Bing Food

Lấy thân bắc cầu

Thực phẩm hữu cơ là loại thực phẩm hiện đang được các bà nội trợ tin dùng và lựa chọn bởi nó đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ thế nào là thực phẩm hữu cơ cũng như những lợi ích dinh dưỡng mà nó đem lại. Trong bài viết này, chúng ta cùng tìm hiểu kỹ hơn về thực phẩm hữu cơ và lựa chọn loại thực phẩm này sao cho đúng cách.

Thực phẩm hữu cơ và những lợi ích nó đem lại

Thực phẩm hữu cơ là gì?

Thực phẩm hữu là tên gọi để chỉ các loại thực phẩm được trồng, xử lý và chế biến theo phương pháp an toàn với môi trường. Đối với nông sản, đây là sản phẩm được trồng và chăm bón mà không sử dụng đến hầu hết các loại thuốc trừ sâu. Đối với các loại thịt động vật sẽ không tiêm kháng sinh hoặc hormone.

Có sử dụng thuốc trừ sâu cho các sản phẩm hữu cơ không?

Có một sự thật là thực phẩm hữu cơ không phải là sản phẩm hoàn toàn không có hóa chất bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, người trồng sẽ không được phép sử dụng thuốc trừ sâu hóa học hoặc phân bón tổng hợp.

Các loại thuốc họ có thể sử dụng là hóa chất bảo vệ thực vật có nguồn gốc tự nhiên, song sản phẩm này vẫn có thể gây hại cho sức khỏe. Vì vậy, cách tốt nhất là chúng ta nên ăn đa dạng thực phẩm thì sẽ không bị tiêu thụ một lượng lớn loại thuốc trừ sâu nào đó.

Những lợi ích từ thực phẩm hữu cơ

Thực phẩm hữu cơ có ưu điểm là thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, giá thành của nó lại khá đắt đỏ, thường cao hơn 20% so với những sản phẩm thông thường. Thậm chí đối với một số mặt hàng như sữa hữu cơ và trứng thì sự chênh lệch về giá thành còn cao hơn nữa.

Rất nhiều người ủng hộ đã đưa ra nhận định rằng thực phẩm hữu cơ an toàn hơn, thậm chí nó còn ngon hơn và bổ dưỡng hơn các loại thực phẩm không hữu cơ. Ngoài ra, họ còn cho rằng quá trình sản xuất hữu cơ mang lại những lợi ích bền vững cho môi trường, đồng thời an toàn hơn đối với động vật. Do vậy, ngày càng có nhiều người bị thuyết phục bởi điều đó và lựa chọn sử dụng.

Theo một số nghiên cứu đã chứng minh, chất dinh dưỡng flavonoid có trong thực phẩm hữu cơ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh ung thư và bệnh tim mạch, chống lại nấm và vi khuẩn.

Tìm hiểu cách đọc nhãn của các sản phẩm hữu cơ 

Thông thường có 3 loại nhãn hữu cơ, đó là:

- “100% hữu cơ”: Nghĩa là tất cả các thành phần trong thực phẩm được chứng nhận hữu cơ.

- “Hữu cơ”: Sẽ có ít nhất 95% thành phần được chứng nhận hữu cơ.

- “Được làm bằng các sản phẩm hữu cơ”: Có ít nhất 70% thành phần được chứng nhận hữu cơ.

Những loại thực phẩm hữu cơ tốt cho sức khỏe

- Thịt bò hữu cơ: Gia súc được nuôi trong các trang trại phi hữu cơ thường được tiêm thêm hormone giới tính như estrogen và testosterone, nhằm mục đích kích thích tăng trưởngđể gia súc lớn nhanh hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia đã đưa ra ý kiến cho rằng, các hormone này có thể gây ra dậy thì sớm ở trẻ gái, thậm chí nó không có tác dụng nào đối với cơ thể. Trong khi đó, theo kết quả một số nghiên cứu cho thấy thịt bò hữu cơ có thể có nhiều chất béo omega 3, đây là yếu tố tốt cho tim.

- Thịt gia cầm và thịt lợn hữu cơ: Các loại thịt gia cầm và lợn hữu cơ là thịt khi nuôi không sử dụng các loại thực phẩm có chứa thuốc trừ sâu tổng hợp và phân bón tổng hợp, đồng thời chúng cũng không được phép sử dụng kháng sinh với mục đích tăng trưởng. Đây được coi là tiêu chuẩn cơ bản cho các loại thịt gia cầm và thịt lợn hữu cơ. Trong khi đó, đối với các loại thịt thông thường, nhiều khả năng là các loại thịt này vẫn được dùng kháng sinh thường xuyên nhằm mục đích tăng trưởng, phòng bệnh, điều trị bệnh... Đây là yếu tố góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh hiện nay.

- Bỏng ngô lò vi sóng: Trong suốt thời gian qua, món bỏng ngô vi sóng đã sử dụng axit perfluorooctanoic, điều này nhằm tránh các hạt bỏng ngô dính vào. Tuy nhiên, đã có phát hiện chỉ ra rằng hóa chất này liên quan đến một số bệnh ung thư. Ngoài ra, mốt số thành phần trong bơ nhân tạo có thể gây ra các vấn đề về hô hấp. Vì vậy, việc lựa chọn sản phẩm bỏng ngô hữu cơ sẽ giúp hạn chế được phần nào các nguy cơ đối với sức khỏe.

- Hải sản: Hiện chưa có khuyến cáo hoặc đặt ra tiêu chuẩn nào co hải sản vì vậy chúng ta có thể lựa chọn hải sản theo cách thông thường. Tuy nhiên, cần lưu ý lựa chọn hải sản có lượng thủy ngân thấp để đảm bảo cho sức khỏe.

- Quả bơ: Các nghiên cứu đã chứng minh, trong các loại trái cây thì quả bơ có ít thuốc trừ sâu nhất.

Tình trạng dị ứng thịt gà có thể xảy ra sau khi ăn thịt gà hoặc thậm chí một số người chỉ cần da tiếp xúc với lông gà cũng bị dị ứng. Mặc dù đa phần các trường hợp bị dị ứng thịt gà thường có triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xảy ra phản ứng nghiêm trọng như sốc phản vệ và cần đưa đi viện ngay lập tức.

Tình trạng dị ứng thịt gà và không dung nạp thịt gà

Dị ứng gà không phải là tình trạng phổ biến 

Trường hợp phản ứng dị ứng với gà hoặc dị ứng với thịt gà rất gặp. Tuy nhiên, tình trạng này có thể xảy ra ở mọi người với mọi lứa tuổi. Trong đó, độ tuổi thanh thiếu niên dễ mắc nhất, lứa tuổi nhỏ hơn cũng đã xuất hiện dị ứng nhưng biểu hiện chưa rõ ràng. Dị ứng với thịt gà có thể là dị ứng nguyên phát hoặc cũng có thể là dị ứng thứ phát.

Dị ứng thịt gà và không dung nạp thịt gà

Tình trạng dị ứng hoặc không dung nạp thịt gà cũng có thể xảy ra đối với các sản phẩm thực phẩm khác có liên quan đến gà như trứng gà hoặc lông gà. Một số triệu chứng dị ứng thịt gà thường gặp là sưng và phát ban. Đối với trường hợp không dung nạp sẽ liên quan tới vấn đề tiêu hóa, chẳng hạn như tiêu chảy. Ngoài ra, phản ứng dị ứng còn có một tình trạng hiếm gặp đó là khi ăn phải lòng đỏ trứng chưa nấu chín hoặc hít phải lông gà.

Triệu chứng thường gặp khi bị dị ứng thịt gà

Tình trạng dị ứng thịt gà có thể xảy ra các triệu chứng ở nhiều mức độ khác nhau từ nhẹ đến nguy hiểm. Trong đó, một số dị ứng hoặc không dung nạp thịt gà thường gặp đó là: Bị ho hoặc khò khè; Da bị mẩn đỏ, bị kích ứng như tổ ong; Cổ họng có dấu hiệu bị viêm hoặc sưng; Lưỡi hoặc môi cũng bị sưng; Xuất hiện cảm giác buồn nôn hoặc nôn; Có triệu chứng co thắt dạ dày; Bị tiêu chảy; Đau họng; Mắt sưng và bị chảy nước mắt nhiều.

Đối với trường hợp nghiêm trọng có thể bị sốc phản vệ với các triệu chứng như: Người bệnh cảm thấy khó thở, tim đập nhanh; Giảm huyết áp; Mạch đập nhanh; Có thể bị mất ý thức.

Trường hợp sau khi ăn thịt gà nấu chín hoặc xử lý thịt gà sống mà gặp bất kỳ triệu chứng nào nguy hiểm kể trên cần đến bệnh viện ngay lập tức. Bởi vì đây là dấu hiệu có thể nguy hiểm tới tính mạng.

Bị dị ứng với thịt gà nhưng thường không dị ứng trứng gà và cách phòng tránh

Thông thường, khi một người bị dị ứng với thịt gà thì không có nghĩa rằng họ cũng sẽ bị dị ứng với trứng gà. Mộ số trường hợp khác có thể tăng độ nhạy cảm thứ cấp với thịt gà là do bị ảnh hưởng của các chất dị ứng khác. Đối với những người mắc hội chứng “trứng chim” cũng được coi là dị ứng thứ phát vì họ có thể bị dị ứng với một loại protein có trong cả lòng đỏ trứng và gà.

Tốt nhất, những người bị dị ứng thịt gà nên tránh tất cả mọi sự tiếp xúc với cả thịt gà sống và thịt gà nấu chín. Mặc dù không phải mọi sự tiếp xúc đều bị dị ứng, song chất dị ứng này còn có mặt trong nhiều sản phẩm như bánh quy hoặc bột làm bánh. Vì thế, trường hợp bị dị ứng khi có nhu cầu lựa chọn các sản phẩm bánh cần kiểm tra kỹ thành phần của nó.

Đối với những trường hợp vô tình tiếp xúc, có thể sử dụng thuốc kháng histamin không kê đơn để ngăn chặn hệ thống miễn dịch phản ứng thái quá với gà. Những người bị phản ứng nghiêm trọng cần được đưa đi cấp cứu ngay để bác sĩ có biện pháp xử trí kịp thời.

Những yếu tố nguy cơ gây dị ứng thịt gà và biến chứng khi bị dị ứng

Yếu tố nguy cơ gây dị ứng

Những người bị bệnh hen suyễn hoặc bệnh chàm rất có thể dễ bị dị ứng thực phẩm bao gồm cả dị ứng thịt gà. Ngoài ra, trường hợp bị dị ứng thịt gà cũng có thể bị dị ứng với các chất liên quan khác. Do vậy, những người này nên tránh ăn các loại thực phẩm như: súp gà, thực phẩm được chế biến từ gà, ngỗng, gà tây, cá và tôm, vịt, chim, gà lôi.

Có trường hợp bị dị ứng thịt gà cũng bị dị ứng cả với trứng gà. Đây là hội chứng dị ứng với một số chất trong lòng đỏ trứng và albumin huyết thanh.Bên cạnh đó, người mắc hội chứng “trứng chim” cũng sẽ tăng nguy cơ dị ứng với vẹt đuôi dài.

Trường hợp bị dị ứng với thịt gà cũng có nguy cơ bị dị ứng với phân gà, lông gà và bụi lông gà. Một số loại vắc xin như vắc xin sốt vàng da có thành phần chứa protein gà nên những người bị dị ứng thịt gà nếu tiêm loại vắc xin này cũng có thể gây ra phản ứng dị ứng.

Dị ứng thịt gà có thể gây biến chứng

Tình trạng dị ứng thịt gà có thể bị nhầm với triệu chứng cảm lạnh. Bởi vì, cả hai trường hợp này đều có các triệu chứng như chảy nước mũi, đau họng…

Trầm cảm đang có xu hướng gia tăng khi xã hội phát triển ngày càng hiện đại. Tình trạng này gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe cả về thể chất và tinh thần của người bệnh. Trường hợp bị trầm cảm thường xuyên có nguy cơ cao mắc bệnh tim và tỉ lệ tử vong do bệnh tật cũng cao hơn. Để điều trị chứng trầm cảm, ngoài việc sử dụng thuốc và liệu pháp tâm lý, thiền định đã được các nghiên cứu chứng minh có thể giúp não bộ thay đổi cách phản ứng với căng thẳng và lo lắng.

Tìm hiểu phản ứng của bộ não 

Một trong những nguyên nhân chính gây trầm cảm chính là tình trạng căng thẳng và lo lắng. Thiền đã được chứng minh có thể thay đổi phản ứng đối với những cảm giác này. Thiền định có công dụng giúp não bộ đạt được sự tập trung bền vững và tập trung khi suy nghĩ khi chúng ta cảm thấy căng thẳng, lo lắng.

Kết quả một số nghiên cứu đã phát hiện,thiền có thể thay đổi một số vùng não có liên quan trực tiếp đến chứng trầm cảm.Một vùng não được gọi là hạch hạnh nhân, đây chính là trung tâm sợ hãi, nó có liên quan đến chứng trầm cảm. Phần não này sẽ chịu trách nhiệm về phản ứng chiến đấu hoặc bay. Ngoài ra, nó cònkích hoạt tuyến thượng thận tiết ra hormone căng thẳng cortisol để phản ứng lại nỗi sợ hãi cùng sự nhận thức nguy hiểm.

Các vùng não sẽ hoạt động lẫn nhau và gây ra trầm cảm. Trung tâm làm việc chính là để phản ứng với căng thẳng và lo lắng. Khi chúng ta thiền sẽ giúp bỏ qua những cảm giác tiêu cực của căng thẳng và lo lắng. Vì vậy, thiền chính là một trong những cách hiệu quả để giảm mức độ stress.

Tham khảo một số cách thiền giúp giảm stress

Chính sự im lặng và tĩnh lặng khi thiền định sẽ giúpgia tăng niềm hạnh phúc và giảm bớt căng thẳng. Do vậy, tập thiền định để có thể đi sâu hơn vào sự tĩnh lặng, từ đó giúp phòng tránh, cũng như cải thiện hiệu quả hơn chứng trầm cảm.

Lần thiền đầu tiên 

Để bắt đầu thiền, chúng ta cần tìm một nơi sao cho có thể ngồi thoải mái và yên tĩnh. Sau đó, hãy nhắm mắt lại và không làm gì trong thời gian khoảng 1 phút hoặc lâu hơn. Trong thời gian này, suy nghĩ có thể đến nhưngđó là điều bình thường. Tiếp theo, hãy bắt đầu thì thầm phát âm câu thần chú của mình bằng cách nói nó thật nhẹ nhàng bên trong, không di chuyển lưỡi hoặc môi. Sau 1 phút, âm thanh đó sẽ chuyển sang im lặng. 

Tiếp tục nói câu thần chú đó một cách lặng lẽ bên trong thêm 4 phút. Nếu trong thời gian này xuất hiện suy nghĩ, hãy nhẹ nhàng quay lại nói câu thần chú một cách lặng lẽ bên trong tới khi có âm thanh báo hiệu 4 phút kết thúc.

Thực hành thiền định mỗi ngày

Thời điểm thiền tốt nhất chính là hãy dành ra 15 – 30 phút ngồi thiền vào mỗi buổi sáng và mỗi buổi tối hàng ngày. Hãy thiền trước khi ăn trong không gian yên tĩnh, không khí dễ chịu.

Khi thiền định, cần ngồi yên lặng, nhắm mắt và không làm gì trong thời gian 1 phút hoặc lâu hơn. Suy nghĩ sẽ đến trong thời gian này nhưng điều đó không sao cả, bởi đó là điều tự nhiên trong khi thiền định. Sau 1 phút hoặc lâu hơn, hãy nói câu thần chú của mình theo một cách tự nhiên mà không cần cử động lưỡi hoặc môi. Sau đó, từ từ lặp lại câu thần chú đó cho tới khi thiền xong. Nếu ý nghĩ đến, hãy nhẹ nhàng quay trở lại nói câu thần chú của mình. Khi thiền xong, nên nằm xuống và nghỉ ngơi trong khoảng thời gian từ 4 - 5 phút.

=> Lưu ý: Trong quá trình thiền định, đôi khi chúng ta có thể nói câu thần chú của mình không rõ ràng, nhưng điều đó không sao cả. Kể cả việc chúng ta có thể đi ngủ trong khi thiền, sau khi thức dậy hãy thiền thêm vài phút rồi nằm xuống và nghỉ ngơi trong 4-5 phút.

Tác dụng của nhạc thiền đối với stress

Nhạc thiền giúp cải thiện stress

Âm nhạc có thể gây ảnh hưởng sâu sắc tới cảm xúc cũng như cơ thể con người. Khi nghe nhạc nhanh hơn có thể khiến chúng ta cảm thấy tỉnh táo hơn, đồng thời tập trung tốt hơn. Nghe âm nhạc lạc quan sẽ khiến chúng ta cảm thấy lạc quan và yêu đời hơn. Nhạc có nhịp độ chậm hơn sẽ đem lại tác dụng giúp tĩnh tâm, thư giãn cơ bắp và giải tỏa căng thẳng hiệu quả. 

Các nghiên cứu đã chỉ ra âm nhạc có thể khiến não đồng bộ với nhịp và một người sẽ cần dành ra ít nhất 45 phút ở tư thế thoải mái, nghe nhạc êm dịu để có được sự thư giãn. Việc nghe nhạc để thiền cũng đã được chứng minh có thể thay đổi chức năng của não ở mức độ tương tự như dùng thuốc. Như vậy, âm nhạc có thể trở thành công cụ giúp giảm căng thẳng một cách dễ dàng mà ai cũng có thể tiếp cận được.

Loại nhạc thiền tốt nhất cho stress

Một số nghiên cứu đã đưa ra kết luận,các nhạc cụ dây, trống và sáo của người Mỹ bản địa, Celtic, Ấn Độ… có thể đem lại hiệu quả ngoài mong đợi trong việc thư giãn tâm trí, ngay cả khi âm nhạc này được chơi ở mức độ lớn vừa phải. 

Đau đầu là tình trạng xảy ra phổ biến do nhiều nguyên nhân như thay đổi thời tiết, thiếu ngủ, say nắng, lao động quá sức, stress... Trong đó, yếu tố thời tiết là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây đau đầu. Khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, quá nóng hoặc quá lạnh, áp suất thay đổi… sẽ ảnh hưởng đến những yếu tố hóa học ở não bộ, từ đó gây nên các cơn đau đầu và đau nửa đầu.

Những dấu hiệu nhận biết tình trạng đau đầu 

Một số triệu chứng phổ biến của tình trạng đau đầu giúp phân biệt với dấu hiệu của các bệnh lý thần kinh - sọ não khác, bao gồm:

- Người bệnh có cảm giác như bị chít khăn quanh đầu hoặc dây siết ngang đầu.

- Cảm thấy nặng đầu và cơn đau xuất hiện âm ỉ suốt cả ngày, đôi lúc thấy đau vùng gáy.

- Giảm khả năng tập trung.

- Gặp khó khăn khi đi vào giấc ngủ.

- Khi rơi vào trạng thái stress, mệt mỏi hoặc nghe thấy tiếng ồn, mức độ đau sẽ tăng lên.

- Bị co cứng các cơ vùng mặt - cổ - đầu.

- Đôi khi có thể cảm nhận như có tiếng gõ trong đầu.

Thông thường, các cơn đau đầu xuất hiện do căng thẳng, stress và nó thường kéo dài trong thời gian vài giờ tới vài ngày. Tuy nhiên, trong một số trường hợp thì đau đầu lại là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nguy hiểm, khó điều trị. Vì thế, đối với trường hợp bị đau đầu đã tự uống thuốc liên tục từ 3 ngày tới 1 tuần nhưng tình trạng không thuyên giảm hoặc người bệnh bị đau đầu kèm theo triệu chứng buồn nôn, cảm giác tê rần ở mặt, tay chân bủn rủn, rối loạn thị giác… Hãy đi khám ngay để được chẩn đoán và có phương pháp điều trị phù hợp, hiệu quả.

Cách xử trí khi bị đau đầu triền miên

Nghỉ ngơi thư giãn và tránh căng thẳng

Khi bị đau đầu nếu chúng ta vẫn cố chịu đựng và tiếp tục làm việc thì hiệu quả công viêc cũng sẽ không cao, thậm chí còn khiến cơn đau đầu gia tăng. Vì vậy, nếu bị đau đầu, cách tốt nhất người bệnh nên tạm dừng công việc và nghỉ ngơi, để đầu óc được thư giãn và không nên suy nghĩ bất cứ điều gì.

Đối với trường hợp công việc đang gấp gáp, hãy tranh thủ nghỉ ngơi khoảng 10 phút trong một không gian thoáng đãng, yên tĩnh. Nếu có thể hãy ngủ một giấc sẽ vô cùng hiệu quả để cải thiện tình trạng đau đầu.

Hãy uống nhiều nước mỗi ngày

Mất nước sẽ khiến tình trạng đau đầu càng trầm trọng hơn. Vì thế, việc kết hợp nghỉ ngơi và uống nhiều nước là cần thiết để cải thiện cơn đau đầu. Có thể bổ sung cho cơ thể các loại nước trái cây để cung cấp vitamin, giúp đem lại trạng thái cân bằng, thoải mái.

Áp dụng phương pháp chườm lạnh

Thực hiện chườm lạnh là một cách hữu hiệu để giải quyết tạm thời khi cơn đau đầu bùng phát. Bởi vì, nhiệt độ thấp sẽ giúp kích thích não bộ, chuyển hướng tập trung vào kích thích mới và bỏ qua cảm giác đau đầu hiện tại.

Tắm nước nóng

Tắm nước nóng cũng là một giải pháp có thể thực hiện để giải tỏa cơn đau, nhất là tình trạng đau đầu do thời tiết hoặc triệu chứng của bệnh xoang. Lưu ý, sau khi tắm hãy uống một cốc nước ấm, ăn nhẹ hoặc uống 1 ly cà phê sẽ có tác dụng giảm cảm giác đau buốt, nặng đầu, khó chịu.

Tăng cường tập thể dục

Chăm chỉ tập thể dục giúp khỏe mạnh, giảm cân, tốt cho tim mạch, đồng thời cũng hạn chế các cơn đau đầu. Mỗi ngày hãy dành khoảng 30 phút và 5 ngày/tuần để tập các bài tập nhẹ nhàng sẽ giúp nâng cao sức khỏe.

Thực hiện liệu pháp bấm huyệt, massage

Bấm huyệt và massage đã được chứng minh có thể đem lại công dụng giúp làm giảm đau đầu. Đối với những người không biết bấm huyệt thì chỉ cần dùng tay nhẹ nhàng massage vùng đầu, trán, cổ, vai gáy…cũng sẽ có tác dụng giúp làm giảm đau tạm thời.

Tránh xa tiếng ồn và nơi có ánh sáng mạnh, gió to

Ánh sáng, gió và tiếng ồn là một trong những tác nhân chính khiến tình trạng đau đầu nghiêm trọng hơn. Vì vậy, khi bị đau đầu cần tránh ra nắng, không tiếp xúc với ánh sáng gắt từ bóng điện, đèn nhấp nháy và những nơi ồn ào. Hãy chọn một nơi yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ, thoáng đãng để nghỉ ngơi, thư giãn.

Tạm thời tránh sử dụng máy tính

Ngồi máy tính quá nhiều cũng có thể gây đau đầu. Nguyên nhân do ánh sáng từ màn hình máy tính và tập trung tinh thần cao độ khiến đầu óc căng thẳng. Vì thế, khi bị đau đầu hoặc có dấu hiệu đau, tốt nhất hãy tránh sử dụng máy tính.

Có chế độ ăn uống hợp lý

Các chuyên gia y tế đã đưa ra khuyến cáo, những người thường xuyên bị đau đầu nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày. Tăng cường ăn nhiều các thực phẩm giàu magie như đậu phụ, hạt bí, hạt hướng dương, dầu ô liu... cũng là cách tự nhiên giúp giảm đau đầu hiệu quả.

Trà là thức uống khá phổ biến và được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, đối với những người nhạy cảm với trà, sau khi uống trà có thể gây ra cảm giác say trà, cảm thấy bồn chồn và thường gặp nhất là bị mất ngủ.

Tại sao uống trà có thể gây mất ngủ?

Trà là một loại thức uống được nhiều người ưa chuộng, song đối với một số người thì nó gây ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giấc ngủ. Trong thành phần của trà có chất tanin, đây là chất có tác dụng làm hưng phấn và đem lại cảm giác thư giãn. Vì thế, có những người uống trà sẽ bị mất ngủ nhưng một số người sau khi uống trà lại cảm thấy buồn ngủ. Ngoài ra, trong trà còn chứa thành phần khác là caffeine. Cứ mỗi 5g trà sẽ chứa từ 20 – 60 mg caffeine. Chất này có tác dụng duy trì trạng thái tỉnh táo và tập trung nên nó có thể gây mất ngủ. 

Theo quan niệm dân gian, khi trà càng lên men thì càng chứa nhiều caffeine. Tuy nhiên, sự thật thì các loại trà đều có hàm lượng caffeine tương tự nhau. Nếu có yếu tố khác ảnh hưởng đến hàm lượng caffeine trong trà thì chính là loại lá. Lá được sử dụng làm trà càng già thì lượng caffeine càng cao, ngược lại lá trà càng non sẽ càng ít caffeine.

Ngoài độ già của lá trà, loại thành phẩm của trà cũng ảnh hưởng đến hàm lượng caffeine trong nước trà. Chẳng hạn, trà túi lọc sẽ có hàm lượng caffein cao hơn trà nguyên lá.

Cách cải thiện tình trạng mất ngủ sau khi uống trà

- Có thể vận động hoặc tập thể dục nhẹ nhàng: Sau khi uống trà, thông thường cơ thể chúng ta sẽ cần thời gian từ 4 – 6 tiếng để cơ thể tiêu thụ hoàn toàn các chất caffeine có trong trà. Vì vậy, hãy tập thể dục nhẹ nhàng sau khi uống trà để loại bỏ một phần caffeine. Ngoài ra, tập thể dục nhẹ nhàng sau khi uống trà còn giúp kích thích sản sinh ra hormone serotonin. Đâylà loại hormonecó tác dụng an thần, ru ngủ mà thân nhiệt không tăng cao quá mức.

- Chỉ cần nằm bất động trên giường: Những người nhạy cảm với trà hoặc uống trà vào buổi tối có thể sẽ bị mất ngủ, thậm chí còn cảm thấy bồn chồn, ngứa ngáy và khó đi vào giấc ngủ. Để cải thiện tình trạng này, đơn giản nhất là hãy nằm im bất động. Nằm im để cơ thể tự động thư giãn và tiết ra chất truyền dẫn thần kinh. Điều này sẽ đem lại sự thư giãn để chúng ta dễ dàng chìm vào giấc ngủ sâu.

- Cố gắng để đầu óc thư giãn, tránh suy nghĩ nhiều: Thông thường, khi khó ngủ chúng ta sẽ có xu hướng suy nghĩ rất nhiều. Tuy nhiên, càng suy nghĩ sẽ lại càng khó ngủ. Bởi vậy, điều cần thiết lúc này là để đầu óc thư giãn, suy nghĩ nhẹ nhàng sẽ giúp cuốn vào giấc ngủ nhanh hơn.

- Không nên sử dụng các thiết bị điện tử gần giờ ngủ: Rất nhiều người khi khó ngủ hoặc mất ngủ sẽ có xu hướng sử dụng điện thoại, máy tính hoặc xem tivi… Tuy vậy, chính ánh sáng của các loại thiết bị điện tử sẽ càng khiến chúng ta khó ngủ hơn. Vì thế, nếu sau khi uống trà mà bị khó ngủ thì không nên sử dụng điện thoại, tốt nhất hãy đọc sách hoặc nghe nhạc du dương nhẹ nhàng.

- Hãy uống 1 ly sữa ấm trước khi ngủ: Nếu khó ngủ, sau khi tập thể dục nhẹ nhàng, hãy uống một ly sữa ấm như sữa hạt, sữa hạnh nhân sẽ có hiệu quả giúp dễ ngủ hơn.

Cách giảm thiểu tình trạng mất ngủ do uống trà

- Chú ý tới liều lượng: Các nghiên cứu đã chỉ ra, thời gian phản ứng của caffeine trong hệ thần kinh trung ương sẽ ngắn hơn so với các chất kích thích khác như bia, rượu. Vì thế, sau khi uống trà để hạn chế mất ngủ, hãy chú ý giảm hàm lượng caffeine có trong trà. Có thể giảm lượng caffeine bằng cách tráng trà, pha ít trà, sử dụng nước pha trà có nhiệt độ thấp, hoặcchỉ ngâm trà trong thời gian ngắn.

- Sử dụng thời gian ngắn hơn và nhiệt độ thấp hơn để pha trà: Để hạn chế caffeine, khi pha trà hãy dùng nước ấm để hạn chế caffeine thoát ra ngoài. Đây cũng là lý do khi dùng nước có nhiệt độ thấp để pha trà xanh sẽ giúp vị trà ngon hơn, bởi càng ít caffeine thì trà càng bớt đắng. Ngoài ra, cũng có thể thử cách pha trà với nước mát sẽ làm giảm tới 1/3 hàm lượng caffeine trong trà. Cách pha trà này cũng đơn giãn hơn, uống mát hơn.

- Uống trà thảo dược: Theo tự nhiên, tất cả các loại trà đều có chứa caffeine. Vì vậy, đối với những người có cơ địa nhạy cảm với caffeine nhưng vẫn thích uống trà, nhất là uống vào buổi tối thì có thể thử trà thảo dược. Đây là loại trà được làm từ một số lá cây, hạt, quả mọng và trái cây…chẳng hạn như trà hoa cúc. Trà thảo dược không chứa caffeine vì thế cho dù uống vào buổi tối thì vẫn không bị ngủ.

Ăn nhiều đồ ngọt có thể gây ra các vấn đề về rối loạn chuyển hóa. Đặc biệt, khi căng thẳng nếu ăn đồ ngọt nhằm mục đích giải tỏa căng thẳng, nó sẽ phá hỏng mục tiêu giảm cân. Vì vậy, hãy tìm nguyên nhân gây căng thẳng để từ đó có hướng giải quyết quyết và tránh ăn quá nhiều đồ ngọt.

Đồ ăn ngọt ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào?

Ăn đồ ngọt có thể gây ảnh hưởng tới tâm trạng

Ăn nhiều đường không phải là một lựa chọn tốt đối với sức khỏe. Kết quả một số nghiên cứu đã chứng minh, đường không giúp tác động tích cực tới tâm trạng. Trên thực tế, nếu ăn nhiều đường trong thời gian dài nó có thể đem lại tác dụng ngược. Điều này đã được các nghiên cứu chỉ ra, việc tiêu thụ nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tâm trạng ở nam giới và tình trạng rối loạn này sẽ dễ tái phát ở cả nam và nữ. Đặc biệt, ở nhóm người cao tuổi trên 60 tuổi, việc tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa và đường có thể tác động tới cảm giác lo lắng nhiều hơn.

Ăn quá nhiều đồ ngọt có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm

Những người có sở thích ăn ngọt sẽ rất khó để từ bỏ những món ăn yêu thích, nhất là sau một ngày làm việc vất vả, trải qua nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nếu mục tiêu dùng đồ ngọt để quản lý cảm xúc thì sẽ chỉ khiến cảm giác buồn bã, mệt mỏi, thậm chí là tuyệt vọng trở nên tồi tệ hơn.

Nhiều nghiên cứu đã thực hiện nhằm phát hiện ra mối liên hệ giữa chế độ ăn nhiều đồ ngọt và chứng trầm cảm. Kết quả cho thấy việc tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt sẽ gây ra sự mất cân bằng một số chất hóa học trong não. Điều này có thể khiến chứng trầm cảm nặng hơn, lâu dần còn có nguy cơ phát triển tình trạng rối loạn tâm thần. Cũng theo kết quả một nghiên cứu đã chỉ ra nếu nam giới tiêu thụ một lượng đường nhiều hơn 67 gram mỗi ngày sẽ có nguy cơ bị trầm cảm lâm sàng trong vòng 5 năm với tỉ lệ cao hơn 23%. 

Bỏ qua đồ ngọt là vấn đề khó khăn

Việc bỏ qua đường trong chế biến thực phẩm hàng ngày thực sự không đơn giản như chúng ta nghĩ. Điều này có thể gây ra một số tác dụng phụ như làm gia tăng sự lo lắng, dễ cáu gắt, hoang mang, mệt mỏi…

Chính điều này đã được các chuyên gia đánh giá, việc cai đường giống như triệu chứng cai nghiện một số chất gây nghiện. Thậm chí có một số trường hợp lạm dụng một chất nào đó trong thời gian dài, chẳng hạn như cocaine, lúc này cơ thể của họ sẽ chuyển sang trạng thái ngừng sinh lý nếu ngừng sử dụng chất đó.

Do vậy, các chuyên gia nói rằng những người đang có chế độ ăn tiêu thụ nhiều đường, nếu dừng đột ngột tiêu thụ đường cũng có thể trải qua cảm giác rút lui sinh lý. Khi ngừng nạp đường đột ngột, nó có thể gây ra cảm giác giống như việc cai nghiện, trường hợp nặng có thể gây ra cơn hoảng loạn.

Khi cơ thế tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt hoặc bị thiếu đường có thể tác động tới chứng đau đầu

Trường hợp ăn quá nhiều đường hoặc không đủ đường đều có thể gây đau đầu. Đây là mối liên quan tới sự thay đổi nhanh chóng của lượng đường trong máu. Do vậy, bản thân đường không phải là nguyên nhân gây đau đầu mà chính sự thay đổi nhanh chóng trong việc tiêu thụ đã gây ra tình trạng này. Sự dao động mức glucose sẽ gây ảnh hưởng đến não nhiều nhất so với các cơ quan khác trong cơ thể.

Đồ ngọt cũng được chứng minh gây ra những thay đổi nội tiết tố, đặc biệt là với epinephrine và norepinephrine. Chính sự thay đổi này đã khiến hành vi mạch máu trong não thay đổi và gây đau đầu.

Những thực phẩm có thể thay thế đồ ngọt giúp giảm căng thẳng

Bột trà xanh

Bột trà xanh rất giàu L-theanine, đây là một loại axit amin không phải protein và nó có đặc tính giúp giảm căng thẳng hiệu quả.

Trong đó, Matcha lại là nguồn cung cấp axit amin nhiều nhất trong các loại trà xanh. Đây là thực phẩm được làm từ lá trà xanh trồng trong bóng râm. Chính quá trình này giúp tăng hàm lượng các hợp chất, bao gồm cả L-theanine.

Kim chi

Kim chi là thực phẩm lên men. Nó thường được chế biến từ bắp cải napa và củ cải daikon. Thực tế, các loại thực phẩm lên men đã được chứng minh chứa nhiều vi khuẩn có lợi, dồi dào vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.

Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra thực phẩm lên men có thể giúp giảm căng thẳng và lo lắng. Do vậy, việc bổ sung probiotic và thực phẩm giàu probiotic như kim chi sẽ đem lại tác dụng rất hữu ích cho sức khỏe tâm thần. Bởi sự tương tác với vi khuẩn đường ruột sẽ có ảnh hưởng trực tiếp tới tâm trạng.

Atiso

Atisô cung cấp nguồn chất xơ tập trung, đặc biệt là nó rất giàu prebiotics. Đây là một loại chất xơ có tác dụng nuôi dưỡng các vi khuẩn thân thiện trong đường ruột. Ngoài ra, Atiso còn chứa nhiều kali, magiê và vitamin C và K, các chất này rất cần thiết cho phản ứng căng thẳng lành mạnh.

Bông cải xanh

Triệu chứng đau đầu & mệt mỏi thường là biểu hiện của các bệnh về thần kinh hay não bộ. Ngoài ra, đau đầu còn do co thắt các cơ vùng mặt, cổ và da đầu. Tình trạng đau đầu có liên quan đến căng cơ chính là đau đầu do căng thẳng mà nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý người bệnh.

Đau đầu do căng thẳng

Căng thẳng thần kinh 

Căng thẳng tâm lý, stress xảy ra chủ yếu do cách nhìn nhận, phản ứng cũng như thái độ ứng xử của chúng ta trước mỗi vấn đề trong hoàn cảnh sống. Ngoài ra, stress còn được xếp vào nhóm bệnh đô thị, bởi chính nhịp sống nhanh và ồn ào nơi phố xá đã trở thành yếu tố thuận lợi cho căng thẳng xuất hiện. Hiện nay, trong các thành phố lớn tình trạng đau đầu mệt mỏi ngày càng trở nên phổ biến do người dân nơi đây phải tập trung lo toan công việc, gia đìnhmà không có thời gian chăm sóc cho bản thân mình.

Trường hợp bị stress hoặc căng thẳng thần kinh sẽ khiến cơ thể sản sinh một lượng lớn hormone Cortisol, nó đòi hỏi phải được cung cấp liên tục năng lượng từ chất béo. Chính yếu tố này đã dẫn đến tình trạng tăng huyết áp và khiến cho tim đập nhanh hơn. Tuần hoàn máu lúc này cũng trở nên rối loạn, áp lực thành mạch tăng cao và trở thành nguyên nhân gây ra đau đầu mệt mỏi kéo dài. Tình trạng này nếu để lâu dài không được xử lý sẽ có nguy cơ gây ra các bệnh lý tim mạch nguy hiểm.

Thời tiết thay đổi cũng có thể gây đau đầu

Đau đầu mệt mỏi còn xuất phát từ nguyên nhân thay đổi thời tiết. Tình trạng này thường xảy ra ở những người nhạy cảm với sự biến đổi bất thường của nhiệt độ, độ ẩm, áp suất không khí... Trong đó, nhóm đối tượng phụ nữ và người già dễ dàng bị các yếu tố khí hậu tác động. 

Do bị rối loạn tiền đình

Tình trạng rối loạn tiền đình xảy ra khi hệ thống thần kinh bị tổn thương do hội chứng stress. Trong đó dây thần kinh số 8 có vai trò truyền dẫn thông tin đã bị tác động tiêu cực khiến nó hoạt động sai lệch, gây ra cảm giác lo lắng, căng thẳng, mất ngủ, đau đầu và mệt mỏi.

Do một số yếu tố khác

- Do ăn quá no hoặc quá đói.

- Trường hợp lạm dụng bia rượu.

- Do ô nhiễm tiếng ồn.

- Bị áp lực trong công việc.

- Trường hợp bị va chạm, chấn thương vùng đầu.

- Người mắc chứng trầm cảm.

- Do giữ 1 tư thế quá lâu.

- Mắc một số bệnh lý.

Những dấu hiệu nhận biết tình trạng đau đầu do căng thẳng gây ra

Một số triệu chứng phổ biến của chứng đau đầu do căng thẳng nhằm phân biệt với dấu hiệu của các bệnh lý thần kinh - sọ não khác, bao gồm:

- Người bệnh luôn có cảm giác như bị chít khăn hoặc dây siết ngang đầu.

- Cảm giác nặng đầu và đau âm ỉ suốt cả ngày, đôi khi bị đau vùng gáy.

- Bị suy giảm khả năng tập trung, khó đi vào giấc ngủ.

- Khi bị stress, mệt mỏi hoặc nghe tiếng ồn, cơn đau sẽ tăng lên.

- Các cơ vùng mặt - cổ - đầu có dấu hiệu bị co cứng.

- Đôi khi cảm nhận có tiếng gõ trong đầu.

Các triệu chứng đau đầu mệt mỏi nếu do căng thẳng sẽ kéo dài trong vài giờ hoặc vài ngày nhưng nó cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm, khó điều trị. Vì vậy, khi bị đau đầu nếu sau khi tự uống thuốc trên 3 ngày tới 1 tuần mà cơn đau vẫn tái diễn, tốt nhất hãy đi khám nếu kèm theo dấu hiệu nôn và cảm giác tê rần ở mặt, tay chân bủn rủn, rối loạn thị giác.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị cơn đau đầu do căng thẳng

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ khai thác thông tin từ người bệnh để chẩn đoán triệu chứng đau đầu mệt mỏi do căng thẳng với các câu hỏi như:

- Thời điểm bắt đầu các cơn đau đầu?

- Vị trí, kiểu đau đầu và mức độ đau như thế nào?

- Có xuất hiện triệu chứng kèm theo như cảm giác bủn rủn, sốt, ói mửa hoặc rối loạn thị giác hay không?

- Đã từng bị tai nạn hoặc chấn thương trong quá khứ chưa?

- Trước khi bị đau đầu đã từng uống các loại thuốc nào?

- Tiền sử đau đầu của gia đình và bản thân người bệnh?

- Có bị stress trong cuộc sống hay không?

Phương pháp điều trị

Áp dụng một số biện pháp nhằm giảm sự co thắt của cơ và các cơn đau, bao gồm: Chăm chỉ tập thể dục và bài tập thư giãn nhằm giải tỏa căng thẳng; Áp dụng liệu pháp vật lý trị liệu hoặc sử dụng máychyên dụng làm giảm sự co cơ; Trường hợp nặng có thể được bác sĩ kê đơn thuốc giảm đau mạnh hơn.

Cách phòng tránh đau đầu mệt mỏi trong cuộc sống hàng ngày

- Hãy nằm nghỉ ngơi trong phòng tối.

- Uống thuốc giảm đau sớm để đạt hiệu quả nhanh hơn.

- Xoa bóp hoặc chườm lạnh, chườm nóng vùng gáy cổ, vai và lưng.

- Thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày để phòng tránh chứng đau đầu do căng thẳng.

- Chăm chỉ tập thể dục thể thao để làm chậm quá trình lão hóa và giảm stress sau khi làm việc cường độ cao.

- Luôn giữ tinh thần lạc quan, yêu đời, tránh căng thẳng, stress.

- Trường hợp bị stress nặng hãy tham khảo ý kiến từ chuyên gia tâm lý.

- Luyện tập cách thư giãn, ăn uống điều độ và ngủ đủ giấc.

- Tránh làm việc quá sức.

Khi bị căng thẳng & stress kéo dài có thể gây ra các cơn đau bụng, đau dạ dày khiến người bệnh có cảm giác buồn nôn và cồn cào, rất khó chịu. Đây là yếu tố hoàn toàn tự nhiên khi cơ thể phản ứng chống lại stress, điều này có thể gây ra tình trạng làm chậm, thậm chí khiến hệ tiêu hóa ngừng hoạt động.

Nguyên nhân căng thẳng gây đau dạ dày và đau bụng 

Rất nhiều người khi rơi vào trạng thái hồi hộp thường cảm thấy cồn cào trong bụng. Một số trường hợp còn cảm thấy như bụng mình thắt lại sau khi trải qua một cuộc tranh cãi. Stress còn gây ra táo bón mà nguyên nhân không phải do thức ăn. Ngoài ra, các vấn đề bất thường của dạ dày cũng là những triệu chứng phổ biến nhất khi bị căng thẳng và lo lắng quá độ.

Theo kết quả của một số nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã chứng minh được mối liên hệ mật thiết giữa ruột và não. Hai cơ quan này đều chứa rất nhiều các dây thần kinh. Trong khi đó, vùng dây thần kinh lớn nhất bên ngoài não lại có kết nối tương tự như ở đường tiêu hóa.

Hormone là chất hóa học có vai trò quan trọng, nó giúp duy trì hoạt động của một số cơ quan trong cơ thể. Trong đó, các tuyến thượng thận tạo ra những hormone để cơ thể phản ứng với các tác nhân khác. 

- Nếu những hormone ở mức độ cao trong suốt thời gian dài có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe như: Làm suy yếu xương; Khiến hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả; Gây rối loạn giấc ngủ; Tăng khả năng mất cơ; Gây ra sự bất thường ở dạ dày, đường ruột. Vì thế, hệ tiêu hóa có thể bị tổn hại trực tiếp dù xảy ra tình trạng căng thẳng thần kinh tạm thời, hay lo lắng và stress kinh niên. Khi chúng ta lo lắng, cơ thể sẽ tiết ra một số hormone và hóa chất, chúng sẽ đi vào đường tiêu hóa và cản trở quá trình hoạt động của hệ tiêu hóa. Chúng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ vi sinh vật đường ruột, làm mất cân bằng hóa học và gây ra bất thường ở đường tiêu hóa.

- Căng thẳng có thể gây ra các triệu chứng và tình trạng đường ruột như: Bị khó tiêu; Xảy ra tình trạng co thắt dạ dày; Tiêu chảy hoặc táo bón; Chán ăn hoặc có thể cảm thấy đói bất thường; Cảm giác buồn nôn; Mắc hội chứng ruột kích thích; Có dấu hiệu bị loét dạ dày tá tràng.

Phòng tránh đau bụng do căng thẳng bằng cách giảm stress và lo lắng

Mặc dù tình trạng căng thẳng có thể được coi là một phần của cuộc sống và khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu kiểm soát tốt stress sẽ giúp giảm tác động lên dạ dày và hạn chế được các vấn đề liên quan tới đau bụng và dạ dày do căng thẳng gây ra.

- Nghỉ giải lao trong thời gian làm việc và tập hít thở đúng cách: Hít thở đúng cách cũng rất tốt cho sức khỏe. Do vậy, khi làm việc, cứ sau vài giờ hãy nghỉ giải lao, hít thở sâu và chậm bằng mũi, giữ sự yên tĩnh để cơ thể thư giãn sẽ đem lại hiệu quả rất bất ngờ.

- Biết từ chối những gì không cần thiết và bản thân không muốn: Khi một người luôn cố gắng làm hết mọi việc cũng như hài lòng mọi người xung quanh sẽ trở thành thói quen khiến người đó cực kỳ căng thẳng, thậm chí là kiệt sức. Do vậy, hãy lượng sức mình và biết từ chối một cách khôn ngoan cũng chính là cách để phòng tránh stress hiệu quả.

- Chăm chỉ tập thể dục hoặc tập yoga: Vận động chính là cách tuyệt vời giúp giảm căng thẳng. Do vậy, hãy tập luyện dù chỉ 15 phút mỗi ngày cũng sẽ giúp giải phóng các chất hóa học endorphin để tương tác với các thụ thể trong não, đồng thời kích hoạt cảm giác tích cực trong cơ thể.

- Luôn suy nghĩ tích cực là điều cần thiết: Hãy tập trung vào những thứ chúng ta có thể kiểm soát để tránh phải lo lắng về những điều không thể kiểm soát. Phản ứng của chúng ta là do chúng ta lựa chọn, kể cả các vấn đề về dạ dày. Khi chấp nhận tình trạng đau dạ dày sẽ giúp giảm lo lắng, từ đó giảm được triệu chứng bệnh. Ngược lại, khi rơi vào trạng thái lo lắng quá độ sẽ làm các cơn đau tồi tệ hơn.

- Nghe và làm theo hướng dẫn các bài tập thư giãn hàng ngày: Điều này không chỉ có tác dụng giúp thư giãn mà nó còn đem lại cảm giác bình tĩnh kéo dài sau đó.

- Hãy đi khám để nhận được sự giúp đỡ từ chuyên gia trị liệu: Khi rơi vào trạng thái lo lắng và stress kinh niên sẽ rất khó khăn để có thể tự cải thiện tình trạng. Do vậy, hãy tìm đến sự giúp đỡ từ những người có chuyên môn để vấn đề được giải quyết kịp thời và hiệu quả.

Khi bị stress kéo dài, nếu không được giải tỏa sẽ gây ra các rối loạn và có thể mắc một số bệnh lý nguy hại cho sức khỏe. Trong đó, phổ biến nhất là tình trạng đau đầu, cơ thể mệt mỏi triền miên, suy yếu các chức năng vận động, hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa hoạt động kém, thậm chí có thể mắc các bệnh liên quan đến thần kinh.

Chất lượng giấc ngủ bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố

Thông thường, một người khỏe mạnh sẽ cần ngủ khoảng 8 tiếng mỗi ngày. Sau khi ngủ đủ, chúng ta sẽ không bị cảm giác buồn ngủ vào ban ngày làm phiền nữa. Tuy nhiên, nếu mất ngủ hoặc ngủ ít thì cơ thể sẽ rơi vào trạng thái luôn mệt mỏi, khó chịu.

- Những yếu tố gây mất ngủ: Do bị sang chấn tâm lý; Tâm trạng lo lắng quá độ; Trường hợp mắc chứng trầm cảm; Tâm lý bất ổn do mất việc làm; Do sử dụng chất kích thích như: Uống nhiều café, hút thuốc lá; Người mắc các bệnh lý; Người mắc chứng ngưng thở khi ngủ; Những người có lối sống sinh hoạt thiếu khoa học; Phụ nữ trong chu kỳ kinh nguyệt, trước hoặc trong thời kỳ mãn kinh; Người cao tuổi bị thay đổi chu kỳ giấc ngủ.

- Phân loại mất ngủ: Bệnh mất ngủ được chia thành 2 loại, đó là: 

+ Mất ngủ thoáng qua (mất ngủ cấp tính): Đây là tình trạng mất ngủ có thời gian ít hơn 3 tuần.

+ Mất ngủ mãn tính: Là những người bị mất ngủ kéo dài trên 3 tuần. Tình trạng này gây ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Nguy cơ thiếu hụt vi chất gây stress và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ

Khi cơ thể bị thiếu hụt vi chất cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến strees, làm ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ.

Những dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe

- Vitamin B1: Có chức năng chuyển hóa chất đường bột và chất đạm. Nếu thiếu sẽ làm giảm trương lực cơ, giảm sức bền, teo cơ, giảm cân.

- Vitamin B2: Chức năng chính là chuyển hóa các chất oxy hóa, vận chuyển chất điện giải. Thiếu vitamin B2 sẽ là thay đổi da, niêm và chức năng hệ thống thần kinh.

- Vitamin B3: Làm nhiệm vụ chuyển hóa các chất oxy hóa, vận chuyển chất điện giải. Cơ thể thiếu hụt vitamin B3 sẽ dễ bị kích thích, tiêu chảy.

- Vitamin B6: Với chức năng hình thành glucose, dẫn truyền thần kinh. Thiếu vitamin B6 dễ gây viêm da, rối loạn thần kinh trung ương và ngoại vi, động kinh.

- Vitamin B9: Chức năng chính là tạo máu. Nếu thiếu hụt sẽ gây thiếu máu, cơ thể mệt mỏi.

- Vitamin B12: Có chức năng tạo máu. Thiếu hụt sẽ khiến cơ thể bị thiếu máu, xảy ra các rối loạn thần kinh-cơ.

- Vitamin C: Có chức năng chống oxy hóa. Cơ thể thiếu vitamin C sẽ rơi vào trạng thái mệt mỏi, mất cảm giác ngon miệng.

- Vitamin E: Có chức năng chống oxy hóa. Thiếu hụt sẽ gây tổn thương thần kinh- cơ.

Chất khoáng

- Canxi: Có chức năng chính là tạo xương, hoạt động liên thần kinh-cơ. Thiếu canxi sẽ gây loãng xương, đau co cơ.

- Magiê: Có chức năng chuyển hóa năng lượng, dẫn truyền thần kinh, co cơ. Cơ thể thiếu hụt gây yếu cơ, buồn nôn, dễ bị kích thích.

- Sắt: Chức năng chính là tạo máu. Khi cơ thể thiếu sắt sẽ gây thiếu máu, giảm nhận thức, giảm khả năng đề kháng.

- Kẽm: Có chức năng tổng hợp nucleic acid, phân giải glycogen và đào thải CO2. Thiếu hụt sẽ làm mất cảm giác ngon miệng, cơ thể chậm tăng trưởng, suy yếu hệ miễn dịch.

Bổ sung vitamin và khoáng chất giúp đẩy lùi stress

Khi cơ thể có triệu chứng stress, đây có thể là dấu hiệu đang bị thiếu hụt một số vitamin hay khoáng chất. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng giúp bổ sung đầy đủ vi chất mà cơ thể cần.

Vitamin nhóm B

Đây là nhóm vitamin có thể hòa tan trong nước, nó không được tích trữ trong cơ thể và có thể được bài tiết ra ngoài. Vì vậy, để đảm bảo sức khỏe, mỗi ngày cơ thể sẽ cần phải hấp thu một lượng vitamin B nhất định.

- Vitamin B1: Giúp giảm những phản ứng quá mức của cơ thể đối với stress. Loại vitamin này có trong ngũ cốc, sản phẩm từ men bia, ...

- Vitamin B3: Công dụng cải thiện chất lượng giấc ngủ, kiểm soát và điều khiển xúc cảm. Có thể bổ sung vitamin B3 bằng cách ăn gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh đậm...

- Vitamin B5: Giúp cơ thể giảm các phản ứng quá mức với stress. Vitamin B5 có trong thịt, trứng, gan, cá, rau xanh, nấm, các loại đậu, ...

- Vitamin B6: Là chất trung gian để tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh. B6 có trong quả bơ, chuối, đậu đỗ, khoai tây, cá, thịt gia cầm, cà rốt, cải bắp...

- Vitamin B9: Làm nhiệm vụ tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh. Loại vitamin này có nhiều trong các loại rau có màu xanh đậm, các loại trái cây chua như cam, bưởi, gan, trứng...

- Vitamin B12: Giúp cơ thể cân bằng trạng thái sinh học, cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đây là loại vitamin do vi sinh vật tạo ra, động vật và thực vật không tự tạo được.

Nhóm khoáng chất

- Canxi: Có vai trò dẫn truyền xung động thần kinh và hấp thu vitamin B12. Có thể bổ sung canxi bằng cách uống sữa và chế phẩm từ sữa, các loại rau có màu xanh sẫm, đậu, hải sản…

- Magie: Thiếu magie sẽ khiến cơ thể tăng gnuy cơ bị stress. Magie có nhiều trong các loại đậu, hạt, bông cải xanh, chuối,xoài, dưa hấu...

Cuộc sống phát triển ngày càng hiện đại nhưng chính những áp lực từ công việc và trong cuộc sống dễ gây ức chế tinh thần cho nhiều người, nó làm rối loạn cảm xúc và có thể dẫn đến trầm cảm. Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tim hiểu về Trầm cảm ở người trưởng thành.

Áp dụng phương pháp khám tâm lý để xác định trầm cảm

Khám chuyên khoa tâm lý là việc đầu tiên cần thực hiện khi có biểu hiện trầm cảm ở người trưởng thành. Người bệnh sẽ được tập trung để đánh giá đầy đủ các yếu tố bao gồm:

- Triệu chứng và biểu hiện hiện tại.

- Tìm hiểu và xác định các yếu tố có thể gây sang chấn căng thẳng, tác động mạnh mẽ vào tâm lý như: bệnh tật, mất người thân, xung đột gia đình...

- Xác định rõ tiền sử các giai đoạn bệnh thần kinh.

- Người bệnh phản ứng như thế nào với các loại thuốc đã từng sử dụng.

Chẩn đoán và điều trị chứng suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi là vô cùng quan trọng. Hiện nay, khi dân số đang ngày càng già đi, nhóm người sau 70 tuổi, cứ mỗi năm mức độ suy giảm nhận thức và trầm cảm sẽ có xu hướng tăng gấp 2 lần. Vì vậy, hãy đưa người bệnh đi khám ngay khi phát hiện những dấu hiệu bất thường, tránh để tình trạng bệnh trở nặng mới đi khám sẽ gây khó khăn cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh.

Đánh giá yếu tố tiền sử gia đình và sự tác động của sự thay đổi xã hội

Yếu tố tiền sử gia đình

Khi trong gia đình đã có người mắc chứng trầm cảm hay bị suy giảm nhận thức sẽ là yếu tố cần được lưu ý khi chẩn đoán bệnh. Bác sĩ sẽ dựa vào mức độ suy giảm trong khai báo nhận thức các chứng năng hành vi của người bệnh và tìm thêm thông tin từ các thành viên trong gia đình, nhất là trong nhà nghi ngờ có người bị sa sút tâm thần.

Tác động của sự thay đổi xã hội

Nhiều khảo sát, nghiên cứu đã được thực hiện và đưa ra kết luận, chính công việc, sinh hoạt hàng ngày có sự thay đổi, gặp khó khăn do suy giảm nhận thức và trầm cảm. Đặc biệt, nhận thức suy giảm và trầm cảm xảy ra phổ biến ở người cao tuổi. Đây là hai chứng bệnh có thể dẫn đến những tác động tiêu cực về cảm xúc và nhận thức trong cuộc sống hàng ngày.

Việc đánh giá chính xác các hoạt động chức năng có tác dụng xác định sự suy giảm nhận thức gây ra do bệnh Alzheimer. Đây là nguyên nhân có thể gây ra tình trạng mất động lực và không còn hứng thú trong cuộc sống.Do tình trạng bệnh cũng như hoàn cảnh của mỗi bệnh nhân khác nhau nên bác sĩ cần dựa vào các yếu tố này cùng đặc trưng văn hóa để chẩn đoán tình trạng bệnh.

Chẳng hạn, theo kết quả nghiên cứu trên thế giới có khoảng 41% bệnh nhân trong giai đoạn đầu trầm cảm sẽ bị mất ngủ và 44% có dấu hiệu rối loạn lo âu. Tuy nhiên, đối với người Việt Nam thường chỉ đi khám khi bị mất ngủ kéo dài rồi mới phát hiện ra chứng rối loạn lo âu và bệnh trầm cảm.

Không bỏ qua nguyên nhân tiền căn các bệnh lý nội khoa

Cần xác định các triệu chứng hiện tại của người bệnh là do trầm cảm, suy giảm nhận thức hoặc có thể là sự kết hợp đồng thời của các bệnh lý nội khoa như tình trạng suy giảm chức năng tuyến giáp hay các bệnh lý đau mãn tính. Bởi vì, chính các bệnh lý nội khoa cũng có thể khiến tình trạng bệnh trầm cảm trở nên trầm trọng hơn.

Người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chẩn đoán thông qua các hình ảnh thần kinh

- Thực hiện các xét nghiệm cần thiết: Thực hiện các xét nghiệm để loại trừ các bệnh lý y khoa có biểu hiện giống trầm cảm và suy giảm nhận thức. Các xét nghiệm bao gồm: Xét nghiệm công thức máu; Xét nghiệm HIV; Xét nghiệm nồng độ vitamin B12; Xét nghiệm axit folic; Xét nghiệm nội tiết tố tuyến giáp... Trong đó, thực hiện xét nghiệm nội tiết tố tuyến giáp là việc vô cùng quan trọng và không nên bỏ qua.

Trong đời sống hàng ngày chúng ta có thể gặp các cơn đau bụng với nhiểu kiểu đau từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, không phải ai cũng có kiến thức đầy đủ về tình trạng đau bụng mà mình gặp phải. Trong nội dung bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ đề cập tới các kiểu đau bụng thường gặp và nguyên nhân gây đau bụng để mọi người có thể nắm được những thông tin cần thiết.

Cơn đau liên tục ở vùng bụng phía dưới

Tình trạng đau này có thể là một trong những dấu hiệu cảnh báo của Hội chứng ruột kích thích.

Hội chứng ruột kích thích hay đại tràng co thắt thường có những triệu chứng bệnh như: Cơn đau xuất hiện liên tục dạng như bị chuột rút ở vùng bụng dưới; Người bệnh bị chướng hơi, đầy hơi; Có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa; Bị táo bón hoặc tiêu chảy,…

Hội chứng ruột kích thích là một trong những chứng rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất có liên quan đến đường ruột và dạ dày. Hiện vẫn chưa xác định được nguyên nhân cụ thể gây ra hội chứng ruột kích thích. Tuy vậy, có một số nghiên cứu cho rằng một trong những nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích là do ruột kết quá nhạy cảm. Để điều trị bệnh, chủ yếu tập trung làm giảm triệu chứng bệnh để giúp người bệnh bớt cảm giác khó chịu. 

Trường hợp mắc hội chứng ruột kích thích thường không bị sụt cân, cũng không bị chảy máu trực tràng, vì thế người bệnh không nên quá lo lắng. Khi mắc hội chứng ruột kích thích, hãy đi khám để được bác sĩ tư vấn cụ thể và có phương pháp điều trị bệnh phù hợp. Chỉ có như vậy mới có thể giúp người bệnh cân bằng được cuộc sống một cách tốt nhất.

Tình trạng đau bụng do chuột rút kèm theo triệu chứng chảy máu trực tràng

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tình trạng viêm ruột có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng đau bụng co chuột rút và kèm theo chảy máu trực tràng. Bệnh viêm ruột là tình trạng liên quan đến đường tiêu hóa bị sưng mãn tính, chẳng hạn như viêm loét đại tràng. Những bệnh lý liên quan tới tiêu hóa thường có các triệu chứng rất giống nhau nên khó có thể chẩn đoán chính xác bệnh. Chính vì vậy, cần thận trọng để tránh nhầm bệnh viêm ruột với hội chứng ruột kích thích, bởi bệnh viêm ruột có tính chất nghiêm trọng và hiếm gặp hơn.

Đau bụng quanh vùng rốn

Tình trạng đau bụng quanh vùng rốn thường do bệnh sỏi mật gây ra , với một số triệu chứng đặc trưng như: Người bệnh cảm nhận cơn đau khó chịu ở vùng quanh rốn; Xuất hiện đi kèm đau âm ỉ ở vùng gần vai; Tình trạng đau rõ nhất là sau khi người bệnh ăn các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo.

- Nhóm đối tượng dễ mắc tình trạng đau bụng quanh rốn do bị sỏi mật: Những người trong độ tuổi tuổi ngoài 40 tuổi, bởi đây là nhóm người có nguy cơ mắc sỏi mật cao hơn so với nhóm người trẻ tuổi. 

- Nguyên nhân gây ra sỏi mật: Do hàm lượng hormone estrogen tăng cao; Phụ nữ trong giai đoạn thai kỳ rất dễ phát sinh sỏi mật.

Những người bị sỏi mật, do viên sỏi hình thành nhiều năm trong túi mật nhưng rất khó phát hiện vì nó không gây đau, trừ khi viên sỏi bị kẹt trong ống nang. Khi viên sỏi bị kẹt sẽ gây đau thắt, hoặc có thể là cơn đau theo chu kỳ.

Đau bụng quặn kèm triệu chứng đầy hơi

Tình trạng đầy hơi, ợ nóng, chán ăn và sụt cân,… thường có nguyên nhân do viêm loét đường tiêu hóa gây ra. Bệnh có biểu hiện là những cơn đau xuất hiện ở vùng niêm mạc dạ dày hoặc phần đầu của ruột non.

Viêm loét đường tiêu hóa không phải do căng thẳng gây nên mà là do các nguyên nhân như: Sự tác động của vi khuẩn HP, đây là loại vi khuẩn gây tổn thương lớp niêm mạc dạ dày; Do người bệnh lạm dụng thuốc kháng viêm không steroid như aspirin hoặc ibuprofen. 

Đau bụng dưới bên trái đi kèm triệu chứng đầy hơi

Khi xuất hiện tình trạng đau đột ngột ở vùng bụng dưới bên trái kèm đầy hơi, sau đó cơn đau bỗng tạm ngưng, thì đây rất có thể là do bệnh viêm túi thừa gây ra. Túi thừa chính là các túi nhỏ nằm bên trong ruột già.

Viêm túi thừa là một trong những bệnh thuộc nhóm rối loạn tiêu hóa, xảy ra khá phổ biến, nhất là ở nhóm người cao tuổi. Một số triệu chứng của viêm túi thừa đó là: Người bệnh bị đầy hơi quá mức, xuất hiện cơn đau bụng, chuột rút và táo bón. Viêm túi thừa thường là hậu quả của chế độ ăn uống quá ít chất xơ.

Cơn đau bụng xuất hiện ở phí dưới bên phải

Nếu là cơn đau dữ dội xuất hiện ở phía dưới, bên phải rốn thì có thể chẩn đoán cơn đau bắt nguồn từ bệnh viêm ruột thừa. Ngoài các cơn đau, người bệnh còn có thể bị sốt nhẹ, không thể xì hơi, bị táo bón hoặc tiêu chảy.

Trường hợp bị viêm ruột thừa, người bệnh sẽ cảm nhận cơn đau rõ rệt hơn khi đi lại, hít thở sâu, ho, hắt hơi, hoặc có áp lực nào đó lên vùng bụng. 

Trầm cảm là trạng thái tâm lý bị rối loạn, nó khiến người bệnh luôn cảm thấy buồn bã, bồn chồn, lo lắng, mệt mỏi và không còn hứng thú với mọi thứ xung quanh. Trong đó, trầm cảm trước và sau kết hôn là tình trạng đang diễn ra ngày càng phổ biến. Nguyên nhân là do áp lực tâm lý khi cuộc sống có những thay đổi đột ngột khiến người trong cuộc chưa thực sự sẵn sàng.

Những điều cần biết về rầm cảm trước hôn nhân

Thế nào là trầm cảm trước hôn nhân?

Hiện nay, rất nhiều cặp đôi khi chuẩn bị đám cưới của mình đã rơi vào trạng thái trầm cảm trước hôn nhân. Thậm chí một số cô gái khi nhận lời cầu hôn thì vô cùng hạnh phúc, vui vẻ nhưng lúc chuẩn bị đám cưới thì một trong hai người lại cảm thấy chán nản, mệt mỏi, không còn cảm hứng với đối phương. Tâm trạng cáu giận, bồn chồn càng tăng khi tới gần ngày cưới, sự thay đổi cảm xúc đột ngột này được gọi là trạng thái trầm cảm trước hôn nhân.

Những nguyên nhân gây trầm cảm trước hôn nhân

- Do bị stress từ việc chuẩn bị đám cưới: Khi chuẩn bị cho đám cưới, cô dâu chú rể có rất nhiều việc cần thực hiện như sắm đồ đạc, chụp ảnh cưới, chọn trang phục cưới, đặt cỗ, nhờ người đỡ tráp, đặt thiệp cưới, mời cưới... Chính việc phải chạy đôn chạy đáo khắp nơi đã vô tình trở thành áp lực khiến họ lo lắng, mệt mỏi, thậm chí bị stress nặng nề và dễ dẫn đến trầm cảm.

- Đưa ra quyết định đám cưới quá đột ngột và chưa chuẩn bị tâm lý sẵn sàng: Nhiều cuộc hôn nhân diễn ra không xuất phát từ tình yêu, không có sự tự nguyện từ hai người mà có thể do cha mẹ sắp đặt hoặc thúc giục cưới. Đây cũng là yếu tố tạo áp lực tâm lý cho cô dâu chú rể tương lai khi họ chưa thực sự hiểu nhau và chưa sẵn sàng cho cuộc sống chung.

- Cảm giác lo lắng về cuộc sống mẹ chồng nàng dâu: Sau khi kết hôn, nhiều cặp đôi sẽ sống chung với gia đình chồng nên dễ xảy ra ám ảnh về mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu. 

- Lo lắng khi phải quán xuyến công việc nhà: Rất nhiều cô gái khi còn ở với bố mẹ đẻ đã được nuông chiều từ nhỏ, thậm chí không phải động tay chân vào bất cứ việc gì trong nhà. Điều này cũng tạo áp lực, lo lắng khi về nhà chồng sẽ phải gánh vác công việc, từ đó dẫn tới cảm giác sợ kết hôn.

- Lo lắng về hạnh phúc gia đình mới: Ngày nay, cuộc sống phát triển hiện đại, các phương tiện thông tin đại chúng bùng nổ nên các thông tin về chuyện ngoại tình, bạo lực gia đình hay việc ly thân, ly hôn... được đăng tải rộng rãi. Điều này khiến nhiều cô gái cảm thấy sợ hãi và không muốn kết hôn.

- Sợ sự nghiệp sẽ bị ảnh hưởng sau khi cưới: Công việc luôn là áp lực đối với giới trẻ nên sau khi kết hôn họ thường lo sợ sẽ ảnh hưởng tới công việc. Đặc biệt là phụ nữ lo sợ sẽ giảm khả năng cạnh tranh vì sau khi kết hôn còn phải mang thai, sinh con.

- Lo sợ sẽ mất đi vẻ đẹp quyến rũ của thời con gái: Phụ nữ luôn thích cảm giác có người theo đuổi nhưng sau khi kết hôn thì điều này hầu như không còn nữa. 

- Chưa chắc chắn về tình cảm của mình và đối phương: Suy nghĩ đắn đo về tình cảm của bản thân hoặc cảm giác lo lắng người ấy có yêu mình thật lòng hay không, hai người có hợp nhau không, hôn nhân liệu có lâu bền không… sẽ gây ra cảm giác bồn chồn, lo lắng, lâu dần sẽ dẫn tới chứng trầm cảm trước hôn nhân.

Phòng tránh trầm cảm trước hôn nhân

- Hãy kết hôn khi bản thân đã thực sự sẵn sàng, đừng vì bất cứ lý do nào khác mà ép bản thân mình phải kết hôn.

- Kết hôn với người mình yêu và người đó cũng yêu mình.

- Nên dành thời gian trò chuyện trước với nhau về cuộc sống hôn nhân để có thể hiểu nhau nhiều hơn.

- Chuẩn bị tâm lý sẵn sàng thích nghi với cuộc sống gia đình mới.

- Làm quen với gia đình chồng tương lai, nhất là bố mẹ chồng để tránh bỡ ngỡ khi về sống chung.

- Tránh ôm đồm quá nhiều việc khi chuẩn bị cưới, nên cố gắng sắp xếp công việc hợp lý và có thể nhờ người thân, bạn bè giúp đỡ.

- Tham gia các lớp học tiền hôn nhân để trang bị cho bản thân kiến thức và tâm lý vững vàng.

Chứng trầm cảm sau hôn nhân

Nguyên nhân gây ra chứng trầm cảm sau hôn nhân

- Chưa chuẩn bị tâm lý sẵn sàng cho cuộc sống hôn nhân cả về vật chất và tinh thần nên dễ bị sốc khi bước vào cuộc sống mới.

- Kết hôn nhưng hai người không yêu nhau. Đám cưới không xuất phát từ sự tự nguyện mà do nhiều yếu tố bên ngoài tác động.

- Cưới do hoàn cảnh bắt buộc như cưới chạy bầu…

- Cô dâu chú rể chưa tự chủ được về tài chính mà vẫn phụ thuộc vào cha mẹ.

- Tổ chức lễ cưới quá hoành tráng, vượt quá khả năng tài chính của bản thân và gia đình.

- Những cãi vã, xung đột trong gia đình, mâu thuẫn giữa bố mẹ hai bên, quan hệ không tốt giữa mẹ chồng nàng dâu…

- Hy vọng quá nhiều về cuộc sống tân hôn lãng mạn nhưng sau khi kết hôn đã bị thất vọng do tính xấu của nhau lúc này mới lộ ra hoặc xuất hiện người thứ 3...

Dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau hôn nhân

Xuất hiện cảm giác buồn rầu, mệt mỏi, chán chường, ăn không ngon, ngủ không yên, mất hứng thú với mọi thứ xung quanh… nhiều người còn có ý nghĩ muốn tự tử.

Xảy ra những xung đột, mâu thuẫn trong cuộc sống vợ chồng, khi không được giải quyết sẽ gây căng thẳng, thậm chí có thể dẫn tới ly thân hoặc ly hôn.

Chiu đựng quá nhiều tổn thương, đau khổ, tai tiếng về một cuộc hôn nhân không hạnh phúc.

Thông thường, các cơn đau đầu sau gáy phần lớn là lành tính, tuy nhiên đối với một số trường hợp thì nó có thể là triệu chứng cảnh báo các bệnh lý nguy hiểm. Do vậy, khi có dấu hiệu đau đầu sau gáy nặng, tốt nhất người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán và có phương pháp điều trị phù hợp.

Đau đầu sau gáy có thể là cảnh báo một số bệnh lý

Biểu hiện các cơn đau đầu

Đau đầu là chứng đau vùng đầu, gáy và cổ hoặc đau vùng mặt và hốc mắt. Cơn đau có thể xuất hiện ở một bên hoặc hai bên, có thể là đau cố định hoặc lan tỏa…

- Cường độ cơn đau: Các cơn đau đầu khác nhau do cường độ đau nhẹ, đau vừa hoặc đau nặng.

- Tính chất cơn đau: Có thể là nhói điện giật, đau kiểu bó thắt, âm ỉ, dữ dội, đau như mạch đập ...

- Diễn biến : Đau thành cơn, liên tục, nặng dần…

- Khởi phát cơn đau: Có thể đau đột ngột hoặc từ từ.

- Các triệu chứng kèm theo: Vận động, thăng bằng, thị lực, thính lực…

- Đối tượng dễ bị đau đầu: Đây là chứng bệnh phổ biến và nó xảy ra ở hầu hết các lứa tuổi.

- Xác định tình trạng đau đầu sau gáy: Cơn đau đầu sau gáy được xác định khi xuất hiện cơn đau phía sau đầu và vùng cổ gáy. Tình trạng này gây đau nhức hoặc đau mỏi vùng cổ gáy, sau đó đau lan lên đầu vùng chẩm, đỉnh thậm chí đau cả vùng thái dương hai bên. Đau đầu sau gáy có thể thành cơn hoặc âm ỉ liên tục với mức độ đau từ nhẹ đến nặng. Tính chất cơn đau có thể như điện giật hoặc cảm giác bó thắt, kèm theo rối loạn cảm giác da đầu. Tình trạng đau đầu sau gáy làm hạn chế vận động cổ, gây cảm giác mệt mỏi, làm rối loạn giấc ngủ, khiến người bệnh cảm thấy buồn nôn, chóng mặt…

Một số thói quen có thể gây đau đầu sau gáy

- Do làm việc sai tư thế: Với tư thế cúi quá sát khi ngồi làm việc, khi đọc sách, dùng máy vi tính... hoặc do mang vác nặng vùng cổ và vai.

- Thói quen sinh hoạt không khoa học: Thói quen gối đầu quá cao khi xem tivi, đọc sách… Nằm hoặc ngồi trái tư thế, vận động cổ vai quá mức cũng có thể gây đau đầu sau gáy.

- Do bị stress, căng thẳng: Môi trường sống, sinh hoạt căng thẳng, stress quá mức có thể gây co cơ. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến các cơ vùng cổ gáy bị co cứng, từ đó gây đau mỏi cổ gáy.

- Trường hợp bị chấn thương: Những người bị chấn thương vùng cổ và gáy có thểlàm tổn thương các cấu trúc vùng cổ - gáy như xương, cơ, dây chằng, mạch máu, thần kinh, từ đó gây đau đầu sau gáy.

Đau đầu sau gáy có thể là biểu hiện của các bệnh lý

- Báo hiệu cơn tăng huyết áp: Khi cơn đau sau gáy xuất hiện với tính chất đau như bó chặt lấy đầu thường là dấu hiệu của cơn tăng huyết áp.

- Hội chứng nhiễm siêu vi: Những người bị bệnh cảm cúm, sốt siêu vi, sốt xuất huyết… có thể gây đau đầu, đau mỏi vùng cổ gáy.

- Tăng áp lực nội sọ: Tình trạng này xảy ra khi cơn đau đầu xuất hiện với tính chất dữ dội, kèm theo nôn, sợ sáng, rối loạn ý thức…

- Bệnh lý liên quan đến đốt sống cổ: Các bệnh như thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm, gai đôi đốt sống cổ, lao xương khớp… đều có thể trở thành nguyên nhân gây đau đầu sau gáy. Nó khiến vận động cổ gáy bị hạn chế, đau nhói như điện giật lan nên vùng sau đầu, rối loạn cảm giác da đầu, thậm chí cơn đau có thể lan xuống cánh tay và cẳng tay.

- Biểu hiện viêm màng não, xuất huyết dưới nhện: Tính chất cơn đau đầu dữ dội kèm theo cứng gáy, đau mỏi cổ gáy…

- Bệnh lý hố sau: Cơn đau nửa sau đầu kèm theo triệu chứng thần kinh khu trú.

Trường hợp đau đầu sau gáy cần đi khám

Những trường hợp đau đầu sau gáy cần đi khám ngay

gười bệnh cần đi khám ngay lập tức để tìm nguyên nhân và có hướng điều trị thích hợp khi có một số biểu hiện nghiêm trọng như:

- Cơn đau đầu xuất hiện với mức độ vừa và nặng.

- Cường độ và tấn suất đau tăng dần.

- Đau đầu sau gáy kèm theo các triệu chứng như: Sốt, cứng gáy, buồn nôn hoặc nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng động.

- Triệu chứng thần kinh khu trú: Người bệnh bị yếu hoặc liệt vận động, vận động vụng về, đi lại khó khăn…

- Có dấu hiệu rối loạn ý thức hoặc rối loạn tâm lý hành vi.

Chẩn đoán tình trạng đau đầu sau gáy

Tùy theo bệnh cảnh của người bệnh, bác sĩ sẽ sàng lọc nguyên nhân gây đau đầu sau gáy bằng các kỹ thuật như:  Đo HA; Xét nghiệm máu; Chụp XQ cột sống cổ; MRI sọ não hoặc cột sống cổ; Khám chẩn đoán điện cơ…

Phương pháp điều trị triệt để chứng đau đầu sau gáy 

Đa phần những người bị đau đầu sau gáy thường giải quyết vấn để bằng các phương pháp phổ biến như: Dùng thuốc giảm đau thông thường, áp dụng phương pháp vật lý trị liệu và thực hiện chế độ nghỉ ngơi, làm việc hợp lý. Đối với trường hợp nặng hơn, bác sĩ có thể chỉ định dùng các thuốc giảm đau kháng viêm (NSAID), giãn cơ, giảm đau thần kinh... để kiểm soát cơn đau.

Tình trạng đau thượng vị vào ban đêm thường xảy ra ở người trưởng thành và gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh. Cơn đau thượng vị xuất hiện có thể do làm việc căng thẳng, bị rối loạn tiêu hóa nhẹ hoặc cũng có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý nghiêm trọng khác.

Một số cảnh báo cần lưu ý khi bị đau thượng vị về đêm

Đau thượng vị là tình trạng xảy ra khá phổ biến, nhất là thời điểm sau khi ăn quá no hoặc do vận động mạnh. Tuy nhiên, nếu cơn đau thượng vị xảy ra thường xuyên vào ban đêm thì rất có thể đây là dấu hiệu của một số bệnh lý.

Đau thượng vị do bị trào ngược dạ dày thực quản

Đây là một trong những nguyên nhânthường gặp gây đau vùng thượng vị vào ban đêm. Khi van thực quản suy yếu sẽ khiến dịch vị dạ dày đi qua và trào ngược lên thực quản.

- Yếu tố làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản bao gồm: Do ăn quá nhiều, ăn thực phẩm giàu chất béo, uống nhiều rượu bia.

- Một số triệu chứng đau thượng vị vào ban đêm: Xuất hiện tình trạng ợ hơi, ợ nóng; Cảm giác khó tiêu, đầy bụng...

Bị viêm dạ dày tá tràng

Viêm dạ dày tá tràng là bệnh lý phổ biến nhất về đường tiêu hóa. Nguyên nhân là do chế độ ăn uống - sinh hoạt không điều độ hoặc một số người mắc hội chứng Zollinger-Ellison. 

Triệu chứng bệnh: Cảm giác đau tức vùng thượng vị cả khi đói và khi no, một số người cảm thấy đau nhiều hơn vào ban đêm. Các triệu chứng có thể đi kèm như buồn nôn, ợ hơi, nóng rát vùng bụng...

Viêm thực quản

Đây cũng là một bệnh lý tiêu hóa khá phổ biến. Viêm thực quản xảy ra khi lớp lót niêm mạc thực quản bị viêm. 

Triệu chứng nhận biết: Người bệnh cảm thấy đau tức vùng thượng vị vào ban đêm, 

Một số biểu hiện khác như khó nuốt, đau tức lan tỏa vùng ngực...

Bị viêm tụy cấp

Viêm tụy cấp là tình trạng tuyến tụy bị viêm đột ngột do một số nguyên nhân gây ra như bị sỏi mật, nhiễm trùng, rối loạn miễn dịch hoặc do lạm dụng rượu trong thời gian dài.

Triệu chứng nhận biết: Cơn đau thường khởi phát tại vùng thượng vị và đau nhiều hơn vào ban đêm.

Các triệu chứng đi kèm như sốt, buồn nôn, đầy bụng, tim đập nhanh...

Mắc hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích là tình trạng rối loạn chức năng ruột do dinh dưỡng kém hoặc do bị căng thẳng kéo dài.

Triệu chứng nhận biết: Người bệnh cảm thấy đau ở vùng hạ vị, hố chậu trái, một số trường hợp có thể bị đau lan lên vùng thượng vị vào ban đêm. Một số biểu hiện khác như nóng thượng vị, buồn nôn, mệt mỏi, tức ngực, tiểu nhiều, đau đầu, chóng mặt...

Bị tổn thương ở túi mật

Khi túi mật bị tổn thương do đường dẫn mật bị nhiễm trùng cũng có thể gây đau thượng vị vào ban đêm.

Dấu hiệu nhận biết: Xuất hiện cơn đau ở vùng hạ sườn, sau đó đau lan dần xuống thượng vị; Người bệnh cảm thấy khó tiêu, buồn nôn; Tăng thân nhiệt; Nước tiểu vàng...

Có thể do ung thư dạ dày gây đau thượng vị

Cơn đau thượng vị xuất hiện về đêm có thể liên quan trực tiếp tới bệnh ung thư dạ dày. Bởi vì, khi các khối u ác tính xuất hiện sẽ khiến dạ dày tăng tiết axit, đẩy axit trào ngược lên thực quản và gây đau tức vùng thượng vị.

Triệu chứng thường gặp: Đau vùng thượng vị; Có cảm giác buồn nôn, nuốt nghẹn; Xuất hiện tình trạng ợ hơi; Đi ngoài phân đen... 

Do một số bệnh lý khác 

- Nhiễm giun sán.

- Hội chứng Zollinger-Ellison.

- Mắc bệnh lý ở gan.

- Bệnh Celiac

Xủ lý khi bị đau thượng vị vào ban đêm

Đối với trường hợp đau thượng vị nhẹ

Nếu đau thượng vị do chế độ ăn uống hoặc do công việc căng thẳng thì không cần quá lo lắng mà nên điều chỉnh lại cường độ làm việc và chế độ ăn uống khoa học, nghỉ ngơi hợp lý. 

Ngoài ra, có thể thực hiện một số biện pháp để giảm đau như:

- Chườm ấm vùng thượng vị: Đổ một ít nước ấm vào túi chườm và xoa lên vị trí bị đau. Hơi ấm sẽ có tác dụng làm giảm cơn đau vùng thượng vị.

- Uống nước mật ong: Trường hợp bị tổn thương niêm mạc dạ dày, chỉ cần pha một thìa mật ong với nước ấm rồi uống sẽ giúp giảm đau thượng vị về đêm.

- Uống nước gừng ấm: Nước gừng ấm sẽ giúp giảm cơn đau ở bệnh nhân đau dạ dày, nhất là giảm cơn đau quặn ở thượng vị.

- Uống trà hoa cúc, trà bạc hà: Trà hoa cúc hoặc trà bạc hà có tác dụng làm giãn cơ trơn ở dạ dày và thực quản, giảm đau và cải thiện bệnh trào ngược dạ dày.

Đối với trường hợp đau thượng vị nặng do các bệnh lý nghiêm trọng gây ra

Trường hợp đau thượng vị về đêm kèm các triệu chứng như cơn đau tăng dần, kèm sốt, khó thở, sụt cân đột ngột, buồn nôn hoặc nôn, đau quặn vùng bụng, vàng da, vàng mắt, nôn mửa ra máu, có máu trong phân, đau trong thai kỳ.... Người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện để được khám, chẩn đoán đúng bệnh và điều trị sớm, tránh tình trạng bệnh lý nghiêm trọng có thể gây nguy hiểm tới tính mạng.

Cách phòng tránh và kiểm soát triệu chứng đau thượng vị về đêm

- Luôn giữ tâm lý thoải mái, chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý.

- Thực hiện chế độ ăn uống khoa học, ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi.

- Uống đủ nước mỗi ngày.

- Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn chua, gia vị cay nóng…

- Hạn chế uống bia rượu, 

- Không hút thuốc lá vàkhông dùng các chất kích thích.

- Ngủ đủ giấc.