Nevzat Erdağ

Süresi belirli olmayan sürekli hizmet akitlerinin İş Kanununda belirtilen esaslara uyulmadan sona erdirilmesi halinde işi terk eden işçi ya da işçinin işine son veren işveren aynı maddede belirtilen bildirim önellerine (iş akdinin feshedileceğinin belli bir süre önceden bildirilmesi) ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek durumunda kalacaktır. Bu şekilde ödenecek tazminat uygulamada "ihbar tazminatı" olarak adlandırılmaktadır.

4857 Sayılı İş Kanununda İhbar Tazminatı Madde 17- Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.

Bildirim Süreleri ve İhbar Tazminatı Tutarları

Hizmet Süresi Bildirim Süresi İhbar Tazminatı Tutarı

6 aydan az olan çalışma dönemi için: 2 hafta 2 Haftalık Ücret

6 aydan 1,5 yıla kadar olan çalışma dönemi için: 4 hafta 4 Haftalık Ücret

1,5 yıldan 3 yıla kadar olan çalışma dönemi için: 6 hafta 6 Haftalık Ücret

3 yıldan fazla olan çalışma dönemi için: 8 hafta 8 haftalık Ücret

İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi 4857 sayılı iş Kanunun 18, 19, 20 ve 21. maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18. maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21. maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.

Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32. maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.

İş kanunun 109 maddesi “Bu Kanunda öngörülen bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak ve imza karşılığında yapılması gerekir. Bildirim yapılan kişi bunu imzalamazsa, durum o yerde tutanakla tespit edilir. Ancak, 7201 sayılı Kanun kapsamına giren tebligat anılan Kanun hükümlerine göre yapılır” tanımlaması ile işi bırakma veya işten uzaklaştırmanın yazılı olmasını da hüküm altına almıştır.

* Hiç dikkat ettiniz mi? İş Kanunumuzda ihbar süreleri haftalıktır. İhbar tazminatı hesabında haftalar toplanıp ay hesabı yapılmaz. Bir hafta 7 gün olarak kabul edilir (Sayıştay 3. Daire 1969/273 Sayılı Karar).

İhbar Tazminatı ile İlgili Önemli Hususlar:

Fesih bildiriminin karşı tarafa ulaşması yeterli olup, onun kabulüne bağlı değildir. Ancak karşı tarafın hukuki durumunu etkilediği için açık ve seçik olmalıdır.

Fesih bildirimi yazılı olarak yapılmalıdır.

İhbar öneli bütünlük arz eder. Bu nedenle ihbar önelleri bölünmek sureti ile uygulanamaz.

İşveren ihbar öneli verdiği işçinin önelinin sonunu beklemeden veya iş araması için izin vermeden sözleşmeyi sona erdirmesi durumunda tüm ihbar öneli kadar ihbar tazminatı ödeyecektir. Aynı şekilde işçinin işverene ihbar öneli vermeden ya da önelinin sonunu beklemeden iş akdini feshetmesi durumunda işçi tüm süre için ihbar tazminatı ödeyecektir.

Fesih bildirimi önelli olsun ya da olmasın karşı yana varmakla sonuç doğurduğundan bundan dönülemez. Ancak fesih beyanı karşı tarafa varmadan ve karşı tarafça öğrenilmeden önce geri alınmış ise geri alınabilir ve fesih sonuç doğurmaz.

İşçi işverenden izin almadan veya işverenin tayin ettiği saatler dışında iş aramaya çıkar veya işverene haber vermeden iş arama iznini toplu olarak kullanmaya kalkarsa, işveren devamsızlık nedeni ile iş akdini İ.K.25/II gereğince haklı nenle derhal feshedebilir.

İşveren işçiye yeni iş arama izni vermezse, işçi haklı nedenle 24/II-f gereğince iş akdini haklı nedenle derhal feshedebilir.

SORU: İşten ayrılan işçilerimize ihbar ve kıdem tazminatlarını öderken vergi ve sigorta primi kesintilerinde tereddütlerimiz oluyor. Bir yanlışlığa meydan vermemek için bu kesintilerin neler olduğunu öğrenebilir miyiz?

CEVAP: İşveren tarafından haklı bir nedene dayanarak iş sözleşmesinin sona erdirilmesi halinde, işçiye ihbar ve kıdem tazminatı ödenmeyeceği gibi, haklı nedenlerle de olsa iş akdinin işçi tarafından sona erdirilmesi halinde de işverenden ihbar tazminatı talep edilemez. Ancak, belirsiz süreli iş sözleşmesinin haklı bir neden olmadan işveren tarafından sona erdirilmesi halinde, durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İhbar süresinin sonunda, iş aktine son verilecekse bu durumda işçiye yapılan ödemeler ücret niteliğinde olduğu için bütün kesintiler yapılır.

İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini feshetmesi halinde işçiye yapılan bu ödeme ihbar tazminatıdır. Bu tür ödemede ücretin dışındaki devamlılık arz eden tüm hak ve menfaatler de son brüt ücrete ilave edilir. Bulunan bir günlük brüt ücret ihbar süresi ile çarpılarak işçiye ödenecek toplam ihbar tazminatı bulunur. Bu ödeme vergi mevzuatına göre ücret niteliğinde olduğu için Gelir Vergisi Kanununun ilgili maddeleri gereğince gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir.

İhbar tazminatı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77. maddesi gereğince sigorta primine ve işsizlik sigortası primine tabi değildir.

1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde gösterilen fesih hallerinde işçiye ödenecek olan kıdem tazminatının hesabında ise son brüt ücret esas alınır ve bu ücrete işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün olan devamlılık, arz eden ödemeler de dahil edilir. Bu şekilde hesaplanan miktarın bir aylık tutarı, ödemenin yapıldığı dönemdeki kıdem tazminatı tavanını geçemez. Bu ödeme, Gelir Vergisi Kanununun 25/7. maddesi gereğince vergiden muaf olduğu gibi, Sosyal Sigortalar Kanununun 77. maddesi gereğince sigorta primine, dolayısıyla da işsizlik sigortası primine de tabi değildir. Kıdem tazminatı tavanını geçmemek üzere işçiye veya kanuni mirasçılarına ödenecek bu ödemeden sadece Binde 7.59 damga vergisi kesilerek, kalan miktar hak sahiplerine ödenir.

SORU: İhbar Tazminatı isteyebilme Koşulları nelerdir?

CEVAP:

İhbar tazminatı isteyebilmek için, taraflar arasında bulunan hizmet sözleşmesinin belirsiz süreli olması gerekir. Belirli süreli hizmet sözleşmelerinin sona ermesinde ihbar tazminatı söz konusu olmaz.

Hizmet akdi konusu işlerin sürekli işlerden olması şarttır. Hizmet akti sürekli bir iş için yapılmış olmalıdır. Niteliği bakımından 30 iş gününden fazla süren işler sürekli iştir.(İ.K.md.10)

Hizmet Akdi, bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmiş olmalıdır. Usulsüz feshe maruz kalan taraf diğer taraftan ihbar tazminatı talep edecektir. Bu nedenle sözleşmeyi kendi bozan taraf diğer taraftan ihbar tazminatı talep edemeyecektir.

SORU: Çalışana ihbar süresince iş arama izni verilir mi?

CEVAP: 2 - 4 - 6 - 8 haftalık ihbar süreleri içerisinde işveren, çalışana yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. Bu iznin süresi günde 2 saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. İşveren, yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir. İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırırsa, çalıştırdığı sürenin ücretini % 100 zamlı öder

SORU: İşçinin ihbar tazminatına hak kazanmasının esasları nelerdir?

CEVAP:4857 sayılı İş kanunu 17. madde uyarınca iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa yazılı olarak bildirilmesi esastır. Bu bildirimler iş kanununun yukarıda belirttiğimiz 17. maddesindeki bildirim süreleri olmak zorundadır. İş sözleşmesini performansa, işçinin davranışlarına, işin, işletmenin veya iş yerinin gereklerine dayalı olarak fesih etmek isteyen işveren, feshi yazılı olarak ve bu sürelere bağlı kalarak işçiye iletmekle yükümlüdür. İş sözleşmesini bildirim süresi, vermeksizin fesih eden işveren, bu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak ödemekle yükümlüdür. Öte yandan; iş sözleşmelerinin işçi tarafından feshi, işveren tarafından deneme süresi içinde veya 4857/25 ile belirlenen esaslar çerçevesinde feshi halinde işçiye herhangi bir ihbar tazminatı ödenmeyecektir. İş sözleşmesinin, işçi tarafından haklı nedenle fesih esasları dışında bir nedenle feshi halinde aynı bildirim süreleri işçi içinde geçerli olup, buna aykırı iş sözleşmesi fesihlerinde işverenin ihbar tazminatı talebi hakkı da vardır.

SORU: İşten kendi isteğiyle ayrılan işçi, ihbar tazminatı alabilir mi?

CEVAP: İş sözleşmelerinin feshinden önce, bildirim süresine bağlı kalınarak diğer tarafa yazılı bildirimde bulunulması esastır. İşten ayrılmak (istifa) isteyen işçi, sağlık nedenleri, iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık veya işin durması benzeri nedenler dışındaki işten ayrılmalarda işverenine bildirim süresini dikkate alarak yazılı bildirimde bulunmakla yükümlüdür. İşçinin kendi isteğiyle işten (istifa) ayrılması durumunda, ayrılmanın nedeni önem taşımaksızın herhangi bir ihbar tazminatı hakkı oluşmamakta, böylesi bir talepte bulunamamaktadır. İşten ayrılmanın yukarıda sayılan nedenler dışında bir gerekçeye dayanması ve işçinin bildirim süresine uymaksızın işi bırakması halinde, işverenin talep etmesine bağlı olarak işi bildirim süresine uymadan bırakan işçi ihbar tazminatı ödemek durumunda kalacaktır.

SORU: İşçinin, hangi miktardaki devamsızlığı halinde iş akdi tazminatsız ve ihbarsız fesih edilebilir?

CEVAP: İşçinin, işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına 2 gün veya 1 ay içinde 2 defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut 1 ayda 3 iş gününü işe devam etmemesi halinde hizmet akdi tazminatsız ve ihbarsız feshedilebilir. Buradaki 1 aylık süre takvim ayı değil, işçinin ilk devamsızlık ettiği tarihten itibaren 30 günü kapsayan süredir.

SORU: Belirsiz süreli hizmet akitlerinde, deneme süresi içinde hizmet akdi fesih edildiği zaman ihbar önelleri uygulanır mı?

CEVAP: Deneme süresi içinde ihbar öneli uygulanmaz.

SORU: 2 yıl 6 ay 11 Gün çalışan 2.200 TL Bürüt maaş alan biri işten çıkarıldığında ne kadar İhbar tazminatı ödenir ?

CEVAP:

İhbar Tazminatı Ücreti Hesabı İhbar Tazminatı Hesaplanması 

PERSONELİN

ADI: Nevzat

SOYADI: Erdağ

İŞE GİRİŞ TARİHİ: 01.01.2012

ÇIKIŞ TARİHİ: 12.07.2014

ÇALIŞILAN SÜRE: 11 GÜN 6 AY 2 YIL

SON BRÜT AYLIK ÜCRETİ: 2.200,00

SON İKRAMİYE BRÜT ÜCRETİ: 0,00

YILDA ÖDENEN İKRAMİYE ADEDİ: ADET

YILLIK İKRAMİYE TOPLAMI (BRÜT): 0,00

YAKACAK YARDIMI: 0,00

GİYECEK YARDIMI: 0,00

BAYRAM YARDIMI: 0,00

İHBAR TAZMİNATI SÜRESİ: 6 HAFTA 42 GÜN

GÜNLÜK BRÜT ÜCRETİ: Maaş brüt / 30 73,33

GÜNLÜK BRÜT İKRAMİYESİ: İkramiye brüt / 365 0,00

GÜNLÜK BRÜT YARDIMLAR-TAZMİNAT: Yardım brüt / 365 0,00

GÜNLÜK BRÜT ÜCRETİ: Günlük toplamlar 73,33

TOPLAM BRÜT İHBAR TAZMİNATI: Toplam x ihbar süresi 3.080,00

GELİR VERGİSİ (%): 15 462,00

DAMGA VERGİSİ (BİNDE): 7,59 23,38

NET ÖDENECEK İHBAR TAZMİNATI: 2.594,62

Aile şirketleri tüm ülkeler için çok önemli birer ekonomik zenginlik, istihdam ve katma değer unsurlarıdır. Türkiye’deki şirketlerin büyük çoğunluğu aile şirketlerinden oluşmakta ve bunların büyük çoğunluğunun da kurumsallaşma açısından çok ciddi sorunları olduğu bilinmektedir.

Ekonomi de bu denli önemli olmalarına karşın aile şirketlerinin ömrü, ne yazık ki kısa olmaktadır. Çoğunluğu birinci kuşak içinde iflas etmekte ya da el değiştirmektedir. Üçüncü kuşağa dek yaşayanların sayısı ise yapılan araştırmalara göre % 10’ nun altındadır. Bana göre; aile şirketlerinin başarısızlıklarının veya dağılmalarının arkasındaki temel sorun kurumsallaşamama ve doğru  hesap verebilir bir kontrol sistemi kuramamalarından kaynaklanmaktadır.

İç kontrol

İşletme operasyonları etkinliği ve verimliliğini,

Mali raporlama sisteminin güvenirliliğini,

Yasal düzenlemelere uygunluk sağlamayı

amaçlayan ve bu konuda makul güvence oluşturmak için tasarlanmış ve iş süreçleri içinde yer almasından ötürü bir sistem olarak nitelendirilen bir kavramdır.

Tanımından da anlaşılacağı üzere iç kontrol, bir organizasyonun aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya her kesimi ile içinde olduğu bir sistemdir. İş akışlarının içerisinde iç kontroller yer alır. Diğer bir ifadeyle iç kontrol sisteminin bir işletmede var olmamasının olumsuz sonuçları; para ve mal kaybı, hatalı kararlar alınması, suistimal ve dolandırıcılıklarla karşı karşıya kalınması, gelir kaybı ve amaçlara ulaşılamamasıdır.

İç denetim, çalışmalarının başarıya ulaşmasında aile şirketi sahip yada ortakları öncelikle yetki paylaşımı konusunda zihinlerindeki problemi çözmelidirler. Bu problemi çözmeden iç denetim dahil hiçbir şey bu şirketlerin kurumsallaşmasına katkıda bulunamaz. Şirketlerde, iç denetim çalışmaları sonucunda kurumsal yönetim ilkelerinden şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adillik, yetki devri kavramlarının gereklerinin büyük ölçüde başarılamaması ülkemizdeki aile şirketlerinin dağılıp yok olmalarındaki temel sebeplerden görülmektedir.

Ayrıca aile şirketlerinde hesap verebilirlik kavramının gereği raporlama, iç kontrol sistemlerinin tam gelişmemesi de bu şirketlerin çöküşlerin de ki, temel sebeplerdir.

İşte, bu amaçla biz aile şirketlerine mutlaka bir iç kontrol sistemi kurun veya dışarıdan destekle şirketlerinizin denetimini sağlayın önerisinde bulunuyoruz.

İç kontroller,  amaçlarına göre  aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir:

İstenmeyen durumların meydana gelmesini önleyici kontroller,

Meydana gelmiş bir istenmeyen durumu ortaya çıkarıcı kontroller,

İstenen bir durumun meydana gelmesine yada oluşmasına sebebiyet veren yönlendirici kontroller

Olmayan, ya da maliyeti çok yüksek herhangi bir kontrolün doğurduğu boşluğu doldurucu/telafi edici kontroller.

İç kontrol sistemi,

Bir işletmenin varlıklarını korumak,

Muhasebeye ve diğer faaliyetlere ilişkin bilgi ve raporların doğruluk ve güvenilirliğini sağlamak,

İşletmenin faaliyetlerinde etkinliği artırmak,

İşletme  yönetimince belirlenen politikalara işletme faaliyetlerinin uygunluğunu saptamak için kullanılan  tüm ölçü  ve yöntemleri,  hesap planının  ve raporlama  sisteminin kurulmasını,  görev, yetki ve sorumlulukların  belirlenmesini  ve denetime tabi  tutulan işletmenin  organizasyon planını kapsayan bir sistem

olarak tanımlanabilmektedir.

Güvenilir finansal raporlama, faaliyet etkinliğini ile mevzuata uygunluğu sağlamayı amaçlayan iç kontrol sistemi 5 unsurdan oluşmaktadır. Bunlar;

Kontrol Ortamı: Kontrol ortamı, bir işlem grubuna özgü politika, usul ve yöntemlerin etkinliğini belirlemede, arttırmada ve ya azaltmada etkili olan tüm faktörlerdir. Kontrol ortamı, işletme üst yönetiminin işletmeyi kontrol etmede temel anlayışı, sorunlara bakışı, sorunları çözmede yaklaşımları ve ahlaki değerlere verdiği önemle kendini göstermektedir. Dar anlamda, işletme üst yönetiminin işletmeyi ve işletme çalışanlarını kontrol etme bilinci şeklinde algılanabilmektedir. İşletme yönetimi, iç kontrol amaçlarına yönelik olarak pozitif ve destekleyici bir ortam oluşturmak ve sürdürmek durumundadır. Ortamı etkileyen bazı faktörler; yönetim ve çalışanlar tarafından dürüstlüğün ve etik değerlerin korunması ve sergilenmesi, yönetiminin uzmanlığa olan bağlılığı, yönetimin felsefesi ve iş görme tarzı, organizasyonun ve uygulamaları, gözetim kuruluşları ile olan ilişkilerdir.

Risk Değerlemesi: Organizasyon amaçlarına ulaşılmasının önündeki hata tiplerinin tanımlanması ve analizi olarak ifade edilebilir. Etkin bir risk değerlemesi; riskleri belirleme, kontrol etme ve yönetmeye imkan vermelidir. İşletme üst yönetimi işletmeyi yakın veya uzak tarihlerde etkileyebilecek riskleri tespit etmek ve önlemler oluşturmak zorundadır. Bu noktadan hareketle, iç kontrol sistemi, işletmenin karşı karşıya bulunduğu riskleri tanımlamalı, risklere karşı önlemler oluşturmalı, uygulamalar kurumsal bir şekle getirilmeli ve işletmede sistematik olarak işleyen bir erken uyarı mekanizması kurulmalıdır.

Bilgi ve İletişim: İletişim, finansal raporlamanın ötesinde, iç kontrol politika ve prosedürlerinin açıkça anlaşılmasını ve bu politika ve prosedürlerle ilgili bireylerin nasıl alıştığı ve sorumlulukları ile ilgilidir. İletişim, kurumun büyüklüğüne bağlı olarak yazılı veya sözlü olabilir. Ayrıca, bir kurumda tersine bilgi akışı da iletişim kapsamına girer. Tersine iletişim için, iletişim kanallarının açık olması ve yönetiminin problemleri başlangıç aşamasında çözmeye eğilimli olması gereklidir. İyi bir iç kontrol sistemi, yatay ve dikey düzeyde bilgi alma yeteneğini ve insanlar arasında iletişimi sağlamalıdır. Bu da yönetim bilgi sistemi ve bunun alt bilgi sistemlerinin belirli bir disiplin içerisinde ve uyumlu bir şekilde düzenlenmesi ile olanaklı olmaktadır.

Kontrol Faaliyetleri: İşletme yönetimi tarafından risk yönetim faaliyetleri ile yönetimin emir ve talimatlarının yerine getirilmesine yardımcı olacak politika ve prosedürlerden oluşan iç kontrol sistemini yapısallaştırmaya hedefleyen faaliyetlerdir. Yönetimin hedeflere ulaşmak için uyguladığı önlemler bütünüdür. Kontrol faaliyetlerinin kurumun bütün kademelerinde ve fonksiyonlarında oluşturulması gerekmektedir.

Gözetim: İç kontrollerin önceden belirlenen politika ve prosedürlere uygun şekilde devam ettirilip ettirilmediğini ve işletmeyi yeni risklere sokup sokmadığını belirlemektir. Bir zaman temeline bağlı olarak yapılan gözetim, iç kontrol kalitesinin, kontrollerin tasarımı ve işleyişinin alınması gereken önlemlerin değerlendirmesinden oluşan süreçtir. Bu amaçlara ulaşabilmek için iç kontrol sisteminin devamlı gözlenmesi, sapmaların ortaya çıkarılması gerekmektedir. Bu ise, işletmelerde iç denetim fonksiyonu birimince yerine getirilmektedir.

Sonuç: İşletmelerin, kişilere bağlı olarak yönetilen iktisadi birimler olmak yerine çeşitli boyutlarda gelişmiş ve yerleşmiş sistemlere sahip kurumlar şekline dönüşmesi gerekliliği ve bunun çağdaş işletme ve yönetim anlayışının en önemli çalışma alanlarından biri haline geldiği yaygın şekilde kabul görmektedir. Bu bağlamda sürdürülebilirlik kavramı ön plana çıkmakta ve her şirket tarafından ilk hedeflerden biri olarak gösterilmektedir. Konuya sürdürülebilirlik ile ilgili ciddi sorunlar yaşayan aile şirketleri açısından bakacak olursak, bu tarz şirketlerin büyüklükleri ve gelişim evreleri ne olursa olsun kendilerine has özelliklerinden dolayı kurumsallaşma yolunda normalden daha fazla zorlanmaları doğal karşılanmaktadır. Aile içi çıkar, inanç, değer ve ilişkilerin işe yansıması, değişime kapalı kültür anlayışı, aileden olmayan çalışanlara güvenilmemesi gibi noktalar kurumsallaşmayı zorlaştıran unsurlar arasında gösterilebilir. Fakat aile şirketinin hesap verebilir ve şeffaf bir yönetim anlayışına sahip olması kurumsallaşma ve iç kontrol mekanizmalarının geliştirilmesi ömürlerini uzatacağından, aile şirketlerimizin biran önce işletmelerinde denetim ve kontrol mekanizmalarını kurmaları veya bu konuda profesyonel destek almaları iş ve işletmelerinin ömrünü uzatacaktır.

KOBİ'lerin bankacılık sektöründen kullandığı nakdi krediler, 2013 yılında 2012 yılı sonuna göre yüzde 27.2 oranında artışla 254 milyar 171 milyon TL'ye ulaştı. KOBİ'lerin zamanında ödeyemediği için takibe düşen kredi borçları ise bu dönemde yüzde 22.9 oranında artışla 8 milyar 32 milyon TL oldu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) açıkladığı geçici verilere göre bankacılık sektörü kredileri 2013 itibarıyla 2012 yılı sonuna göre toplam 195.7 milyar TL artan krediler, 990.4 milyar TL seviyesine ulaştı. KOBİ kredileri 2013 yılı itibarıyla 2012 yılı sonuna göre yüzde 27.2 oranında, 54 milyar 429 milyon TL artışla 254 milyar 171 milyon TL oldu. KOBİ kredileri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47.6 oranında, 81 milyar 957 milyon TL artış gösterdi. 2013 itibarıyla bankacılık sektörü toplam kredilerinin yüzde 42'si kurumsal veya ticari kredilerden, yüzde 32.3'ü bireysel kredilerden, yüzde 25.7'si ise KOBİ kredilerinden oluştu .

-2013 de Takibe Düşen Brüt Krediler 4.6 Milyar TL Arttı- Brüt takipteki alacaklar bakiyesi 2013 yılında 2012 yılı sonuna göre yüzde 19.7 oranında, 4.6 milyar TL tutarında artış gösterdi. Takipteki brüt krediler, Eylül ayı itibarıyla 28 milyar 13 milyon TL düzeyinde gerçekleşti. Söz konusu artış özellikle yılın ilk ve üçüncü çeyreklerindeki takibe intikallerden kaynaklandı. 2013 yılında takipteki alacaklar hesabına 14.7 milyar TL yeni intikal olurken, takipteki alacaklardan 7.3 milyar TL tahsilat yapıldı. 1.9 milyar TL tutarında aktiften silinme gerçekleşti. Bu dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı Aralık 2012'deki yüzde 2.9'dan yüzde 2.8'e geriledi . -Takibe Düşen Kobi Kredileri 1 Milyar 495 Milyon TL Arttı-

Takipteki KOBİ kredileri ise 2012 yılı sonuna göre yüzde 22.9 oranında, 1 milyar 495 milyon TL tutarında artışla 8 milyar 32 milyon TL'ye ulaştı. Takibe düşen KOBİ kredileri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32.8 oranında, 1 milyar 988 milyon TL tutarında artış gösterdi . -Mikro Ölçekli İşletmelerin Takibe Düşen Kredileri 3 Milyar TL'yi Aştı- KOBİ'ler kendi içinde işletme büyüklüklerine göre değerlendirildiğinde kredilerden en büyük payı 107 milyar 683 milyon TL ile orta ölçekli işletmeler aldı. Orta ölçekli işletmeler tarafından kullanılan krediler 2012 yılı sonuna göre yüzde 30.5 oranında arttı. Orta ölçekli işletmelerin kullandığı kredilerde takibe dönüşen kredi miktarı ise yüzde 23.1 oranında artışla 2 milyar 671 milyon TL oldu . Böylece, 2013 yılında her 100 TL'lik KOBİ kredisinden 3,2 TL'sinin bankaların takibine düştüğü belirlendi. Orta büyüklükteki işletmelerin kullandığı her 100 TL'lik kredinin 2,5 TL'si, küçük işletmelerin 2,9 TL'si, mikro işletmelerin 4,5 TL'si takibe girdi .

Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, 2 aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamayacağı 4857 sayılı iş kanunumuzda belirtilmiştir. Ayrıca iş kanunumuzun 41 – 42 ve 43. maddelerinde anlatılan fazla çalışma veya mesai kavramına iş kanunumuzun bakışı şu şekildedir:

Her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama  haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır.

Fazla sürelerle çalışmalarda, her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 25 yükseltilmesiyle ödenir.

Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat 30 dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 15 dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

İşçi hak ettiği serbest zamanı 6 ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

63. maddenin son fıkrasında  yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69. maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.

Fazla çalışma süresinin toplamı 1 yılda 270 saatten fazla olamaz.

Hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, iş yerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur.

Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının gereklerini karşılayan iş yerlerinde fazla çalışmaya lüzum görülürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Bakanlar Kurulu günlük çalışma süresini, işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilir.

Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

Fazla Çalışmada İşçinin Onayı

Anayasamızın 17. maddesi "hiç kimse zorla çalıştırılamaz" demektedir. Bu durum her ne kadar ülke gerçeğimiz ile uymasa da fazla mesai yaptıracak işveren, işçisinin bu konuda onayını almak zorundadır. Fazla mesai yaptırmak isteyen işverenler bu onayı her yılbaşında işçilerden yazılı olarak almalı ve bunu işçi özlük dosyalarında saklamalıdırlar ( Yargıtay 9.HD-K:2006/13006-E:2006/10028-T:08.05.2006). Şayet çalışan işçi fazla mesai yapmak istemediğini belirtirse işveren tarafından yasada belirtilen çalışma saatleri dışında kural olarak çalıştırılamaz. Ancak unutmamak gerekir ki, bazı durumlarda işin niteliğinden ötürü zorunlu olarak fazla çalışmayı gerektirecek bir durum oluştuğunda, işçinin bunu yapabilecek durumu varsa ve kaçınması da dürüstlük kuralına aykırı ise fazla çalışmayı yerine getirmekle yükümlüdür. Yani burada işçi - işverenden dürüstlük ilkesi çerçevesinde zorla çalıştırma olmadan iş ilişkisinin sürdürülmesi amaçlanmıştır.

İşçinin muvafakati olmadan fazla çalışma yapılması işvereni cezalı duruma düşürebilir. Personel özlük dosyasında aşağıdaki muvafakat yazısının olmaması halinde işveren her bir personel için 246 TL idari para cezası alabilir. Ceza, fazla çalışma yapan her bir işçi için uygulanacağından işçi sayısı fazla olan iş yerlerinde miktar yüksek olabilecektir. İşverenlerin yazılı onay konusuna önem vermeleri, en kısa sürede yukarıda yazı formatına uygun fazla çalışma izin onaylarını almaları ve işçi özlük dosyalarında muhafaza etmeleri gerekir.

Fazla Çalışma Muvafakat Namesi

……………………….. SSK Sicil numarası ile çalışmakta olduğum …………………….. Unvanlı işyerinde, İşverenin gerekli gördüğü zamanlarda (Hafta tatili, Resmi ve Dini tatil günlerinde) işlerin aksatılmadan yürütülmesi için 01.01.2014 – 31.12.2014 tarihleri arasında istenilen gün ve saatte fazla mesai yapmak için muvafakatım olduğunu ve bu çalışmam karşılığında yürürlükte olan İş kanunu çerçevesinde ücretimi almayı kabul ve beyan ederim.

Adı Soyadı – İmza

Hangi Durumlarda Fazla Mesai Yapılmamaktadır?

Sağlık kuralları bakımından günde 7,5 saat veya daha az çalışılması gereken işlerde,

Gece çalışmalarında,

Maden ocakları işlerinde,

Kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer veya su altında çalışılacak yerlerde,

18 yaşından küçük olanlara,

Yeni doğum yapan ve emziren işçilere,

Kısmi süreli (part-time) çalışanlara fazla mesai yaptırılamaz.

Fazla çalışma nasıl ispat edilir? Kural olarak işçiler fazla çalıştırılmaya ilişkin iddialarını ispatla yükümlüdürler. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş-çıkışları gösteren belgeler, fazla mesai yapıldığına ilişkin işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, belge bulunmaması halinde mahkemeler tanık beyanlarıyla da karar vermektedirler.

Fakat işçilerin her ay imzaladıkları ücret bordroları veya ücret hesap pusulalarında fazla çalışma/fazla mesai bölümü varsa ve bu bölüm boşsa, söz konusu bordronun imzalaması sonradan talep edilecek haklar konusunda işçiyi bağlar. Fazla mesai yapılmışsa ve fazla mesai bölümü boşsa yapılabilirse bordroya ihtirazi kayıt düşmek çalışanların lehine olacaktır

Yargıtay 9.Hukuk Dairesi 25.03.2008 tarihli E:2007/09975-K:2008/06368- kararında

Fazla Çalışmanın  İspatı şu şekilde tanımlanmıştır:

Fazla çalışmalarının ispatında;

Tanık beyanları,

Ücret bordrolarında fazla mesai sütununun bulunması,

İşçinin fazla mesai ödemesi bulunan bordroları çekincesiz imzalaması,

İşin ve işçinin niteliği,

Mevsim gereği gibi unsurlar ve kanıtlar önem içerir.

Bordrolarda fazla çalışma sütunu bulunduğu halde bu sütunun boş bırakılmış olması, işçinin fazla çalışma yapmadığının kanıtı olarak kabul edilemez. Üzerinde fazla çalışma sütunu bulunan ve ayın bazı günleri fazla çalışma yapıldığı öngörülen bordroları ihtirazı kayıt koymadan imzalayan işçi, bordroda fazla mesai ödemesi göründüğünden, bordro düzenlenen aylar için sonradan fazla çalışma ücreti talep edemez demektedir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 01 Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe giren ilgili maddesinde, tacirin işletmesiyle ilgili olarak düzenlediği ticari mektuplarda ve ticari defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgelerde; tacirin sicil numarasının, ticaret unvanının, işletmesinin merkezinin ve tacir internet sitesi oluşturma yükümlülüğüne tabi ise tescil edilen internet sitesinin adresinin gösterilmesi zorunlu hale getirildi.

Ticaret Sicili Yönetmeliğinin ilgili maddesinde Merkezi Sicil Kayıt Sistemini (MERSİS) kullanmaya başlayan müdürlüklerde MERSİS numarasının ticaret sicili numarası yerine geçecek. Dolayısıyla, ticaret sicili müdürlüklerince kendilerine MERSİS numarası verilen tacirler, ticaret sicili numarası yerine bu numarayı, verilmeyenler de ticaret sicili numaralarını ticari mektuplarda ve ticari defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgelerde göstereceklerdir. Buna göre, internet sitesi oluşturma yükümlülüğü olmayan gerçek ve tüzel kişi tacirlerin, işletmeleriyle ilgili olarak düzenledikleri ticari mektuplarda ve ticari defterlere yapılan kayıtların dayanağını oluşturan belgelerde, MERSİS numarası olanlar bu numara, olmayanlar taret sicili numarası, ticaret unvanı ve ticari işletmenin merkezi  bilgilerine yer vermeleri gerekmektedir.

MERSİS Nedir?

Yüksek Planlama Kurulunun 12.07.2006 tarih ve 2006/38 sayılı kararı ile  28.07.2006 tarih ve 26242 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, “Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planın” da 56 No’lu eylem olarak yer alan “Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi” oluşturulması projesidir.

Projenin Amacı Nedir?

Kamu kurumlarının tüzel kişiliklerle ilgili ihtiyacı olan bilginin tek noktadan sunulması, sisteme dahil kişiliklere ait bilginin vergi numarası ile bir sistemde birleştirilmesi sağlanacak, sistemde tutulan şirket bilgileri uluslararası standartlara uyumlu hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, sistemde yer alan bilgilerin, kişisel bilgilerin mahremiyeti ve AB müktesebatı çerçevesinde belirlenecek kurallara göre özel sektör kuruluşlarıyla paylaşımı gerçekleştirilecektir.

Türkiye'de Devlete ait kamunun kullandığı dört veri tabanı vardır:

Kimlik bilgilerinin olduğu “Kimlik Paylaşım Sistemi" (MERNİS),

Adres bilgilerinin tutulduğu  “Ulusal Adres Paylaşım Sistemi" (UAPS),

Tapu ve kadastro bilgilerinin kayıtlı olduğu “Tapu Kayıt Bilgi Sistemi" (TAKBİS) ve

Tüzel kişiliklerinin kayıtlı olduğu “Merkezi Tüzel Kişilik Bilgi Sistemi" (MTK).

Bu veri tabanları e-Devlet uygulamalarının daha hızlı yapılabilmesi amacı ile sisteme alınmaktadırlar.

Mersis Bilgi Sisteminin Oluşturulması

238 Ticaret Sicil Memurluğundan Sicil Esas Defteri kayıtlarında yer alan gerçek veya tüzel kişiliklere ilişkin Şirket Türü, Unvan, Adresi, İl, İlçe, Faaliyet Durumu, Ticaret Sicil Numarası, Tescil Tarihi, Vergi Dairesi, Vergi No, Süresi, Tescil Tarihi, Şube Bilgileri, Şirket amaç ve konusu, Temsilcilerin TC kimlik no, ad soyad, yetki süresi, yetki adı, ortakların TC kimlik numarası  ve sermaye miktarı, firma acentesi, ticaret sicil gazetesi bilgileri, noter bilgisi Dernekler Dairesi Başkanlığından; Dernek Kütük Numarası, Dernek Adı, Dernek Vergi No, Adresi, Telefon, Faks, E-Posta, Dernek Kuruluş Amacı (metin bilgisi tutulacak) bilgileri, Vakıflar Genel Müdürlüğünden Vakıf Kütük Numarası, Vakıf Adı, Adres, İl, İlçe, Telefon, Faks, E-Posta, Vakıf Türü bilgileri, artık mersis sistemi ile e-Devlet portalından ulaşılabilecek hale gelmektedir.

Mersis Numarası, şirketinizin vergi numarasını içeren rakamlardan oluşan 16 haneli bir numaradır. Mersis numaranızı  mersis.gumrukticaret.gov.tr adresini tıklayarak ulaşabilirsiniz. Numaranızı öğrenmek için siteye üye olmanız gerekmektedir. Eğer daha önce üye olmadıysanız öncelikle "Üye Ol" seçeneğini kullanarak siteye üye olarak  alabilirsiniz.

Mersis Kullanmamanın Cezası Var mıdır?

Ticaret sicili müdürlüklerince kendilerine MERSİS numarası verilen tacirler, ticaret sicili numarası yerine bu numarayı belgelerinde göstermek zorundalar. Söz konusu bilgilerin, tacirler tarafından 1 Ocak 2014 tarihi ve sonrasında madde kapsamındaki belgelerde gösterilmemesi halinde, kanunun ilgili maddesi gereğince her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak güncellenen idari para cezası (2014 yılı için 2 bin 240 lira) uygulanacak.

Teknoparklarda ki şirketlere uygulanan muafiyetler 6170 sayılı yasa ile 2023'e kadar uzatıldı ve yeni avantajlar sağlandı. Teknopark kavramının temelinde bilgi, iş gücü ve sermaye işbirliğinin sağlanması yatmaktadır. Üniversite - sanayi işbirliğinin kurumsallaşması, aynı veya değişik sektörde faaliyet gösteren yenilikçi işletmelerin bir araya gelmesinin yarattığı sinerji yatmaktadır. Teknoparklar, yeni teknoloji tabanlı işletmelerin oluşumu ve var olan işletmelerin gelişmesinin sağlandığı yapılar olarak üniversiteler ve araştırma kuruluşlarındaki bilimsel çalışma sonuçlarının, uygulamaya aktarılmasındaki en etkili mekanizmalardır.

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile Sağlanan Destek ve Muafiyetler :

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda bölgelerde sağlanan destek ve muafiyetler 3 temel başlık altında gösterilmiştir:

1) Yönetici Şirketlere

• Bölgelerin kurulması için gerekli idare binası, kuluçka merkezi ve alt yapı inşası ile ilgili giderlerin yönetici şirket tarafından karşılanamayan kısmı, yardım amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir.

• AR-GE ve yenilik faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve teknoloji işbirliği programları  ile  ilgili  giderlerin,  yönetici şirketçe karşılanamayan kısmı, yardım  amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir.

• Yönetici şirket, bu kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlardan ve yapılan işlemlerden dolayı damga vergisi ve harçtan muaftır. Atık su arıtma tesisi işleten bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli alınmaz.

• Yönetici şirketin bu kanunun uygulanması kapsamında elde ettiği kazançlar 31.12.2023 tarihine kadar vergiden muaf tutulmaktadır.

• Hazineye ait  taşınmazlar için, Maliye Bakanlığı tarafından yönetici şirket lehine ilk 5 yılı  bedelsiz  olarak,  devam eden yıllar için yatırım konusu taşınmazın emlak vergi değerinin binde ikisi karşılığında irtifak hakkı tesis edilmesi veya kullanma izni verilmektedir.

• İrtifak hakkı veya kullanma izni verilenlerden hasılat payı alınmamaktadır.

2) Girişimcilere

• Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31.12.2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmaktadır.

• Bu süre içerisinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri de katma değer vergisinden muaf tutulmaktadır.

• Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve Ar - Ge personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31.12.2023 tarihine kadar her türlü vergiden muaf tutulmaktadır.

• Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde bulunan personelin sigorta primi işveren hissesinin %50’si 5746 sayılı Kanun kapsamında desteklenmektedir.

• Ar - Ge projesi kapsamında çalışan Ar - Ge personelinin, bölgede yürüttüğü görevle ilgili olarak yönetici şirketin onayı ile bölge dışında geçirmesi gereken süreye ait ücretlerinin bir kısmının da gelir vergisi kapsamı dışında tutulmaktadır.

• Teknolojik ürünün yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi ile bölgede yatırım yapılmaktadır.

Yönetici Şirket ve Girişimcilere; bölgede çalışan Ar - Ge personelinin bu görevleri ile ilgili ücretlerine sağlanan vergi muafiyeti desteğinin Ar - Ge personelinin % 10 'nunu geçmeyecek şekilde Ar - Ge destek personeline de sağlanmaktadır.

3) Öğretim Üyelerine

• Bölgelerde görevlendirilen öğretim üyelerinin bölgede elde edecekleri gelirler üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulmaktadır.

• Öğretim elemanları Üniversite Yönetim Kurulu izni ile yaptıkları araştırmalarının sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu bölgelerde şirket kurabilmekte, kurulu bir şirkete ortak olabilmekte ve / veya bu şirketlerin yönetiminde görev alabilmektedir.

• Bölgede yer alan faaliyetlerde idari personel olarak hizmetine ihtiyaç duyulan kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite personelinin, yönetici şirkette görevlendirilmeleri sağlanmaktadır.

TBMM Genel Kurulunda geçen haftadan bu yana görüşmeleri devam eden Torba Yasa Teklifi içinde bulunan internet erişimi ile ilgili maddeler görüşüldükten sonra kabul edildi.

İnternet erişimi ile ilgili maddelerde özel hayatın gizliliğinin ihlali durumlarında internete erişimin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından önlenmesinin de öngörülüyor.

Torba Yasa Teklifi görüşmelerinde internet erişimi ile ilgili 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 82, 93, 94, 95 ve 96. Maddeler görüşülerek kabul edildi.

Kabul edilen 93. Madde ile 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi başlığıyla birlikte değiştirilirken, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilecek.

Kabul edilen 94. Madde ile 5651 sayılı Kanunun 9. maddesinden sonra gelmek üzere 9/A maddesi eklendi. Eklenen yeni maddeye göre, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilecek.

Bundan sonra ne olacak?

Yasa Genel kurulda kabul edildikten sonra onay için Cumhurbaşkanlığına gönderilecek, Cumhurbaşkanı 15 günlük süre içinde ya tekrar görüşülmek üzere meclise geri gönderecek  yada kabul edecek. Kabul edilirse kabul edilen kanun Resmi Gazetede yayımlanarak yürülüğe girecek. Ancak, Cumhurbaşkanınca onaylanmayıp Geri gönderilirse yasa  gönderildikten sonra Meclis tarafından tekrar görüşülüp veya aynen kabul edilerek  Tekrara Cumhurbaşkanlığına gönderilebilir Bu durumda ise Cumhurbaşkanı tarafından bir daha geri gönderilmesi olanaklı olmadığından yine on beş günlük kesin süre içerisinde yayımlanması zorunludur.

Yasa İçin İptal Davası Açılabilirmi?

Resmi gazetede yayınlanan yasa için Anayasa mahkemesine iptali davası açılabilir. İptal için dava süresi iptali istenen kanunun  Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak altmış gündür

Özet Olarak Ne Getirecek Yeni Yasa?

Telekominikasyon İletişim Başkanlığı Başkanına internet sitesi erişim engelleme yetkisi verilecek.

Uygunsuz içerikler anahtar kelimelerle belirlenebilecek ve sayfa kaldırılabilecek.

URL adresi tabanlı olarak sansür uygulanabilecek

Yer sağlayıcı için yurtiçi ya da yurtdışı fark etmeyecek. DNS değiştirilerek herhangi bir siteye giriş yapılamayacak.

Hakimler, 24 saat içinde sansür kararı verebilecek.

Sitelerin kapatılma kararı verildiğinde, site sahiplerine bilgi verme zorunluluğu olmayacak.

Hosting firmaları her kullanıcının izini sürebilecek.

Bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlar üzerinden internete bağlanan Her kullanıcının internetteki faaliyeti kayda alınarak 2 yıl süreyle saklanacak.

Birliğe gönderilecek olan “erişimin engellenmesi kararı” 4 saat içinde uygulanmak zorunda.

Erişim sağlayıcı şirketler, kullanıcıların hangi sitelere girdiğini kaydedip 2 yıl süresince saklayacak.

İnternetteki içerikler sayfa sayfa engellenebilecek.

Yer sağlayıcı, trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere saklamakla yükümlüdür. Bunu yerine getirmez ise on bin Türk Lirasından yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası alacak.”

İnternet Erişimi İle İlgili Maddelerin Tamamı Nasıldır?

Torba Yasa Teklifi içinde görüşülen internet erişimi ile ilgili maddelerin tamamı ise şöyle:

MADDE 85- 4.5.2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir;

“n) Birlik: Erişim Sağlayıcıları Birliğini,

o) Erişimin engellenmesi: Alan adından erişimin engellenmesi, IP adresinden erişimin engellenmesi, içeriğe (URL) erişimin engellenmesi ve benzeri yöntemler kullanılarak erişimin engellenmesini,

ö) İçeriğin yayından çıkarılması: İçerik veya yer sağlayıcılar tarafından içeriğin sunuculardan veya barındırılan içerikten çıkarılmasını,

p) URL adresi: İlgili içeriğin internette bulunduğu tam internet adresini,

r) Uyarı Yöntemi: İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişiler tarafından içeriğin yayından çıkarılması amacıyla öncelikle içerik sağlayıcısına, makul sürede sonuç alınamaması halinde yer sağlayıcısına iletişim adresleri üzerinden gerçekleştirilecek bildirim yöntemini.”

MADDE 86- 5651 sayılı Kanunun 3. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir;

“(3) Bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri yurt içinden ya da yurt dışından yürütenlere, internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı, IP adresi ve benzeri kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden elektronik posta veya diğer iletişim araçları ile bildirim yapılabilir.”

MADDE 87- 5651 sayılı Kanunun 4. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir;

“(3) İçerik sağlayıcı, Başkanlığın bu Kanun ve diğer kanunlarla verilen görevlerinin ifası kapsamında; talep ettiği bilgileri talep edilen şekilde Başkanlığa teslim eder ve Başkanlıkça bildirilen tedbirleri alır.”

MADDE 88- 5651 sayılı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir;

“(2) Yer sağlayıcı, yer sağladığı hukuka aykırı içeriği bu Kanunun 8. ve 9. maddelerine göre haberdar edilmesi halinde yayından çıkarmakla yükümlüdür.”

“(3) Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür.

(4) Yer sağlayıcılar, yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yaptıkları işin niteliğine göre sınıflandırılabilir ve hak ve yükümlülükleri itibarıyla farklılaştırılabilirler.

(5) Yer sağlayıcı, Başkanlığın talep ettiği bilgileri talep edilen şekilde Başkanlığa teslim etmekle ve Başkanlıkça bildirilen tedbirleri almakla yükümlüdür.

(6) Yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya bu kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlayıcı hakkında Başkanlık tarafından on bin Türk Lirasından yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.”

MADDE 89- 5651 sayılı Kanunun 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki “ve teknik olarak engelleme imkanı bulunduğu ölçüde” ibaresi çıkartılmış, aynı fıkraya aşağıdaki (ç) ve (d) bentleri eklenmiş, üçüncü fıkrasında geçen “(b) ve (c)” ibaresi “(b), (c), (ç) ve (d)” şeklinde değiştirilmiştir.

“ç) Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almakla,

d) Başkanlığın talep ettiği bilgileri talep edilen şekilde Başkanlığa teslim etmekle ve Başkanlıkça bildirilen tedbirleri almakla,”

MADDE 90- 5651 sayılı Kanunun 6. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 6/A maddesi eklenmiştir;

“Erişim Sağlayıcıları Birliği

MADDE 6/A- (1) Bu Kanunun 8 inci maddesi kapsamı dışındaki erişimin engellenmesi kararlarının uygulanmasını sağlamak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği kurulmuştur.

(2) Birlik özel hukuk tüzel kişiliğine haizdir. Birliğin merkezi Ankara’dır.

(3) Birliğin çalışma usul ve esasları Kurum tarafından onaylanacak Tüzükle belirlenir. Tüzük değişiklikleri de Kurumun onayına tabidir.

(4) Birlik, Tüzüğünün Kurum tarafından incelenerek uygun bulunmasını müteakip faaliyete başlar.

(5) Birlik, 5.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilen tüm internet servis sağlayıcıları ile internet erişim hizmeti veren diğer işletmecilerin katılmasıyla oluşan ve koordinasyonu sağlayan bir kuruluştur.

(6) Bu Kanunun 8. maddesi kapsamı dışındaki erişimin engellenmesi kararları erişim sağlayıcılar tarafından yerine getirilir. Kararların uygulanması amacıyla gerekli her türlü donanım ve yazılım erişim sağlayıcıların kendileri tarafından sağlanır.

(7) Bu Kanunun 8. maddesi kapsamı dışındaki erişimin engellenmesi kararları gereği için Birliğe gönderilir. Bu kapsamda Birliğe yapılan tebligat erişim sağlayıcılara yapılmış sayılır.

(8) Birlik, kendisine gönderilen mevzuata uygun olmadığını düşündüğü kararlara itiraz edebilir.

(9) Birliğin gelirleri, üyeleri tarafından ödenecek ücretlerden oluşur. Alınacak ücretler, Birliğin giderlerini karşılayacak miktarda belirlenir. Bir üyenin ödeyeceği ücret, üyelerin tamamının net satış tutarı toplamı içindeki o üyenin net satışı oranında belirlenir. Üyelerin ödeme dönemleri, yeni katılan üyelerin ne zamandan itibaren ödemeye başlayacağı ve ödemelere ilişkin diğer hususlar birlik tüzüğünde belirlenir. Süresinde ödenmeyen ücretler Birlikçe kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir.

(10) Birliğe üye olmayan internet servis sağlayıcıları faaliyette bulunamaz.”

MADDE 91- 5651 sayılı Kanunun 7. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir;

“(2) Ticari amaçla olup olmadığına bakılmaksızın bütün internet toplu kullanım sağlayıcılar, konusu suç oluşturan içeriklere erişimin engellenmesi ve kullanıma ilişkin erişim kayıtlarının tutulması hususlarında yönetmelikle belirlenen tedbirleri almakla yükümlüdür.

(3) Ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılar, ailenin ve çocukların korunması, suçun önlenmesi ve suçluların tespiti kapsamında usul ve esasları yönetmelikte belirlenen tedbirleri almakla yükümlüdür.”

“(4) Bu maddede belirtilen yükümlülükleri ihlal eden ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılarına, ihlalin ağırlığına göre yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde uyarma, bin Türk Lirasından on beş bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verme veya üç güne kadar ticari faaliyetlerini durdurma müeyyidelerinden birine karar vermeye mahalli mülki amir yetkilidir.”

MADDE 92- 5651 sayılı Kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrasının dördüncü cümlesinden sonra gelmek üzere “Erişimin engellenmesi kararı, amacı gerçekleştirecek nitelikte görülürse belirli bir süreyle sınırlı olarak da verilebilir.” cümlesi eklenmiş, dördüncü fıkrasında yer alan “(2) ve (5)” ibaresi “(2), (5) ve (6)” şeklinde değiştirilmiş, onuncu fıkrasındaki “altı aydan iki yıla kadar hapis cezası” ibaresi “beş yüz günden üç bin güne kadar adli para cezası” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 93- 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

“İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi

MADDE 9- (1) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir.

(2) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç yirmi dört saat içerisinde cevaplandırılır.

(3) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda hakim bu maddede belirtilen kapsamda; erişimin engellenmesine karar verebilir.

(4) Hakim, bu madde kapsamında vereceği erişimin engellenmesi kararlarını esas olarak, yalnızca kişilik hakkının ihlalinin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verir. Zorunlu olmadıkça internet sitesinde yapılan yayının tümüne yönelik erişimin engellenmesine karar verilemez. Ancak, hakim URL adresi belirtilerek içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle ihlalin engellenemeyeceğine kanaat getirmesi halinde, gerekçesini de belirtmek kaydıyla, internet sitesindeki tüm yayına yönelik olarak erişimin engellenmesine de karar verebilir.

(5) Hakimin bu madde kapsamında verdiği erişimin engellenmesi kararları doğrudan Birliğe gönderilir.

(6) Hakim bu madde kapsamında yapılan başvuruyu en geç yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Bu karara karşı 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir.

(7) Erişimin engellenmesine konu içeriğin yayından çıkarılmış olması durumunda hakim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.

(8) Birlik tarafından erişim sağlayıcıya gönderilen içeriğe erişimin engellenmesi kararının gereği derhal, en geç dört saat içerisinde erişim sağlayıcı tarafından yerine getirilir.

(9) Bu madde kapsamında hakimin verdiği erişimin engellenmesi kararına konu kişilik hakkının ihlaline ilişkin yayının veya aynı mahiyetteki yayınların başka internet adreslerinde de yayınlanması durumunda ilgili kişi tarafından Birliğe müracaat edilmesi halinde mevcut karar bu adresler için de uygulanır.

(10) Sulh ceza hakiminin kararını bu maddede belirtilen şartlara uygun olarak ve süresinde yerine getirmeyen sorumlu kişi, beş yüz günden üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.”

MADDE 94- 5651 sayılı Kanunun 9. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 9/A maddesi eklenmiştir;

“Özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi

MADDE 9/A (1) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir.

(2) Yapılan bu istekte; hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgilere yer verilir. Bu bilgilerde eksiklik olması halinde talep işleme konulmaz.

(3) Başkanlık, kendisine gelen bu talebi uygulanmak üzere derhal Birliğe bildirir, erişim sağlayıcılar bu tedbir talebini derhal, en geç dört saat içinde yerine getirir.

(4) Erişimin engellenmesi, özel hayatın gizliliğinin ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim, video ile ilgili olarak (URL şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla uygulanır.

(5) Erişimin engellenmesini talep eden kişiler, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğinden bahisle erişimin engellenmesi talebini talepte bulunduğu saatten itibaren 24 saat içinde sulh ceza hakiminin kararına sunar. Hakim, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek vereceği kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir; aksi halde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.

(6) Hakim tarafından verilen bu karara karşı Başkanlık tarafından 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir.

(7) Erişimin engellenmesine konu içeriğin yayından çıkarılmış olması durumunda hakim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.

(8) Özel hayatın gizliliğinin ihlaline bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde doğrudan Başkanın emri üzerine erişim engellenmesi Başkanlık tarafından yapılır. Bu karara karşı sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir.”

MADDE 95- 5651 sayılı Kanunun 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan “yayınları önlemeye” ibaresinden sonra “, internetin güvenli kullanımını sağlamaya, bilişim şuurunu geliştirmeye” ibaresi eklenmiş, beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir;

“(5) Başkanlık; Bakanlık bünyesinde 26.9.2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca oluşturulan İnternet Geliştirme Kurulunca internetin yaygınlaştırılması, geliştirilmesi, yaygın ve güvenli kullanılması gibi konularda yapılacak öneriler ile ilgili gerekli her türlü tedbir veya kararları alır.”

“(6) Başkanlık, ulusal siber güvenlik faaliyetleri kapsamında, siber saldırıların tespiti ve önlenmesi konusunda, içerik, yer, erişim sağlayıcılar ve ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla koordinasyon sağlar, gerekli tedbirlerin aldırılması konusunda faaliyet yürütür ve ihtiyaç duyulan çalışmaları yapar.

(7) Başkanlık kanunlarla kendisine verilen görevlerin ifası amacıyla araştırma ve geliştirme merkezleri kurabilir.”

MADDE 96- 5651 sayılı Kanunun 11. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “yer veya erişim sağlayıcı olarak faaliyet icra etmesi amacıyla yetkilendirme belgesi verilmesine” ibaresi “yer, erişim ve toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülüklerine” şeklinde değiştirilmiştir.”

Bir sabah uyandığınız da sizin de iş yerinizin devredildiği, patronunuzun vefat ettiğini ve ya iş yerinize el konulduğunu öğrenebilirsiniz.  Uygulamada iş yerlerinin bunlar gibi değişik nedenlerle işletmenin el değiştirmesi durumunda çalışanı neler beklediğini bu makalemizde açıklayacağız.

İşveren değişikliğine yol açan nedenleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:5

İş yerinin devri,

İşverenin ölümü,

İş yerine el koyma

halleridir. İşte bu gibi hallerde işçinin hakları ve bu hakka bağlı olarak hangi işverenin tazminattan sorumlu tutulacağı önem kazanır.

İş Yerinin Devri

İş yeri veya iş yerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde iş yerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.

Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ve “kıdeme dayalı” parasal haklar ikramiyeler, primler gibi), işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.

Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlıdır.

Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da türünün değişmesiyle sona erme halinde birlikte sorumluluk hükümleri uygulanmaz.

Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf iş yerinin veya iş yerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır.

Yukarıdaki hükümler, iflas dolayısıyla mal varlığının tasfiyesi sonucu iş yerinin veya bir bölümünün başkasına devri halinde uygulanmaz.

4857 sayılı iş kanunumuzun 7. maddesi iş yeri devrinde iş sözleşmesinin tarafı olan işçilerin onayının alınması gerektiğini belirtmiştir. Bununla birlikte, devreden veya devralan işveren, işçinin iş sözleşmesini sırf iş yerinin veya iş yerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshe demeyecektir. Ayrıca iş yeri devri işçi yönünden de fesih için haklı sebep oluşturmayacaktır. Yargıtayın son yıllarda verdiği kararlarda “işverenin değişmesi nedeniyle işçiye de haklı sebeple sözleşmeyi fesih hakkı verilmemiş, çünkü iş ilişkisi yeni işverenle otomatik olarak devam etmektedir” denilmiştir. Ancak, devreden ve devralan işverenin, “ekonomik”, “teknolojik” ve “iş organizasyonu” değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları ile iş sözleşmesi taraflarının sahip olduğu “haklı nedenlerden derhal fesih hakları saklıdır”. Yani burada ekonomik, teknolojik ve iş organizasyonu değişikliğini gerekli kılan bir sebep varsa, devirden önce işveren işçilerin iş sözleşmelerini feshedebilecektir. Ancak, “geçerli sebeple” ya da “haklı sebeple” yapılan fesihlerde işçiler İş Kanununun 18. 19. 20. ve 21. maddelerine göre iş mahkemesine dava açabileceklerdir.

İş yeri eğer hakiki şahsa ait bir iş yeri ise, iş yerini satın alan kişinin, iş yerinde eskiden beri çalışan işçinin kıdem tazminatını ödeme imkanı olmayabileceği görüşü ile bu iş yerinde çalışan işçi, iş yerinin el değiştirmesi halinde, bu hususun kendisine bildirilmesi veya tebliği tarihinden itibaren 6 iş günü içinde talep etmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Yargıtay 9. dairesinin 1992/10778 esas 1993/10778 sayılı kararı iş yerinin el değiştirmesi nedeniyle yeni işverenle çalışmak istemeyen işçi, iş akdine son vermesi halinde kıdem tazminatına hak kazanır yönündedir. Bu Yargıtay kararların da:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin  27.10.2008 gün 2008/ 29715 Esas, 2008/ 28944 Nolu Kararında; iş yerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, iş yeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemizin kökleşmiş kararlarına göre iş yeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İş yeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir demektedir.

Yargıtay 9. HD. 8.7.2008 gün ve 2008/25370 E, 2008/ 19682 Kararında:

Banka veya borsa aracı kurulu iş yerlerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun el koyması ise iş yeri devri niteliğinde değildir. Gerçekten bu halde iş yeri devredilmemekte sadece yönetime müdahale edilmektedir.

Özelleştirme işlemi sonucu kamuya ait hislerin devri de iş yeri devri olarak değerlendirilemez. Belirtilen işlemde, iş yeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte sadece kamuya ait hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmiş olmaktadır. Bununla birlikte tamamı kamuya ait olan bir iş yerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi iş yeri devri olarak değerlendirilmelidir.

İş yeri devri, fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı zamanda iş yeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkanı vermez.

İşverenin Ölümü

Bu durum yeni borçlar kanunumuzun 441. maddesinde şu şekilde yerini bulmaktadır:

İşverenin ölümü halinde, yerini mirasçıları alır. Bu durumda iş yerinin tamamının veya bir bölümünün devri ile gerçekleşen hizmet ilişkisinin devrine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır. Hizmet sözleşmesi ağırlıklı olarak işverenin kişiliği dikkate alınmak suretiyle kurulmuşsa, onun ölümüyle kendiliğinden sona erer. Ancak, işçi sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zarar için, mirasçılardan hakkaniyete uygun bir tazminat isteminde bulunabilir. Miras yoluyla iş yeri kendisine intikal eden işveren eğer mirası açık olarak kabul ederse irade beyanının yapıldığı tarihi intikal tarihi olarak, mirasçıların açık irade beyanı ile mirası kabul ettiklerini bildirmemeleri halinde ise işverenin ölüm tarihinden itibaren geçecek 3 aylık süresinin son gününün, iş yerinin intikal tarihi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2011/52279 Esas 2012/3146 Nolu kararında bu husus açıkça belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK (Hukuk Mahkemeleri Kanunu) 'nın 55. maddesi uyarınca “taraflardan birinin ölümü halinde mirasçılar, mirası kabul veya reddetmemiş ise, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir”. Bu hüküm mirasçıların mal varlığını etkileyen davalarda dikkate alınmalıdır. Zira mirasçılara intikal etmeyen, tarafın ölümü ile konusuz kalan davalarda gerek bulunmamaktadır.

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, TMK (Türk Medeni Kanunu) 'nın 28/I. maddesi uyarınca ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu durumda mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu halde, ölen tarafın mirasını reddetmeyen mirasçılarının, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip etmeleri gerekir.

İş yerine El Koyma

Bir iş yerinin devri; iş yerinin bütün hukuki neticeleriyle, yani aktifi ve pasifi, işçisi ve tesisatı ile birlikte faaliyet halinde bir başkasına geçmesidir. Ancak burada önemli olan husus; çalışanların iş sözleşmelerinin kesintisiz olarak yeni işveren tarafından tanınması ile akdi bağlılıklarının fiilen veya sözleşme ile devredilmiş olmasıdır

Günümüzde 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesindeki iş yerinin devri açıklamaları kısmen bu hususu çözümlemiş olmasına rağmen “iş yerine el koyma”, “özelleştirme, TMSF El koyması” vb. nedenlerle de işveren değişikliği söz konusu olmaktadır.

İş yerine el koyma ve sonuçları hakkında iş hukukumuzda söz konusu boşluk, doktrin ve yargı kararlarıyla İş Kanununun temel esaslarına göre doldurulmaktadır.

TMSF 'nin yönetime el koyduğu şirketlerde genellikle uygulama şöyle olmaktadır.

Önce şirketlere yönetici atayıp kendi kanun ve yönetmeliklerine göre yönetmektedir.

İkinci aşamada ise iktisadi ticari bütünlük kararı alabilir ve söz konusu grubun mal varlıklarını satmaya karar verebilir. O sırada eğer ticari bütünlük ve satış kararı verilmişse, satıştan elde edilecek gelirden "öncelikle yerine getirilmiş mal veya hizmet alımları" ödenecektir. Satış kararı verilmeyecek olursa atanan yöneticiler muhtemelen sorun çıkarmadan, işçi alacağını ödeyeceklerini Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Tarafından Ticari ve İktisadi Bütünlük Oluşturan Mahcuzların Satışına İlişkin Yönetmeliğin 14. - 25. - 26. maddelerinden anlamaktayız.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2010/13668 Esas 2010/13692 Nolu kararında…  gruba ait 9 şirkete TMSF tarafından 23.06.2005 tarihinde el konduğu, şirketlere TMSF tarafından yeni yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin atandığı, dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesi davalı işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanununun 18. Maddesi uyarınca feshedilmiş, fesih bildiriminde fesih sebebi açık ve kesin olarak belirtilmemiştir. Mahkemece fesih bildiriminde fesih sebebinin açık ve kesin olarak belirtilmediği gerekçesi ile feshin geçersizliğine karar verilmiştir. Davalı işveren fesih bildiriminde fesih sebebinin açık ve kesin olarak belirtmediği için mahkemece feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine karar verilmesi yerindedir.

Merkez Bankasının Faiz artırımının 1 haftalık repoda yüzde 4.5'tan yüzde 10'a, gecelik borç verme faizinin de yüzde 7.75'ten yüzde 12'ye yükselmesinin tüketici, konut, taşıt kredileri ve mevduat faizlerine etkisi olacak.

Merkez Bankası ağırlıklı olarak yüzde 10 olan 1 haftalık repo faizinden fonlama yapılacağını açıklamasına rağmen Tüketici kredi faizleri zaten son Merkez Bankası verilerinde yükselmiş Piyasalar yüzde 9'luk faizi fiyatlıyordu. Yeni faiz artışı ile Fonlamada yüzde 1-1,5 artış, kredi ve mevduat faizlerine de 1-1.5 puanlık artışa yol açacak.

Konut kredilerine daha önceki yükselişler çok yansımadı bu alanda 1,5 puanlık bir yıllık faiz artışı yaşanabilir.

Bu artışlar kısa vadeli nakit kredi kullananlar, Ticari kredi kullananlar, Değişken faiz ile kredi kullananları olumsuz etkileyecek.

Bu arada Bankaların mevduat faizleri de artacak. Bu mevduat sahipleri (parasını faize yatıran için) iyi haber anlamına geliyor.Yine faiz artışı ile Kur artışının kesilmesi ticari işletmeleri faiz artışına göre daha çok nefes aldıracak diye düşünüyorum.

Peki, artan faiz oranları ne tür toplumsal etkiler yaratabilir?

Artan faiz enflasyonu körükleyeceğinden tüketiciler mal ve hizmetleri daha pahalı satın alacaklar.

Değişken faiz kredisi kullanılmış olanların bu durum kredilerinde faiz artışı olabileceğinden borçları yükselmiş olacak.

Peki, Biz tüketiciler ne yapmalıyız?

Zorunlu ve temel harcamalar dışındaki borçlanmalardan kaçınmalı,

İmkânları ölçüsünde tasarrufa yönelmeli

Tüketiciler, faiz artışına karşı dikkatli olmalı. Sabit faizlerle alınmış kredilerde faizlerin değiştirilemeyeceğini bilmeli bu tür kredileri var ise bunları takip etmeli

Tüketicilerin bankalara 243 milyar TL tüketici kredileri, 93 milyar TL kredi kartı borçları var. Faizdeki artırım bütün bu kesimlere yük getirecek Birçok bankadan Kredi Kartı Olan Tüketicilerin mutlaka kart borçlarını yapılandırıp kart sayılarını azaltarak harcamalarını kontrol altına almalılar

Konut kredisini sabit faizle almış olanlar varsa bu kararlardan etkilenmeyecekler, Ama değişken faizli kredi çekenler için önümüzdeki dönemde faiz yükü artacaktır. Değişken faizli kredi kullananlar Kredilerini sabit faize geçirme imkanları var ise bunu başka bir bankaya kredi aktarımı veya bankalarında yeniden yapılandırma ile sabit faize geçmeleri faydalarına olabilir.

Bankalardan döviz kredisi kullananların borcu bir gecede bu kararla yüzde 30 arttı. Aynı şekilde yurt dışına döviz borçlu olanlar ciddi sıkıntı yaşayacağa benziyor.

Şirketler Ne Yapmalı?

Bu faiz seviyesi yatırım ve işletme maliyetlerini artıracak,

Bütçesi olmayan bir işletme varsa mutlaka bütce oluşturmalı bütcesi olanlar bütce kontrolünü artırmalı,

Enflason etkisiyle oluşacak bütce açıklarını yok etmek için Pazarlama stratejilerini gözden geçirmeli daha çok karlı satma olanakları oluşturulmalı,

Kredilerini takip etmeli döviz kurlarını sabitleme imkânlarını araştırmalılar.

Faiz oranlarının yükselmesi hisse senedi fiyatlarını düşüreceğinden portföyünde hisse senedi olan firma bunu satmak yerine teminat olarak kullanmayı denemesi faydalı olabilir.

Dijital  dünya sayesinde ülke  sınırlarının kalktığını görmekteyiz.  Artık firmalar internet üzerinden Türkiye'den yurt dışındaki firmalara danışmanlıklar verebilmektedir. Bu durumda tabiî ki aklımıza bu tür firmaların aldıkları bedellerin durumunun vergi ve kanunlarımız açısından  nasıl olması gerektiğini getirmekte. Bu makalemizde bu konuyu kurumlar vergisi ve katma değer vergisi kanunu açısından açıklamaya çalışacağım.

I- Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden

Kurumlar Vergisi Kanunumuzun 1. maddesinde kurumlar vergisine tabi kurumlar sayılmış olup, aynı kanunun 3. maddesinin ikinci fıkrasında;  "Kanunun 1. maddesinde sayılı kurumlardan kanunî veya iş merkezi Türkiye'de bulunanlar, gerek Türkiye içinde gerekse Türkiye dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Kurumlar Vergisi Kanunumuzun 6. maddesinin birinci fıkrasında kurumlar vergisinin, mükelleflerinin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasıyla da safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer verdiğimiz hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; internet yoluyla danışmanlık yapan şirketler tarafından yurt dışındaki firmalara verilen " Danışmanlık" hizmeti faaliyeti nedeniyle yurt dışından elde edilen kazancın, genel esaslar çerçevesinde ilgili dönem kurumlar vergisi matrahına dahil edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, söz konusu danışmanlık hizmeti faaliyeti nedeniyle elde edilen kazancın, Kurumlar Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen; yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile teknik hizmetlerden sağlanarak Türkiye'de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlar kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

II- Kdv Kanunu Yönünden

KDV Kanunumuzun 1. ve 6. maddelerine göre, Türkiye'de gerçekleşen mal teslimleri ile Türkiye'de ifa edilen veya yurt dışında ifa edilmekle birlikte Türkiye'de faydalanılan hizmetler KDV'ye tabidir. Bu teslim ve hizmetlerin yabancı firmalara yapılması bu durumu değiştirmez.

Öte yandan, KDV Kanununun 11/1-a maddesi ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler KDV den istisna edilmiştir.

Kanunun 12/2. maddesi ile 26 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (K) bölümü uyarınca, bir hizmetin hizmet ihracı kapsamında değerlendirilebilmesi için;

Hizmetin Türkiye'de yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olması,

Fatura veya benzeri nitelikteki belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi,

Hizmet bedelinin, döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi ve

Hizmetten yurt dışında faydalanılması

şartlarının yerine getirilmiş olması gerekmektedir.

Buna göre, internet yoluyla danışmanlık  hizmetleri, yurt dışındaki firmanın yurt dışındaki faaliyetlerine yönelik olması durumunda KDV Kanununun 11. ve 12. maddeleri ile konuyla ilgili genel tebliğlerdeki açıklamalar kapsamında KDV den istisna olacaktır. Ancak söz konusu danışmanlık hizmetlerinin yurt dışındaki firmanın Türkiye'de yürüteceği faaliyetlerine yönelik olması durumunda bu hizmetler genel esaslar çerçevesinde KDV ye tabi tutulacaktır.

Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakları da kapsayacak şekilde, kırsal kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik faaliyetleri gerçekleştirmek üzere kurulmuş Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu kırsal kalkınma programları çerçevesinde, sağlanan fonları hedef kitleye etkin şekilde ulaştırarak ulusal kalkınmaya katkı sağlamaktadır.

Kurumun Amaçları

Uygulaması üstlenilen kırsal kalkınma programı çerçevesinde; merkez, belirlenen il koordinatörlükleri ve tedbirlerde ulusal akreditasyon ve yetki devrini almak ve yetki devrinin sürekliliğini sağlamak,

Kurumsal Kapasiteyi Güçlendirmek,

Ulusal ve Uluslararası Tanınırlığı Artırmak,

Uygun projeleri destekleyerek IPARD programı için tahsis edilen fonların tamamını, hatasız şekilde kullanmak,

Kurumsal Kültürü geliştirmek ve yaygınlaştırmak.

Türkiye Cumhuriyeti adına Avrupa Birliği’nin Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı olan IPA’nın Kırsal Kalkınma Bileşeni kapsamında uygulanacak yatırımlara ilişkin 15 OCAK 2014 tarihinde On ikinci Başvuru İlanına çıkmış bulunmaktadır. Başvuru kabulüne ilişkin bu çağrı, Kırsal Kalkınma (IPARD) Programı kapsamında yatırım yapmak isteyen işletmeler tarafından destek almak üzere yapılacak başvurular ile ilgilidir.

Kırsal Kalkınma (IPARD) Programının Amacı

Avrupa Komisyonu tarafından 25 Şubat 2008 tarihinde onaylanan Kırsal Kalkınma (IPARD) Programı; Türkiye’nin katılım öncesi dönemdeki öncelikleri ve ihtiyaçlarını dikkate alarak, sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için kapasite oluşturmayı hedeflemekte, işletmeleri Avrupa Birliği standartlarına yükseltmeyi amaçlamaktadır.

Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma (IPARD) Fonları, aşağıda yer alan öncelik eksenlerine yönelik olarak kullandırılacaktır.

1. Ortak Tarım Politikası ve gıda güvenliği, veterinerlik ve bitki sağlığı ile ilgili alanlara ilişkin topluluk standartlarının uygulanması ve tarım sektörünün sürdürülebilir adaptasyonuna katkı sağlanması.

2. Tarım - çevre tedbirlerinin ve yerel kırsal kalkınma stratejilerinin uygulanması için hazırlık niteliğinde faaliyetlere katkı sağlanması.

3. Kırsal ekonominin gelişimini destekleyerek, kırsal alanların sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlanması.

Desteklenecek Tedbirler Ve Destek Bütçesi

Bu başvuru çağrı ilanı kapsamında desteklenecek tedbirler, alt tedbirler ve dağıtılacak toplam destek bütçesi aşağıdadır:

Başvuru Yapılacak İller

Bu başvuru çağrı ilanı kapsamında destek almak amacıyla başvuruların yapılacağı ve yatırımın uygulanacağı iller aşağıdadır. Ayrıca her ilden her alt tedbir kapsamında başvuru yapılabilecektir.

Başvuru Tarihleri

Başvurular 10.02.2014 tarihi saat 09.00’dan itibaren, yatırımın uygulanacağı ilde bulunan TKDK İl Koordinatörlüklerinde kabul edilmeye başlayacak olup, başvuruların son teslim tarihi 10.03.2014, saat 21.00’dir. Bu çağrı için son teslim tarihinden sonra yapılacak başvurular kabul edilmeyecektir.

Yatırım Süreleri

On ikinci Başvuru Çağrı İlanı kapsamında hazırlanacak başvurularda yatırım süreleri 2 taksiti geçmeyecek şekilde aşağıdaki gibi planlanmalıdır:

Başvuru tek taksit olarak planlanmış ise; yatırım süresi ve Ödeme Talebi Paketinin hazırlanıp sunulması toplamda 5 (beş) ayı geçmemelidir.

Başvuru iki taksit olarak planlanmış ise; 1. taksitin yatırım süresi ve Ödeme Talebi Paketinin hazırlanıp sunulması 5 (beş) ay içerisinde olmalıdır.

Ülkemizde uzun zamandır yürütülen sistemli çalışmalar kapsamında KOBİ'lere yönelik destek, hibe ve teşvikler farklı kurum ve aracılar tarafından ekonomiye kazandırılmak üzere uygulanıyor. Türkiye'de son KOSGEB çalışmasına göre KOBİ'ler yaklaşık rakamlarla;

Toplam istihdamın%78'ini

İhracatın%60'ını

Toplam Yatırımların%55'ini

Toplam Satışların%65'ini

Toplam Katma Değerin%55'ini

üretmektedir. Ekonomide bu kadar önemli bir yer tutan KOBİ'lerin gücü ile yerli üretimin desteklenmesi için birçok destek ve teşvik uygulaması bulunmaktadır.

“Ar-Ge ve Yenilik Kapasitesinin Geliştirilmesi" başlığı altında çeşitli kurumlarca verilen destek, hibe ve teşvikler bu amaca hizmet ediyor. Söz konusu Teşvik Sistemi kapsamında teşvikler 4 ana başlıkta verilmektedir.

Bunlar:

Genel Teşvikler,

Bölgesel Teşvikler,

Büyük Ölçekli Yatırım Teşvikleri ve

Stratejik Yatırımların Teşvikidir.

Söz konusu teşviklerden yararlanabilmek için "Yatırım Teşvik Belgesi" alınmalıdır. Destek Türkiye’de sadece para olarak düşünülse de, aslında yönlendirme ve bilgilendirme paradan çok daha önemlidir. Yukarıda bahsettiğim birçok kurum tarafından verilen teşvik ve desteklerden bu yazımda sadece kalkınma ajanslarının 2014 yılı açtığı desteklerden bahsedeceğim. Aşağıda tablo halinde verdiğim kalkınma ajansı desteklerinde önemle dikkat edilmesi gereken hususlardan biri süresinde müracaattır. Devlet desteği konusunda araştırma yapanların bu tarihlere özellikle dikkat edip, süresinde müracaat etmeleri önemlidir.

Kalkınma Ajansı Hangi Destekleri Sağlayabilmektedir?

Ajanslar detayları yıllık çalışma programında ve başvuru rehberinde açıkça belirtilmek kaydıyla:

Yerel idarelerin,

Üniversitelerin,

Kamu kurum ve kuruluşlarının,

Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarının,

Sivil toplum kuruluşlarının,

Kar amacı güden işletmelerin,

Kooperatiflerin,

Birliklerin ve

Diğer gerçek ve tüzel kişilerin(Kobiler)

Proje veya faaliyetlerini Kalkınma Ajansları Proje ve  Faaliyet Destekleme Yönetmeliğin'de belirtilen usul ve esaslar dahilinde Mali destek ve Teknik destek olmak üzere iki şekilde desteklemektedir. Bu yönetmelik kapsamında Ajanslar tarafından uygulanacak Mali Destek türleri şunlardır:

Doğrudan Finansman Desteği,

Faiz Desteği,

Faizsiz Kredi Desteği

Mali Destek Programlarına ilişkin son başvuru tarihi ve saati teklif çağrısı kapsamında ilan edilir. Bu tarih ve saatten sonra teslim edilen projeler, Ajanslar tarafından kesinlikle değerlendirmeye alınmaz.

Kalkınma Ajanslarının 2014 yılı için ilan ettikleri destekler şunlardı

KALKINMA AJANSININ ADI

İller

Program Adı

Programın Toplam Bütçesi

Proje Başına Mali Destek Tutarı

Son Başvuru Tarihi

AHİ-KANevşehir, Kırşehir,  Aksaray, Kırıkkale, NiğdeSektörel Rekabet Edebilirlik 2014 MDP10.000.000 TL  75.000-   350.000 TL

21.03.2014

ANKARAKAAnkaraİleri Teknolojilerde İhracat Odaklı Kalkınma MDP15.000.000 TL100.000-   500.000 TL

17.03.2014

ANKARAKAAnkaraSosyal Kalkınma Altyapısının Güçlendirilmesi MDP10.000.000 TL100.000-1.000.000 TL

24.03.2014

BAKAIsparta, Antalya, BurdurYenilikçilik Odaklı İkdisadi Kalkınma MDP15.000.000 TL100.000-   500.000 TL

20.03.2014

BAKAIsparta, Antalya, BurdurAlternatif Turizmin Geliştirilmesi MDP5.000.000 TL  75.000-   400.000 TL

Kar amacı Güden :       20.03.2014   Kar amacı Gütmeyen:   19.03.2014

BAKKAZonguldak, Bartın, KarabükKOBİ Mali Destek Programı10.000.000 TL  35.000-   500.000 TL

28.03.2014

BAKKAZonguldak, Bartın, KarabükSosyal Kalkınma MDP5.000.000 TL  20.000-   200.000 TL

28.03.2014

BEBKABursa, Eskişehir, BilecikSosyal Kalkınmaya Yönelik Küçük Ölçekli Altyapı MDP10.000.000 TL250.000-1.500.000 TL

14.02.2014

BEBKABursa, Eskişehir, BilecikKırsalda Ekonomik Gelişim MDP11.000.000 TL250.000-1.000.000 TL

14.02.2014

BEBKABursa, Eskişehir, Bilecikİşbirliği ve Gelişim MDP10.000.000 TL250.000-1.500.000 TL

14.02.2014

BEBKABursa, Eskişehir, BilecikÇevre Küçük Ölçekli Altyapı MDP9.000.000 TL250.000-1.500.000 TL

14.02.2014

BEBKABursa, Eskişehir, BilecikÇevre Dostu Üretim MDP10.000.000 TL200.000-   400.000 TL

14.02.2014

ÇKAAdana, MersinBölgesel Rekabet ve Yenilik MDP25.000.000 TL  75.000-   500.000 TL

03.02.2014

ÇKAAdana, MersinÜretim ve Çevre Altyapısının İyileştirilmesi MDP10.000.000 TL100.000-   750.000 TL

03.02.2014

ÇKAAdana, MersinKırsal Ortak Üretim Altyapısının Geliştirilmesi MDP5.000.000 TL  40.000-   150.000 TL

03.02.2014

DOGAKAHatay, Kahramanmaraş, OsmaniyeSürdürülebilir Üretimin Geliştirilmesi ve Yenilikçilik MDP15.000.000 TL  50.000-   500.000 TL

07.03.2014

DOGAKAHatay, Kahramanmaraş, OsmaniyeBölge İçi Gelişmişlik Farklarının Azaltılması MDP(BİG)

“İmalat Sanayi Ve Turizm Sektörü”5.000.000 TL  20.000-   200.000 TL

07.03.2014

DAKABitlis, Hakkari, MuşGüçlü Girişimcilik Mali Destek Programı20.000.000 TL200.000-2.000.000 TL

23.03.2014

MARKAKocaeli, Bolu, Düzce, Sakarya, YalovaMakine İmalat Sektörünün Geliştirilmesi MDP6.000.000 TL  30.000-  500.000 TL  (5ortaklı:1.000.000TL)

31.01.2014

MARKAKocaeli, Bolu, Düzce, Sakarya, YalovaTemiz Üretim Mali Destek Programı5.000.000 TL  30.000-  500.000 TL

31.01.2014

MARKAKocaeli, Bolu, Düzce, Sakarya, YalovaTurizm Mali Destek Programı8.000.000 TL  30.000-  500.000 TL

31.01.2014

MARKAKocaeli, Bolu, Düzce, Sakarya, YalovaTeknoloji Transferine Dayalı Ticarileşme MDP2.250.000 TL  30.000-  500.000 TL

31.01.2014

MARKAKocaeli, Bolu, Düzce, Sakarya, Yalovaİşletmeler İçin Mentorluk MDP1.100.000 TL  20.000-  100.000 TL

31.01.2014

MARKAKocaeli, Bolu, Düzce, Sakarya, YalovaBilişim Sektöründe Kapasite Geliştirme MDP2.750.000 TL  25.000-  250.000 TL

31.01.2014

GMKABalıkesir, ÇanakkaleÖncelikli Sektörler MDP11.200.000 TL  50.000-  500.000 TL

İKAGaziantep, Adıyaman, KilisSosyal Gelişme Pilot Uygulamaları MDP2.500.000 TL  25.000-  250.000 TL

17.02.2014

İKAGaziantep, Adıyaman, KilisKültür- Turizm Altyapısı MDP5.000.000 TL300.000-1.200.000 TL

17.02.2014

İKAGaziantep, Adıyaman, KilisBölgesel ve Sektörel Rekabet MDP5.000.000 TL  50.000-  400.000 TL

17.02.2014

İSTKAİstanbulAfetlere Hazırlık MDP10.000.000 TL200.000-1.000.000 TL

17.02.2014

İSTKAİstanbulVerimli ve Temiz Enerji MDP(İşletmeler)10.000.000 TL200.000-   500.000 TL

18.02.2014

İSTKAİstanbulVerimli ve Temiz Enerji MDP10.000.000 TL200.000-1.500.000 TL

18.02.2014

İSTKAİstanbulÇocuklar ve Gençler MDP25.000.000 TL200.000-1.000.000 TL

19.02.2014

İSTKAİstanbulKüresel Turizm Merkezi İstanbul MDP(İşletmeler)10.000.000 TL200.000-   500.000 TL

20.02.2014

İSTKAİstanbulYenilikçi İstanbul MDP25.000.000 TL200.000-1.500.000 TL

21.02.2014

KUZKAKastamonu, Çankırı, Sinopİktisadi Kalkınma (İKAP) MDP13.000.000 TL  50.000-   500.000 TL

14.03.2014

KUZKAKastamonu, Çankırı, SinopBölge Altyapısının Geliştirilmesi (BAP) MDP8.000.000 TL450.000-2.000.000 TL

14.03.2014

KUDAKAErzurum, Bayburt, Erzincanİktisadi Kalkınma (İKAP) MDP13.000.000 TL  50.000-  500.000 TL

14.03.2014

KUDAKAErzurum, Bayburt, ErzincanBölge Altyapısının Geliştirilmesi (BAP) Mali Destek Programı8.000.000 TL  45.000-2.000.000 TL

14.03.2014

MEVKAKonya, KaramanBilgi ve Teknoloji Odaklı Üretim MDP12.000.000 TL  50.000-2.500.000 TL

20.02.2014

MEVKAKonya, KaramanKentsel Altyapının Geliştirilmesi MDP3.000.000 TL  50.000-   500.000 TL

20.02.2014

ORANKayseri, Sivas, YozgatRekabetçi Üretim MDP10.000.000 TL  50.000-   500.000 TL

14.02.2014

ORANKayseri, Sivas, Yozgatİstikrarlı Büyüme MDP10.000.000 TL  50.000-   500.000 TL

14.02.2014

ORANKayseri, Sivas, YozgatSosyal ve Kentsel Altyapı MDP9.500.000 TL100.000-1.000.000 TL

14.02.2014

OKASamsun, Amasya, Çorum, TokatYenilenebilir Enerji MDP7.000.000 TL  50.000-   750.000 TL

28.02.2014

OKASamsun, Amasya, Çorum, TokatKOBİ’lere Yönelik Yenilikçi Yaklaşımlar MDP19.000.000 TL  40.000-   400.000 TL

28.02.2014

SERKAKars, Ağrı, Ardahan, Iğdır İktisadi Gelişme MDP5.000.000 TL  25.000-   500.000 TL

21.02.2014

SERKAKars, Ağrı, Ardahan, IğdırÖrnek Büyükbaş Hayvancılık İşletmelerinin Geliştirilmesi MDP2.000.000 TL  25.000-   300.000 TL

21.02.2014

SERKAKars, Ağrı, Ardahan, IğdırKüçük Ölçekli Altyapı MDP5.000.000 TL100.000-   750.000 TL

21.02.2014

TRAKYAKATekirdağ, Edirne, Kırklareliİktisadi Kalkınma MDP4.000.000 TL  50.000-  500.000 TL

07.03.2014

TRAKYAKATekirdağ, Edirne, KırklareliKüçük Ölçekli Altyapı MDP5.000.000 TL100.000-1.000.000 TL

07.03.2014

TRAKYAKATekirdağ, Edirne, KırklareliSosyo-Ekonomik Kalkınma MDP3.000.000 TL  50.000-  500.000 TL

07.03.2014

ZAFERAfyonkarahisar, Kütahya, Manisa, UşakRekabetçi KOBİ MDP16.000.000 TL  25.000-  400.000 TL

16.02.2014

ZAFERAfyonkarahisar, Kütahya, Manisa, UşakTurizm, Enerji ve Çevre Altyapı MDP11.000.000 TL  75.000-  450.000 TL

16.02.2014

Ön Ödemeli Cep Telefonuna Vergi İndirimi

Ön ödemeli hatlardaki (kontörlü) mobil internete vergi indirimi geliyor. Düzenlemeyle GSM aboneleri, hatlarına yükledikleri TL’leri mobil internet hizmetinde kullanmaları durumunda bu kullanımları için % 25 yerine % 5 Özel İletişim Vergisi ödeyecekler. Ayrıca indirimli orandaki ÖTV’nin tüketiciye yansımasını teminen yüksek oran ile düşük oran arasındaki farkın tüketiciye ödenmesi kaydıyla ÖİV mükelleflerine iade edilmesi konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verildi.

Engellilere Korumalı İşyeri Desteği

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanuna göre kurulan korumalı iş yerlerinde istihdam edilen engelli çalışanlar için diğer kişi ve kurumlarca karşılanan tutar dahil yapılan ücret ödemelerinin yıllık brüt tutarının % 100 'ü oranında korumalı iş yeri indirimi (İndirim, her bir engelli çalışan için azami 5 yıl süre ile uygulanır ve yıllık olarak indirilecek tutar, her bir engelli çalışan için asgari ücretin yıllık brüt tutarının % 150'sini aşamaz). Bu bentte yer alan oranı, engellilik derecelerine göre %150'ye kadar arttırmaya veya tekrar kanuni oranına indirmeye Bakanlar Kurulu; bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Politikalar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarının görüşünü alarak Maliye Bakanlığı yetkili kılınıyor.

Engelliler için korumalı iş yerlerinin kurulması teşvik ediliyor. İş yerlerinde engellilere ödenecek ücret, gelir vergisi matrahının tespitinde gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilecek.

Engelli memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme talepleri için ayrı düzenlemeler yapılacak

Korumalı iş yerleri çevre temizlik vergisinden muaf tutulacak.

Korumalı iş yerlerinde çalışan engellilerin işsizlik sigortası işveren payı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak.

Türkiye Diyanet Vakfı'na ait hastanelerin taşınır ve taşınmazları ile personel, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu'na devredilecek.

Bu düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içinde; devredilen hastanelerin taşınır ve taşınmazları ile bunların bedeli Maliye Bakanlığı temsilcisinin koordinatörlüğünde, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu ve Türkiye Diyanet Vakfı temsilcilerinden oluşacak 3 kişilik komisyonlarca tespit edilerek tutanağa bağlanacak. Tespit edilen bedel Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunca belirlenecek sağlık kurum ve kuruluşlarının döner sermaye gelirlerinden 1 yıl içerisinde Türkiye Diyanet Vakfı'na ödenecek.

Genel Sağlık Sigortası Affı

Genel Sağlık Sigortası (GSS),  prim borcu olanlar yeniden gelir testine tabi tutulacak. Öte yandan GSS borçlularının anaparaları hariç gecikme zamları da % 50’si silinerek 36 ay taksitle ödenebilecek.

Bağ-Kur Affı

Gerek 1479 sayılı Bağ-Kur, gerek 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur ve gerekse 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince SGK’ya 24 aydan çok Bağ-Kur prim borcu olanların hem borçları, hem de borçlu oldukları sigortalılık süreleri silinecek.

Bağ-kur’un hem borcunun hem sigortalılık süresinin silindiği dönemlerde SSK çalışması varsa, Bağ-Kur süresi silindiği için artık SSK ile Bağ-Kur çakışması ortadan kalkacağından, esasen Bağ-Kur ile çakıştığı için geçersiz olan SSK prim ödeme günleri de yasal ve geçerli hale gelecek.

Emeklilik için prim gün sayısına ihtiyaç duyanlar, tamamını değil silinen süreden dilediği kadarını canlandırıp ödeyebilecek.

Bağ-Kur’a 24 aydan çok prim borcu olanlar, borcu sildirmek yerine ödemek isterlerse de ana para borcu sabit kalmak kaydıyla, gecikme zamlarının % 50’si silinerek 36 aya kadar taksitle de borcu ödeme hakkına sahip olacak. Öte yandan 24 aydan az borcu olanların sildirme hakkı olmadığı için bu kişiler de gecikme zammının yarısını sildirerek borçlarını 36 ay taksitle ödeyebilecekler.

Bandrollü Ürün İzleme Sistemi Getiriliyor

Kayıt dışı ile mücadele amacı ile  Vergi Usul Kanunda değişiklik yapılacak. Buna göre bir firmanın ödemesi gereken ÖTV’yi vergi dairesine yatırmadan yeniden bandrol alması mümkün olmayacak. Bandrollü Ürün İzleme Sistemi, bandrol alınmak istediğinde firmaların ÖTV’nin yanı sıra KDV gibi diğer vergi borcu da varsa uyarıda bulunacak. Bandrol satışı en çok 5 yıl süre ile yetkilendirilecek gerçek veya tüzel kişilerce yapılacak.

Kadınlara Yönelik Düzenlemeler

Doğum yapan kadına; iş güvencesi, prim desteği, esnek çalışma seçeneği ve muayene izni gibi önemli destekler sağlanıyor. 3 çocuk yapan kadına 6 yıl borçlanma hakkı veriliyor. Borçlanma için çocukların sigorta tescil tarihinden sonra doğmuş olması şartı kaldırılıyor. Mevcut durumlarda, sadece SSK'lı çalışmış olan kadınlar, SSK çalışması başladıktan sonra yaptıkları doğumları borçlanabiliyor. Pakete göre, ev kadınlarına yönelik destek modelleri devreye girerken, kreş desteğinin kapsamı genişliyor. Tüm esnek çalışanların hakları da genişleyecek.

Aile Bakanlığınca eşi vefat eden, boşanan veya çeşitli nedenlerle çocuğuna tek başına bakmak zorunda olan maddi durumu yetersiz vatandaşlara, devlet tarafından ücretsiz kreş desteği verilecek. Çalışan kadınlara her ay 300 lira kreş yardımı geliyor. Ayrıca kreş açmak isteyenlere de bol sayıda teşvik ve kredi geliyor.

Pırlantada ÖTV Yerine KDV

Kıymetli taşlarda uygulanan % 20'lik ÖTV kaldırılarak, şimdiye kadar oranı sıfır olan KDV % 18 'e çıkarılıyor. Pırlanta gibi kıymetli taşları ham madde olarak ithal ederek işleyen üretici ÖTV ödemeyecek. Böylece yüzük, kolye gibi ziynet eşyaları daha ucuza mal olacak.

Bakıma Muhtaçlara Harçlık Geliyor

Bakıma muhtaç engelli ve yaşlı için ilk defa 'aylık harçlık' uygulamasını başlatacak. Tasarı ile sosyal hizmet kuruluşları, özel bakım merkezleri ve darülaceze müessesinde ücretsiz bakılan engelli, yaşlılara devlet tarafından her ay hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık ödenecek. Harçlığın miktarı Aile Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca belirlenecek.

Gazi Çocuğuna Ücretsiz Kolej Hakkı

Ayrıca binlerce gazi çocuğu ile kimsesiz çocukların kolejde ücretsiz eğitim görmesini sağlayacak sistem de başlayacak. Düzenleme yaklaşık 20 bin çocuğun eğitimini ilgilendiriyor. Tasarının yasalaşması ile gelecek bir başka düzenleme ise yetiştirme yurtlarında kalan tüm çocukların kamuda istihdam edilmesi ile ilgili. Daha önce sadece 18 yaşını kurum bakımında dolduran çocuklara bu hak verilirken, tasarının yasalaşması ile kurum bakımında en az 2 yıl kalan tüm çocuklar, kamu kurumlarının binde bir oranındaki kadrolarına yerleşme hakkına sahip olacak.

Bilişimi İlgilendiren Konular

5651 sayılı İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yolu ile işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkındaki kanunda’da değişiklikler. Bu konuyu ayrıntılı olarak  "Torba Yasada Bilişimi İlgilendiren Konular" başlıklı  makalede ayrıntılı olarak ele aldım.

06.01.2014 tarihinde meclise sunulan 5651 sayılı internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yolu ile işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkındaki kanunda da değişiklikler yapan torba kanun meclise sunuldu. TBMM Plan ve Bütçe Alt Komisyonu, birçok kanunda değişiklik yapan "torba yasa tasarısını" benimsedi. Tasarıda 20 ye yakın madde bilişimle alakalı.

Önümüzdeki günlerde genel kurula gelecek tasarıdaki düzenlemeye göre 5651 sayılı internet yayınlarını düzenleme ile ilgili kanuna genişleme getiren teklifte öne çıkan konular şu şekilde sıralanabilir:

Yer Sağlayıcı, Hukuka Aykırı İçeriği Yayından Çıkaracak,

Erişim Sağlayıcılar Çatı Örgüt Kuracak,

Erişime engel ile ilgili karar 48 saatte verilecek,

Yayınların yayılması 4 saatte engellenecek,

TİB gerekirse erişim engelleyebilecek,

İnternet kafeler de kayıtlar belli süre saklanacak,

Yükümlülükleri İhlal Edenlere Ceza,

Siber Güvenlik Kurulu Kurulacak.

Yer Sağlayıcı, Hukuka Aykırı İçeriği Yayından Çıkarmakla Yükümlü Olacak

Yer sağlayıcı, yer sağladığı hukuka aykırı içeriği, haberdar edilmesi halinde yayından çıkarmakla yükümlü olacak. Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini 1 yıldan az ve 2 yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlü olacak.

Yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya bu düzenlemedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlayıcı hakkında Başkanlık tarafından 10 bin TL'den 100 Bin TL'ye kadar idari para cezası verilecek.

Erişim sağlayıcı, erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Erişim Sağlayıcıları Birliği Kurulması

Birlik, merkezi Ankara olacak. Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilen tüm internet servis sağlayıcıları ile internet erişim hizmeti veren diğer işletmecilerin katılmasıyla oluşan ve koordinasyonu sağlayan bir kuruluş olacak.

Birliğin gelirleri, üyeleri tarafından ödenecek ücretlerden oluşacak,

Alınacak ücretler, birliğin giderlerini karşılayacak miktarda belirlenecek,

Süresinde ödenmeyen ücretler birlikçe kanuni faizi ile birlikte tahsil edilecek,

Birliğe üye olmayan internet servis sağlayıcıları faaliyette bulunamayacak.

Erişim Sağlayıcılar Birliği, internet servis sağlayıcıları ile erişim hizmeti veren işletmecilerin en az dörtte birinin katılımıyla imzalanan birlik tüzüğünün uygun bulunmasının ardından faaliyetlerine başlayacak.

Yayınların Yayılması 4 Saatte Engellenecek

İnternet sitelerine erişim sağlayan şirketler ‘Erişim Sağlayıcıları Birliği’ adıyla bir çatı örgüt oluşturacak. TİB (Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı) veya Ulaştırma Bakanlığı ‘Kapatın’ talimatını bu çatı örgüte verecek. Kapatma kararı 4 saat içinde uygulanmazsa çatı örgüte ceza verilecek.

TİB Gerekirse Erişim Engelleyebilecek

TİB'e de internet siteleri için yetki veriliyor. Türkiye’de mevcut durumda internet siteleri ancak mahkeme kararıyla kapatılabilirken ilgili teklifte bu yetkinin TİB Başkanı'na verilmesi yer alıyor. Düzenleme yasalaşırsa, TİB (Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı)  Başkanı, mahkeme kararı olmadan siteleri kapatabilecek.

İnternet Kafelerde Kayıtlar Belli Süre Saklanacak

Tasarıya göre internet kafeler de ticari amaca bakılmaksızın suç oluşturabilecek içeriklere erişimin engellenmesi ve kullanıma ilişkin erişim kayıtlarının tutulmasına ilişkin yönetmelikle belirlenen tedbirleri almak zorunda. İhlal durumunda toplu kullanım sağlayıcılarına mülki amir tarafından uyarma, 1.000 – 15.000 lira arasında idari para cezası veya 3 gün ticari faaliyetlerden men cezası verilebilecek.

Yükümlülükleri İhlal Edenlere Ceza

Ticari amaçla olup olmadığına bakılmaksızın bütün internet toplu kullanım sağlayıcılar, konusu suç oluşturan içeriklere erişimin engellenmesi ve kullanıma ilişkin erişim kayıtlarının tutulması hususlarında bu düzenlemede belirtilen yükümlülükleri ihlal eden ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılarına, ihlalin ağırlığına göre

Uyarma,

1.000 Türk Lirasından - 15.000 Türk Lirasına kadar idari para cezası verme veya

Üç güne kadar ticari faaliyetlerini durdurma müeyyidelerinden birine karar vermeye mahalli mülki amir yetkili olacak.

- İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ve özel hayatının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar; içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebilecek ya da doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilecek.

- İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda hakim bu maddede belirtilen kapsamda erişimin engellenmesine karar verebilecek.

- Hakim; yalnızca kişilik hakkının ihlalinin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, v.b şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle kararını verecek. Hakimin URL adresi belirtilerek içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle ihlalin engellenemeyeceğine kanaat getirmesi halinde, gerekçesini de belirtmek kaydıyla, internet sitesindeki tüm yayına yönelik olarak erişimin engellenmesine de karar verebilecek.

- Sulh ceza hakiminin kararını, şartlara uygun olarak ve süresinde yerine getirmeyen sorumlu kişi, 500 günden 3 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.

Siber Güvenlik Kurulu Kurulacak

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, ulusal siber güvenliğin sağlanması amacıyla politika, strateji ve hedefleri belirleyecek; kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere yönelik siber güvenliğin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyecek.

Siber güvenlikle ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından alınacak önlemleri belirlemek, hazırlanan plan, program, rapor, usul, esas ve standartları onaylamak ve bunların uygulanmasını ve koordinasyonunu sağlamak amacıyla Siber Güvenlik Kurulu kurulacak. Kurulun çalışma esasları Başbakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek

Yasaya İtiraz Edenler Neden İtiraz Ediyor

Uygulamaya hazırlık dönemi bile tanınmadan ilgililerin görüşleri ve önerileri alınmadan tüm toplumu ilgilendiren bir yapılanma siyasi sansür yanında uygulama sorunları da getirecektir.

Hosting firmaları; Erişim Sağlayıcıları Birliği ismindeki bir kuruluşa istisnasız üye olmak zorunda olup, müşterilerinin her tür bilgisinin günlüğünü tutmak zorunda olacaklar ki buda kullanıcıların kişisel bilgi güvenliğini yok edebilecek.

Sağlayıcılar, TİB'in(Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı)  istediği her bilgiyi mahkeme kararı olmaksızın vermekle yükümlü olacak. Bu TİB in bağlı olduğu birimden dolayı siyasi  etki altında kalmasına sebep olacaktır.

Erişim Sağlayıcılar Birliği'nin tek elden internetin takibi ve dinleme için kullanılabilme imkanı verecek.

Erişimin engellenmesinde  içeriği sağlayanlar yerine "servis sağlayıcılar" la bir birlik oluşturulması doğru bulunmuyor.

Üye olunması zorunlu tutulan Erişim Sağlayıcılar Birliğinin masraflarını da üyelerin ödemesi isteniyor.  Servis sağlayıcı firmaların büyük bölümü İstanbul merkezli ve Erişim Sağlayıcılar Birliğinin merkezi Ankara olacak. Servis sağlayıcıların bu zorunlu masrafları son kullanıcıya yansıtmasının kaçınılmaz olacağından kullanım ücreti gibi bedeller artacak.

TİB Başkanının soruşturulabilmesi için Bakandan, personelin soruşturulabilmesi için TİB Başkanından izin alınması gerekecek ki bu da kurumun tarafsız olmasını engelleyecek.

Birlik nedeniyle yükümlülük altına giren servis sağlayıcıları, sorun çıkaracağını düşündüğü içerikleri ilk baştan "sansürlemeye" yönlendirebilir. Bu da "servis sağlayıcıları" sansüre iter.

Elektronik ticari faaliyetler veya sunulan hizmetlere ilişkin müşterilerle elektronik ortamda oluşturulan "Üyelik Sözleşmesin” de; sayfanın alt kısmında yer alan müşteri tarafından sözleşmenin okunduğu ve şartların kabul edildiğinin beyan edildiği, onay kutucuğunun işaretlenmesi suretiyle mal veya hizmet alımını neticelendirmek için oluşturulan ve elektronik ortamda saklanan sözleşmelerin damga vergisi ve borçlar kanunumuz açısından getirdiği yükümlülük ve sözleşmelerin geçerliliği bu haftaki makalemizin konusunu oluşturmaktadır.

Damga Vergisi Kanunumuz Açısından Değerlendirme

Damga Vergisi Kanunumuzun 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği;

3. maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu hükmüne bağlanmıştır. Kanuna ekli (1) sayılı tabloda da belli parayı ihtiva eden sözleşmelerin nispi damga vergisine tabi olduğu hususu düzenlenmiştir.

Elektronik İmza Kanunumuz Açısından Değerlendirme

Elektronik İmza Kanunumuzun 1. maddesinde kanunun amacının, elektronik imzanın hukukî ve teknik yönleri ile kullanımına ilişkin esasları düzenlemek olduğu;

2. maddesinde, bu kanunun elektronik imzanın hukuki yapısını, elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının faaliyetlerini ve her alanda elektronik imzanın kullanımına ilişkin işlemleri kapsadığı;

3/b maddesinde, elektronik imzanın başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi ifade ettiği;

5. maddesinde de güvenli elektronik imzanın elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurduğu hükme bağlanmıştır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuz Açısından Değerlendirme

Borçlar Kanunumuzun 17. maddesinde, kanunda şekle bağlanmamış bir sözleşmenin taraflarca belirli bir şekilde yapılması kararlaştırılmışsa, belirlenen şekilde yapılmayan sözleşmenin tarafları bağlamayacağı, herhangi bir belirleme olmaksızın yazılı şekil kararlaştırılmışsa, yasal yazılı şekle ilişkin hükümlerin uygulanacağı; 14. maddesinde, yazılı şekilde yapılması öngörülen sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunmasının zorunlu olduğudur.

Kanunda aksi öngörülmedikçe, imzalı bir mektup, asılları borç altına girenlerce imzalanmış telgraf, teyit edilmiş olmaları kaydıyla faks veya buna benzer iletişim araçları ya da güvenli elektronik imza ile gönderilip saklanabilen metinlerin de yazılı şekil yerine geçeceği;

15. maddesinde, imzanın, borç altına girenin el yazısıyla atılmasının zorunlu olduğu, güvenli elektronik imzanın da, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğuracağı hususları düzenlenmiştir.

Buna göre, Damga Vergisi Kanununun konusunu teşkil eden Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan kağıtlardan manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulanlar da, belgenin elektronik imza kullanılmak suretiyle düzenlendiği anda vergiyi doğuran olay meydana gelmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, elektronik ortamda oluşturulan üyelik sözleşmelerinden; taraflarca  5070 sayılı Kanunda tanımlanan elektronik imza ile imzalanan belli parayı içerenler damga vergisine tabi olacak, 5070 sayılı Kanun kapsamında tanımlanan elektronik imza ile imzalanmamış olanları ile bu imza ile imzalanmış olmakla birlikte belli parayı içermeyenler damga vergisine tabi olmayacaktır. Borçlar Kanunumuz açısından ise sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunmasının zorunlu olduğu veya aşağıdaki belirtilen enstrümanlardan biri ile teyit edilmesi gerektiği belirtilmiştir

Elektronik imza veya

İmzalı bir mektup,

Asılları borç altına girenlerce imzalanmış telgraf,

Teyit edilmiş olmaları kaydıyla faks veya buna benzer iletişim araçları ile gönderilip saklanabilen metinler

Belirtilen şekilde yapılmayan sözleşmelerin tarafları bağlamayacağı belirtilmiştir.

Çağımızın İş Vebası Mobbing Kitaplardaki tanımına bakacak olursak;  psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz, rahatsız etme veya sıkıntı vermek anlamlarına gelir. Özellikle "hiyerarşik yapılanmış gruplarda ve kontrolün zayıf olduğu örgütlerde, gücü elinde bulunduran kişinin ya da grubun, diğerlerine psikolojik yollardan, uzun süreli sistematik baskı uygulamasıdır" diye tanımlamış Mobbing; kültür, cinsiyet ve hiyerarşi farkı gözetmeksizin tüm iş yerlerin de ortaya çıkabilir. İş hayatında ve çalışma ortamlarında herkes potansiyel bir mobbing adayıdır. Dolayısıyla mobbinge maruz kalma riski herkes için geçerlidir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi ALO 170'e; 2011 'den Aralık 2013’e kadar 9 bin 183 adet mobbing başvurusu gelmiş. Başvuruların % 69'u özel sektör çalışanlarından, % 31'i ise kamu sektörü çalışanlarından oluşmakta. Kamu sektöründe en fazla mobbing başvurusu % 16,84 ile hastanelerden gelirken özel sektörde ise % 17,35'lik oranla en fazla mobbing başvurusu sanayi kuruluşlarından gelmiş. Başvuruda bulunanların % 56'sı erkek olurken % 44'ü bayan olmuş müracaatlarda dikkat çeken hususların başında çalışanlar; mobbingi iş yüküyle, ayrımcılıkla, terbiyesizlikle karıştırmaları bireye iş yerinde üstü - astı veya eşitleri tarafından uygulanan ve bireyi iş yaşamından dışlamak amacıyla taciz, rahatsız etme ve yıldırma davranışlarıyla kasıtlı olarak uzun bir periyotta uygulanan sürekli, sistemli davranışlar  oluşuyorsa o zaman bu mobbing dir.Yani bir davranışın mobbing olarak kabul edilebilmesi için öncelikle sistematik bir şekilde devam etmeli ve amaç sizi işten uzaklaştırmak olmalı. Bir davranışın mobbing olması için örneğin:

Bireyi gruptan hariç tutma (DIŞLAMA),

Aşağılama, alay etme

Dedikodu yapma,

Kurbana karşı meslektaşlarını kışkırtma,

Etrafa yalan bilgi yayma (İFTİRA),

Tehdit ve şiddet,

Sözel taciz şeklinde mobbing yapılabilir.

Neler mobbing'dir? 1)      Kasıtlı tavırların olması:

Size çok fazla iş yükünün verilmesi, altından kalkamayacağınız işler verilmesi ya da tam tersi size çok basit, sizin yetkinliklerinin çok altında işler verilmesi

Kılığınızla kıyafetinizle dalga geçilmesi

Sürekli gözlenmek

Asılsız söylentiler ortada dolaştırmak

Akıl hastasıymışsınız gibi davranmak

Bir özrünüzle alay edilmesi

Sizi gülünç duruma düşürmek için yürüyüş, ses ve jestleriniz taklit edilmesi

Dini ve siyasi görüşünüzle alay edilmesi

Özel yaşamınızla alay edilmesi

Milliyetinizle alay edilmesi

Öz güveninizi olumsuz etkileyen bir iş yapmaya zorlanmanız

Çabalarınızın yanlış ve küçültücü şekilde yargılanması

Kararlarınızın sürekli sorgulanması

Alçaltıcı isimlerle anılmanız.

2)      Kötü niyetli veya düşmanca  tavırlar:

Dedikodunuzun yapılması

Sürekli azarlanmak, yetersiz olduğu kişinin yüzüne vurmak, hakaret etmek

Fiziksel olarak ağır işler yapmaya zorlanmak

Fiziksel şiddet tehditleri yapılması

Gözünüzü korkutmak için hafif şiddet uygulanmak

Fiziksel zarar verilmesi

3)      Sistematik:

Dışlanmak, yemeklerde vs.'de dışarıda kalmak

Kendinizi gösterme olanaklarınızın kısıtlanması

Sözünüzün sürekli kesilmesi

Yüzünüze bağırılır ve yüksek sesle azarlanmanız

Yaptığınız işin sürekli eleştirilmesi

Özel yaşamınızın sürekli eleştirilmesş

Telefonla rahatsız edilmeniz

Sözlü tehditler almanız

Yazılı tehditler almanız

Çevrenizdeki insanların sizinle konuşmaması

Kimseyle konuşamazsınız, başkalarıyla konuşmanız engellenir.

Size diğerlerinden ayrılmış bir oda, yer verilir.

Meslektaşlarınızın sizinle konuşması yasaklanır.

Sanki orada değilmişsiniz gibi davranılır.

4)      Güç Eşitsizliği:

Sizin için hiçbir özel görev yoktur.

Size verilen işler geri alınır, kendinize yeni bir iş bile yaratamazsınız.

Sürdürmeniz için size anlamsız işler verilir.

Sahip olduğunuzdan daha az yetenek gerektiren işler size verilir.

5)      Tekrar eden ve  sürekli baskı, tehdit:

İşinizin sürekli değiştirilmesi

Öz güveninizi etkileyecek işlerin verilmesi

İtibarınızı düşürecek şekilde, niteliklerinizin dışındaki işlerin size verilmesi

Size mali yük getirecek genel zararlara sebep olunması

Evinize ya da iş yerinize zarar verilmesi

6)      Gizli veya açık baskı:

Yaptığınız tüm önerilerin reddedilmesi, yanıtsız bırakılması, sanki siz yokmuşsunuz gibi  davranılması

Toplantılardan, iş yemeklerinden, kokteyllerden haberdar edilmemeniz

İşe gidiş geliş saatlerinin sürekli kontrol altında tutulması bunun size sürekli vurgulanması

Tüm bu davranışlarda amaç; kurbanın iş yerinden, işten uzaklaşması veya pasifize olmasıdır. Bunlardan bir veya birkaçını bir iki kez yaşadınız diye kendinizi hemen mobbing mağduru olarak kabul etmeyin. Bu davranışların sistemli olarak ve sizi işi bırakmaya zorlamak için yapılması gerekiyor. Mobbing yukarıdan aşağı olabileceği gibi aşağıdan yukarıya doğru yani çalışandan işverene yönelik de yapılabilir. En Çok Rastlanılan Yukarıdan Aşağıya Mobbing Örnekleri:

Amirinden daha fazla çalışan ve daha başarılı bir astın varlığı

Yaş farkı (Üst yaşlı ast genç rakip, ast gençse deneyimsizlik kompleksi)

Kayırma; Arkasında onu koruyan kişilerin bulunduğuna emin olduğu için gücüne güvenmekte ve istediği her şeyi yapmakta

Üst ve ast, birbirlerine karşıt veya düşmanca olan politik görüşleri var.

Çalışanların Üstlerine Karşı Mobbing Eyleminde Bulunmasının Nedenleri:

Yeni ve arzu edilmeyen bir amirin varlığı,

Amirin davranışlarının, hastalıklı, rahatsız edici, haksız ve otoriter olması,

Amirin görevini devralabilmek için onun gözden düşürülmesinin sağlanması

Mobbingin işletmeye etkisi nedir? Mobbing süreci ilk bakışta sadece mağduru etkiliyor gibi gözükmektedir. Ancak, Birleşik Krallık’ta yapılan bir çalışmada, olası bir mobbing vakasına en az iki kişinin tanık olduğu ve tanık olanların % 20’sinin işten ayrıldığı belirlenmiştir. Aslında bir kişiye ya da gruba uygulanan mobbing bir süre sonra adeta domino etkisiyle iş yerindeki bütün değişkenler üzerinde etkisini göstermektedir. Bu etkinin sonuçlarını önceden kestirebilmek yani bu yangının nerelere kadar sıçrayabileceğini öngörebilmek ise pek mümkün değildir. Yalnız mobbinge maruz kalanlar ve ayrılanlar değil, süreç içerisindeki olaylara tanık olan çalışanlar da, bir gün kendilerinin de mobbinge maruz kalacaklarını düşünerek örgüte olan güvenlerini yitirirler. Deneyimli çalışanların işten ayrılması nedeniyle yeni işe alma ve eğitim masrafları da artar. Mobbingi engelleme yöntemleri var mıdır?

Mobbingi engelleyebilmek için ilk adım, örgüt bünyesindeki rahatsızlıkları zamanında belirleyebilmektir. Bunun için de yöneticiler, mobbing eylemleriyle ilgili olarak erken uyarı belirtilerini izlemeli ve gereken önlemleri almalıdır.

İş yerinde mobbingin ortadan kaldırılması için, lider vasıfları olan bir yönetici, tarafları memnun edecek veya iki tarafın da bazı fedakarlıklarda bulunacakları bir sonuç için müzakere tekniklerini kullanmalıdır. Örgütsel liderliğin önemli fonksiyonlarından biri, örgüt çalışanlarını yönlendirecek paylaşılan bir vizyon oluşturmaktır.

İşin insancıllaştırılması, işin ve çalışma koşullarının ve iş çevresinin insani gereksinimlere uygun olarak organize edilmesidir. Kurumlar yönetim şekillerini çalışanların katılımlarını sağlayacak ve fikirlerini değerlendirebilecek şekilde yeniden gözden geçirmelidir. Bunun için belirli sürelerde ortak toplantılar yapılması, personelle ilgili alınan kararlarda görüşlerine başvurulması yani "yeniden düzenlenmiş yönetim" modeli ile kurumsal yönetişimin gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Çalışanlara verilen görev ve yetkiler, çalışanlardan beklentiler açık ve net bir şekilde belirlenmelidir. Çalışanların süreç içerisinde sorumluluk almaları sağlanmalı, başarılı çalışmaları takdir edilmelidir. Kişilerin görevleri ve görev yerleri ne çok sık değiştirilmeli ne de çok uzun süre aynı kalmalıdır.

Son olarak uygulanması gereken ise şikayetlerin adil ve tarafsız bir şekilde soruşturulmasıdır.

Neler Mobbing Değildir? Her taciz, mobbing değildir. Tacizin mobbing sayılabilmesi için belli parametrelere uyması gerekir. Eğer uymuyorsa sistemli olmayan bir ayrımcılık ya da kötü niyet düzeyinde kalabilir. Bunun dışında:

İş ortamının yoğun ve stresli ortamında yaşanan gerginlikler mobbing değildir.

Kişilik bozukluğu, paranoya, aşırı iş yükü gibi nedenlerle de kişi kendini mobbinge uğramış hissedebilir. En yaygın mobbing şikayetlerinden biri aşırı iş yükü. Oysa aşırı iş yükü o iş yerine veya sektöre özel olabilir, şirketin çalışma şartları öyle olabilir. Birden çok çalışanın aşırı iş yükü mobbing değildir.

İşe geliş - gidiş mesai saatlerine uymayan, geldiği zamanlarda disiplinsiz hareketleri dolayısıyla iş yerinde ki çalışma ortamını bozan, işi savsaklayan bir kişiyi 4857 sayılı kanun çerçevesinde disiplinize etmek mobbing değidir.

Mesela yöneticiniz son derece kötü bir profil çiziyor. Hakaret ediyor, çalışanlarını herkesin içinde küçük düşürüyor, bir sürü iş veriyor. Ama amacı sizi kaçırmak, işten uzaklaştırmak değil. Bu durum mobbinge girer mi? Hayır girmez. Ama işverenin işçiye hakaret etmesi, şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi İş Kanunun da işçi açısından fesih sebebi olarak düzenlenmiş.

Selam vermeme, terfi alamama gibi olaylar mobbing davranışlarına giriyor. Ancak başta da belirttiğim gibi bu davranışların bir süreklilik arz etmesi lazım.

Bir işçiye kendisinden daha az eğitimli ya da daha az kıdemli bir işçiye oranla daha düşük ücret ödenmesi, herkese zam yapılırken bir işçiye zam yapılmaması, yine tüm çalışanlara ikramiye verilirken bir işçinin bundan mahrum bırakılması işverenin “eşit davranma borcuna aykırılık” oluşturuyor. İşçi, bu hallerde 4 aylık ücreti tutarında “ayrımcılık tazminatı” talep edebilir. İşçinin eğitim ve görev tanımına göre daha alt seviyede işe verilmesi işçi açısından haklı fesih nedenidir. Ama bu davranışların, hemen mobbing kapsamında değerlendirilmesi mümkün değil. Ayrımcılıkla mobbingi birbirine karıştırmamak gerekir.

Son zamanlarda mobbing konusunda açılan davaları ve yüksek yargı kararlarını sıkça görmeye başladık. Bu davaların birkaçını örnek olarak incelersek: Örnek Davalar

Danıştay kararlarında, devlet memurlarının da mobbing ve benzeri saldırılara maruz kaldığı vurgulanmıştır. Örneğin, Danıştay 2. Dairesi 20.12.2005 tarihli ve E:2005/2279, K:2005/4239 sayılı Kararıyla sicil raporlarının kişisel husumet sonucu keyfi olarak düzenlendiğini iddia eden memur tarafından yapılan temyiz talebinin kabulüne karar vermiştir.

Yargıtayın aynen onadığı Ankara 8. İş Mahkemesinin kararına göre;

İş yerin de amirlerinin uzaktan, yüksek sesle bağırarak, iş yapmasını söylemelerine, telefonla konuşurken konuşmasına aldırılmadan emir ve görev vermelerine, yüksek sesle bağırılarak ‘sen bu işi beceremiyorsun’ gibi sözlü saldırılara, hakaretlere maruz kalmıştır. Kişilik hakları çiğnenmiş, çalışma arkadaşları arasında küçük düşürülmüştür. Bu davranışlar mahkememizce işçiyi yıldırmaya, psikolojik baskı uygulayıp genellikle de işten ayrılmasını sağlamaya yönelik davranışlar olarak değerlendirilmiştir. Yine tanık beyanıyla doğrulanan, davacının mesai sonrasında ağlama krizine girmesi, psikolojik tedavi görmesi, rapor alması da bu kanaati kuvvetlendirmektedir.

Yargıtay E.2007/42976, K.2008/17137 sayılı ve 23.06.2008 tarihli kararında ise;

Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, firmalara 3.5 milyon liraya kadar Ar-Ge hibe desteği sağlanmasını öngören Yatırım Destek Programını hayata geçiriyor. Ayrıca Ar-Ge faaliyetlerine getirilen vergi muafiyeti 2023 yılı sonuna kadar uzatılırken, Ar - Ge merkezi kurmada tam zamanlı eleman çalışma zorunluluğunda alt sınır 50’den 30’a düşürülüyor.

Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine, geçen yıl 4 milyar 523 milyon liralık kamu harcamasının yapıldığı Türkiye’de yeni bir Ar - Ge hamlesi daha başlıyor. Yeni Ar-Ge programı, firmaların Ar - Ge birimlerine daha çok yatırım yapmalarının önünü açacak unsurlar içeriyor.

Ar - Ge konusunda 2013 yılı sonuna kadar geçerli olan gelir vergisi muafiyetini 2023 yılına kadar daha uzatılma kararı alındı.

Devlet, yazılım geliştirerek veya Ar-Ge (Araştırma-Geliştirme) ile yapılan buluşların satışı durumunda KDV almayacak, kazançların yarısı Kurumlar Vergisinden istisna edilecek. Ayrıca mucitle sanayiyi buluşturmak amacıyla Patent Değerlendirme Ajansı kurulacak. Maliye Bakanlığı, Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) yaparak veya yazılım geliştirerek ortaya konan buluşların satılması, kiralanması, devredilmesi durumlarında Katma Değer Vergisi (KDV) almayacak. Buradan elde edilen kazançların yarısı Kurumlar Vergisinden istisna edilecek.

Özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) Ar-Ge’ye ağırlık vermesini isteyen hükümet, önümüzdeki yıl sonuna kadar birçok işletmeye destek verecek. Ayrıca, dışa bağımlılığın yüksek olduğu savunma, sağlık ve enerji gibi sektörlerden sorumlu kamu kuruluşların da Ar-Ge destek programları geliştirilecek.

Maliye Bakanlığı, Ar-Ge 'ye ve yüksek katma değerli ürünlerin önemli girdilerinden olan yazılım faaliyetlerine desteklerini sürdürüyor.

Firmalara 3.5 Milyon Lira Hibe Desteği

Şirketlere verilen Ar-Ge desteklerine ek olarak Yatırım Destek Programı adıyla yeni bir programa daha  muhtemelen 2014 de başlayacak.

Ar-Ge yapan KOBİ'ler yanı sıra tekno girişimciler, yeni girişimciler ve büyük ölçekli firmaların da bu desteklerden yararlanacağı Türkiye’de ilk defa Ar-Ge projelerinin yatırıma dönüşmesini sağlayacak, teknoloji tabanlı firmaların sayısını artıracağı görünüyor.

İşte Yeni Dönem Ar-Ge Destekleri:

• Ar-Ge yapan firmalara 3.5 milyon liraya kadar hibe desteği verilecek.

• Gelir vergisi muafiyeti Ar-Ge gelir vergisi muafiyeti 2023’e kadar uzatılacak.

• Ar-Ge merkezi kurma da çalıştırılması zorunlu tam zamanlı eleman sayısı 50’den 30’a indirilecek.