Thinking & Making

The artworks I started this project with where Rineke Dijkstra's "Annemiek": a video of a girl lipsinging to her favorite song. “Le Printemps” (Het Voorjaar), by Jean Brusselmans; a painting. And “Hematite” by Enrique Diaz Barriga-Castro: a micsoscopic picture of a piece of hematite mineral on nanoscale. I had different reasons for picking all of these artworks. “Annemiek” was relatable,  awkward, and a bit confronting too. “Le Printemps” is a painting that I enjoy looking at because of it's gemotric and clean shapes and lines, and “Hematite” was familiar and in a way surprising, making me more appreciative of even the smallest things around me. Because of these different reasonings behind my choices, I ended up with a combination of three completely different works. A video, a painting and a microscopic picture.

I began by researching a bit more about the works and their artists. During this research I found Rineke Dijkstra using the vulnerability of people more often in her works. Photographs and video's that show people doing "everyday things" outside of their usual setting, making them seem vulnerable, a bit awkward and also relatable.

I also discovered Jean Brusselmans was a stubborn painter, making use of techniques in a slightly different way, creating (for me) visually very appealing works. Paintings that almost look like they were made on a computer, rather than a paintbrush. Something I appreciate, since I have a difficult time working with paints myself.

There wasn't much information to find on “Hematite”, or Enrique Diaz Barriga-Castro himself. This is because the work wasn't made as an artwork, but as research instead. It's a piece of hematite mineral, roughly the size the same as the thickness of a piece of paper. Not visible to see with the naked eye, but not any less beautiful because of this. It made me remember to look beyond the surface more often. After recommendation from Jordy I watched the video Powers of Ten, (great video, thanks Jordy!) and realized that just the simple act of zooming in— or out of everyday actions and objects can have a surprising effect.

After having found al of this informarion, I started looking for simularities between the pieces. Was there anything these works or artists had in common? I quickly realized thay every observation and conclusion I took was able to be drawn back to my own life, and could all possible be an improvement for my way of working:

Outside of comfort zone Less thinking Losing the control Being a bit stubborn, making decisions for myself Going beyond the surface

It surprising for me to find these simular observations in these completely different works. I started out with 2 big paintings as a first try-out for my three final works. While making these paintings, I tried to be as impulsive as I could. Because the blank a1 canvas was very intimidating, the first thing I did was to smear a bit of blue paint in the middle of it. After this, I turned my headphones on, brain off, and started painting.

In the beginning I found this way of working very difficult to do. I kept pausing and reflecing, when Instead I wanted to keep going until I thought I was satisfied with the results. After a while, it became a bit easier to let go of my thoughts and I started painting more mindlessly. Every once in a while someone would ask me how I was doing, and every time this happened, I would take the time to look at what I had done so far, take a little moment to reflect, and continued going. This went well until after about 6 hours. This was when I started getting tired and got more aware and critical of what I was doing. This is when I decided to stop with the paintings, as I felt I was satisfied enough with the paintings I had made, as it was a big step from how I ususally work and what I usuall make. I incorporated new techniques and materials I normally wouldn’t use in my work, and was surprised and happy with how it all came together.

After these first try-outs, I tried something completely different. Something that’s uncomfortable for me to do: a video. Without any plan, any props, any ideas, I turned on the camera and stood in front of it. It was just me in a big empty room. I tried to block the noise aroune me and focus on the camera. It was hard for me to be completely unaware of my surroundings. It made me uncomfortable. I did this for a few hours, and as time passed it became easier for me to let go of the “fear” and the feeling of awkwardness and enjoy myself more, doing nothing. Something that is very hard for me to do.

Dit is een elektronen microscopische opname van het mineraal hematiet (Fe203). De vergroting van 1.25 miljoen maakt de geordende kristalstructuur zichtbaar waarin de atomen zich bevinden. Voor het geoefende oog is de basis voor deze structuur een ‘romboeder’. Een roemboeder ziet eruit als een uitgerekte kubus, waarbij alle blakken ruitvormig zijn. Je ziet hier de originele opname in grijstinten en een bewerkte versie. In de laatste hebben de onderzoekers kunstmatige kleuren aangebracht om eventuele onregelmatigheden in de kristalstructuur beter te kunnen zien.  --

In this video, an adolescent Dutch girl lip-syncs to a song by the Backstreet Boys and shifts between uneasy self-consciousness and immersion in the emotions of the music. Best known as a photographer, Rineke Dijkstra (b. 1959) has also produced a few video works throughout her career. Annemiek, a single-channel video, shares the focus on teens and young adults that characterizes many of Dijkstra's projects. A native of the Netherlands who continues to live and work in Amsterdam, Dijkstra has earned an international reputation as one of the most highly regarded Dutch artists of her generation. She has had solo exhibitions at the Institute of Contemporary Art in Boston and the Art Institute of Chicago and was the 1999 winner of the Citibank Private Photography Prize. -

Wars van elke stroming die de kunst in de eerste helft van de twintigste eeuw beïnvloedt, bouwt de Belgische kunstenaar Jean Brusselmans (1884 – 1953) aan een eigenzinnig oeuvre. Een hoofdrol hierin is weggelegd voor het glooiende land en dorpse leven van Belgisch Brabant. Voor het eerst sinds lange tijd krijgt deze belangrijke kunstenaar in het Gemeentemuseum een volwaardige tentoonstelling buiten de Belgische landsgrenzen. Getoond worden zo’n veertig schilderijen met een focus op de jaren 1930 en 1940, waaronder een aantal onontdekte parels uit privécollecties.

Terwijl zijn directe tijdgenoten, onder wie Rik Wouters, Constant Permeke en Gustave De Smet, na de Eerste Wereldoorlog naam maken als leiders van een nieuwe avant garde in de Belgische schilderkunst, blijft Brusselmans onder de radar. Zijn stugheid en zijn fysieke afstand tot de kunstwereld - hij woont bijna een leven lang in het landelijke Dilbeek, een plaats ten westen van Brussel - staan succes in de weg. In de luwte - en in grote armoede - ontwikkelt Brusselmans zijn eigen stijl. Pas in de jaren 1940 krijgt hij voorzichtige erkenning, al blijft zijn werk bij het grote publiek relatief onbekend.

Brusselmans besluit in 1904, op twintigjarige leeftijd, zijn leven te wijden aan de schilderkunst. Hij neemt ontslag als steendrukker en stopt zijn lessen aan de Brusselse kunstacademie. Samen met oud-studiegenoot Rik Wouters huurt hij een atelier op een zolderverdieping in Brussel. De jaren die volgen, staan in het teken van een artistieke ontdekkingstocht, waarin Brusselmans een scherp oog ontwikkelt voor ritmische patronen, dessins en geometrische motieven in alledaagse onderwerpen: de jurk van zijn vrouw, een storm op zee, borden in een servieskast, een winterlandschap, lapjes akkers. Brusselmans schematiseert en abstraheert, maar evolueert nooit volledig naar non-figuratieve kunst.

Al snel wordt hij gezien als Vlaamse expressionist, tot groot ongenoegen van de kunstenaar zelf. Hij wil geen emoties weergeven in zijn kunst. Brusselmans kiest zijn onderwerpen als aanleiding voor experimenten van lijnen, vlakken, kleuren en patronen. De zee, een besneeuwd veld, een schelp of een vaas met bloemen geven hem de aanzet om zich uit te leven met kleuren, patronen en in compositie.  In dit opzicht sluit zijn werk beter aan bij Henri Matisse en Paul Cézanne dan bij de traditie van de Belgische expressionisten.

Zijn eigenwijze verwerping van elk -isme en elke school die aan hem wordt toegedicht, maakt van Brusselmans een uitgesproken ‘kunstenaars kunstenaar’. Voor hedendaagse schilders heeft zijn verkenning van het beeldvlak nog altijd een grote zeggingskracht en inspirerende werking.

-

* Het werk van Jean Brusselman sprak me aan ten eerste vanwege het kleurgebruik en de vereenvoudigde, geometrische vormen. De combinatie van de donkere natuurtinten en de enkele (felle) kleuren laat de gekleurde blokken in het schilderij er uit springen. 

“hij ordent, schikt en herschikt de werkelijkheid van het schilderij met een rekenkundige precisie.” 

“Vanaf 1920 ontwikkelde hij een persoonlijke stijl die gekenmerkt is door geometrische en gestileerde composities en het gebruik van grote kleurvlakken en constructieve verftoetsen. De structuur van zijn werk is gewild streng en reliëfloos, bijna ascetisch. Het coloriet van zijn werken uit die periode is hevig.”

Door het gebruik van deze vereenvoudigde vormen zien de schilderijen er naar mijn mening toegankelijk uit. 

“een stijve, maar harmonieuze schaakopstelling. Het schilderij is op geen enkele manier behaagziek. Er is geen dynamiek tussen de vormen. Geen emotionele uithalen in de verf. Alles zit stokstijf op zijn plaats: alsof de kunstenaar de stille bevrorenheid van de winter letterlijk heeft gevangen in een kooitje op zijn atelier en na eindeloze bestudering tot schilderen is overgegaan.” 

De lijnen en vlakken zijn met precisie geschilderd. Het ziet er naar mijn mening bijna uit als digitale tekening. 

“Brusselmans bewerkt zijn doeken op zoveel manieren met verf – droog, fijn, pasteus, schrapend, nooit druipend – dat het is alsof je een topografische landkaart leest...”

Rineke Dijkstra, Annemiek (1997)