Huỳnh Duy

🤔 Công nghệ mà không công nghệ?

Cá nhân tôi thấy mọi người đang tranh luận về đề thi môn văn kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay nó lạc hướng sao ấy.

📋 Nhìn lại đề thi, nó đã tự giải thích ngữ cảnh ngay trong câu dẫn: "Nước Mĩ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk… với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới."

❌ Đề không hỏi "Steve Jobs là ai". Đề hỏi: làm thế nào để Việt Nam sản sinh ra những người tài như vậy? Và câu dẫn dắt đã tóm gọn tất cả những gì cần biết về họ ngay trong một dòng.

💡 Vấn đề mấu chốt: Một học sinh hoàn toàn chưa nghe đến tên Steve Jobs vẫn có thể đọc câu dẫn đó và hiểu ngay: đây là bài toán về chính sách, môi trường, giáo dục để nuôi dưỡng nhân tài công nghệ. Đó là tư duy nghị luận xã hội thuần túy, không cần kiến thức tiểu sử.

🌀 Sau đó thì mọi người đổ xô đi vào tranh luận tán loạn hết. Một số ý như sau:

😤 Khi thấy "Steve Jobs", nhiều người lập tức nghĩ đến một nhân vật cụ thể cần phải biết, thay vì đọc tiếp câu dẫn để hiểu ông được dùng như một ví dụ minh họa cho một luận điểm lớn hơn. Đây có thể là phản ứng cảm tính với tên tuổi nổi tiếng, kiểu là bất kỳ ai cũng phải nắm rõ tiểu sử tổ tông ba đời nếu người đó nổi tiếng.

📚 Thói quen giải đề thi cũ của thế hệ đã trải qua. Nhiều năm trước, đề văn hay hỏi về nhân vật cụ thể theo kiểu "em biết gì về...". Nay chuyển sang đề mở đánh giá năng lực, một bộ phận phụ huynh và dư luận vẫn đọc đề theo lăng kính cũ.

↪️ Tranh luận bị dẫn dắt sang hướng khác. Khi ai đó đặt câu hỏi "học sinh sinh 2008 có biết Steve Jobs không?", Cuộc thảo luận bị kéo sang vấn đề kiến thức ngoài chương trình, vốn là một chủ đề dễ gây tranh cãi và thu hút sự chú ý, thay vì nhìn vào nội dung thực sự của câu hỏi.

✅ Thực ra nếu mọi người bình tĩnh nhìn đúng trọng tâm của bài thi, đây là một câu hỏi cũng khá hay và phù hợp thời điểm hiện tại, được đặt ra vào lúc Việt Nam đang nói nhiều về "kỷ nguyên vươn mình", về đổi mới sáng tạo, về thu hút nhân tài... Yêu cầu lớp trẻ có suy nghĩ về câu hỏi đó là hoàn toàn chính đáng.