoor moet u hier zijn,’ en hij wees op de naam op de bel onder de zijne. 

Een verwarde blik en tenslotte een verontschuldiging.

Een geest was hij dus nog niet.

En nu? Juist, boodschappen. Hij dacht nog even na, tikte ritmisch met de balpen tegen zijn kin en zuchtte weer. Het lijstje belandde verfrommeld in de prullenbak. Hij ging weer aan de keukentafel zitten met zijn telefoon in de hand. Waarom wilde hij haar toch zo graag opbellen? Hij had haar al weken niet gezien of gehoord na die ene rampzalige avond in het restaurant die hij zo snel mogelijk wilde vergeten. Toen, het was bijna een reflex, scrolde hij opnieuw naar de S en voor hij het goed en wel besefte ging de telefoon over. 

‘Met Sofia?’

‘...’

‘Hallo?’

Hij voelde zijn hart tekeer gaan.

‘Ben?’

Hij hing op. 

Ben leunde met zijn ellebogen op de tafel, liet zijn kin rusten op zijn samengevouwen handen. Waarom was hij toch zo’n lafaard? Hij dacht na over Sofia, over hoe hij haar had ontmoet, dat hij toen dacht dat de manier waarop ze elkaar hadden leren kennen enkel in romantische komedies voorkomt. Hij had toen net een nieuwe job waar hij per trein naartoe pendelde; hij had halverwege zijn traject een overstap en nog genoeg tijd over voor een koffie. 

Er zouden in dit station zo’n 60.000 reizigers per dag aankomen en vertrekken, had hij eens gelezen, een hallucinant getal wanneer hij daarbij stilstond. Zoveel mensen, elk met hun eigen verhaal, sommige droevig, sommige hoopvol, allemaal zo verschillend, en toch was er één ding dat ze met zekerheid deelden: dit treinstation. En één van de 60.000 mensen die dit station met hem deelde, was Sofia.

Ben blies in zijn bekertje om de koffie te doen afkoelen toen een vrouw met een amandelkleurige huid en donker golvend haar aan het tafeltje naast hem kwam zitten. Ze leek een beetje op een jonge Halle Berry, vond hij. Ze nam een of ander puzzelboek uit haar handtas, opende het, en keek met een geconcentreerde blik naar een puzzel terwijl ze haar balpen tussen haar vingers liet ronddraaien. Plots werden haar ogen groot en schreef ze haastig en gedecideerd met het enthousiasme dat Ben alleen nog maar bij kinderen gezien had een woord in de daarvoor bestemde vakjes. Ze glimlachte erbij - de mooiste glimlach die Ben ooit gezien had, en zonder dat hij zich er bewust van was glimlachte hij met haar mee. 

De trein met bestemming…

Haastig liep Ben naar perron twaalf, en de hele treinrit lang kon hij alleen maar aan die glimlach denken. 

De volgende dag ging Ben weer aan hetzelfde tafeltje zitten en keek om zich heen. Hij wist ook wel dat de kans bijzonder klein was dat van alle duizenden mensen die hier dagelijks langs lopen hij juist haar opnieuw zou zien, maar toch was er ergens in hem een vlammetje dat bleef branden, dat bleef hopen. Hij zag haar niet, en ook de dagen daarna was ze nergens te bespeuren. Maar dan werd het vrijdag, en daar zat ze, aan hetzelfde tafeltje, met diezelfde geconcentreerde blik en datzelfde enthousiasme wanneer ze na lang denken het juiste woord vond. Ben ging zitten, blies in zijn bekertje, keek stiekem naar haar, miste alweer op een haar na zijn trein en dacht aan haar.

Op sommige dagen zaten ze samen aan hun tafeltjes, op andere dagen niet, Ben vond geen regelmaat in haar af-en aanwezigheid. Op een dinsdag ging hij naast haar zitten - ze waren inmiddels in de fase beland waarin ze uit beleefdheid naar elkaar glimlachten als teken van herkenning - en hoorde haar mompelen, maar ze was te stil en het station te luid om haar te kunnen verstaan. Ben zag ook dat haar geconcentreerde blik deze keer iets gefrustreerds had en dat de pen in haar hand sneller wiebelde dan anders. 

Hij wist niet waar het vandaan kwam, al die moed, maar het was er, opeens, en hij zei: ‘Excuseer?’ 

‘Hm?’

Het klonk een beetje geïrriteerd vond Ben (in die mate je een ‘hm’ kunt interpreteren dan) en hij had al meteen spijt, maar hij kon nu niet meer terug.

‘Lukt het niet vandaag?’ 

‘O,’ het gezicht van de vrouw werd zachter toen ze hem aankeek. ‘Nee, ik zit helemaal vast’

‘Wat zoek je?’

Ze zuchtte, legde haar pen neer, staarde naar de puzzel. ‘Oud-Egyptisch symbool. Vier letters.’

‘Ankh?’ probeerde Ben.

Ze keek hem met een verbaasde glimlach aan, keek weer naar haar puzzel en schudde haar hoofd. ‘Kan niet. Eindigt op een ‘d’. Wie in hemelsnaam weet zulke dingen nu?’ Ze kruiste haar armen, liet haar ellebogen op de tafel rusten, haar hoofd moedeloos hangend.

Ben dacht na. ‘Djed? Schrijf je met een ‘d’ op het eind.’

De vrouw ging weer rechtop zitten en daar was het weer, dat kinderlijk enthousiasme. Haastig nam ze haar pen en duwde er hard mee op het papier toen ze het woord schreef, als een soort wraakactie tegen de puzzel die haar zoveel leed bezorgd had. 

‘Zoals ik al zei,’ - ze keek hem aan op een manier die het midden hield tussen gespeeld ontzag en gemeend ontzag - ‘wie in hemelsnaam weet nu zoiets?’

Ben wist niet of die vraag retorisch bedoeld was of dat ze werkelijk wilde weten wie hij was. ‘Ik heet Ben,’ gokte hij. 

‘Sofia,’ zei ze, en ze glimlachte breed.

Dan waren al die nachten dat hij urenlang naar National Geographic keek omdat hij de slaap maar niet kon vatten toch ergens goed voor geweest, en hij glimlachte nog breder dan Sofia.  

De batterij gaf vier procent aan. Ben staarde even naar het scherm, stond dan op, greep de lader die naast zijn bed lag en plugde de telefoon in. Hij zou haar niet bellen, niet vandaag en ook niet op een andere dag. 

Schoenen en een regenjas, sleutels, portefeuille, het boodschappenlijstje en een boodschappentas. Net voor hij de deur achter zich dicht wilde trekken, meende hij zijn telefoon vanuit de slaapkamer te horen, maar zeker was hij niet. Ben daalde de trap af en opende de voordeur, bleef een tijdje in de deuropening staan en keek naar de hemel en de regen die van geen ophouden wist. Hij ging weer naar boven, naar zijn slaapkamer, ging op bed liggen, dacht even aan niets. Dan vroeg hij zich af hoe laat het was, nam zijn telefoon en las: eén gemiste oproep.

Heaven’s not a place that you go when you die, 

it’s that moment in life when you touch her and feel alive

– The Spill Canvas, The Tide

1

Oktober, 2002

Luka,

lieve, zachte Luka,

Mensen zeggen soms: als iets te mooi lijkt om waar te kunnen zijn, dan is het ook te mooi om waar te kunnen zijn. Maar daar ben ik het niet mee eens, geloof ik, want jij was mooi, zo mooi, en je was waar, zo heel erg waar.

Ik heb nog nooit eerder een liefdesbrief geschreven, althans, ik dénk dat dit een liefdesbrief is want ik zou niet weten hoe je dit anders het best kan noemen. In elk geval hoop ik dat ik het een beetje goed aan pak, en ik hoop dat je niet boos bent als ik er toch een zootje van maak. Ik weet niet of jij al eerder liefdesbrieven van iemand gekregen hebt, maar moest dat niet zo zijn, dan is dit ongetwijfeld even spannend voor jou als voor mij. 

Mensen zeggen soms ook dat je maar één keer in je leven verliefd kunt worden, écht verliefd, dus misschien is dit niet alleen mijn eerste, maar ook mijn laatste liefdesbrief. Zou dat niet mooi zijn, Luka? Zou dat geen reden geweest zijn om te blijven, als je dat had geweten? Het idee dat iemand je zag zoals je was, je nam zoals je was, zou dat niet genoeg zijn geweest? Ik zou het je willen vragen. Er is zoveel dat ik je nog zou willen vragen

Zo zag ik dat je iedere dag na school naar het park ging, je je in kleermakerszit op een bankje installeerde - altijd hetzelfde bankje, die onder de wilg vlak aan het water, waar de meeste eenden zitten -  en een sigaret aanstak, maar ik zag je nooit inhaleren, niet één keer. Wat had dat te betekenen, Luka? Waarom stak je een sigaret aan maar inhaleerde je nooit? Ik heb er vaak aan gedacht naar je toe te stappen en het je gewoon te vragen, zoals normale mensen doen die zich iets afvragen. Maar natuurlijk durfde ik niet, en daar heb ik spijt van, zo ontzettend veel spijt, want misschien had het iets veranderd, zoals het vlindereffect: één kleine verandering, één kleine gebeurtenis die een impact kan hebben die zo groot is dat het een mensenleven kan redden. 

2

Ik vraag me ook af of je deze brief ooit te lezen zult krijgen. Ik kan er natuurlijk niet eenvoudigweg een postzegel op kleven, op de bus doen en hopen dat de postbode op een of andere manier weet hoe hij hem aan jou kan bezorgen. Maar de mysteries van het universum zijn nog lang niet opgelost; het universum is een eeuwige vraag die we wellicht nooit volledig zullen kunnen beantwoorden. Het heelal ontstond bijna veertien miljard jaar geleden, toen bedacht ze dat het tijd werd om er eindelijk aan te beginnen en creëerde ze zuurstof, helium, waterstof en meer dan honderd andere chemische elementen. Nevels ontstonden, sterren werden geboren en explodeerden en planeten werden gevormd. En uiteindelijk, veertien jaar geleden, creëerde ze jou, Luka, misschien wel de mooiste creatie die ze ooit gemaakt heeft (en ooit zal maken). 

Al deze dingen zijn zo ongelooflijk, zo onvoorstelbaar, en zo onwaarschijnlijk, maar toch is het zo gegaan. En als dat allemaal mogelijk is, al die magie, waarom zou er dan geen manier zijn om een liefdesbrief aan een dood meisje te bezorgen? Want misschien is ‘dood’ iets helemaal anders dan we tot nu dachten. Misschien ben je niet echt weg maar lijkt dat alleen maar zo en ben je gewoon ergens anders, ergens waar ik je niet kan vinden. Een beetje zoals verstoppertje spelen, maar dan voor gevorderden. 

3

Lieve Luka. Ik heb je nauwelijks een jaar gekend, ik heb je in die tijd amper gesproken, en toch had ik het gevoel dat je op een of andere manier belangrijk voor me was toen ik je voor het eerst zag. Ik kan me die dag nog zo helder voor de geest halen - het lijkt alsof je er gewoon nog bent, dat ik nog steeds naar dat bankje in het park kan gaan en dat ik je daar  zal zien zitten onder de wilg met de sigaretten die je niet rookte. 

Het was op de eerste schooldag, een jaar geleden. Die viel toen op maandag 2 september. Je stond vooraan in de klas, naast mevrouw Faes, die je aan ons voorstelde en vertelde dat je van school was veranderd omdat het op je vorige school niet klikte met de andere leerlingen en dat we extra aardig tegen je moesten zijn. Enkele leerlingen grinnikten en ik zag hoe vervelend je het vond dat ze dat zei. 

Ik weet nog precies hoe je eruit zag. Je droeg een zwart jurkje, zwarte sokken, zwarte schoenen, en ook je haar was zwart. En niet alleen die dag, het hele jaar door heb ik je alleen in zwarte kledij gezien. Het leek alsof je onzichtbaar wilde zijn, alsof je hoopte dat je zou verdwijnen als je maar zo weinig mogelijk kleur droeg. Is dat wat je wilde, Luka, toen al? Verdwijnen, voor de mensen en de wereld? 

Het enige aan je wat niet zwart was, waren je lippen, die waren roze, en je huid, die was witter dan wit. Je zag er zo fragiel uit toen je daar vooraan in de klas stond, zo breekbaar, alsof je bij de minste aanraking uit elkaar zou spatten, je leek op een Sneeuwwitje van porselein. Maar wat me het meest aan je opviel was niet je huid, of je lippen, of je kledij, het was je blik. In je ogen las ik het droevigste verhaal dat ik ooit gelezen heb, een verhaal over eenzaamheid, over ‘s nachts verdwalen in het bos en niet weten welke kant je op moet om weer thuis te geraken, over kramp in je been krijgen tijdens het zwemmen en je hoofd proberen boven water te houden, net zolang tot iemand je komt redden. Maar niemand kwam je redden. Niemand hoorde je. Niemand die wist dat het de stilste kinderen zijn die van binnen het hardst kunnen schreeuwen, dat het de stilste kinderen zijn wier hart het hardst kan bloeden. 

4

Toen mevrouw Faes zei dat je een bank mocht uitkiezen, liep je snel en beslist naar de achterste rij en nam je plaats naast mijn bank. Kun je je dat voorstellen, Luka? Er zijn op dit moment - ik heb het even opgezocht - zo’n 6,226 miljard mensen op de wereld, en van al deze mensen was jij degene die naast me plaats nam, jij, het universums meesterwerk. 

Ik las je als mijn favoriete boek en hield van alles wat je deed. Hoe je altijd met een haarlokje speelde als je over een boek gebogen zat en je vinger bevochtigde voor je een bladzijde omsloeg. Hoe je tijdens de speeltijd pickle chips at, steeds maar één chipje tegelijk, je vingers een voor een aflikte en nadien alle kruimeltjes in je mond goot. Hoe je tijdens de les met je voet wipte wanneer je naar de klok keek en zag dat de les bijna afgelopen was. Ik herinner me ook je geur nog, een soort zoete aardbeien-appel-vanillegeur en het maakt me nu al droevig dat er een dag zal komen dat ik me die geur niet meer zal kunnen herinneren. 

Aan het prille begin van de zomer, ergens eind mei geloof ik, leek er iets aan je veranderd te zijn. Niet dat je plots breed glimlachend door de hal liep, maar je ogen straalden iets positiefs uit, je leek niet meer zo… zo verdwaald. In die periode zag ik je ook minder naar het park gaan maar liep je vaak na school haastig de andere kant op. Je leek zelfverzekerder en je had iets nieuws met je haar gedaan. Het was prachtig. Je kon zo in een reclamespot van L’Oréal. Maar je moet gemerkt hebben dat er veel jongens naar je begonnen te kijken, en dat moet je een ongemakkelijk gevoel gegeven hebben, denk ik, want enkele dagen later had je weer je oude kapsel. 

5

Er was nog iets dat me aan je opviel, in die periode vlak voor de zomervakantie. Het hele jaar lang zag ik je nooit juweeltjes dragen. Geen armbanden of ringen, zelfs geen oorbellen, maar toen droeg je plots een kettinkje - van goud, geloof ik - met een ster. Had je die van iemand gekregen? Had je iemand leren kennen die liefdesbrieven voor je schreef? Was er iemand die je, net als ik, zag schitteren ondanks dat je zo je best deed om onzichtbaar te zijn? Begrijp me niet verkeerd, ik ben niet jaloers of zo, helemaal niet, ik hoop alleen dat je dat wist, dat je wist dat je ondanks al dat zwarts toch kon stralen. 

De hele zomervakantie lang zag ik je niet, maar ik dacht iedere dag aan je en ik verheugde me zo op september, wanneer ik je weer zou zien. Misschien had jij mij dan ook gezien, dat had een droom geweest die werkelijkheid werd. Maar ik heb geleerd om niet te veel te verwachten van het leven, dan word je niet te snel teleurgesteld. Ik speurde het speelplein af, die eerste schooldag, zocht naar het opvallendste onopvallendste meisje met haar zwarte kledij en bleke huid, naar mijn porseleinen Sneeuwwitje, maar ik zag je niet. Ik dacht dat je misschien ziek was, je verslapen had, of domweg was vergeten dat je in september weer naar school moest gaan. 

Toen we de klas binnen gingen zagen we de directeur vooraan staan; hij staarde naar zijn handen die zwaar op het bureau steunden. Hij vroeg om stilte en keek somber de klas rond. En dan deelde hij het mee, hij deelde mee dat er iets verschrikkelijks gebeurd was en dat je niet meer naar school zou komen. Ik las de verwarring op de gezichten van de leerlingen, maar ik begreep het al. De directeur sprak verder. Niemand had het kunnen voorzien, niemand had het kunnen voorkomen, het was gewoon een vreselijk tragisch voorval waar niemand schuldig aan was. Waarom voelde ik me dan zo schuldig, Luka? Waarom had ik toch het gevoel dat ik het had kunnen voorkomen? 

Toen de directeur klaar was met praten wenste hij ons veel sterkte, en toen begonnen enkele leerlingen zachtjes te huilen. Ik probeerde me te troosten met de gedachte dat als je toch moet sterven, je beter je eigen dood kunt kiezen. De samoerai hadden dat ook al begrepen. 

6

Het gaat niet goed met Laura, weet je. Helemaal niet goed. Dat hoorde ik van Amber en Eline. Ze is de hele maand nog niet naar school geweest, ze zeggen dat ze nauwelijks nog jullie kamer verlaat, dat ze voor het leven getraumatiseerd moet zijn omdat zij degene was die je vond. Ze mist je, Luka, meer dan je je kunt voorstellen, dat weet ik zeker. Misschien is dit moeilijk voor je om te horen, maar als er mensen zijn tegen wie je niet mag liegen, dan zijn het de doden. 

Op sommige dagen denk ik dat dit gewoon een flauwe grap van je is, dat dit je gevoel voor humor is, doen alsof je dood bent, en dat je de volgende dag weer doodleuk de klas binnenstapt, je verontschuldigt voor je afwezigheid, en verder doet alsof er niets bijzonders is gebeurd. God, dat zou echt hilarisch zijn. Maar het is geen flauwe grap, je doet niet alsof, en je zult nooit meer een klas binnenstappen. 

Als ik één wens zou mogen doen, slechts eentje, (behalve wensen dat je nog leeft natuurlijk) dan zou ik wensen dat je ooit in je korte leven het gevoel hebt gehad dat je gezien werd, want verdomme, Luka, je was niet onzichtbaar, hoe zwart je je ook kleedde, je straalde, schitterde, en je verlichtte mijn wereld. En ik mis je, ik mis je zo ontzettend hard, want je was zo mooi, en je was zo waar. 

7

Ik heb inmiddels besloten wat ik met deze brief ga doen. Zometeen plooi ik hem keurig op, stop hem in een enveloppe, schrijf je naam erop, neem de fiets, fiets naar het park, naar het bankje onder de wilg waar je altijd zat, en begraaf hem daar, vlak naast de boom. Zo blijft het altijd een beetje ons plekje, en daar vind ik troost in, dat er toch iets is dat we nu samen delen. 

Ik vraag me nog steeds af waarom je het gedaan hebt. Wat de doorslag gaf, maar tijdens het schrijven van deze brief heb ik beseft dat het misschien wel oké is om niet alles te weten, dat we misschien moeten stoppen met steeds maar op zoek te gaan naar antwoorden, dat we vrede moeten leren nemen met het niet-weten. Want soms vind je dingen die je eigenlijk niet wilt vinden, hoor je antwoorden die je niet wil horen en wenste je dat je het verleden had laten rusten. 

Dus rust zacht, Luka

Lieve, zachte Luka

September 2009

Anna en ik stonden aan de bar, elk met een biertje in de hand, het hare halfvol, het mijne halfleeg. In de verte klonk het geluid van tegen elkaar stotende biljartballen en opgewonden gekeuvel, en uit de boxen golfde de suikerzoete stem van Stevie Nicks:

Thunder only happens when it’s raining,

players only love you when they’re playing.

De muziek stond luid genoeg om de tekst te kunnen verstaan, maar niet zo hard dat het hinderde bij het voeren van gesprekken; je hoefde niet te schreeuwen om jezelf verstaanbaar te maken zoals in de meeste andere clubs, cafés en jeugdhuizen waar muziek gespeeld wordt. We stonden, want stoelen waren er niet, en leunden met onze ellebogen op de toog, die plakkerig was en glinsterde onder het licht van de gelige laaghangende lampen boven onze hoofden.

We waren verzeild geraakt in een gesprek met de barman van dienst, die met enthousiasme vertelde over zijn thesis waarin hij discriminatie op de werkvloer behandeld had – hij had net zijn diploma sociaal-politieke wetenschappen behaald. Barman Bart zou een sabbatjaar nemen; hij wilde een wereldreis maken, samen met zijn vriendin, en ontdekken wat de wereld nog voor ons verborgen hield. Dat laatste zei hij met een knipoog. Ik weet niet zeker wat hij daarmee bedoelde. Wat hij daarna zou doen wist hij nog niet precies, maar hij verzekerde zowel zichzelf als ons ervan dat hij van de wereld een betere plek zou maken. Hij claimde dat de wereld nood had aan meer openmindedness. ‘En niet enkel in de politiek,’ zei hij er snel achter. ‘Ook in de media, de cultuursector, noem maar op!’Hij schonk zijn lege glas bij met vodka. Puur.

Volgend jaar in juni zouden de Belgische federale verkiezingen worden gehouden, en enkele minuten voor Bart zich ermee bemoeide waren Anna en ik in discussie geraakt over de zin of onzin van blanco stemmen. Het ging er gemoedelijk aan toe, ook al waren we het niet over alles met elkaar eens – zij beschouwde zichzelf als centrumlinks, en ik achtte mezelf niet bekwaam genoeg om te stemmen. Ik vond dat mijn politieke kennis niet ver genoeg reikte om zulke beslissingen te nemen en op een of andere partij te stemmen waarvan ik de standpunten niet eens voldoende kende.

Het maakte me allemaal niet veel uit, de wereld zou er niet op vooruit gaan, op welke partij ik ook stemde. Het enige wat we nog zouden kunnen doen is de schade beperken, en dan nog. De wereld zou blijven draaien en regenwouden in Zuid-Amerika zouden nog steeds in hoog tempo gekapt worden, vlammenzeeën in Australië zouden uiteindelijk het hele land doen opbranden en het wereldkampioenschap voetbal zou gewoon doorgaan, ongeacht welke partij mijn stem zou krijgen.

Het deel over dat de wereld er niet op vooruit zou gaan vertelde ik niet aan Anna, of aan wie dan ook, ik luisterde voornamelijk alleen maar, probeerde op de juiste momenten te knikken of ernstig te kijken of gewoon ‘hm’ te zeggen om aan te geven dat ik nog steeds aan het luisteren was. Bart was op dreef: hij was een van die mensen bij wie alcohol een stimulerend in plaats van verdovend effect teweegbracht en waarbij alle cognitieve functies lijken toe te nemen. Hij sprak snel, begon over die keer dat hij als jobstudent bij een cateringbedrijf werkte en daar een collega had van Tunesische afkomst waar hij het geweldig goed mee kon vinden.

Nu was het niet enkel ik, maar ook Anna die beleefd knikte en ‘hm’ zei om Bart zo min mogelijk aan te moedigen zijn discours verder te zetten. Ze keek me verontschuldigend aan, alsof het haar schuld was dat Bart zijn uiteenzetting begonnen was.

Ik keek Anna aan, begripvol, wuifde haar excuses weg door ongemakkelijk te glimlachen en dacht in mijn hoofd: ‘Het is oké, Anna, het is niet jouw schuld dat Bart zomaar uit het niets onze conversatie onderbrak en een gesprek met ons aanging, gewoon omdat hij het woord ‘politiek’ hoorde, dat is gewoon hoe hij is.’ Ik hoopte de boodschap met telepathie over te kunnen brengen en stuurde denkbeeldige hersengolven haar richting uit.

Anna keek naar haar inmiddels lege glas, dat ze met beide handen aan de bodem vasthield, alsof het wilde ontsnappen. Het liedje Fade into You van Mazzy Star begon te spelen, meer dan de twee beginakkoorden had ik niet nodig om het nummer te herkennen.

I wanna hold the hand inside you I wanna take the breath that's true I look to you and I see nothing I look to you to see the truth

In een reflex waarvan ik niet zeker wist waar die vandaan kwam, schoten mijn ogen naar Anna. In die reflex zag ik dat dat zij mij ook aankeek, een tel langer dan je zou verwachten wanneer de blik van twee mensen elkaar op zo’n moment kruisen.

Fade into you Strange you never knew Fade into you I think it's strange you never knew

Op dat moment begreep ik niet wat die ene extra tel betekende, wat Anna ermee bedoelde. Het kon iets zijn als: ‘mooi nummer, vind je ook niet?’, maar evengoed: ‘Iedere keer ik dit nummer hoor denk ik aan jou, jij bent het altijd voor me geweest, jij, en niemand anders’. Het kon ook gewoon toeval geweest zijn en had niets met het nummer te maken; ze keek gewoon om na te gaan of ik nog naar Barts redevoering luisterde en niet plots in slaap was gevallen; mijn poging om enige betekenis aan die extra tel te geven kwam alleen maar door de alcohol die ik nu aardig begon te voelen. En toch. Stel dat het leven en alles wat zich daarin afspeelt niet louter toeval was, maar een realisering van een of ander kosmologisch plan, ontworpen door een niet te vatten entiteit dat ervoor gezorgd heeft dat Anna en ik op dit moment naast elkaar stonden, onder gelige lampen en gehuld in een waas van sigarettenrook.

Anna studeerde film en zou aan haar laatste jaar beginnen, had ze me verteld. Ze moest enkel nog haar eindproef maken, een kortfilm, en nu ze geen theoretische vakken meer hoefde te volgen, had ze meer vrije tijd en begon weer vaker vrienden uit haar vorige leven op te zoeken. Toen ik haar enkele weken geleden voor het eerst in het jeugdhuis zag, was dat de eerste vraag die me te binnen schoot: ‘Wat doe je tegenwoordig?’ Ik vroeg het niet uit beleefdheid, uit formaliteit of gewoon om de stilte te vullen, want Anna was misschien wel de meest intelligente persoon die ik ooit ontmoet heb en ik wilde oprecht weten wat ze studeerde of wat voor werk ze deed. Ik had verwacht dat ze eerder voor een academische carrière zou kiezen en zou doctoreren in wijsbegeerte of politieke en sociale wetenschappen, zoals Bart, en het verwonderde me dus dat ze voor een creatieve richting gekozen had.

Ik kende haar nog van het Koninklijk Atheneum; ze volgde Latijn-Wiskunde, maar verder wist ik weinig over haar. We zagen elkaar enkel tijdens de lessen moraalwetenschappen, waar we ooit een presentatie voor moesten maken over een onderwerp dat de mogelijkheid opende tot een debat. Anna stelde voor om een presentatie te houden over dierenwelzijn, meer bepaald over de manier waarop we met dieren omgaan die bedoeld zijn voor consumptie, en of die omgang ethisch te verantwoorden was. Ze was al jaren vegetariër en stelde aan de groep voor om allemaal het boek Animal Liberation van Peter Singer te lezen. Ze was ambitieus, perfectionistisch, en onze groep kreeg de beste punten van de klas, dankzij haar. Ze was niet bijzonder knap, had veel last van jeugdpuistjes en droeg kleren die er een tikkeltje ouderwets uitzagen.

Ik zag haar niet vaak, maar tijdens de pauzes zat ze altijd op de grond met haar rug tegen de muur over een boek gebogen, haar vingers tikkend op haar knie. Ik vermoedde dat ze niet veel vrienden had, maar ze was altijd aardig, altijd vrolijk, ze was het type meisje dat wist dat het goed met haar zou komen, het type dat geloofde dat alles waar je van droomt werkelijkheid wordt, zolang je je best maar doet. Na de middelbare school hadden we geen contact meer, ze was naar Gent verhuisd, had ik gehoord, had daar een nieuw leven opgebouwd, en ik, ik was hier gebleven.

‘Bart, nog ene!’

Schuin achter mij stond Davey met een hand op mijn schouder. Ik weet niet of dat uit vriendschappelijkheid was of omdat hij zijn evenwicht wilde bewaren, in ieder geval stonden zijn ogen behoorlijk wazig en hield hij een arm omhoog met een leeg bekertje in de hand.

‘En zet die kutmuziek af! Wij willen Metallica horen, hé Ben?’

Davey sloeg op mijn rug, hard, en ik verslikte me toen ik een slok van mijn biertje nam.

‘’t vat is af,’ zei Bart, zijn monoloog over het Israëlisch-Palestijns conflict stakend.

‘Komaan hé, ‘t is vrijdag, wat is dat nu voor zever?’

‘Sorry, man. Niks aan te doen. Binnen tien minuten, een kwartier gaan we sluiten.’

Davey vloekte, smeet zijn bekertje op de grond en begaf zich naar de andere kant van de ruimte waar hij bij het open raam een sigaret opstak.

Op dat moment vibreerde Anna’s telefoon. Ze grinnikte toen ze op het scherm keek, stak haar telefoon weer in haar handtas en deed haar jas aan die tot dan toe op de plakkerige toog had gelegen.

‘Ik moet gaan,’ zei ze glimlachend terwijl ze mij en Bart afwisselend aankeek. ‘Tot volgende week misschien?’

‘Cava,’ zei Bart. ‘Hou je goed.’

‘Ja, tot volgende week misschien,’ zei ik.

Anna ging nog even praten met het groepje mensen aan de biljarttafel en verdween nadien met snelle, zelfzekere passen door de poort. Ze zei Davey geen gedag.

Bart zag dat ik haar nakeek. ‘Ja man…’

‘Wat?’ vroeg ik.

Hij waste Anna’s glas af en haalde zijn schouders op. ‘Gewoon,’ zei hij. ‘Je weet wel.’

Ik vroeg niet verder.

Ik wist het.

Davey braakte. Een enorme hoeveelheid braaksel sproeide uit zijn mond, kwam half op de muur, half op de vloer terecht.

‘Godverdomme, Davey, serieus? Alwéér? ’Bart verdween onder de toog en haalde materiaal boven om Davey’s gevolg van overvloedig drankgebruik mee op te ruimen.

Ik keek op mijn telefoon, het was precies drie uur.

Davey wankelde en probeerde met zijn hand de muur te vinden, wat mislukte, waarna hij besloot naar mij toe te stappen. Als een zombie kwam hij op me af, zijn lange armen slungelig naast zich, maakte hetzelfde grommende geluid.

‘Je moet me brengen, maat,’ zei hij.

‘Naar huis? Of wat bedoel je?’

‘Naar huis? Ja, klinkt goed.’

Ik had mezelf ervan overtuigd dat ik nuchter genoeg was om Davey veilig thuis te brengen, zeker toen ik vergeleek in welke staat we verkeerden. Op de schaal van dronkenschap moest hij een acht, achtenhalf geweest zijn, ik hoogstens een vier.

Het was een avond in mei, en ik was net gestopt met mijn studies. Tijdens de blokperiode zat ik aan mijn bureau Kants Kritiek van de zuivere rede te lezen en toen overviel het me, het gevoel dat het niet zou lukken, dat het allemaal verspilde tijd en moeite was. Het was een stem die me van kinds af aan niet met rust liet. ‘Je zult nooit iets bereiken, wat je ook doet. Je bent gewoon niet goed genoeg, stop er mee, geef het op, geef het allemaal op.’

Ik probeerde me te concentreren maar Kants filosofie kon mijn hersenen niet bereiken. Ik zag de woorden wel, ik kon ze lezen, alleen ging de betekenis ervan onderweg naar mijn hoofd verloren. Ik begon plots hevig te zweten, werd duizelig, alles werd wazig. Ik kon me nog maar net aan mijn bureau vastklampen of ik zou van mijn bureaustoel gedonderd zijn. Hoewel beide ramen wijd openstonden, was het warm in mijn kamer, te warm voor een avond in mei. Ik ging op mijn bed liggen en probeerde mijn ademhaling onder controle te krijgen. Op de radio speelde het nummer Into the Black van Chromatics, een cover van Neil Youngs Hey hey, my my, en om een of andere reden vond ik dat op dat moment het mooiste nummer dat ik ooit had gehoord.

Mijn hartslag vertraagde en ik voelde mijn lichaam rustiger worden, maar in mijn hoofd bleef het regenen.  Mislukkeling. Sukkel. Domoor. Die avond in mei gaf ik gehoor aan de stem en gaf ik hem wat hij al zo lang wilde: ik stapte uit bed, verzamelde al mijn boeken, al mijn cursussen en notities en stopte ze in een grote kartonnen doos. ‘MAG WEG,’ schreef ik er met een rode viltstift in drukletters op en zette de doos onderin mijn kleerkast.

Ik daalde de trap af en opende de deur naar de woonkamer. Mijn moeder zat voor de televisie, alle lampen waren uit. Mijn vader was nergens te bekennen. Ik griste mijn sleutels van de kast, mijn moeder draaide haar hoofd.

‘Oh,’ zei ze. ‘Ben jij het.’ Ze klonk teleurgesteld.

‘Ja,’ zei ik. ‘Ik ben het.’

‘Ik dacht dat het je vader was.’

‘Nee.’ Ik wachtte even.‘Waar is hij?’

‘In bed. Migraine’. Ze zuchtte, luid, en keek weer naar de televisie.

‘Wat kijk je?’ vroeg ik.

‘Een film met die ene actrice.’

‘Welke?’

‘Je weet wel, die ene. Die.’ Ze wees naar het scherm.

Op het scherm zag ik Julia Roberts haar liefde verklaren aan Hugh Grant. ‘I’m just a girl, standing in front of a boy…’

‘Oke,’ zei ik. ‘Ik ga even naar buiten.’

‘Oke,’ antwoordde ze.

‘Vergeet je medicatie niet,’ zei ik voor ik de deur sloot.

‘Jij ook niet’, hoorde ik haar nog zeggen.

De hemel was wolkeloos en het enige geluid kwam van ritselende bladeren. Mijn benen bewogen op automatische piloot, ik stapte voorbij het park, richting het centrum, doorheen de winkelstraat. De etalages baadden in het kunstlicht. Na een tijdje  willekeurig straten in te slaan, kwam ik uit bij het stadsdeel waar ik zelden kwam; het deel waar sinistere winkeltjes artikelen verkochten waarvan ik me afvroeg voor welke doelgroep ze in hemelsnaam bedoeld konden zijn.

We stapten richting het fietsrek, en de gehele tijd bleef Davey willekeurige woorden mompelen, het ene wat duidelijker dan het andere. Ik geloof dat hij iets zei over ‘nooit meer drinken’ toen we door de poort naar buiten liepen. Hij met zijn arm om mijn schouder, ik met een vreemd gevoel in mijn buik. Ik dacht aan Anna. Bart riep ‘Veilig thuis!’

Na wat moeite kreeg ik hem zover op mijn bagagedrager te gaan zitten en legde hem uit dat het belangrijk was dat hij niet in slaap viel en mij stevig vast moest houden tot ik hem thuis had afgezet.

Ik zette mijn voeten op de pedalen en pas toen ik begon te fietsen voelde ik het: ik was niet zo nuchter als ik dacht en het kostte me meer moeite dan verwacht om de fiets in evenwicht te houden.

Na een kilometer of wat kwamen we een verkeerslicht tegen. Het mannetje was rood en ik zette mijn voeten op de grond.

‘Ik mis haar, maat,’ zei Davey opeens.

‘Wie bedoel je?’

‘Anna natuurlijk.’

‘Hoezo je mist haar, je hebt haar net nog gezien.’

‘Ik bedoel niet nu, ik bedoel tóen.’

‘Davey, waar heb je het over?’

‘Twee weekends geleden, op Winterstrand.’

‘Winterstrand? Die fuif?’

‘Ik was straalbezopen, man, ik kwam haar tegen vlakbij de toiletten. Ze was zelf ook ver weg, en dan bedoel ik vér weg.’

Ik hoopte dat Davey’s anekdote niet de richting uitging waar ik voor vreesde.

‘Ze dúwde me praktisch de wc in, en toen… het spijt me, Ben. Ik weet dat je haar leuk vindt.’

Achter ons claxoneerde een auto. Ik zag dat het mannetje groen was en zette mijn voeten weer op de pedalen.

In de verte hoorde ik een eenzame merel.

De trein is al snel uit het zicht verdwenen en de regen valt met bakken uit de hemel, en ik sta nog steeds op het perron en probeer te verwerken wat me zonet is overkomen. Ik kan het nauwelijks vatten en een deel van me is ervan overtuigd dat dit gewoon een flauwe grap van Luna is en dat de trein zo meteen rechtsomkeer maakt, Luna vrolijk uit de trein springt en iets zegt als: ‘Natuurlijk wisselen we nummers uit! Wat dacht je dan?’ Maar ik wacht en er gebeurt niets. Geen trein. Geen Luna.

Ik stap langzaam door het station, met drijfnatte kleren en een baksteen in mijn maag.  Als het universum het wil zei Luna. Waar sloeg dat in hemelsnaam op? Alsof ik haar ooit een tweede keer toevallig tegen het lijf loop! Zonder haar familienaam is er geen manier om haar op te sporen, ik weet niet eens waar ze precies woont! Hoeveel Luna’s zouden er wel niet zijn in dit land? Misschien is Luna niet eens haar echt naam, misschien –

‘Jongeman!’

Ik schrik op en draai me om. De loketbediende kijkt me van achter haar plexiglas scherm streng aan.

‘Euh ja?’ zeg ik.

‘Hoor jij bij die jongedame die daarnet de trein richting Antwerpen heeft genomen?’

Ik aarzel. Dit gaat ongetwijfeld over dat Luna haar een zuurpruim noemde.

‘O, euh ja, het spijt me, ze is nogal –’

‘Haar identiteitskaart,’ zegt ze terwijl ze een plastic kaartje omhoog houdt. ‘Ze moet hem hebben laten vallen toen ze betaalde. Een reiziger vond hem zonet op de vloer. Kan jij hem haar terugbezorgen?

Het duurt even voor ik de situatie begrijp en de vraag tot me doordringt.

‘Luna, ik vroeg me af of –’

‘Graag!’ zegt Luna met een brede glimlach.

Ik kijk haar verbaasd aan. ‘Graag?’

‘Ik wil je erg graag terugzien.’

Mijn hart maakt een sprongetje.

‘Oké, fijn!’ zeg ik. ‘Zullen we nummers uitwisselen?’

Ik reik met mijn hand in mijn broekzak om mijn telefoon te nemen, maar Luna legt haar hand op mijn arm als teken dat ik dat niet moet doen.

‘Je mag de dingen niet forceren,’ zegt Luna nog steeds glimlachend.

Ik kijk haar verward aan.

‘Je mag de dingen niet forceren,’ herhaalt ze. ‘Want dan gaan ze meestal stuk.’

Mijn hart staat weer met beide voeten op de grond. Terwijl ik een gepaste reactie probeer te bedenken op wat Luna net zei, zie ik de trein met afnemende snelheid het perron naderen.

‘Als het universum het wil, zullen we elkaar ooit weer tegenkomen. En zo niet, dan moet je weten dat je de mooiste persoon bent die ik nooit meer zal zien.’

‘Luna, wat –’

‘Soms wil ik gewoon weten welke opties het leven me te bieden heeft, snap je?’

Maar ik snap er niets van. Zonder goed te weten waarom, kijk ik omhoog, naar het donker wolkendek dat intussen voor de zon is verschenen. De trein is inmiddels tot stilstand gekomen en ik hoor de treindeuren opengaan.

‘Maar… wat als het universum fout zit,’ probeer ik. ‘Kunnen we niet –’

‘Je mag het universum niet in vraag stellen,’ zegt Luna resoluut. Dan zwiert ze haar armen om mijn hals en drukt zich stevig tegen me aan. ‘Je hoeft er alleen maar vertrouwen in te hebben. Dan komt alles goed.’

De Amerikaanse astronaut Buzz Aldrin vergeleek de geur van de maan met de geur van verbrande houtskool of as uit een haard en volgens Charles Duke, de tiende man op de maan, ruikt de maan naar buskruit, maar daar geloof ik niets van. De maan ruikt hiernaar, naar dit meisje, dit vreemde, prachtige maanmeisje, en laat je nooit iets anders wijsmaken.

Luna laat me los en springt de trein in. ‘Salut en tot de volgende! Zo zeggen dat jullie dat toch in België?’ roept ze net voordat de deuren sluiten en de conducteur op zijn fluitje blaast. De trein vertrekt en ik blijf alleen en verbijsterd achter op het perron.

‘Luna, ik vroeg me af of –’

‘Graag!’ zegt Luna met een brede glimlach.

Ik kijk haar verbaasd aan. ‘Graag?’

‘Ik wil je erg graag terugzien.’

Mijn hart maakt een sprongetje.

‘Oké, fijn!’ zeg ik. ‘Zullen we nummers uitwisselen?’

Ik reik met mijn hand in mijn broekzak om mijn telefoon te nemen, maar Luna legt haar hand op mijn arm als teken dat ik dat niet moet doen.

‘Je mag de dingen niet forceren,’ zegt Luna nog steeds glimlachend.

Ik kijk haar verward aan.

‘Je mag de dingen niet forceren,’ herhaalt ze. ‘Want dan gaan ze meestal stuk.’

Mijn hart staat weer met beide voeten op de grond. Terwijl ik een gepaste reactie probeer te bedenken op wat Luna net zei, zie ik de trein met afnemende snelheid het perron naderen.

‘Als het universum het wil, zullen we elkaar ooit weer tegenkomen. En zo niet, dan moet je weten dat je de mooiste persoon bent die ik nooit meer zal zien.’

‘Luna, wat –’

‘Soms wil ik gewoon weten welke opties het leven me te bieden heeft, snap je?’

Maar ik snap er niets van. Zonder goed te weten waarom, kijk ik omhoog, naar het donker wolkendek dat intussen voor de zon is verschenen. De trein is inmiddels tot stilstand gekomen en ik hoor de treindeuren opengaan.

‘Maar… wat als het universum fout zit,’ probeer ik. ‘Kunnen we niet –’

‘Je mag het universum niet in vraag stellen,’ zegt Luna resoluut. Dan zwiert ze haar armen om mijn hals en drukt zich stevig tegen me aan. ‘Je hoeft er alleen maar vertrouwen in te hebben. Dan komt alles goed.’

De Amerikaanse astronaut Buzz Aldrin vergeleek de geur van de maan met de geur van verbrande houtskool of as uit een haard en volgens Charles Duke, de tiende man op de maan, ruikt de maan naar buskruit, maar daar geloof ik niets van. De maan ruikt hiernaar, naar dit meisje, dit vreemde, prachtige maanmeisje, en laat je nooit iets anders wijsmaken.

Luna laat me los en springt de trein in. ‘Salut en tot de volgende! Zo zeggen dat jullie dat toch in België?’ roept ze net voordat de deuren sluiten en de conducteur op zijn fluitje blaast. De trein vertrekt en ik blijf alleen en verbijsterd achter op het perron.

‘Vissen, niet?’ zegt Luna met haar mond vol wafel.

‘Wat?’

‘Je sterrenbeeld.’

‘ O, euh ja, dat klopt,’ zeg ik verbluft. ‘Hoe weet je dat?’

‘Ben je mal? Die herken je uit dui-zen-den.’

‘Is dat zo? Hoe dan?’

‘Nou, om te beginnen ben je echt een dromer. Je hebt vaak een bepaalde blik in je ogen – ja, precies zo! – alsof je de hele tijd met je hoofd ergens anders bent.’

‘Zijn dan alleen Vissen dromers?’

‘Nee hoor, Watermannen ook. Maar je bent te zorgzaam om een Waterman te kunnen zijn. Watermannen bekommeren zich niet zo om anderen, daar hebben ze een veel te groot ego voor.’

‘Waarom denk je dat ik het zorgzame type ben?’

‘Dat denk ik niet, dat wéét ik. Ik voelde me namelijk meteen op mijn gemak toen we elkaar ontmoetten. Vandaar dat ik je vroeg of je met me mee wilde stappen naar die winkel, ik ga heus niet zomaar met om het even wie ‘s nachts in een onbekende stad ronddwalen hoor!’

‘Nee, alleen met Vissen.’

Luna lacht, dan kijkt ze me met vriendelijke ogen aan. ‘Weet je nog, toen ik uit de winkel kwam? Je was bang dat me iets was overkomen. Dat zag ik aan je. Je was opgelucht toen ik naar buiten kwam en je zeker wist dat ik oké was, terwijl je me nauwelijks kende – typisch iets voor Vissen – en toen wist ik dat je het zorgzame type bent, dat je een goed hart hebt.’

Ongelooflijk. Luna’s opmerkzaamheid blijft me verbazen. En plots bedenk ik me dat Luna dan misschien ook gemerkt heeft dat ik haar wilde zoenen toen we tegen de muur van de winkel zaten en dat ze daarom over de sterren begon. Wist ze dat ik jaloers werd toen ze vertelde over die man in de club? Zag ze dat ik er ongemakkelijk van werd toen ik hoorde dat ze zeventien is? En weet ze dat ik haar zonet wilde vragen om elkaar hierna nog te zien? Ik probeer er niet bij stil te staan.

‘Wat is jouw sterrenbeeld dan?’ vraag ik om mezelf af te leiden.

‘Je kent me ondertussen toch? Wat denk je?’

Ik denk na over welke sterrenbeelden er zoal zijn. ‘Goh, ik weet niet…Ram?’

‘Ram!? Ben je wel lekker, rammen zijn zo theatraal als wat! Bovendien verjaren die in maart of april, ik verjaar in november. Nee, ik ben een rasechte Schorpioen. Humoristisch, mysterieus en vooral heel erg sexy.’

Luna gaat rechtop zitten met haar benen over elkaar, haar handen op haar knie en kijkt me met een verleidelijke blik aan.

‘De IC-trein naar Antwerpen-Centraal van zeven uur drieëndertig komt zo dadelijk aan spoor drie. Deze trein stopt in…’

‘O, dat is mijn trein,’ zegt Luna. Ze ritst haar tasje dicht en gaat staan.

Ik schrik. Nu al?

Het is nu of nooit.

Nu. Of nooit.

‘O wauw, dit moet het lelijkste station zijn dat ik ooit heb gezien,’ zegt Luna verwonderd wanneer we voor het station staan. ‘En ik heb er al heel wat gezien.’

‘Het is dan ook een van de oudste van Europa,’ antwoord ik lichtjes beledigd, niet goed wetend waarom ik het nodig vond om het voor een station op te nemen dat dringend gerenoveerd moet worden en ongetwijfeld een van de lelijkste moet zijn dat iemand ooit heeft gezien.

‘Dat is eraan te zien, ja. Jezus, ben je zeker dat hier wel treinen stoppen?’ Luna kijkt om zich heen. ‘En waar zijn de ticketautomaten?’

‘Die zijn er niet, daarvoor moet je naar het loket.’

Luna kijkt me met grote ogen en open mond aan. ‘Dat méén je niet! Lieve help, dit station kan zo in een of ander boek over de middeleeuwen.’

‘In de middeleeuwen reden er nog geen tr–’ begin ik, maar Luna beent al naar het loket. Ik staar haar na, en terwijl ik haar meisjesachtige gestalte met snelle passen naar binnen zie gaan, begin ik te denken. Ik wist dat ze jong was, maar zeventien? Of misschien wist ik het wel, wist ik onbewust dat ze zo jong was, maar wilde het niet zien omdat… ja, waarom eigenlijk? Het is niet alsof het iets had uitgemaakt, alsof het anders wat had kunnen worden tussen ons. Ik kan me nauwelijks herinneren wanneer er nog eens een meisje geïnteresseerd in me is geweest dus waarom zou zij dat dan wel zijn? Het moet inmiddels vijf, nee, zes jaar geleden geweest zijn dat ik – hoe moet je het noemen – ergens ‘romantisch betrokken’ in ben geweest. Die romance was echter van korte duur, het was een oudere, getrouwde vrouw die enkel opzoek was naar een manier om zich opnieuw gewild te voelen, zoals ze nadien zelf verklaarde. Haar man zou de ene verhouding na de andere hebben gehad en ze hadden al maanden niet met elkaar geslapen toen we elkaar leerden kennen –

‘Wat een zuurpruim, zeg!’ schreeuwt Luna. Ze is nog een heel eind van me vandaan en de loketbediende moet haar ongetwijfeld hebben gehoord.

‘Nog nooit zo’n levensmoeë vrouw gezien, tjongejonge dan kan je beter een andere baan zoeken,’ zegt ze wanneer ze dichterbij is. ‘Mijn trein is er pas over twintig minuten,’ gaat ze verder. ‘Maar je hoeft niet mee te wachten of zo hoor, ik snap het wel als je me beu bent.’ Ze laat het ironisch klinken, als een grapje, maar aan de manier waarop ze kijkt terwijl ze op een reactie wacht, merk ik dat ze onzeker is, dat ze hoopt dat ik haar niet beu ben.

‘Weet je nog wat een Einzelgänger is?’ vraag ik.

Luna lijkt verrast door deze vraag, maar al snel begrijpt ze wat ik wil zeggen en ze knikt. ‘Iemand zonder vrienden en zinvolle bezigheden,’ zegt ze opgewekt.

‘Helemaal juist,’ zeg ik. ‘Naar welk perron moeten we?’

Luna en ik zitten op een houten bankje aan het spoor. De zon schijnt vol in onze gezichten en Luna draagt een zonnebril met hartvormige glazen. In de verte komen donkere wolken opzetten. Ik merk dat ik moe begin te worden, maar van vermoeidheid ontbreekt bij Luna elk spoor.

‘Misschien ben ik ook een Einzelgänger,’ zegt ze. ‘Een nachtelijke zoektocht naar een aansteker lijkt me nu niet bepaald erg zinvol en na… wat er gebeurd is, denk ik niet dat Brenda en Vicky nog iets met me te maken willen hebben.’

Dat was ik al bijna vergeten. De ruzie met haar vriendinnen. De man van de club waar ze mee zoende. Was ik net als die man gewoon iemand willekeurig die haar pad kruiste? Een toevallige passant waar ze gebruik van maakte omdat ze hulp nodig had?

‘Delen?’ vraagt Luna terwijl ze een grote chocoladewafel omhoog houdt. ‘Er stond een snackautomaat nabij het loket – wat me erg verbaasde – en ik dacht dat je misschien honger hebt aangezien we nog niet hebben ontbeten.’

‘Graag, dank je.’

Ze reikt me de helft van haar wafel aan en pas wanneer ik een hap neem, merk ik dat ik inderdaad honger had. Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst een chocoladewafel at, laat staan als ontbijt.

Terwijl we in stilte eten, neem ik het moment in me op. Ik voel de zachte, nazomerse ochtendzon op mijn huid en hoe Luna’s schouder zachtjes tegen de mijne beweegt als ze de wafel naar haar mond brengt. Ik hoor het geritsel van het verpakkingspapier en hoe ze smakt en de chocolade van haar vingers likt. Wie had voor vannacht ooit kunnen denken dat ik hier, op deze septemberochtend, aan het spoor zou zitten met het prachtigste meisje dat ik ooit heb ontmoet, en misschien zelfs ooit zal ontmoeten.  

‘O wauw, dit moet het lelijkste station zijn dat ik ooit heb gezien,’ zegt Luna verwonderd wanneer we voor het station staan. ‘En ik heb er al heel wat gezien.’

‘Het is dan ook een van de oudste van Europa,’ antwoord ik lichtjes beledigd, niet goed wetend waarom ik het nodig vond om het voor een station op te nemen dat dringend gerenoveerd moet worden en ongetwijfeld een van de lelijkste moet zijn dat iemand ooit heeft gezien.

‘Dat is eraan te zien, ja. Jezus, ben je zeker dat hier wel treinen stoppen?’ Luna kijkt om zich heen. ‘En waar zijn de ticketautomaten?’

‘Die zijn er niet, daarvoor moet je naar het loket.’

Luna kijkt me met grote ogen en open mond aan. ‘Dat méén je niet! Lieve help, dit station kan zo in een of ander boek over de middeleeuwen.’

‘In de middeleeuwen reden er nog geen tr–’ begin ik, maar Luna beent al naar het loket. Ik staar haar na, en terwijl ik haar meisjesachtige gestalte met snelle passen naar binnen zie gaan, begin ik te denken. Ik wist dat ze jong was, maar zeventien? Of misschien wist ik het wel, wist ik onbewust dat ze zo jong was, maar wilde het niet zien omdat… ja, waarom eigenlijk? Het is niet alsof het iets had uitgemaakt, alsof het anders wat had kunnen worden tussen ons. Ik kan me nauwelijks herinneren wanneer er nog eens een meisje geïnteresseerd in me is geweest dus waarom zou zij dat dan wel zijn? Het moet inmiddels vijf, nee, zes jaar geleden geweest zijn dat ik – hoe moet je het noemen – ergens ‘romantisch betrokken’ in ben geweest. Die romance was echter van korte duur, het was een oudere, getrouwde vrouw die enkel opzoek was naar een manier om zich opnieuw gewild te voelen, zoals ze nadien zelf verklaarde. Haar man zou de ene verhouding na de andere hebben gehad en ze hadden al maanden niet met elkaar geslapen toen we elkaar leerden kennen –

‘Wat een zuurpruim, zeg!’ schreeuwt Luna. Ze is nog een heel eind van me vandaan en de loketbediende moet haar ongetwijfeld hebben gehoord.

‘Nog nooit zo’n levensmoeë vrouw gezien, tjongejonge dan kan je beter een andere baan zoeken,’ zegt ze wanneer ze dichterbij is. ‘Mijn trein is er pas over twintig minuten,’ gaat ze verder. ‘Maar je hoeft niet mee te wachten of zo hoor, ik snap het wel als je me beu bent.’ Ze laat het ironisch klinken, als een grapje, maar aan de manier waarop ze kijkt terwijl ze op een reactie wacht, merk ik dat ze onzeker is, dat ze hoopt dat ik haar niet beu ben.

‘Weet je nog wat een Einzelgänger is?’ vraag ik.

Luna lijkt verrast door deze vraag, maar al snel begrijpt ze wat ik wil zeggen en ze knikt. ‘Iemand zonder vrienden en zinvolle bezigheden,’ zegt ze opgewekt.

‘Helemaal juist,’ zeg ik. ‘Naar welk perron moeten we?’

Luna en ik zitten op een houten bankje aan het spoor. De zon schijnt vol in onze gezichten en Luna draagt een zonnebril met hartvormige glazen. In de verte komen donkere wolken opzetten. Ik merk dat ik moe begin te worden, maar van vermoeidheid ontbreekt bij Luna elk spoor.

‘Misschien ben ik ook een Einzelgänger,’ zegt ze. ‘Een nachtelijke zoektocht naar een aansteker lijkt me nu niet bepaald erg zinvol en na… wat er gebeurd is, denk ik niet dat Brenda en Vicky nog iets met me te maken willen hebben.’

Dat was ik al bijna vergeten. De ruzie met haar vriendinnen. De man van de club waar ze mee zoende. Was ik net als die man gewoon iemand willekeurig die haar pad kruiste? Een toevallige passant waar ze gebruik van maakte omdat ze hulp nodig had?

‘Delen?’ vraagt Luna terwijl ze een grote chocoladewafel omhoog houdt. ‘Er stond een snackautomaat nabij het loket – wat me erg verbaasde – en ik dacht dat je misschien honger hebt aangezien we nog niet hebben ontbeten.’

‘Graag, dank je.’

Ze reikt me de helft van haar wafel aan en pas wanneer ik een hap neem, merk ik dat ik inderdaad honger had. Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst een chocoladewafel at, laat staan als ontbijt.

Terwijl we in stilte eten, neem ik het moment in me op. Ik voel de zachte, nazomerse ochtendzon op mijn huid en hoe Luna’s schouder zachtjes tegen de mijne beweegt als ze de wafel naar haar mond brengt. Ik hoor het geritsel van het verpakkingspapier en hoe ze smakt en de chocolade van haar vingers likt. Wie had voor vannacht ooit kunnen denken dat ik hier, op deze septemberochtend, aan het spoor zou zitten met het prachtigste meisje dat ik ooit heb ontmoet, en misschien zelfs ooit zal ontmoeten.  

Dus dat is het, dat verklaart de droefenis in haar ogen, dat heeft ze dus verloren, en daarom werd ze bang toen we bij de brug aankwamen. Ik kijk Luna aan, kijk naar dit kleine, fragiele meisje, en wens dat ik haar verlies ongedaan kon maken. Ik voel de drang om mijn armen om haar heen te slaan, haar tegen me aan te drukken, zo hard als ik kan, zo hard als nodig is om haar verdriet te doen verdwijnen. Ik vraag me allerlei dingen af, over Sam, over haar vriendinnen, haar ouders, over haar, maar het enige wat ik doe, is haar meelevend aankijken, niet goed wetend wat te zeggen.

‘Is het nog ver?’ schiet Luna me te hulp.

Ik probeer te raden wat er door Luna’s hoofd gaat, of haar stemming is omgeslagen door over haar broer te vertellen, maar behalve de droefenis in haar ogen die ik inmiddels zo goed ken, is er van haar gezicht niets af te lezen.

‘Niet zo,’ antwoord ik. ‘Zie je die hoge bomen daar?’ Ik wijs naar enkele groene toppen in de verte. ‘Dat is het park, daar moeten we doorheen en dan zijn we er bijna.’

‘Oké,’ zegt Luna, en ze stapt verder terwijl het steeds lichter wordt.

Even is het stil, dan zegt ze: ‘Hij was van hem. De MP3-speler. Papa wilde al zijn spullen in dozen stoppen en op zolder bewaren en vroeg of ik er iets van wilde houden. Het zijn nog steeds de  nummers die Sam er op heeft gezet, zo lijkt het een beetje alsof ik hem met me meedraag.’

Vanuit mijn ooghoek zie ik Luna met een glimlachje naar me kijken. ‘Ik heb er ook aan moeten wennen,’ zegt ze. ‘Aan new wavemuziek, bedoel ik. Te veel synths.’

Ik kijk haar aan en glimlach terug. Ik zie haar nu voor het eerst in volledig daglicht en vraag me af of dit misschien het prachtigste meisje is dat ik ooit heb gezien. Het zou weleens kunnen.

Ik weet niet zeker of ik het zou vragen, maar doe het toch. ‘Wanneer heeft hij… gebeurde het?

‘Zeven jaar geleden,’ zegt Luna zonder na te hoeven denken. ‘Ik was toen tien.’

Een kleine rekensom en ik voel me verward en een beetje ongemakkelijk. Ze is zeventien. Ik probeer te doen alsof ik niet heel erg van mijn stuk ben gebracht. ‘Ben je… ik bedoel… moet je geen achttien zijn om de club binnen te mogen?’

‘Welnee, als je er goed genoeg uitziet vragen ze geen identiteitsbewijs. Bovendien lijk ik erg volwassen voor mijn leeftijd, vind je ook niet?’ Luna gaat op haar tippen staan met haar kin naar voren gericht en haar handen in haar zij. Ze ziet er in geen geval volwassen uit voor haar leeftijd.

‘Ja. Zeker. Heel volwassen,’ zeg ik, want iets anders kan ik niet bedenken.

Luna vertelt opnieuw over haar avond, deze keer zonder veel humor of irrelevante anekdotes. Ze had helemaal geen zin om vanavond uit te gaan. Het liefst wilde ze in haar kamer blijven, naar muziek luisteren, misschien aan een nieuw schilderij beginnen, maar haar stiefmoeder vond dat ze niet iedere vrijdagavond ‘niets’ kon doen. ‘Welk meisje van jouw leeftijd zit er nu op vrijdagavond op haar kamer?’ imiteert Luna haar met een hoog stemmetje, en dus stuurde ze Brenda een berichtje met de vraag of ze vanavond iets te doen had.

Wanneer ze Luna met de auto op kwamen halen, vertelde Brenda (Luna kon het niet laten opnieuw te benadrukken hoe afschuwelijk ze Brenda’s jurk vond) dat ze iemand via een dating app had leren kennen en hem en zijn vrienden in de club zou ontmoeten. Toen ze aankwamen, gingen Brenda en Vicky alvast drankbonnetjes kopen terwijl Luna de wc zocht. Bij het buitengaan botste ze tegen iemand aan, een man die er ‘belachelijk knap’ uitzag . Hij was al behoorlijk dronken, zag ze. Ze raakte met hem aan de praat, negeerde haar vibrerende telefoon, en voor ze het wist stonden ze in een hoek van de zaal met elkaar te zoenen.

Wanneer Luna dit vertelt, voel ik een vreemd soort jaloezie, en ik vraag me af waar die vandaan komt. Ik heb dit meisje nog maar pas ontmoet en bovendien is ze nog zo jong, hoe kan ik dan in hemelsnaam jaloers zijn? Ik probeer het niet te laten merken en laat Luna verder vertellen.

‘Omdat ik mijn telefoon niet opnam gingen Brenda en Vicky naar me op zoek en zagen me met die man, die – je raadt het al – Brenda’s date was.’

Ik probeer Luna aan te kijken maar ze rommelt in haar tasje en haalt er een nieuwe, verkreukelde sigaret uit. Ze steekt hem aan en laat hem onrustig tussen haar duim en wijsvinger rollen.

‘Toen zei Brenda iets… onaardigs.’ Ze pauzeert, lijkt te aarzelen over hoe ze het verhaal verder moet vertellen, dus ik laat haar aarzelen en kijk naar de hemel, die inmiddels zijn diepblauwe kleur begint te verliezen, naar de sterren, die stilaan beginnen te vervagen. De ochtend breekt aan.

Luna haalt een hand door haar haar en kijkt me aan. ‘Ik moet je eerst iets anders vertellen,’ zegt ze. ‘Loop je met me mee naar het station?’

Luna’s broer was acht jaar ouder dan zij en had zolang ze zich kon herinneren last van sombere periodes. Sam had niet echt vrienden en ging na schooltijd altijd meteen naar zijn kamer, waar hij zijn tijd doorbracht met basgitaar spelen en naar muziek luisteren, voornamelijk new wave. Ook hield hij van tekenen, was gefascineerd door insecten, en combineerde deze twee passies door tekeningen te maken van op insecten gebaseerde monsters. Het was zijn droom om ooit aan de slag te gaan als animator bij een grote filmstudio of als illustrator bij een computerspelbedrijf. Op school deed Sam het goed. Niet dat hij een briljante student was – behalve plastische opvoeding waren er geen vakken waar hij in uitblonk –  maar hij was een voorbeeldige leerling die altijd voldoendes haalde en deed wat van hem verlangd werd.

Naarmate Sam ouder werd, werden zijn sombere periodes frequenter en namen ze in intensiteit toe. Toen hij in het zesde middelbaar zat, begon hij zijn schoolwerk te verwaarlozen en verloor hij langzaam zijn liefde voor tekenen. Zijn ouders zagen hoe het licht in de ogen van hun zoon begon te doven en spoorden hem aan om hulp te zoeken. Hij bezocht psychiaters en psychologen, slikte verschillende soorten medicatie, onderging lichttherapie en probeerde uit wanhoop allerlei homeopathische middeltjes, maar niets hiervan had enig effect op zijn steeds donker wordende gedachten.

Omdat er geen aanleiding of specifieke redenen voor deze somberheid waren, kon hij zelf niet begrijpen of aan anderen uitleggen waar die somberheid vandaan kwam; het was simpelweg een gevoel dat hij had. Eén keer probeerde hij het toch. Op een avond in december was Luna bezig haar boekentas klaar te maken voor de volgende schooldag, maar ze kon haar schoolagenda nergens vinden. Haar ouders hadden hem ook niet gezien en dus wilde ze aan Sam vragen of hij hem ergens was tegengekomen. Ze klopte op zijn kamerdeur, wachtte even en opende die voorzichtig toen er geen antwoord kwam. Sam lag in bed met zijn rug naar haar toe, de dekens hoog opgetrokken. Hij snikte. Het was de eerste keer dat ze haar broer zag huilen en op slag vergat ze wat ze in zijn kamer kwam doen. Luna zei niets, ze wist ook helemaal niet wat zeggen, dus kroop ze bij hem in bed en legde een arm om haar broer.

Het ligt aan de wereld, vertelde Sam, nog steeds met zijn rug naar haar toe. Die is veel te groot, en veel te luid. De wereld draait sneller dan ik aankan en het lukt me maar niet om er grip op te krijgen, om te begrijpen waar het nu eigenlijk om gaat. Ik begrijp het gewoon niet, hoe mensen iedere ochtend opstaan, de hele dag doen alsof er niets aan de hand is en ‘s avonds weer naar bed gaan om het de volgende dag weer helemaal opnieuw te doen, een heel leven lang, het slaat gewoon nergens op!

Luna drukte haar tengere lijfje stevig tegen dat van Sam toen hij harder begon te huilen. Ze wist niet wat doen, wist niets zinvols uit te brengen terwijl ze voelde hoe hij schokte en bleef herhalen dat hij er niets van begreep.

Wat als niet God, maar de de duivel de wereld geschapen heeft? was het laatste wat hij zei voor hij in slaap viel. Toen Luna zeker wist dat hij sliep, sloop ze weer naar haar eigen kamer. In bed dacht ze na over Sam, probeerde manieren te verzinnen om hem te helpen, maar ze kon niets bedenken, behalve dan dat ze zichzelf beloofde om voor altijd heel lief voor hem te zijn, want misschien was dat het enige dat hij nodig had om zich weer beter te voelen, een klein beetje meer liefde, misschien was het zo eenvoudig.

Sam liet geen afscheidsbrief achter; waarschijnlijk achtte hij een uitleg niet nodig en dacht hij dat de reden wel duidelijk genoeg was. Op het kussen van zijn opgemaakt bed werd enkel een blad papier gevonden met een stukje tekst van het nummer Asleep van The Smiths:

Sing me to sleep Sing me to sleep And then leave me alone Don't try to wake me in the morning 'Cause I will be gone Don't feel bad for me I want you to know Deep in the cell of my heart I will feel so glad to go

‘Luna… wat zei Brenda toen ze je met die man zag?’

Luna staat stil en kijkt naar een plek ergens in de verte. De zon bevindt zich net onder de horizon en de hemel krijgt een gele gloed.

‘Jij ook iets?’

We staan voor de winkel, Luna en ik. Haar zwarte haar glanst onder het licht van de lantaarnpaal en het valt me nu pas op hoe jong ze eruit ziet.

‘Iets te drinken,’ zeg ik. ‘Een biertje. Maakt niet uit.’

‘No problemo!’

Luna gaat de winkel binnen en ik ga met mijn rug tegen de muur staan. De maan staat nu laag aan de hemel en zal weldra achter de gebouwen in de verte verdwijnen. Ik hoor het geluid van zacht gedruppel en kijk omhoog. Nog steeds geen wolken. Ik denk na over mezelf, over de keuzes die ik in mijn leven gemaakt heb en over hoe alles anders had kunnen zijn. Ik denk na over Luna, over waarom ze zo ontwijkend deed toen ik vroeg waar die ruzie met haar vriendinnen over ging terwijl ze over alle andere dingen met zoveel openheid praat. Ik vraag me af wat de droefheid in haar ogen veroorzaakt heeft en waarom ze die zo hardnekkig verborgen probeert te houden. En ik vraag me af of ik haar na vannacht nog zal zien.

Ze blijft lang weg, te lang voor iemand die alleen maar een aansteker en een drankje hoeft te kopen. Ik zoek de maan maar ze is niet langer zichtbaar. Ik kijk naar het uur. Waar blijft Luna? Plots word ik overmand door de bespottelijke maar niettemin angstaanjagende gedachte dat als de maan verdwijnt, Luna ook verdwijnt. Ik schud mijn hoofd, schud die absurde gedachte van me af.

Maar wat als? Soms verdwijnen mensen gewoon, zomaar, ze gaan in rook op zonder een spoor achter te laten. Ik voel hoe mijn hart sneller begint te kloppen. Misschien verbeeldde ik me Luna alleen maar, is ze er nooit geweest, is ze slechts een verzinsel van mijn verbeelding, het gevolg van de slapeloosheid waar ik al zo lang aan lijd. Of misschien is dit alles een droom en ben ik nooit de deur uit geweest, lig ik op dit moment in bed, op de dekens, met de ventilator die het dapper maar vergeefs tegen de verstikkende warmte opneemt.

En net wanneer ik de winkel binnen wil gaan om te kijken waar Luna blijft, komt ze naar buiten.

‘Sorry! Ik moest nog even naar de wc,’ zegt Luna vrolijk terwijl ze me een blikje bier aanreikt. ‘Je was toch niet ongerust, hoop ik?’

Ik kijk naar het blikje. Stella. Ster.

‘Even zitten?’ vraagt ze.

Zonder op antwoord te wachten, ploft Luna neer op de grond tegen de winkelmuur. Ze slaat haar benen over elkaar en legt haar tasje op haar schoot, net zoals toen ik haar voor het eerst zag. Ze haalt een pakje sigaretten en de aansteker tevoorschijn.

Wanneer ik naast haar plaatsneem, voel ik dat onze schouders elkaar raken, maar ze lijkt het niet te merken, of ze vindt het in ieder geval niet erg.

‘Weet je waar ik nog aan dacht,’ zegt ze met een bungelende sigaret in haar mondhoek en de aansteker in de aanslag. ‘Dat –’

‘Omgekeerd,’ zeg ik.

‘Wat?’

‘Je sigaret.’

‘O. Dank je.’

Ze draait de sigaret om en plaatst hem deze keer met de kant met het filter tussen haar lippen. Ik kijk hoe ze hem aansteekt, hoe ze diep inhaleert en hoe haar borst omhoog gaat. Ze houdt de rook enkele tellen in en ademt dan langzaam en met gesloten ogen uit.

‘God, wat is dit héérlijk!’ zegt Luna, en ze slaakt een kreun van genot. ‘Nog eens bedankt om helemaal met me mee te stappen, je bent een echte reddende engel.’

Luna legt haar vrije hand op mijn arm en kijkt me aan met een glimlach, die deze keer wel oprecht lijkt. Ik kijk in haar grote maankleurige ogen, laat mijn blik omlaag gaan, naar haar smalle neus en de piercing die nog steeds niet bij haar past, naar haar lippen, haar prachtig gevormde lippen –

Ze trekt haar hand terug. ‘Wat zijn hier veel sterren,’ zegt Luna bewonderend terwijl ze naar de hemel tuurt. ‘Waar ik woon, zie je er nooit zoveel.’

Ik knik en neem snel een slok van mijn blikje Stella. Het is waar, aan deze kant van de stad zie je opmerkelijk veel sterren. Ik verwacht een volgende observatie, bedenking, of een anekdote die niets met de situatie te maken heeft, maar ze zwijgt, dus ik zwijg mee en zo zitten we in stilte naast elkaar: rokend, drinkend en starend naar de hemel.

‘Luna,’ zeg ik na een tijdje. ‘Ik vroeg me af… die ruzie met je vriendinnen, waar ging die  nu eigenlijk over?’

Ze kijkt me even aan met een blik die moeilijk te peilen is en neemt een flinke trek van haar sigaret.

‘Dat zijn mijn vriendinnen niet,’ zegt ze uiteindelijk. ‘ Niet ècht, in ieder geval. Gewoon wat mensen waar ik soms mee uitga.’

Ik wacht tot ze verder vertelt. Wanneer ze dat niet doet, wacht ik nog wat langer.

Luna bergt de hoofdtelefoon en MP3-speler op in haar tasje en begint over iets anders, waardoor ik nu ook weet ook dat ze haar stiefmoeder vurig haat, niet zozeer omwille van het feit dat ze de plaats van haar moeder heeft ingenomen – of dat in iedere geval probeert – maar omdat ze mantels van nertsenbond draagt.

‘Nértsen!’ benadrukt ze. ‘Heb je ooit al eens een nerts van dichtbij gezien? Moet je echt eens doen, als je de kans krijgt. Pràchtig zijn ze, vooral witte, die zijn zó–’

Plots stopt ze met praten, zomaar, zonder enige aanleiding. Ze blijft stokstijf staan, haar blik een en al ernst.

‘Moeten we daarover heen?’ vraagt ze. Ik volg haar blik, ze kijkt naar de brug die we over moeten om de 24-uurswinkel te bereiken.

‘Een andere weg is er niet als je nog steeds vuur nodig hebt, hoezo?’

Ze zwijgt even, dan vraagt ze: ‘Mag ik je hand vasthouden?’

En daar is het weer, de droefheid die ik eerder in haar ogen zag, de droefheid die mensen verborgen willen houden, de droefheid die je alleen maar ziet in mensen die een groot verlies met zich meedragen. ‘Ja,’ zeg ik. ‘Natuurlijk’. Ze legt haar fijne hand in de mijne en samen steken we de brug over, zwijgend en verbonden.

Zodra we de brug over zijn, laat Luna mijn hand los. Ze zet een stap achteruit en kijkt me verontschuldigend aan. Dan wendt ze haar blik af.

‘Ik weet dat ik veel praat,’ zegt ze met haar ogen op de grond gericht. ‘Té veel. Het spijt me.’

‘Geeft niets, ik luister graag naar je. Je bent een goede verteller.’

Ze kijkt me ongelovig aan, een beetje zoals toen ik zei dat ik nog nooit van Echo & the Bunnymen gehoord had, maar dan eerder op een sombere manier.

‘Het is gewoon… ik kan niet goed tegen stiltes, het zorgt ervoor dat de chaos in mijn hoofd toeneemt, en als ik naar muziek luister, of met iemand kan praten, dan komt er een klein beetje orde in de chaos, dan komt de wervelstorm even tot rust.’

Door deze plotse ommekeer in haar stemming weet ik even niet wat zeggen, dus ik zeg: ‘Een mens moet chaos in zichzelf hebben om het leven te kunnen schenken aan een dansende ster.’

Ze reageert met een vragende blik en een glimlach. Een kleine, weliswaar, maar het is een glimlach. ‘Da’s een mooie,’ zegt ze.’

‘Dat is Nietzsche.’

‘Nietzsche… was dat geen nazi, of zo?’

Ik glimlach. ‘Niet helemaal, nee. Al is het wel zo dat Nietzsche soms beschuldigd wordt van antisemitisme omwille van zijn concept van een übermensch, maar dat is natuurlijk geheel onterecht.

Luna kijkt me niet-begrijpend aan.

‘Veel mensen denken dat het begrip übermensch te maken heeft met Arische superioriteit, of iets dergelijks. Voor de nazi’s was dit inderdaad zo, zij wilden met dit begrip aantonen dat sommige mensen minder waard zijn dan anderen, enkel en alleen omwille van hun etniciteit, maar dat was helemaal niet wat Nietzsche daarmee bedoelde. Wat hij wél wilde zeggen, was dat de mens volgens hem geen afgewerkt product is maar nog steeds in volle evolutie is en bezig is zich te ontwikkelen en zich af te scheiden van zijn impulsieve en primitieve gedragingen. De übermensch, zegt Nietzsche, is de ‘vervolmaakte’ mens, iemand die niet langer blindelings de traditionele normen volgt die ons worden opgelegd, maar iemand die zijn eigen waarheid creëert en een eigen invulling aan het leven geeft, iemand die –’

Ik stop wanneer ik Luna met een lachje naar me zie kijken, en besef dat ik de hele nacht nog nooit zo lang aan het woord ben geweest.

‘Dit is niet interessant. Sorry,’ zeg ik.

‘Nee hoor, het is juist heel interessant! Ik vraag me alleen af... wat bedoelde hij nu precies met dat van die dansende ster?’