Cánh cụt bị đụt

2023, đọc gì:

1. Sợi tóc (Thạch Lam)

2. Vết thương thành thị (Đỗ Tiến Thụy)

3. Ông cố vấn - Hồ sơ một điệp viên (Hữu Mai)

4. Những bức tường lửa (Khuất Quang Thụy)

5. Cát cháy (Thanh Quế)

6. Em điên xõa tóc (Kiệt Tấn)

7. Trong ngôi nhà của mẹ (Nguyễn Quang Thiều)

8. Chuyện nhỏ sớm mùa thu (Lưu Quang Vũ)

9. Cô-xchi-a lùn (Iosif Likstanov)

10. Bay đêm (Antonie de Saint-Exupery)

11. Thơ và truyện ngắn (Lưu Quang Vũ)

12. Mùa hè giá buốt (Văn Lê)

13. Bánh mì thơm, Cà phê đắng (Ngô Thị Giáng Uyên)

14. Vùng trời (Hữu Mai)

15. Giao thừa (Nguyễn Ngọc Tư)

16. Đất sau mưa (Bằng Việt)

17. T mất tích (Thuận)

18. Sơn ca vẫn hót (Kristin Hannah)

19. Chess Story (Stefan Zweig)

20. Bức thư gửi người đàn bà không quen (Stefan Zweig)

21. Phật ở tầng gác mái (Julie Otsuka)

22. Cao điểm thứ tư (Elena IIIyina)

23. Phong vị tuyệt vời (Amy Yamada)

24. Những linh cảm bí ẩn (Amy Tan)

25. Đứa con đi hoang trở về (Andre Gide)

26. Một gánh xiếc qua (Patrick Modiano)

27. Hoa của phế tích (Patrick Modiano)

28. Hunger (Knut Hamsun)

29. Trên con đường lớn (Boris Polevoi)

30. Những nẻo đường đời và những bản tình ca khác (Le Clézio)

31. Người chưa bao giờ thấy biển (Le Clézio)

32. Trong chiến hào thành cổ (Chu Tam Thành)

33. Dòng sông mang lửa (Hồ Sỹ Hậu)

34. Có một thời như thế (Võ Minh)

35. Our Great Spring Victory: An Account of the Liberation of South Viet Nam (Văn Tiến Dũng)

36. Rừng đước (Lê Minh)

37. Chuyện của hai người (Hoàng Ngọc Hà)

38. Liu-xi-a lớn và Liu-xi-a bé ( Irina Pivovarova)

39. Thương nhớ Trà Long (Nguyễn Nhật Ánh)

Có người tiếc nuối vì họ gặp nhau quá sớm.

Khi đó họ chỉ có hai bàn tay trắng, đứng trong góc tối ôm nhau đối với tương lai tràn ngập mong đợi. Với thiếu niên mà nói, mộng tưởng thì nặng trĩu, tình yêu lại nhẹ nhàng.

Có người nuối tiếc vì họ gặp nhau quá muộn.

Nhiều lần muốn nói cho đối phương nghe những lời từ tận đáy lòng, nhưng cuối cùng lại bị danh lợi và trách nhiệm ngăn cản lại. Tay có thể cầm được bút, có thể cầm được kiếm, có thể cầm được những cúp danh giá, nhưng lại chẳng thể nắm lấy bàn tay ấy nữa rồi.

Những điều mà trong lòng em mong đợi đang từng chút từng chút tan vỡ, dần dần chính là em không còn cần nữa, những lời nói cũng chẳng buồn nhắc lại, lời xin lỗi cũng vô dụng rồi, lúc em phát hiện ra anh không hiểu những tủi thân của em, một câu em cũng không muốn nói, không còn gì điều đáng để nhắc đến nữa, em sẽ không vạch trần anh, nhưng em sẽ dần dần rời xa anh không một tiếng động, loại bỏ anh, em chỉ là lựa chọn, không phải em đang chỉ dẫn.

Anh có lập trường của anh, em có giới hạn của em, đánh mất chính mình để yêu người khác thật chẳng có ý nghĩa gì cả. Chậm nhiệt, nặng tình không thể giải thích để rồi hay mềm lòng, đã chịu qua rất nhiều tổn thương nhưng vẫn một mực tin người, dù biết không thể dài lâu được nhưng vẫn chọn mở lòng.

Em không còn muốn trải qua một chuyện tình không có kết quả nữa, thứ anh có thể cho em tiếc rằng không phải là thứ em muốn, em đã suy nghĩ rất lâu, suy nghĩ xem có nên tiếp tục đoạn tình cảm này hay không, rồi tự hỏi chính mình, thật ra em một chút cũng không hối hận vì đã gặp anh, thế nhưng chúng ta cuối cùng cũng chẳng thể cùng nhau vượt qua được ngọn núi ấy.

Vào một ngày rất bình thường, em từ bỏ một người rất quan trọng, mặc dù có chút không nỡ, nhưng lòng em lại tràn đầy vui vẻ, đã đến lúc phải dừng lại rồi.

“Tôi biết giữa tôi và em có một vài thứ nảy mầm, nhưng tôi không dám tưới nước, cũng không dám đi trồng, tôi sợ khi hoa nở sẽ không giống như những gì tôi đã nghĩ, hoặc có thể khi lớn lên cũng chẳng thể ra hoa.”

em ở miền trời ấy

em sống có vui không?

tôi thương em lắm đấy

dẫu chỉ để trong lòng.

mong đường em rộng mở

chân sải bước thênh thang

trái tim không nứt vỡ

ôm ấp những dịu dàng

tháng ngày mình đã có

là triệu triệu nỗi vui.

tôi đã quên khốn khó

từ khi em nói cười.

thì thôi không bày tỏ

lặng yên ở phía sau

vì biết đâu nói rõ

có khi em lắc đầu.

©️Linh

Thất vọng em sớm quen rồi, sợ nhất là vào lúc hết hy vọng, anh lại quan tâm em.

Đau lòng đã sớm quen rồi, sợ nhất là vào lúc muốn buông bỏ, anh lại quan tâm em

“Em ơi!”

*giọng thều thào*

“Em có đang để loa ngoài không?”

Me: “Không, em đeo tai nghe rồi.”

“Anh yêu em!!!”

*gào to*

“Chụt, chụt, chụt, chụt x n…”

“Hahahaha”

“Em ơi!!! Anh yêu em nhiều lắm luôn ý!!!”

Đôi lúc mình có cảm giác như mình không thể chen chân vào cuộc trò chuyện của các bạn. Mình không hiểu các bạn nói gì, cũng không biết phải nói gì.

Đôi lúc mình bỗng dưng bị rơi ra ngoài thế giới vốn có của mình (hoặc có thể là do mình chưa bao giờ từng thuộc về nó), cũng không thể rơi vào một thế giới khác.

HỌC TIẾP ĐẠI HỌC HAY NGHỈ?

Mấy tháng hoặc vài tuần tôi lại nhận được câu hỏi tương tự như thế này, chủ yếu là của các bạn sinh viên năm 2, 3, cuối. Nhưng bản thân tôi là một người nghỉ ngang đại học năm 2, nên tôi không biết những lời khuyên của mình có đầy đủ hay không, nếu nói xằng dù một phần nhỏ, cũng ảnh hưởng đến cuộc đời của các bạn, chuyện đó rất không hay.

Nên câu trả lời của tôi ở đây, không phải là nên hay không nên, mà cung cấp cho các bạn những góc nhìn “Có thì sao” và “không thì sao” để chính các bạn tự xem xét kỹ càng rồi tự đưa ra quyết định cho mình.

Đây không phải là một bài viết theo thứ tự từng bước, mà từ một câu hỏi lớn, tôi phân ra thành những câu hỏi nhỏ hơn để cố gắng giải quyết một cách rốt ráo, các bạn hãy nhớ, đây là những quan điểm cá nhân, đừng vội tin hay vội phản đối làm gì, nhiệm vụ của các bạn không phải là chấp nhận hay loại bỏ nó, mà là đọc, suy ngẫm và đối chiếu với bản thân mình cho phù hợp. Con đường mình chọn, mình tự chịu trách nhiệm. Sau đây là những suy nghĩ của tôi về việc này:

1. Điểm không thể quay lại Một chiếc máy bay từ Việt Nam bay đến Nga, cho rằng thẳng đường theo phương Bắc, thì sẽ đi qua Trung Quốc, Mông Cổ và tới Nga. Giả sử khi bay ngang qua bầu trời Mông Cổ, máy bay có vấn đề, thì việc đầu tiên cơ trưởng sẽ tính toán con đường tới Nga còn bao xa, có thể bay tiếp tới hạ cánh an toàn không, không ai nghĩ là phải quay về Việt Nam để kiểm tra rồi mới bay tiếp. Khi máy bay chạm tới biên giới Mông Cổ, ta gọi đó là điểm không thể quay lại.

Điểm không thể quay lại, có thể hiểu rằng nếu quay lại thì thiệt hại gây ra cho toàn chuyến bay có thể nặng nề hơn và hậu quả khôn lường hơn gấp bội. Nhiều bạn học đại học tới năm 3, năm 4 đã không biết cách ví mình như chiếc máy bay trên.

Nếu bạn bỏ học để bắt đầu lại từ đầu, bạn phải xác định rõ rằng nếu bạn đi tiếp (dù là đau khổ) thì vẫn tiêu tốn ít chi phí hơn là quay lại, thì bạn có nên bỏ học không?

2. Nghỉ học xong bạn sẽ làm gì? Nếu bạn chỉ nghỉ vì chán trường học mà không biết mình sẽ làm gì tiếp theo, thì việc bạn nghỉ hay không cũng không quan trọng, quan trọng là bạn ở đâu cũng thất bại mà thôi, vì bạn là kẻ bỏ cuộc, chứ không phải là kẻ vấp ngã rồi đứng lên. Hai hình ảnh này khác nhau, bạn đang cố gắng bỏ chạy khỏi trường học, chứ không phải là vì bạn có một cơ hội khác lớn hơn để trưởng thành, đổi đời bằng việc kinh doanh, hay là cơ hội làm việc hấp dẫn.

Bạn nên nhớ, kinh doanh hay việc làm cũng là việc đi học, nó khác ở chỗ là bạn được trả lương cho hiệu suất “học hành” của mình, sếp và đồng nghiệp là những người thầy không công của bạn. Cuộc đời không phải là bắt đầu từ việc bạn bước ra khỏi trường học, mà là việc bạn bắt đầu bước vào tuổi 18, mỗi năm đại học là một bước vào đời với ít rủi ro và sự chu cấp của gia đình. Sau đó thì bạn bước vào đời với nhiều rủi ro nhưng cũng nhiều cơ hội, và có lẽ là đã dứt bỏ sự chu cấp của gia đình (nhiều bạn không như thế, vẫn bám lấy gia đình sau khi tốt nghiệp).

3. Nghỉ học không có nghĩa là ngừng học. Bill Gates nghỉ khỏi Harvard nhưng sau đó trở lại để học những môn học, thậm chí là theo một chương trình học phù hợp với mình để nuôi dưỡng tài năng và bồi đắp tri thức. Steve Jobs nghỉ khỏi chương trình học, nhưng từ đó ông tự do lựa chọn các chương trình học mà mình yêu thích, như Typography – môn học giúp ông sau này thiết kế được những font chữ quang học tuyệt đẹp trên máy Mac, để sau đó Microsoft chôm chỉa ý tưởng này để làm fonts chữ, và bây giờ thì bạn đang đọc được những dòng này là do sự học của Steve Jobs chứ không phải do ông KHÔNG học.

Như vậy, không có ai bỏ học cả, họ chỉ nhận ra con đường HỌC nào phù hợp với mình và không mà thôi.

4. Bằng cấp có quan trọng không Xin thưa là có và không. Có là vì nếu sau này bạn muốn học lên cao, thay vì bạn phải học 4 năm đại học rồi mới học master, thì nay bạn có bằng, con đường học sâu của bạn cũng thuận lợi hơn rất nhiều. Kinh nghiệm này, là từ bản thân tôi, nghỉ học BK tôi không hối tiếc, nhưng tôi tiếc cho mình khi bỏ qua những cơ hội rõ mười mươi khi muốn học nâng cao thêm mà chỉ thiếu cái bằng để nộp vào, 8 năm kinh nghiệm lúc này không giúp ích được trong trường hợp này.

Không là vì sao? Bằng cấp không quan trọng, nhất là ở Sài Gòn nếu bạn muốn kiếm việc làm, 8 năm đi làm tôi chưa hề trưng ra bất cứ bằng cấp nào, ở xã hội tiên tiến, tôi cũng cho rằng đa số các doanh nghiệp cấp tiến, họ trọng dụng người tài bằng cách thử xem họ có làm việc được không, chứ không phải bắt họ nhè ra bằng cấp. Ở miền Bắc và miền quê, tôi thấy các bậc cha mẹ còn chú trọng định hướng cho con cái là phải “có tấm bằng lận lưng”, họ không sai, nhưng nó chỉ là điều kiện cần để bạn vào đời, để đủ, thì đó là năng lực của bạn được hình thành do quá trình trui rèn để có cái bằng đó, nhưng hầu hết các sinh viên VN đều thiếu điều kiện đủ, tốt nghiệp xong với điều kiện cần thì cũng không đâu vào đâu cả.

Còn bạn muốn làm nhà nước, theo hệ thống lương thì cần phải có bằng cấp, nhưng tôi dám cá với bạn là với suy nghĩ “chán học” hơi nổi loạn của bạn, tôi nghĩ bạn đã có ý nghĩ ít nhiều xem thường những người xin vào làm cho nhà nước, nơi mà không cần năng lực, chỉ cần giỏi một số kỹ năng quan hệ bằng miệng.

5. Bạn nghỉ vì không học nổi, hoặc không phù hợp với hệ thống giáo dục Việt Nam?

Xin thưa với bạn là, dù hệ thống giáo dục này tồi tệ đến mức nào, nhưng nếu bạn thấy quá khó khăn để học hành ở Việt Nam, tôi cũng nghĩ là việc bạn đi du học cũng không đâu vào đâu cả. Ở đây dễ thế mà cũng không học đươc, thì đi đâu cũng chả ra gì cả .

Nói thế không phải là bênh vực, nói thể để các bạn xem lại khả năng của mình, là do mình kém không học nổi đại học, thì đừng sĩ diện nữa, mà cân nhắc xem có nên học nghề hay không, hoặc là hạ thấp kỳ vọng vượt quá sức của mình xuống, chọn con đường phù hợp hơn với mình, viễn vông làm gì. Việc một học sinh kém thường xuyên đạt điểm 4, nay nếu anh ta cố gắng lên 5-6 là đã tốt rồi, từ từ rồi mới lên 8-9 sau, đặt kỳ vọng vượt quá sức, có nên gọi là ảo tưởng sức mạnh không?

Hãy tự lượng sức mình

6. Năng khiếu sở thích quan trọng hay năng lực quan trọng? Nếu bạn nghỉ học để đi theo đam mê, tôi không có gì phải nói cả, tôi chỉ nhắc nhở bạn là, lý do nào bạn nghĩ đó là đam mê thật sự của bạn? Nhiều người thích hình ảnh được nhận huy chương, được báo chí phỏng vấn như một anh hùng kình ngư, nhưng chưa chắc là mê bơi. Cái ảo giác về thành tích của một vị trí xã hội nào đó, khiến cho bạn lầm tưởng về cái mình trở thành và cái mình đạt được.

Huy chương, hình ảnh vinh quang là kết quả của nhiều năm khổ luyện kỹ năng bơi lội. Vấn đề của bạn là tự nghĩ rằng mình đam mê, nhưng thực ra có thể là đang tự sướng với những hình ảnh thành công, tự mê hoặc mình, chứ không bao giờ chịu nhận thấy những bài học kinh nghiệm thực tế rằng mình sẽ trải qua những khó khăn nào, cho nên con đường đam mê, thực chất là con đường khá là rủi ro, bởi bạn không chắc được đó có phải là “true love” hay chỉ là “sét đánh”, bạn đang chạy theo cái mình MUỐN, và quên mất điều quan trọng, đó là phải làm cái mình CẦN.

Cái bạn cần làm là phát triển, mài giũa năng lực của mình. Đam mê sẽ chết sớm nếu bạn không có năng lực trong đam mê đó, giữa những điều rất thích mà không có năng lực, thích ít nhưng có năng lực, tôi khuyên bạn nên chọn trường hợp thứ hai. Làm được việc giúp cho bạn tự tưởng thưởng chính mình, tạo nên sự kết dính chặt chẽ giữa sở thích và năng lực, dần dần bạn sẽ đam mê, và cái đam mê này, đều có một điểm chung, đó là cảm giác phê thuốc về những “công trình” do mình tạo ra. Những trường hợp như Gate, Zuckerberg đi theo đam mê, đừng quên, Gate dành suốt những năm cấp II của mình để suốt ngày lập trình, còn ông chủ Facebook từ năm 8 tuổi đã viết game để kiếm tiền. Người ta nếu chịu khó truy tận gốc những đam mê, thì nó xuất phát từ việc cần làm nhiều hơn là việc muốn làm.

Đến sau này nó đang xen lại rồi, bạn có năng lực rồi, bạn có cả đam mê nữa, thì nó mới là đam mê thật sự. Việc bạn mê một cô gái đẹp, khác với việc bạn bỏ công sức ra để hoàn thiện những kỹ năng tán tỉnh hay sinh sản của mình.

7. Giả sử bạn nghỉ học để làm theo điều mình thích? Vậy hãy chỉ cho tôi thấy sản phẩm của bạn, bạn có thử bán nó cho ai chưa, có ai thuê bạn làm chưa? Có ai trả tiền cho những giá trị bạn tạo ra chưa?

Nếu chưa, tất cả những lời bạn nói về sở thích, tôi e rằng đó là lời nói suông, vớ vẩn.

Cuộc sống này không có chỗ đứng cho những kẻ vô dụng, không tạo ra giá trị gì cho cuộc đời cả. Nếu những giá trị đó chưa thể quy đổi thành phương tiện giúp bạn sống sót qua… cơn đói, bạn thôi hãy đừng chiêm bao vội.

Tuy nhiên, cũng có trường hợp những giá trị bạn tạo ra nó vô hình, như khi bạn đi học, bạn giúp bạn bè đoàn kết hơn, giúp bạn bè giải những đề toán hóc búa, hoặc những quyển sách bạn đọc, bạn viết nó ra và khi chia sẻ bạn giúp được nhiều người…. thì trường hợp này bạn nên khai thác kỹ nó hơn nữa, xem có thử chuyển thành một sản phẩm mà bạn có thể đem trao đổi với những vật phẩm khác để giúp bạn duy trì cuộc sống cá nhân ở mức tối thiểu được hay không.

Nếu bạn làm được như thế, thì cứ mạnh dạn bước ra đời và vấp ngã rồi trưởng thành, bởi tôi tin rằng khi tạo ra giá trị, bạn ở đâu cũng sẽ thành công.

8. Bạn đang học năm nhất,năm hai và nghĩ rằng mình không phù hợp với ngành này?

Tôi nói cho bạn biết, bạn có đi theo học ngành khác mà bạn nghĩ mình thích cũng chưa chắc là thành công hay thật sự thích nó. Nhiều người ra đời đã làm trái nghề, noi cho nó vuông là vậy, nhưng nói cho nó tròn, là họ học trái ngành nhưng làm đúng nghề thì sao?

Nói đến điều này, phải nói đến những gì bạn có thể học ở trường đại học. Đó là (1) kỹ năng nghiên cứu, (2) kỹ năng giải quyết vấn đê, (3) kỹ năng làm việc tập thể, hợp tác và tôn trọng, (4) kỹ năng làm việc dưới áp lực cao (dù chỉ là một cái bài thi), (5) Kỹ năng cân bằng giữa cuộc sống, học tập, các mối quan hệ ngoài trường học, (6) Kỹ năng cân bằng các nguồn lực, vừa làm vừa học, ít tiền thì ăn uống ra sao, nhiều tiền thi đầu tư vào việc gì…. và kỹ năng…. (7) trì hoãn (sự thật là cái số 7 này bạn học ở đại học nhiều hơn bất cứ đâu trong cuộc sống).

Bạn thấy đấy, tôi không đề cập đến kiến thức, mà tôi nói về thái độ, kỹ năng và sự trưởng thành của bạn trong việc học đại học. Nếu bạn thấy còn nhiều điều có thể học ở đại học nữa, thì xin chúc mừng bạn. Nếu bạn muốn nghĩ học, trước hết phải xem công việc tiếp theo, hoặc việc bạn tự học có đủ hiểu biết để tự bồi đắp những kỹ năng cần thiết đó hay không? Nếu câu trả lời rõ ràng và chắc chắn, tôi nghĩ việc cần làm của bạn lúc đó không phải là chuyện nghỉ hay không nữa, mà là việc lựa chọn học với một tâm thế trong 4 năm đại học sắp tới sẽ khác. Bạn vẫn có thể học trên trường và nỗ lực kết thúc những môn học nhàm chám, nhưng ở mức chấp nhận được, và tập trung đầu tư cho những gì mình thích, không ai có nhiều thời gian như sinh viên, nhưng sinh viên là cái đám giai cấp luôn rêu rao rằng mình bận rộn nhất cuộc đời (mà thực ra là do khả năng quản lý thời gian và nguồn lực quá kém, và thái độ với cuộc đời quá trẻ con).

Bạn nên nhớ, ngay cả khi bạn vào đời, công việc đầu tiên của bạn cũng không dễ đạt được tỷ lệ 50% những việc bạn làm là bạn sẽ yêu thích. Trung bình thì khối lượng đến 80% công việc mà bạn không thích, sau đó khi bạn phát triển năng lực, thì tỷ lệ này mới thay đổi dần, và khi bạn trở nên xuất sắc, cũng là lúc bạn có tỷ lệ ngược lại, 80-20 (thích-không thích).

Bạn nên chuẩn bị tâm lý này khi còn ngồi ghế nhà trường, ăn cơm cha mẹ nuôi, còn sau này ngoài đời, không cho bạn nhiều cơ hội quyết định đâu, bởi bạn mà dừng lại để quyết định, thì cái mỏ bạn sẽ mốc meo, chả có thời gian mà rảnh rỗi (trừ khi bạn thiếu tự trọng đến nỗi sau 22 tuổi rồi mà vẫn bám vào mâm cơm của cha mẹ già, hoặc giả như nhà bạn quá có điều kiện thì thôi khỏi nói, bạn càng ăn bám thì bạn càng kém cỏi sau này).

9. Kỹ năng tự học của bạn như thế nào? Việc bạn lao vào đời, đồng nghĩa với việc từ đó trở đi, hiếm có dịp ai dạy bạn thường xuyên nữa, không có môn học nào phải bắt buộc, nhưng nếu có chí tiến thủ, bạn phải là một người tự học tốt.

Nếu bạn chả biết kỹ năng tự học là cái gì, thì thôi rồi, việc có ý định nghỉ học để làm thực hiện này nọ cũng giống như Nobita nhiều lần bỏ nhà ra đi nhưng lại mượn bảo bối để về… ăn mì tôm, vì không có khả năng tự sống một mình được, thì ở nhà hay ở đâu cũng thế thôi.

Bạn không tự lập được, thì lo mà học cách tự lập trước đi đã, trước khi trách mắng trường học và cha mẹ ép buộc mình. Vì bạn không tự quyết định được nên cuộc đời quyết cho bạn, thế có gì mà lạ.

10. Bạn có biết nghe lời trái tai không? Kinh nghiệm này từ một người anh truyền lại cho tôi. Anh ta cho rằng, tôi là một người biết nghe lời trái tai, thật ra câu này là câu tôi được tặng, chứ không phải lúc tôi nghe là tôi “có thể nghe lời trái tai” đâu. Mãi sau này tôi cứ khắc ghi mà ứng dụng câu này trên đường đời, mỗi lần vấp ngã, người khác góp ý hoặc kể cả nói xấu, tấn công mình, tôi đều trụ vững, và ngày càng bản lĩnh hơn. Bởi câu thần chú đó.

Câu này không phải có nghĩa đen là nghe lời nghịch nhĩ, mà là bạn có chấp nhận chính bản thân mình như một người thấp bé (tính khiêm tốn) muốn học hỏi và vươn lên dù ở hoàn cảnh nào trong cuộc sống không?

Nếu bạn dám chấp nhận mình đang ở vị trí thấp nhất để liên tục vươn lên, thấy ai cũng đáng để học hỏi, chịu được những phản hồi tiêu cực từ cuộc sống, gạt bỏ được dư luận, sống kiên định và có ý chí với những lựa chọn mình cho là đúng đắn, tôi tinh rằng thành công sẽ đuổi theo bạn dù trong học đường hay công sở.

Cuối cùng, điều tôi muốn nói là, việc đặt câu hỏi nghỉ hay không nghỉ không quan trọng. Điều quan trọng là bạn tự biết nhận ra mình là ai, mình có thể làm được những gì, làm ở đâu, cần học hỏi những gì để trưởng thành, cần đi đâu, cần bao nhiêu thời gian v.v… mới là những câu hỏi quan trọng.

Một khi bạn có những câu trả lời rõ ràng xác đáng rồi, thì việc trở lại giải quyết câu hỏi “nghỉ hay không nghỉ” không còn quan trọng nữa.

Bạn nên nhớ, việc học là việc cả đời, nhưng câu này chỉ đúng với người ham học, có chí tiến thủ, muốn có một cuộc sống ý nghĩa, không hoài phí mà thôi. Câu này không dành cho những kẻ an phận, thích sống qua loa, xuề xòa, thiếu sự khiêm tốn (cho rằng học bấy nhiêu là đủ) và chỉ thích thụ hưởng.

Việc bạn biết mình là ai, quan trọng hơn câu chuyện học đại học nhiều gấp tỷ ty.

Ngày hôm nay, hãy quên câu hỏi “nghỉ hay không nghỉ” ấy đi. Và từ nay hãy tự hỏi mình bằng những gì mà các bạn rút tỉa được trong bài viết này, cho mình, và cho cuộc đời tốt đẹp của những ai liên quan đến mình nữa.

Sài gòn 19/12/2014.

.

Trịnh Công Sơn -

Blao, 26/2/1965

Dao Ánh,

Anh đọc thư Ánh từ chiều hôm qua. Cũng như tháng 8 năm ngoái, thư Ánh vẫn là thư đầu tiên trong những ngày mọn mọt của anh ở đây. Anh đã đọc thư bao nhiêu lần. Và để mừng những tờ thư đó, anh đã mặc áo ấm vào đêm, uống thật say một mình rồi trở về cầm những tờ thư còn thơm mùi thơm quen thuộc đó mà ngủ. Bạch lạp thì cháy âm thầm trên giấc ngủ đó của anh.

Những ngày nay anh vẫn chưa làm được gì ngoài phí bỏ những giờ dài dẳng để ngồi đốt thuốc và nhìn hoài khoảng đất trời trước mặt. Anh đã viết xong một bản nhạc cho Ánh. Ru mãi ngàn năm hay Ru em từng ngón xuân hồng.

Bây giờ buổi chiều. Anh đã hết cả ngôn ngữ để nói về vẻ ảm đạm của những buổi chiều ở đây.

Thứ sáu đã gần xuống hết, những mảng đất đang mang màu nâu bạc. Những con sâu đất và dế cũng đã reo rất sớm ngoài kia. Có lẽ anh lại phải nằm thêm một thứ bảy và một chủ nhật ở đây nữa.

Bây giờ Ánh đang làm gì, bờ sông thì vẫn có những hàng cây. Những hàng cây nhìn xuống một đời nước mãi chảy và những màu lá xanh, đỏ của mỗi ngày, của mỗi tháng, của mỗi năm. Anh thấy Ánh đi qua những khung hình quen thuộc đó và mỗi ngày Ánh đã lớn lên, đã xa dần từng ngày tháng cũ. Đã bỏ sau lưng từng buổi chiều êm ả, đã quên mất những yêu dấu của một tuổi nồng nàn nhất trong đời một người con gái. Rồi sau đó còn gì ngoài một đời sống đều đặn hơn, ngăn nắp hơn và những kỷ niệm đã được trút bỏ âm thầm (như anh đã có lần nói).

Một cơn mưa qua bất chợt ở chót con đường dốc. Anh đã biết được một vài người như thế. Sau lưng họ như đã có một bức tường dựng lên che khuất những ngày tháng dĩ vãng. Có lúc họ cũng quay lại nhưng để nhìn những gì đã qua với một vẻ thản nhiên của núi rừng. Sao anh lại nói đến điều này. Có phải nghĩ rằng một ngày kia Ánh cũng bỏ ra đi như thế không. Điều đó đã hẳn rồi. Anh nghĩ mình sẽ mãi như đứa trẻ vụng về bốc từng nắm cát và để trôi qua kẽ tay. Ôi những điều quý giá có bao giờ giữ mãi được.

Đêm bỏ xuống chỗ anh ngồi và ngoài kia. Những giờ rỗi rảnh ở đây, anh tình cờ đọc được cuốn Những cặp kính màu của Võ Đình Cường. Cuốn sách viết đã lâu, hơn 17 năm, bây giờ mới xuất bản. Giọng văn đã xưa nhưng tình tiết buồn đến vỡ mật. Có những đoạn journal của Thu như của Alissa. Những ý nghĩa về tình yêu của một người con gái bao giờ cũng dễ thương, cũng nồng nàn và cũng buồn. Trong cuốn truyện có hai người con gái: một Huế và một Hà Nội. Cuối cùng thì không còn ai và Lạc đã xót xa nhận chịu những mất mát đó với một hư vô nặng nề trùm lên đời sống. Mọi người đã không ai hiểu ai. Mọi người đã nhìn nhau qua một cặp kính màu. Anh đã buồn như khi đọc Porte étroite.

Bây giờ anh đã gần trở lại hẳn với vẻ bình thản cũ của anh, nhưng anh cho đó cũng chỉ là một gắng gượng giả tạo mà thôi. Anh thấy khó thích nghi mình vào với đời sống này. Dù có già nua hơn nữa. Anh nghe một người quen vừa ở Sài Gòn lên cho biết đã có danh sách động viên khóa 20. Có lẽ anh đã có tên ở đó. Vào tháng tư thì giấy gọi bắt đầu gửi đến. Không hiểu khi vào đó thì anh sẽ ra sao nữa. Thôi cũng đành mà thôi. Những vùng đất lạ đày đọa vẫn mở không ngừng trước lối đi của anh. Tất cả đời sống anh đã bị cuốn hút vào một cơn gió độc sẽ rã rời hơn nữa. Sẽ kêu rêu hơn nữa. Để rồi ích gì. Sẽ đánh mất và quên dần nhau. Định mệnh luôn luôn đào sâu những vực thẳm giữa anh và niềm an bình. Định mệnh chắc đã mãi theo dõi anh bằng đôi mắt hằn thù. Có lẽ anh đã quá ích kỷ như Ánh nói. Anh đã nghĩ về mình quá nhiều. Anh đã nhìn thấy anh và quên rất nhiều người xung quanh. Bao giờ có tin chắc chắn về chuyện đi lính của anh, anh sẽ cho Ánh hay. Sẽ có dịp để đặt mình vào những giới hạn khác. Sẽ bắt đầu một cuộc đời học trò gian nan hơn. Sẽ bỏ vào lòng súng từng viên đạn phi lý để nhắm vào đầu vào mắt vào tim nhau. Anh đã hèn nhát hay vì chiến tranh này quá thô bạo. Nhưng thôi anh sẽ câm bớt lại. Trong xã hội này lý lẽ của kẻ yếu bao giờ cũng dễ biến thành những lời ngụy biện.

Từ một cái nhìn vào xã hội - vào thành kiến đã có - đến tất cả tất cả.

Đêm đã dày và một cơn mưa vừa trút xuống. Những tiếng hát cũng đã dấy lên rất xa xưa.

Anh ngồi đây và bỗng nhận ra rằng tất cả một cuộc đời này rồi cũng chỉ là một hoài công vô ích kéo dài hằng bao nhiêu thế kỷ nữa.

Ánh hãy quay ra cửa nhìn đồi với anh. Đồi thì đen sẫm và mưa đan nhỏ dưới bóng đèn.

Anh đang bị rơi vào những ngao ngán thường trực. Những lúc này anh đang bị dao động bởi hai thứ tình cảm khác ngược, vừa yêu thương tất cả vừa chẳng cần ai. Anh nghĩ đến vai trò của mỗi người trên vùng đất này sẽ diễn biến theo những công thức cố định để rồi kết thúc theo một phương châm bi đát như nhau. Bởi thế anh hay lo sợ vẻ kệch cỡm ngụy trang của con người. Anh tự hào khởi từ những ngày lớn khôn anh chưa hề dối lừa ai.

Đêm cũng chưa khuya mà sự yên tĩnh đã nghe rất rõ. Anh nhớ Ánh rất nhiều và điều đó chỉ có thể âm thầm nói cho riêng mình nghe. Ánh có thể nghi ngờ điều đó vì Ánh chỉ đọc nó qua những dòng chữ rời rã, khô cằn. Làm thế nào mà biện bác được. Cả một vòm trời ngoài khung cửa chỉ còn có một vì sao rất sáng. Cơn mưa đã ngưng từ bao giờ anh không biết rõ.

Những tiếng súng đại bác của đêm đã nổ rất gần. Mọi người đã ngủ yên. Mấy đêm nay anh ngủ ít hơn chẳng hiểu vì sao.

Những lời nói của Ánh như bắt đầu dấy lên: Anh sẽ đền gì cho Ánh, cho Ánh, cho Ánh.

Tiếng súng nổ đã rung cả cửa kính trước mặt. Anh sẽ đền bù cho Ánh tất cả, tất cả.

Bây giờ là giờ bạch lạp. Anh thắp nến để viết tiếp cho Ánh. Anh nằm dài trong mùng và viết đây.

Những tiếng súng vẫn nổ rền rất đáng ngại cả những tiếng xe nhà binh lao vút vào đêm.

Những ngón tay Ánh có còn lạnh không. Anh nhớ Ánh cùng những ngón tay dài đó.

Bây giờ thì hãy vào giấc ngủ. Đêm đã muộn màng. “Thôi em hãy ngủ anh hầu quạt đây”

- “Mình rất thích 4 quy tắc này của người Ấn Độ, nhiều lúc buồn suy ngẫm lại sẽ thấy cảm giác nhẹ nhõm hơn…

1. Quy tắc đầu tiên: “Bất cứ người nào bạn gặp cũng đúng là người mà bạn cần gặp cả”

Điều này có nghĩa rằng không ai xuất hiện trong cuộc đời chúng ta một cách tình cờ cả. Mỗi người xung quanh chúng ta, bất cứ ai chúng ta giao lưu, đều đại diện cho một điều gì đó, có thể là để dạy chúng ta điều gì đó hoặc giúp chúng ta cải thiện tình hình hiện tại.

2. Quy tắc thứ hai: “Bất cứ điều gì xảy thì đó chính là điều nên xảy ra.”

Không có điều gì tuyệt đối, không có điều gì chúng ta trải nghiệm lại nên khác đi cả. Thậm chí cả với những điều nhỏ nhặt ít quan trọng nhất.“Không có; Nếu như tôi đã làm điều đó khác đi…, thì nó hẳn đã khác đi. ”

Những gì đã xảy ra chính là những gì nên xảy ra và phải xảy ra giúp chúng ta học ra bài học để tiến về phía trước. Bất kỳ tình huống nào trong cuộc đời mà chúng ta đối mặt đều tuyệt đối hoàn hảo, thậm chí cả khi nó thách thức sự hiểu biết và bản ngã của chúng ta.

3. Quy tắc thứ ba: “Trong mỗi khoảnh khắc, mọi sự đều bắt đầu vào đúng thời điểm.”

Mọi thứ bắt đầu vào đúng thời điểm, không sớm hơn hay muộn hơn.Khi chúng ta sẵn sàng cho nó, cho điều gì đó mới mẻ trong cuộc đời mình, thì nó sẽ có đó, sẵn sàng để bắt đầu.

4. Quy tắc thứ tư: “Những gì đã qua, cho qua.”