GOZDE TEMIZ ISTANBUL

Geçmiş, geçmiş bile değildir.

Oils • landscape series

Linecut • midcentury architecture + landscape

(Keskinlik perspektifi) Nesnelerin belirginliklerini, izleyicinin gözünden ne kadar uzaklaşıyorsa o derece azaltmanız gerekir. Ön taraftaki daha yakın nesneler kati bir kararlılıkla tamamlanmalıdır. Ancak uzaktakiler tamamlanmamış bırakılmalı, dış hatları muğlaklaştırılmalıdır. Uzaktaki şeyler daha küçük göründüğünden, bir nesnedeki ufak ayrıntılar artık seçilemez, hatta daha büyük ayrıntılar da ortadan kaybolmaya başlar. Daha da uzak mesafelerde biçimlerin dış hatları bile muğlaklaşır. (Paris Ms. E., 79b, Notebooks/J.P.Richter,225)

Keskinlik perspektifi, Leonardo’nun hava perspektifi diye adlandırdığı şeyle bağlantılıydı: şeyler uzaklaştıkça, sadece ayrıntıları artık seçilemediği için değil hava ile buğularım uzaktaki nesneleri yumuşattığı için de bulanıklaşırlar. “Nesneler uzaktaysa arada ciddi miktarda hava yer alırken bu da biçimlerin görünümünü zayıflatır, bu tür nesnelerin küçük kısımlarını seçici şekilde görebilmemize engel olur. Bu yüzden ressama düşen görev bu kısımlara hafifçe, tamamlanmamış bir şekilde dokunmaktır.”

Nesneler uzaklaştıkça ayrıntılar nasıl ortadan kalkıyorsa renkler de silikleşir. “Göz sırf çizgisel perspektifle iki nesne arasındaki mesafeye dair kusursuz bilgiye aşka varamaz, bunun için renk perspektifinin desteği gerekir. Mesafeye bağlı olarak nesnelerin küçülmesiyle aynı oranda renkleri de silikleştirin.”

Francesco di Giorgio

Mies van der Rohe

Neue Nationalgalerie

1968