De afgebroken spiegel van de Gemini North-telescoop is gerepareerd
Moderne telescopen zijn enorme en complexe installaties. Ze kunnen een reeks van vele kleinere schotels zijn of een enkele gigantische schotel, maar in beide gevallen zijn ze uitgerust met delicate spiegels, evenals observatie-instrumenten, bedieningselementen om de telescoop in de gewenste richting te richten en elektronische systemen voor het opnemen van gegevens. Dat betekent dat deze grote installaties kwetsbaar zijn voor hardwarestoringen, zoals de instorting van het beroemde Arecibo-observatorium, dat in 2020 catastrofaal werd beschadigd door een kabelbreuk.
De grote Gemini North-telescoop, gerund door het NOIRLab van de National Science Foundation (NSF) en gelegen op de Maunakea-vulkaan op het eiland Hawai'i, liep vorig jaar schade op toen de primaire spiegel van de telescoop werd afgebroken. Volgens NSF, "[terwijl hij de primaire spiegel verplaatste ter voorbereiding op het strippen van de reflecterende beschermde zilveren coating, kwam hij in contact met een aardbevingsbeveiliging op de waswagen van de faciliteit, waardoor de rand afbrokkelde."
Het goede nieuws was dat de schade beperkt bleef tot een deel van de spiegel, maar het slechte nieuws was dat het repareren van een spiegel van 8,1 meter die een onberispelijke oppervlakteafwerking moet hebben, geen gemakkelijke taak is. De reparatiewerkzaamheden aan de spiegel begonnen in februari van dit jaar en waren in maart voltooid, waarna de telescoop weer in elkaar moest worden gezet. Eind mei was de telescoop volledig getest en nu heeft het observatorium na de reparatie zijn eerste wetenschappelijke waarnemingen gedaan. De bovenstaande afbeelding toont het beroemde Pinwheel Galaxy, ook wel bekend als Messier 101, een spectaculair face-on sterrenstelsel. Het sterrenstelsel was ook gastheer voor een supernova die voor het eerst werd waargenomen in mei 2023, de dichtstbijzijnde supernova die de afgelopen jaren is waargenomen op een afstand van 21 miljoen lichtjaar. De supernova werd vastgelegd in deze afbeelding en is het heldere punt van wit licht in de linkeronderhelft van de afbeelding.
De telescoop kan nu weer waarnemingen doen, waarbij het team van plan is een mix van wetenschappelijke waarnemingen en technische aanpassingen uit te voeren terwijl het observatorium zijn controles voltooit.
“De succesvolle reparatie van de Gemini North-spiegel was een geweldige teaminspanning voor NOIRLab en onze aannemers bij Safran-Reosc. Veel verschillende groepen in NOIRLab werkten samen om deze moeilijke situatie op te lossen”, zei Jennifer Lotz, directeur van het International Gemini Observatory in een verklaring.
