Travelogue

Al scrollend door mijn fotobibliotheek kwam ik een foto van deze lobbes tegen. Ik heb de foto destijds ’Henk’ genoemd. Waarschijnlijk omdat dit exemplaar over verschillende uiterlijke karakteristieken van een gemiddelde Henk beschikt.

Ik was reisleider bij de toen nog redelijk grote reisorganisatie Baobab en mocht een Zuid-Afrika reis begeleiden. Ik zou de kleine groep na een bezoek aan Kruger ook in Swaziland het een en ander laten zien. Met een beetje geluk kwamen we in een fraaie accommodatie in Hlane National Park terecht, waar van alles te doen was. Met een beetje pech werd het een spartaans onderkomen in een schrale omgeving met veel levensgevaarlijk wild. Het werd spartaans en schraal.

Omdat de groep na anderhalve dag begon te klagen over een totaal gebrek aan actie, besloot ik toch maar – en tegen alle adviezen in – een voetsafari te organiseren.

Niet zo gek veel later dan het afgesproken tijdstip stond onze gids gereed. Bob. Bob had een kort broekje en een kaki safaribloesje aan. Ik gebruik verkleinwoorden aangezien Bob 1.43m was. Bob had ook een stokje mee. Dat vond ik raar want de mannen die onze canvas tenten bewaakten waren bewapend met Kalasjnikovs. Bob moest ons met een stokje tegen de big five beschermen.

Na een uurtje wandelen door de bush hadden we al aardig wat Afrikaans wild gespot maar Bob was vooral geïnteresseerd in de diverse uitwerpselen die we tegen kwamen. Daar stond hij dan met zijn stokje in te peuren. Neushoorndrollen, aldus Bob.

En jawel hoor. Bob stopte, maant ons tot zwijgen en we kijken met zijn zevenen een neushoorn in de pupillen. Henk. Op niet meer dan vijf meter afstand wiegt een slechtziende Afrikaanse witte neushoorn van zo’n 2,5 ton op zijn mollige pootjes heen en weer en probeert in te schatten wat er nou precies tegenover hem staat. We moeten dicht bij elkaar blijven want dan denkt Henk misschien dat hij met een formidabele tegenstander te maken heeft. Achter me laat een doodsbang groepslid een windje. Henk en Bob horen dat ook. Bob schopt in het zand om te zien hoe de wind staat. Het lot is ons gunstig gezind: Henk zal het pikante angstwindje niet ruiken.

Het hele tafereel duurt zo’n zes minuten en geeft alle aanwezigen de tijd om elk mogelijk rampscenario te bedenken. Aan de mimiek van Henk is weinig te bespeuren. Is hij bang? Boos? Of is het bronstijd en wordt hij mateloos opgewonden van onze aanwezigheid? Ik moet er niet aan denken om met een botergeile neushoorn op de hielen naar mijn canvas tent te hollen. In alle opzichten een hachelijke en kansloze onderneming.

Na de zinderende zes minuten waggelt Henk door en besteedt geen aandacht meer aan ons. Iedereen ruikt naar zuur paniekzweet. Bob ook.

Het zit erop. De Fokveedag 2015 van Hoornaar. Dat stemt me enigszins verdrietig want ik was er dus niet bij. 

Ik heb zojuist in een melancholische bui de Facebook-pagina bestudeerd: Intrigerend en onbegrijpelijk tegelijk. Ik kwam termen tegen waarvan ik dacht dat ze door Herman Koch, Kees Prins en Michiel Romeyn waren bedacht. En ik wist niet dat uiers zo belangrijk waren. In een buitengewoon complex Excel-sheet met de uitslagen - http://fokveedag.nl/web/wp-content/uploads/2015/10/Fokveedag-2015-uitslag.xls - staan kwalificaties als: • “Mooie verhoudingen tikkeltje vlak in kruis koe die imponeert ook super benen” • “Zeer jeugdige vaars met breed kruis, breed uier wat van voor net iets sterker is dan de derde vaars” • “Heel fraai zijaanzicht beste uier hoog en breed vast aangehecht veel lengte” • “Zeer diepe melktypische vaars met een best achter uier en vlot goede benen” • “Jeugdige rubriek vaarzen met beste uiers met uitlopend kopnummer”• “Harde vaars jeugd en kracht uier met veel kwaliteit” • “Koe met subliem uier en nog veel jeugd”

Bijzondere vermeldingen zijn er voor Mette-Marit 7, Annie 127, Ria 52, Susan 35, Monica 79 en Sheila 4. Ook noemenswaardig: Teus van Dijk had Geertje 466 meegenomen: de oudste koe die deelnam aan de rundveekeuring. De oudste bezoeker aan het evenement, Alje Dijkema (102 jaar), vroeg om “een driewerf hoera voor deze uitzonderlijke koe” die ook de duurzaamheidsprijs won.

Van een andere orde maar niet minder belangrijk: • De mooiste cavia bij de jeugd was van het type ‘gladhaar zwart’ en eigenaar Jannik Kraaijeveld won er een leverworst mee. • Els Baas gooide een stropak van Hoornaar tot in Giessenburg en kreeg daarom 114 kilo boerenkaas kado.

Ik ben opgegroeid aan een singel in Maastricht. Dat is leuk hoor. Vanaf je vijftiende. Daarvóór is stoepranden een risicosport en zijn de geneugten van de stad nog lang geen geneugten. 

Een aantal van mijn vrienden komen uit de Alblasserwaard. Die groeiden op met slootje springen, molentochten en de fokveedag. Fokveedag: een lelijk woord maar het roept fabelachtige beelden bij me op. Tot voor kort wist ik als stadsjongen niet of die beelden overeen kwamen met de realiteit. Maar de organisatie van de fokveedag gebruikt sinds een drietal edities social media en nu kan ik meegenieten. Het is nog veel beter dan ik dacht.

Als opwarmer: Google's eerste hit op ‘fokveedag Hoornaar’ leidt tot de site van veelteelt.nl. Op evenement ‘FOKVEEDAG HOORNAAR’ is één keer gereageerd: ‘hoelaat begint het’, vraagt Bas.

Op Facebook is er meer te vinden over de 103e editie van de Fokveedag Boerenland, zoals het plattelandsevenement officieel heet. Er staan weloverdachte posts en tientallen weinig aanstootgevende foto’s op, voorzien van puntig onderschrift. Hier een kleine bloemlezing van dit schitterende (en letterlijk overgenomen) proza:

• ‘Het nog lege Fokveedagterrein’ (Foto: grasveld) • ‘Brainstorm over de Fokveedag: Waar liggen de kansen?’ (Foto: bestuur in vergaderzaal) • ‘... Het terrein waarop inmiddels de eerste haringen zijn uitgezet…’ (Foto: grasveld met haringen) • ‘Ook op Fokveedag: competitie sterkste man/vrouw door de plattelandsjongeren. Met onderdelen als trekkerband omrollen en stropak gooien. Het beloofd een waar spektakel te worden. Alwéér een reden om naar de Fokveedag te komen!’ (Foto: stropak) • ‘En op het nu nog (bijna) lege Fokveedagterrein komt de grootste tent uit de historie van de Fokveedag te staan: 31 x 75 meter! Jawel, het wordt een in alle opzichten gedenkwaardige Fokveedag!’ (Foto: grasveld met haringen) • ‘Zijn jullie er klaar voor? Laarzen lijken niet nodig want het terrein ligt er prima bij.’ (Foto: laarzen) • ‘Soms zit het mee, soms zit het tegen... De storm kreeg vandaag vat op de grootste tent (31 x 75 m) op het Fokveedagterrein. Oftwel: de reus is geveld. Balen! Moet weer opnieuw opgebouwd worden.’ (Foto: grasveld met haringen) • ‘Zo, ook de laatste koeien zijn gewassen’ • ‘Inderdaad... 's Werelds grootste boerenkaas zal worden aangesneden. Zorg dat je erbij bent!’ • ‘Wie weet waar schilderij met koeien is?’ (Foto: schilderij met koeien) • ‘We zullen dat varkentje wel eens even wassen gaat hier vandaag alleen figuurlijk op. Letterlijk wassen we de koeien.’ • ‘Koeien worden geconcentreerd gekamd’. • ‘Niet elke koe op de keuring is zwartbont’ • ‘Duif’ (Foto: duif) • ‘Fraai gevulde kraam’ • ‘Kip’ (Foto: kip) • ‘De kampioenskeuring is op groot scherm te volgen.’ (Foto: scherm) • ‘Pakkende slogans zijn ook te lezen’ (Foto: kraam met bord ‘Fietsend uw zitvlak masseren!’) • ‘Een fraai hok met konijnen: zeer goed te bezichtigen voor het publiek’ • ‘Het Arkels Visserskoor brengt de sfeer erin’ • ‘Mendemonstratie en springende koe in pauseprogramma Fokveedag’ • ‘Ook waarnemend burgemeester Werner ten Kate moest er in het pauzeprogramma aan geloven.’ • ‘Zo blijf je droog tijdens de keuring! (Foto: vrouw met paraplu) • ‘Wereldrecordpoging touwvlechten’ • ‘Hier is ze dan: de KAMPIOENE van de 101-ste Fokveedag. Ella 143 van Nico Bons uit Ottoland’ (2013) • ‘Coba 191 van Nico Bons uit Ottoland werd in 2014 algemeen kampioene’ • ‘Binnenkort op de site: uitslagen en fotoreportage van de Shetlandponykeuring’ • ‘Evaluatie Fokveedag. Goede inbreng.’ (Foto: bestuur in vergaderzaal) • ‘3 flessen sap van Monique de Bruin zijn blijven staan bij de stand van Boerderij en Erf. Af te halen na overleg, mailen naar [email protected]’ (Janine Kroes vindt dit leuk)

Herman hangt voor mijn raam. Al een week of drie nu. Een echte Herman is 't. Een no nonsense type, harde werker, geen showman. Hij hangt altijd ondersteboven. Dat vind ik dan wel weer een beetje uitsloverig maar volgens Herman doen alle kruisspinnen dat. 

Iemand zei dat het waarschijnlijk een Hermien is maar dat gaat er bij mij niet in. Hij hangt altijd wijdbeens. Krabt ook vaak heel ongegeneerd in een van z'n oksels, klust de hele dag door en eet als een bouwvakker. De kinderen worden een beetje aan hun lot overgelaten. Ze bouwen lukraak spinnenwebjes in mij bamboe terwijl ik daar toch echt duidelijke afspraken over heb gemaakt. Maar ik zeg er niks van. Ik weet dat het niet altijd meevalt, als alleenstaande man. En ik heb niet eens kinderen. 

Tijdens de laatste week van mijn verblijf in Ladakh wil ik nog één keer een fatsoenlijke wandeling maken. Het liefst in de prachtige Markha vallei, maar die is niet bereikbaar omdat alle toegangswegen zwaar beschadigd zijn door regen. Dus wordt het een trekking door de Sham vallei. Ook dat is een parel. Overdonderende landschappen, groots, kaal met soms een groene of zelfs roze gloed over de bergen door de begroeiing. 

De kleine geïsoleerde dorpjes de je passeert, brengen je terug naar een ander tijdperk. De enkele tientallen inwoners communiceren met elkaar in het voorbijgaan op de onverharde paadjes of door vanuit de ramen van hun huizen op elkaar te schreeuwen. Daardoor lijkt het alsof het hele dorp ruzie heeft. Na een poosje raak je eraan gewend en is het eigenlijk heel gezellig, dat brullen naar elkaar. Een beetje als moeder die vanuit het keukenraam haar voetballende jongens roept omdat het eten klaar is. Maar dan de hele dag door. 

In de namiddag brengt gids Otsal ons naar een homestay in het dorpje Yangtang. Een homestay betekent dat je bij een familie mag eten en slapen voor de prijs van een ons snijworst. Vanuit de woonkamer wordt hier ook naar de buren gegild maar er staat verrassend genoeg ook een telefoon. Die wordt alleen gebruikt om naar ver weg te bellen. En dat valt nog niet mee. De meeste gesprekken verlopen als volgt: “Hallo? Hallo…. Hallo? Hallooo.. Hallo. Hallo. Hallo… Halloo? Hallo”. 

Bij de familie is het erg fijn. Terwijl opa de melk karnt, maakt zijn dochter het eten klaar. Ondanks het beperkte aantal ingrediënten is de maaltijd heerlijk. Rijst met een groentecurry, chapati brood, pickles en een kop thee. De vrouw des huizes blijft opscheppen en als je je bord blijft leeg eten heb je er aan het einde van de avond 18 op.

Mensen vragen me wel eens hoe je in dit soort situaties met elkaar communiceert. Dat is veel eenvoudiger dan het lijkt: Samen foto’s kijken is altijd leuk; met een lach en wat hummende geluiden maak je duidelijk dat het eten lekker is; als je heel geïnteresseerd bij opa gaat zitten mag je zelf meekarnen en met de kindjes kun je heel gemakkelijk taalloos spelen. 

Soms moet je wat meer je best doen. In een uithoek van Myanmar heb ik wel eens moeten uitleggen dat ik vanuit mijn land met een bus met vleugels was vertrokken. Dan sta je dus in een hut met de armen gespreid het geluid van een vliegtuig na te doen. En dan wijzen naar de lucht.  Vaak leiden dat soort gesprekken tot misverstanden. Die zijn meestal grappig maar ze kunnen ook de geschiedenis veranderen. Zo liet Cortés, toen de Spanjaarden in 1519 aan de Mexicaanse kust arriveerden, een lokale bewoner aan boord hijsen en vroeg hoe de plaats heette waar ze zojuist waren aangemeerd. De Mexicaan zei toen ‘Ma c’ubah than’ maar Cortés verstond ‘Yucatan’. En zo kwam dit schiereiland aan zijn nieuwe naam, zo bleek in de jaren ’70. Taalkundigen bestudeerden toen Indiaanse dialecten en kwamen tot een ludieke ontdekking: ‘Ma c’ubah than’ betekent ‘Ik begrijp uw vraag niet’.

Dit soort historische voorbeelden heb ik niet van Ladakh, al zou ik mijn tent niet zo snel opzetten bij Camping Swastika. 

 De wandeling door de Sham vallei is fantastisch en soms pittig. Hier en daar worden we getrakteerd op een veel te steile klim waar gids Otsal geen enkele moeite mee heeft. Hij groeide op in een dorp op bijna vijf kilometer hoogte. Nu lopen we op zo’n 4000 meter en verkeren zijn longen in sluimerstand. Die van mij niet. Otsal deed een aantal maanden geleden mee aan een lokale marathon. Hij had te grote schoenen, was nauwelijks getraind maar kwam in Leh (op 3500 meter hoogte) na vier uur en een beetje over de streep. Hij had er flink de pee in. Dat moest de volgende keer toch echt een half uur sneller.

Na een moordende klim zit ik uit te puffen en schrik me wezenloos als ik een enorme knal hoor. De Chinezen komen, denk ik, en heb direct de camera in aanslag om het begin van de derde wereldoorlog vast te leggen. Helaas blijft het spektakel uit. Wegenbouwers brachten een stuk bergwand tot ontploffing om een nieuwe verbindingsweg aan te kunnen leggen. De explosie vindt recht boven het wandelpad plaats, waar we een half uur geleden liepen. Ik vraag me af wat er met de wandelaars achter ons is gebeurd maar Otsal beweert dat die keurig zijn geïnformeerd en moeten wachten totdat de kust weer veilig is. Ik heb werkelijk niets gezien wat het verhaal van Otsal kan bevestigen en zie ook gewoon de kleine menselijke stipjes over het wandelpad daar beneden bewegen. Het is ver weg, maar ik meen doodsangst te zien. Het is ook niet niks. Je bent lekker onderweg, neus omhoog in de frisse berglucht maar dan volgt een reusachtige knal en zie je een rotsblok ter grootte van een volwassen potvis op je af komen.

 We gaan ook naar Alchi Gompa, een kloostercomplex van bijna 1000 jaar oud. De buitenkant van de kloostergebouwtjes is weinig indrukwekkend maar het interieur is verbijsterend mooi. Vooral de prachtige, gedetailleerde muurschilderingen. De krakende vloeren die al sinds de elfde eeuw monnikenvoetjes van splinters voorzien, de kleurrijke maar vaak lugubere beelden, de kratten met spullen die tegen de oude fresco’s zijn aangeflikkerd… Pardon? Jawel. Tegen een paar van de historische meesterwerken staan kratten met troep. Ook een bezem. Boven aan de muren zie je de schade die het lekkende dak heeft aangericht, hier en daar is een spijkertje dwars door een van de kunstwerken getikt en het pleisterwerk waar de historische schilderingen op zijn gemaakt staat hier en daar gewoon bol. Een struikelende toerist kopt hier zo 25 vierkante meter aan 1000 jaar oude fresco naar beneden. Alle aanwezigen zijn hier de olifant in de porseleinkast.

 Ons laatste verblijf bij een homestay is het leukst. Dat ligt niet aan het huismijtparadijs waar we in slapen maar aan de levendige familie. 

Ook de medegasten zijn bijzonder. Een van de drie Franse gasten verschijnt ’s ochtends in een wit Jezus-gewaad aan het ontbijt als hij terugkomt van zijn ochtendgebed in het plaatselijke klooster. De monniken daar moeten onder de tafel hebben gelegen van het lachen. Ladakh herbergt veel van dit soort spirituele warhoofden.

Ook in deze homestay was er geen westerse wc maar een composttoilet. Dat is een gat boven een hok. Als dat hok is volgepoept, gaat er een deksel op en heb je een jaar later schitterende mest en potgrond. Van harte aanbevolen.

Korea was ooit één land. Toen er na de tweede wereldoorlog een einde werd gemaakt aan de Japanse bezetting werd Korea gesplitst in een door de Sovjet Unie gesteund noordelijk deel en een door de Verenigde Staten gesteund zuidelijk deel. De Koreaanse oorlog in het begin van de jaren ’50, geïnitieerd door de Noord Koreaanse leider Kim Il-sung veranderde hier niks aan maar kostte wel twee miljoen mensen het leven.

Kim Il-sung maakte daarna van Noord Korea een stalinistische staat met een sterke economie. In de jaren '60 en '70 was het leven er relatief goed, terwijl de zuiderburen toen in extreme armoede leefden. Dat is nu moeilijk voor te stellen in het gouden tijdperk van de Zuid Koreaanse elektronica- en auto-industrie.

Het succes verbloemde wat er daadwerkelijk gebeurde: De Grote Leider, zoals Kim Il-sung zichzelf noemde en genoemd wilde worden, was een meedogenloze en paranoïde dictator die een land creëerde waarin alles draaide rondom de verheerlijking van zijn persoon. Elke Noord Koreaan werd vanaf zijn eerste levensdag bestookt met propaganda over ‘Hij die verscheen uit het licht van zon en maan’, onder andere via de luidsprekertjes die het regime overal liet installeren, ook in de Noord Koreaanse woningen.

Als je in vrijheid bent opgegroeid is het niet te bevatten, maar Kim Il-sung was echt een godheid voor de Noord-Koreanen, de spil waar hun leven om draaide. Het was niet alleen de propaganda die daarvoor zorgde maar ook de angst die werd ingeboezemd. Voor twijfel was er geen ruimte. Een belediging van de Grote Leider of een vorm van kritiek op het regime, hoe onbenullig ook, was letterlijk levensgevaarlijk. Als de buurvrouw zag dat je de krant met op de voorpagina een foto van Kim Il-sung op de grond had liggen, kon dat betekenen dat je met je kinderen, partner en ouders voor heel lang naar een werkkamp werd gestuurd. Of je werd openbaar geëxecuteerd als het regime weer eens een voorbeeld wilde stellen. Dat mensen in andere delen van de wereld in vrijheid en welvaart leefden, daar had niemand in Noord Korea een idee van. Contact met de buitenwereld was er niet en alle informatie die beschikbaar was werd geleverd door de partij.

Waar de indoctrinatie en persoonsverheerlijking op volle toeren draaide, ging het met de economie vanaf  de jaren ’80 bergafwaarts. Het wanbeleid van Kim Il-sung zorgde beetje bij beetje voor totale isolatie van de rest van de wereld. Desondanks was het land in diepe hysterische rouw toen de Geliefde Leider in 1994 overleed. Het leverde bizarre beelden op: het massaal huilende volk voor de camera’s van de staatstelevisie. Natuurlijk was het een verplicht huilen. Hoe harder hoe beter. Maar voor veel Noord-Koreanen stortte de wereld daadwerkelijk in. De godheid Kim Il-sung was dood. De zon, de vader, de leider, de reden van ieders bestaan was plotsklaps verdwenen. Mensen zaten in totale paniek midden op straat en sloegen met handen en hoofd op de grond. 

Zoon Kim Jong-il nam het roer over. Inmiddels waren de Oost-Duitsers al lang van oost naar west gelopen en was de Sovjet Unie uit elkaar gevallen. Daarmee was de laatste bondgenoot en belangrijkste voedselleverancier verdwenen en stortte de economie volledig ineen. In 1995 was de ramp was compleet toen vreselijke overstromingen het land teisterden en de volledige nationale oogst vernietigden. Tijdens de hongersnood die daarop volgde stierven honderdduizenden Koreanen. Het land was letterlijk kaalgevreten. Mensen aten boomschors, gras en struiken om in leven te blijven. Internationale hulp was er wel maar het regime gaf nauwelijks toegang tot de ergst getroffen gebieden en maakte het de hulporganisaties onmogelijk hun werk te doen. Die pakten dus hun spullen en vertrokken weer.

Kim Jong-il overleed in 2011. Weer dezelfde massahysterie maar dit keer was die niet onverdeeld oprecht. Meer en meer Koreanen twijfelden ondertussen aan de bedoelingen van het regime. Drie maal hongersnood in minder dan 20 jaar, de angst, de terreur, de diepe armoede én de geruchten dat het leven in de buurlanden China en Zuid Korea wél beter was. 

Kim Jong-un is de nieuwe dictator en die zal de twijfel niet kunnen wegnemen. Hij is een onberekenbare megalomane dertiger die momenteel oudere partijleden laat vermoorden omdat hij ze als een bedreiging ziet. In april is een minister van defensie, die tijdens een vergadering in slaap viel, geëxecuteerd, volgens een aantal betrouwbare bronnen met luchtafweergeschut. Zo zijn er nog een slordige 70 recente voorbeelden.

Veel weten we niet van het dagelijkse leven in Noord Korea. Sporadisch komen de absurde grensconflicten met Zuid Korea op het journaal. Floortje Dessing meldde trots dat ze de eerste TV-ploeg was die in Noord Korea mocht filmen. Ze kwam terug met een flinterdun verhaal. Tom Waes maakte een amusante aflevering voor zijn serie Reizen Waes maar daarvan leerden we ook niets nieuws. Op YouTube kun je inmiddels uren aan beeldmateriaal bekijken van filmploegen die allemaal het zelfde propagandarondje hebben gemaakt: een tocht in een keurig busje die de bezoeker(s) langs een zorgvuldig geselecteerd aantal trekpleisters leidt waarbij het echte Noord Korea absoluut niet in beeld komt. Wie echt meer wilt weten kan beter een van de weinige goede documentaires over het land (zoals Kimjongilia, Yodok Stories of The Defector) bekijken of duikt bijvoorbeeld in de uitstekende onderzoeksjournalistiek van Barbara Demick. Zij schreef het boek Nothing to Envy waarin ze aan de hand van interviews met in Zuid-Korea woonachtige vluchtelingen uit de stad Chongjin een beeld schets van het echte leven in Noord Korea van de afgelopen 30 jaar. En dat beeld is verbijsterend. 

Vorig jaar brachten de Verenigde Naties een rapport uit over de mensenrechtensituatie in Noord Korea* en daarin wordt gesproken over onuitspreekbare gruwelijkheden jegens politieke gevangenen in daarvoor bestemde kampen. Noord Korea is een land met operationele concentratiekampen die vergelijkbaar zijn met die uit Nazi-Duitsland. De VN schat dat er tussen de 80.000 en 120.000 mensen zitten opgesloten in dit soort kampen.

Nu wil Kim Jong-un meer toeristen naar Noord Korea lokken en laat daarvoor restaurants, hotels, een pretpark, een schietbaan en een skioord bouwen. In 2020 hoopt hij dan twee miljoen bezoekers te kunnen ontvangen. Duidelijk is, dat de inkomsten van deze toeristenstroom voor Kim Jong-un zijn. Voor niemand anders en al zeker niet voor de straatarme Noord-Koreaanse bevolking. Dit lees ik vanochtend in een artikeltje^ dat in juni op nu.nl werd gepubliceerd. Maar nu komt het: "Directeur Jan Middelhoek van reisorganisatie Koning Aap, die reizen naar Noord-Korea in het pakket heeft, geeft grif toe dat de inkomsten van het toerisme rechtstreeks in Noord-Koreaanse staatskas vloeien”. Meneer Middelhoek voegt daaraan toe dat hij dit geen reden vindt om Noord Korea uit het aanbod te schrappen. "Wellicht kunnen contacten tussen Noord-Koreanen en toeristen er op termijn aan bijdragen dat het land wat opener wordt. In ieder geval denk ik niet dat het voor de mensen beter wordt als wij wegblijven”. En Eppo Steenhuizen van VNC Asia Travel denkt er hetzelfde over.

Ik weet niet wat ik lees.

Als een touroperator reizen wilt verkopen of een reiziger een reis wilt boeken naar een bestemming waarover twijfels bestaan met betrekking tot de mensenrechtensituatie, dan heeft die organisatie of persoon de morele plicht die situatie grondig te onderzoeken. In de meeste landen in de wereld kun je op een verantwoorde manier reizen. Dat vereist in het geval van staten met twijfelachtige regimes een gedegen voorbereiding en ter plaatse goed geïnformeerde, zorgvuldige en bewuste keuzes. Als je naar Noord Korea gaat voor eigen gerief (en dus uiteraard niet voor bijvoorbeeld humanitaire of journalistieke doeleinden), dan is het zeer waarschijnlijk dat je daarmee een dictator financiert die hoofdverantwoordelijk is voor het bestaan van concentratiekampen waar naar schatting 100.000 mensen zijn opgesloten financiert. Dat geldt ook voor de reisorganisaties die deze reizen verkopen.

Totdat die situatie aantoonbaar is veranderd of de bevindingen van de VN, het jarenlange onderzoek van mensen als Barbara Demick en talloze getuigenverklaringen totale onzin blijken te zijn, hoort geen enkele toerist naar Noord Korea te gaan, en hoort geen enkele reisorganisatie plezierreisjes naar dit land te verkopen.

 Lees:

Barbara Demick: Nothing to Envy

Adam Johnson: The Orphan Master’s Son (roman)

Kang Chol-Hwan & Pierre Rigoulot: The Aquariums Of Pyong Yang

Blaine Harden: Escape From Camp 14

 * http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/CoIDPRK/Pages/Documents.aspx