Verhalenverteller. Deeltjesversneller.

Het zijn grote dagen voor Gent. In dezelfde week van de titelwedstrijd tegen Standard werd het Gentse bedrijf Engagor gekocht door het Amerikaanse Clarabridge. Dit is niet alleen voor de oprichter Folke Lemaitre groot nieuws. Clarabridge wil het Engagor hoofdkantoor aan Sluizeke gebruiken als springplank naar Europa. Niet Berlijn, Amsterdam, Parijs of Brussel, maar Gent komt naast de offices in London en Barcelona te staan.

Deze week kwam er ook een erkenning voor Vooruit als kunstinstelling. Het is natuurlijk een welverdiende eer, maar Vooruit is voor mij veel meer dan een culturele instelling. Ik geloof dat Vooruit ook een grote sociale en economische impact op onze stad heeft. De aanleg van het ambitieuze terras was niet enkel economisch interessant, het maakt van “de Vooruit” nòg meer een ontmoetingsplaats.

Beschouwingen over al dan niet een echte kampioen of topclub zijn laat ik aan Hans Vandeweghe.

Maar ik ben ben er wel van overtuigd dat die landstitel wel eens meer zou kunnen betekenen dan een spannend voetbaljaar. Het zou, zoals mijn copain Bart Meyskens zo schoon verwoorde deze week, een kaskade kunnen veroorzaken. De spontane viering dit weekend was bijna grotesk. Het deed me denken aan het ritueel bij het afstuderen. Allemaal samen de hoed in de lucht gooien, klaar om de nieuwe wereld in te trekken.

Gent is afgestudeerd als provinciestad dit weekend. Er staan nieuwe uitdagingen voor de deur. Het zal - voor ons Gentenaars - een uitdaging zijn om Gent niet meer als klein te beschouwen. Als een dorp dat van Vooruit tot Simon Says reikt. Want geef toe, we gaan naar Iron Muide in het weekend, kijken naar de voetbal in Kerk Gentbrugge. Dat is Gent. Om maar te zwijgen van de trommelaar van de buffalo’s. Die is van Deinze (link).

Het heeft natuurlijk iets, om zo klein te zijn. Het is gezellig. Het is veilig. Het feit dat de grote betogingen en politieke acties in de hoofdstad plaatsvinden heeft mijn inziens niet enkel met ligging en schaal te maken. Vaak zijn dat namelijk initiatieven die gaan over grenzen bewaken. Geen werk op zondag, geen asociaal beleid… Enkele van de manifestaties die dit jaar in onze stad plaatsvonden waren van een anker kaliber. De vredevolle optocht naar aanleiding van de aanslagen in Parijs, de Hart Boven Hard manifestaties, het feest voor de buffalo’s. Dat gaat over grenzen verleggen. (trouwens opmerkelijk hoe veilig en gecontroleerd de chaos was, dit weekend)

Togetherness dus, waar heb ik het over? Toen we in 2010 het plan opvatten om ‘nerd nights’ (zo was de werktitel) te organiseren in Gent werden we getriggerd door een noodzaak. ‘Waarom doet de Stad niets voor de digitale industrie in Gent?’ Daarnaast werden we gedreven door een soort innovatie-optimisme. Een naïef geloof dat ‘digital’ ons dichter bij elkaar zou brengen, het onze stad anders zou laten beleven, het ondernemen zou vereenvoudigen en het onderwijs heruitvinden…

Ondertussen, 4 jaar later, is de impact van digitale technologie bijna onzichtbaar groot geworden. We hebben het nu over wearables en connected devices, over IoT en start-up ecosystemen. We, of althans ikzelf en veel van de Gent M-bezoekers, leven in een wereld waarin bijna alles georganiseerd is in informatienetwerken. Peter Hinssen schreef er een boek over: the network always wins. Must read! @Hinssen is Belgiës grootste disruption profeet en dat is geen verrassing. Bedrijven zoals Uber, Alibaba of Airbnb doen mijn inziens niets anders dan de verbinding creëren, het netwerk installeren. Ook in het gewone leven speelt connectivity een grote rol. Ik ben deze week op vakantie aan de kust in Nederland en sinds mijn sim-kaart niet meer werkt, lijkt het alsof de vakantie nu  echt begonnen is. Gelukkig is er wifi is ons huisje want anders konden we geen muziek meer luisteren via spotify… Catch my drift? In ieder geval, ik stel me de vraag; tegenwoordig zijn we bijna altijd connected, maar zijn we daarom ook verbonden?

Daarom gaat de Gent M campagne dit jaar over togetherness. Persoonlijk hoop ik door de gesprekken antwoorden te vinden op deze drie vragen.

1. Hoe werkt verbondenheid tussen mensen. Hoe manifesteert togetherness zich in ons leven, werk, media, etc?

2. Brengt digitale technologie ons dichter bij elkaar. Helpt het ons om meer mens te worden?

3. En ten slotte, wat is de togetherness van Gent M. Wie zijn de mensen in ‘onze’ community en wat verbindt hen? (Dat laatste is een vraag naar de creatieve industrie en de identiteit van Gent M.)

En zo vertrokken we, zonder kinderen en zonder stadsgids naar Amsterdam. Liesbet en ik waren kompleet onvoorbereid op het feit dat het voor de eerste keer Koningsdag was, de vervanger voor Koninginnedag. Denk aan de chaos van de Gentse Feesten vermengt met de decibels van de Street Parade en giet daar een oranje sauce-hollandaise over; dan heb je Koningsdag. Weinig chillen aan dus.

Nu, eenmaal dat we de choque verteerd hadden, was het eigenlijk een bijzondere ervaring. Want Koningsdag wordt in Amsterdam gevierd met een vrijmarkt. Je moet een hollander zijn om zo een woord te bedenken. Vrijmarkt is namelijk een markt waarbij iedereen vrij is te verpatsen wat hij wil. Simpel. Kinderen verkopen hun koekjes of oud speelgoed. Volwassenen hun huisraad of cocktails. En andere proberen een centje te verdienen door een optreden te geven met hun band of synthesizer. Alles kan, alles mag (min of meer). Zolang je de avond voordien maar een plaats reserveert op straat. Iedereen open en vrij naast elkaar. Radicaal, zoals het internet ook is.

Het is één van de 9 levenslessen die Tim Minchin bij het afstuderen aan de studenten van de University of Western Australia meegeeft. Ik was zo onder de indruk van het ritme en de taalvaardigheid van de speech dat ik een tweede keer gekeken heb. (Toen ik hem aan mijn vrouw wou tonen een derde en zonet een vierde keer trouwens.) En telkenmale ben ik tegelijk dankbaar en jaloers. Jaloers omdat ik dit niet zelf heb kunnen schrijven, dankbaar omdat het zo herkenbaar is. Wat hij zegt, maar ook de manier waarop. Het jongensachtig plezier om de smart-ass te zijn.

Herkenbaar dus, zelf in de dingen die (nog) niet helemaal bij me passen zoals: be hard on your opinions. Ja, ik bluf af en toe een opinie de wereld in. Mijn verdediging: er zijn redenen voor. De snelheid van de media, de verwachting van de gesprekspartner, de passie over het onderwerp. Maar dat zijn argumenten van een kwaaie pier. Be hard on your opinions. Be intellectually rigorous. Identify your biases, your prejudices, your privilege.

 Dat en ‘Exercise’ zijn mijn voornemens voor 2015. Voila.

Bij wijze van eindejaarslijst vat ik de talk even samen. Niet dat het een reden is om niet te kijken, dat zou zonde zijn. 

1. You don’t have to have a dream. 

"… I advocate passionate dedication to the pursuit of short-term goals. Be micro-ambitious. Put your head down and work with pride on whatever is in front of you. …"

2. Don’t Seek Happiness

"… Keep busy and aim to make someone else happy, and you might find you get some as a side effect. …" 

3. Remember, It’s All Luck 

"… Understanding that you can’t truly take credit for your successes, nor truly blame others for their failures will humble you and make you more compassionate.… "

4. Exercise

"… Play a sport, do yoga, pump iron, run… whatever… but take care of your body. You’re going to need it. … " 

5. Be Hard On Your Opinions 

"… We must think critically, and not just about the ideas of others. Be hard on your beliefs. … " 

6. Be a teacher.

"… Even if you’re not a Teacher, be a teacher. Share your ideas. Don’t take for granted your education. Rejoice in what you learn, and spray it. … "

7. Define Yourself By What You Love

"… We have tendency to define ourselves in opposition to stuff… But try to also express your passion for things you love. … "

8. Respect People With Less Power Than You.

"… I don’t care if you’re the most powerful cat in the room, I will judge you on how you treat the least powerful. So there. … "

9. Don’t Rush.

"… You don’t need to already know what you’re going to do with the rest of your life. … "

En dan de samenvatting op het einde (let ook op de ‘until I change it’).

And in my opinion (until I change it), life is best filled by learning as much as you can about as much as you can, taking pride in whatever you’re doing, having compassion, sharing ideas, running(!), being enthusiastic. And then there’s love, and travel, and wine, and sex, and art, and kids, and giving, and mountain climbing … but you know all that stuff already.

Merkwaardiger dan de verzameling is het verhaal van het museum, maar dat vertel ik je later wel eens. Het meest indrukwekkend is de collectie verascoop kijkers. De Verascoop was een camera van Franse makelij waarmee je stereo foto's kon maken. In zo een kijkdoos zie je als het ware een 3D dia. Taferelen uit de oorlog. Die 3D foto's in die kijkers en de gewone foto's aan de muur brengen je plots heel dicht bij Wereld Oorlog I. Dichter dan alle expo's en loopgraven uit de streek. Inclusief de loopgraaf in de achtertuin.

Vorig jaar nam Fisheye deel aan een doclab van IDFA, het International Documentary Film Festival Amsterdam. Dit jaar hebben ze ons gevraagd het DocLab Immersive Reality programma mee vorm te geven. We kregen de vrijheid te doen wat we wilden. Tijdens het festival gaan we, samen met een aantal andere creatives, op zoek naar de grenzen van non-fictie storytelling. Ze hadden het idee om iets te doen met een Oculus Rift dit jaar. Docu's in virtual reality. Het onderwerp konden we zelf kiezen. 

We willen dezelfde beleving oproepen als het Santuary Wood Museum op Hill 62 doet. De kijker, op een bijna toevallige manier, heel dicht bij de realiteit van de oorlog brengen. In tegenstelling tot de meeste Oculus Rift projecten hebben we besloten geen rollercoaster te maken. Geen bommen en granaten. Geen typische game ervaring, zoals je al misschien eens hebt gezien op een Oculus demo. Want geef toe, die zijn eigelijk even retro als de hoverboard. 

Hoofdpersoon in ons verhaal is Ernst, een frontsoldaat. Je volgt hem in een loopgraaf, een echte zoals die nu nog bestaat. Hij vertelt over zijn ervaringen. Het verhaal zal een tiental minuten duren (afhankelijk van je parcours). De beleving iets langer. Na de film geven we de kijker namelijk een document mee. Ze krijgen extra informatie, leren iets over de context. We zullen de bezoekers bovendien ook vragen niet te vertellen wat hij ervan vond. Dat is een gesprek dat hij eerst met zichzelf moet doen.

Het was lang zoeken, maar we (Wim, Simon en ik) hebben besloten de gamification mogelijkheden links te laten liggen, de technologie te onder-benutten als het ware. We willen een non-fictie verhaal maken, een interactieve docu over een soldaat in de Eerste Wereldoorlog. Wat je ziet en hoort is voor het grootste deel echt. Het is de bedoeling de kijker aan het denken te zetten. Ik merk bij mezelf en veel generatiegenoten dat we overtuigd zijn dat de oorlog achter ons ligt. Dat ons leven veilig en beschermd is. Dat een oorlog zoals we er over lezen niet meer zal gebeuren. In Syrië ja, maar niet bij ons. 

Daarom alleen al is stilstaan bij de WOI belangrijk. Het besef dat die gruwel in onze achtertuin heeft plaatsgevonden is een optie die we maar al te graag graag uitvinken. Bedoeling is dat onze docu aanzet tot contemplatie. Hopelijk kan de Oculus Rift ons hierbij helpen. Deze docu is een proof of concept, een oefening om alle stappen tot een virtual reality verhaal te beheersen. Het gaat echter niet om de technologie, maar om wat de kijker er mee doet. Dat zullen we pas weten op IDFA in Amsterdam. Benieuwd wat Ernst-Jan Pfauth er van zal denken.

Het DocLab Immersive Reality programma is een initiatief van IDFA DocLab en de Brakke Grond.

Ons team:

Wim Forceville: Fisheye

Fredo De Smet : Art Director & verhalenverteller

Simon Hold : Sound Artist

Yves Schots : 3D Scan specialist

Willem Mertens : 3D artist

Gergory Van Lerbergen : Unity & 3D Ninja

Kris Goubert: Fotografie

Oscar Raby: New Media Artist & Co workshop Leader

Ten eerste vind ik het vreemd dat jij dat artikel schrijft. Ik schat je hoog in, dat weet je wel. Dat doe ik al sinds het begin dat wel elkaar ontmoetten - Gent M 2011 denk ik. Toch vind/vond ik het vreemd dat iemand als jij, een student, de toekomst van de krant mag/moet voorspellen. Is er dan geen enkele professionele specialist die dat kan doen? Is er niemand die ons de weg kan tonen en waar we naar kunnen opkijken? Of heeft DeMorgen je even voor de leeuwen gegooid in de hoop dat je dan zou stoppen met zeuren? 

Dit sentiment is er dus één van teleurstelling (in de sector), maar ook van angst. De gedachte dat de jonge garde het echt zal moeten overpakken. Scary.

Daarnaast was ik beetje teleurgesteld door de inhoud van het artikel. Ik zat een beetje op mijn honger. Versta me goed, je hebt waarschijnlijk gelijk. In de toekomst zullen de kranten slim worden. De content geselecteerd op basis van mijn leesgedrag, de advertentie gericht op mijn koopgedrag. We worden allemaal consument dus de krant van de toekomst weet wat ik wil lezen. Maar is dat ook de toekomst van de krant? Heeft de krant geen maatschappelijke rol en moet ze daarom niet traditioneel blijven? De nieuwe Morgen die nu meer zalm is, zegt eigenlijjk gewoon dat ze ouderwets wil blijven.

Laten we het even vanuit een ander perspectief bekijken. Binnenkort zitten we samen om over televisienieuws te brainstormen. Wat was het eerste dat je in opkwam toen je de uitnodiging in je mailbox kreeg? Zal dat gesprek gaan over de technische mogelijkheden van televisie-toestellen? Wordt het een smart-tv versus second screen avond. Of dacht je aan de rol van de nieuwsuitzending als medium, als nieuwsbreker en voorlichter.

Wat is de toekomst van het journaal? Wat is de toekomst van de krant? Heb je daar een kijk op? En is die veranderd door je werk bij Blendle? Dat zou ik echt graag willen weten.

Er was die rode draad, de centrale vraag: wat is the next step? Een vraag die een optimistisch antwoord moest krijgen van een aantal experts diè the next step gezet hebben. Na de eerste avond bleef er niet veel meer over van dat optimisme. Jo Caudron legde als een verbeten indignado alle zwakke plekken van onze media en maatschappij bloot. Het was zoals bij een dj-set; afbouwen om dan weer op te bouwen. Ik kon me geen betere start inbeelden. Gent M #22 zou over het DNA van de Stad gaan, een begrip dat Bart Meyskens en ik al een tijdje koesteren. Wat als je het DNA van een creatieve generatie kon begrijpen en beschrijven? Zou dat niet leerrijk zijn voor de huidige creative class? De man die daar een antwoord op kon bieden was Pol Heyvaert, regisseur en peetvader van de Kung Fu generatie; lees Bent Van Looy, Soulwax, Titus De Voogt, Jonas Boel, etc. Pol was, verrassend genoeg, zenuwachtig en bracht daarom Stephen Dewaele mee als sparring partner. En als die mannen zeggen dat ‘ge gewoon uw goesting moet doen en contrair moet durven zijn’, dan kun je niet anders dan dat heel erg serieus te nemen.

Twee keer hebben we het over Business gehad, twee keer in een duo debat. Sofie Verhalle en Pieter Goiris vochten een robbetje ‘hoe leid je een agency’ uit. Over groeien en stappen zetten in de creatieve service industrie. Voor mij persoonlijk een minder geslaagde avond, het geluid zat niet mee en ik had me nooit tussen hen in mogen zetten. Maar wel de avond die de meeste reacties heeft uitgelokt. Een paar weken later legden Folke Lemaitre en Murielle Scherre uit waarom België te klein geworden is voor hun product en hun ambitie. Een heerlijke combinatie was dat, een lingerie-merk tegenover een web-app. De linker- en rechterhersenhelft naast elkaar. De mens is een grappig ras.

Zoals te verwachten bleken de twee minst opvallende avonden de twee meest interessante te zijn. Met Jeroen Lemaire over the next step in technologie. Jeroen is naast In The Pocket-baas ook futuroloog. Hij kent alles van nieuwe technologieën en kan op alles een zinnige toekomstvisie formuleren. Om de avond wat schwung te geven maakten we een rad van buzzwords: #iBeacons, #Wearables, #GoogleGlass, ze kwamen allemaal aan bod. Concrete antwoorden kregen we niet zo veel van Nico Verplancke. De vraag of Google ons digitaal collectief geheugen is, was dan ook een abstract thema. Maar Nico schepte wel een uiterst interessant kader om grondig na te denken over data, zoekmachines en -je kan het al raden- privacy. Nico nam ook de moeite om uit te leggen wat het VIAA is, en dat werd toch eens tijd. Want het VIAA komt, zo hoop ik toch, in De Krook en dat vind ik erg belangrijk.

Daarom was het ook zo’n grote eer om Thomas Marzano in Gent te ontvangen. Thomas’ roots liggen in de dance underground van Eindhoven, de stad van Philips. Hij werkt dan ook al jaren voor deze multinational en is nu Head of Brand Design. De hoofdletters komen van hem en wijzen op een discours die we niet zo goed kennen in Gent: think big & global. Voor ik het wist was de tijd om en waren we bijna vergeten om het over city marketing en communities te hebben.

Wat kunnen die Hollanders het trouwens goed uitleggen. Er kwamen er nog over de vloer, voor ons tweeluik over journalistiek. Alexander Klöpping en Marten Blankensteijn presenteerden Blendle aan de Gent M community. Een platform dat het mogelijk maakt om artikels te shoppen in plaats van de ganse krant te kopen. Een revolutie in de online journalistiek wordt het genoemd, the holy grail van micro-aankopen. En terecht. Ze kwamen, zagen en overwonnen, want ze namen Thomas Smolders mee naar Nederland. Gent M medewerker van het eerste uur, die nu in Amsterdam woont. Zo jammer en zo wijs ook. Thomas heeft trouwens twee keer over ons in De Morgen geschreven met artikels over Blendle (Gent M #27) en over De Correspondent (Gent M #26). Ernst-Jan Pfauth, die andere jonge wolf uit Nederland, kwam met passie het verhaal van De Correspondent vertellen. Een verhaal van keuzes maken en daar trouw aan zijn.  Een verhaal waar ik jaloers op ben. Ja, dit was voor mij de mooiste avond van de reeks. Ik hoop dat onze paden nog kruisen, Ernst-Jan.

Soms ontmoet je iemand en denk je, dit zou een vriend kunnen zijn. Ernst-Jan Pfauth is zo iemand. Tom Palmaerts is er ook zo eentje. Gent M had de eer deze European Trendwatcher of the Year te mogen ontvangen. Wij gaven hèm de eer om de reeks af te sluiten. Want als er één iemand iets nuttig over de next step zou kunnen zeggen, dan is hij het wel, dacht ik. Tom Palmaerts op Gent M was echt geweldig. Niet alleen omdat we het eindelijk eens over trendwatchen zelf konden praten (hoe werkt dat?) of omdat we Generatie X, Y, Z konden analyseren in de zaal. Maar vooral omdat Tom een professional keynote-speaker is en ik het erg plezant vond om hem uit zijn comfort zone te halen.

Voila, voor degene die er niet bij waren, dat was het ongeveer: 10 keer Gent M. Elke week maakte Kris of Thomas een reeks foto’s, elke week maakte Gilles en Lendert een after video. En elke week was er meer dan 100 man. 104 inschrijvingen op de voorlaatste sessie, de rustigste (bestaat dat woord?), en 194 op de openingsavond, de drukste. Het was een succes, dat staat vast. Het zou dan ook logisch zijn dat ik nu iets over volgend seizoen schrijf, wat er nog aan bod zou moeten komen. Maar dan heb ik nog altijd geen antwoord op de vraag: wat hebben we gedaan? Ik vind het belangrijk eerst dat te weten alvorens we over de toekomst kunnen nadenken.

Volgens mijn vrouw Liesbet (ze was één van die Gent M crew) hebben we een soort rave georganiseerd. Alhoewel muziek niet zo’n grote rol speelde dit jaar vind ik dat een mooie vergelijking. Een underground party waar je geen affiches van ziet in het straatbeeld en dat ook nooit hetzelfde zou zijn in een officiële feestzaal. Gent M als een ideeën- feest met mezelf als resident dj. Zo was het wel een beetje. Het was niet de bedoeling om mezelf in de spotlight te zetten, maar nu ik er op terugkijk was het format redelijk compromisloos. Ik wou gesprekken voeren, één op één, vragen stellen die je vaak net niet hoort op conferenties. En hopen dat de mensen in de zaal dat ook zouden doen. Daarin zijn we, mijn inziens, helemaal geslaagd.

Dus, wat in onze next step? Kunnen we verder met deze formule? Blijven we hacketons organiseren voor nerds die met woorden programmeren? Doen we volgende jaar nog zo eens een reeks? Misschien moeten we volwassen worden, vaste partners zoeken en officiële events organiseren met een stream enzo. Of duiken we helemaal onder, en nemen we samen de trein naar Amsterdam. Amsterdam M, klinkt toch goed? Wat denk jij?