Kollektiv İradəyə Qarşı Çıxan İndividualist Kommunistlər
Salaam Cinema dirənişinin ən təəccüblü və ürəkqıran tənqidçiləri arasında özlərini siyasi spektrin sol tərəfində görən bəzi insanlardır.
Salaam Cinema dirənişi son illərin ən təqdirəlayiq dirənişlərindən biridir (bu yazı yazılan vaxt belə görünürdü--red. 14.05.2019). Bir ovuc insanın, daha çox maarifçi sinfinə qoya biləcəyimiz insanların dirənişidir. Niyə bir ovuc olduqlarının səbəbini araşdırmaq başqa bir (beş, on, on beş) yazı mövzusudur, lakin fakt budur ki, burada nadir kollektiv bir şüur özünü biruzə verir. Kollektiv bir dirəniş olduğuna görə də bu hadisə artıq Salaam Cinemanın müdirlərinin mübarizəsi deyil, hamının mübarizəsidir, lidersiz, horizontal, anarxist mübarizə, Salaam Cinema sadəcə bir qurumdur, qorunmalı olan binada yerləşən və çətir rolunu oynayan. Oradakıların nə dediyindən asılı olmayaraq, mübarizənin adı isə neoliberal siyasətə dirənişdir. Belə proseslərin davamlılığınının qorunması və uğurlu olması üçün insanlar ortaq iradədə aktiv iştirak etməli, ona tabe olmalı, kollektiv verilən qərarlarla (əgər ədalətli və demokratik şəkildə verilibsə) razılaşmasalar belə onları icra etməli, etməyəcəklərsə mühitdən ayrılmalıdırlar. Görəsən Salaam Cinemada sözügedən demokratik mühit varmı? Dəstək verən hamının düşüncəsi nəzərə alınırmı? Yoxsa hansısa aktiv altqrupun xoşuna gəlmir deyə mübarizədən kimlərsə kənarlaşdırılır? İnsanlar təşkilatlanıb, iş bölgüsü aparıblarmı? Mediya ilə münasibətlər necə tənzimlənir? Mediyanın klassik gedişini-- etiraza lider istehsal etmə, ad qoyma cəhdlərini (Fransada sarı jiletlilərin etdiyi kimi) necə dəf edəcəklərini bilirlərmi? Kollektiv qərarvermə üçün müvafiq mexanizm hazırlanıbmı? B, C planları qurulurmu? Bu suallara cavabı ancaq oradakı insanlar verə bilər və verməlidirlər də, çünki söhbət hansısa kinoteatrı və ya binanı qorumaq söhbəti deyil, kollektiv bir hərəkət, cavab reaksiyasıdır.
Mənə maraqlı olan orada olub, mövcud kollektiv idarəetmə metoduna uyğunlaşmaq istəməyən insanlardır. Özünü solda görən biri bir həftə bundan əvvəl sosial evlər haqda film göstərən bir kinoteatrla düşmənçilik edərmi? Özünü solda görən, sosialist, kommunist, lap elə anarxist adlandıran biri kinoteatrın, qeyri-formal da olsa ictimai bir məkanın məhvinə göz yumarmı? Salaam Cinema başqa bir yerə köçə bilər, amma tarixi Sovet tarixi ilə yaxından əlaqəli olan neçə yer qalıb bu şəhərdə, onların söküntüsünə göz yummaq olarmı? Sosialist olan bir adam doğurdanmı gözləyir ki, onun istədiyi sorğusuz-sualsız qəbul olunsun? Əgər elədirsə, çox gözləməli olacaqsız, yoldaşlar. Bundan daha fərdiyyətçi yanaşma ola bilərmi?! Bu gün kollektiv qərarvermədə konstruktiv olaraq iştirak edə bilməyən sosiopatlar sabah bizi də QULAQ-lara göndərməsinlər?! Politik cahil adlandırdığınız insanlardan bir az sosial davranış qaydaları öyrənsəniz pis olmazmı, yoldaşlar? Doğurdanmı sizə elə gəlir ki, fərdi şəkildə uydurduğunuz kəskin şüarlar, kollektivin düşündüyü və razılaşdığı həll yolundan üstündür?
Yoldaşlar, demokratiyanın təməli də danışmaq və dinləməkdir. Danışaraq insanlar öz düşüncələrini başqalarına çatdırır, bir-birini siyasi spektrin fərqli tərəflərinə dartırlar, dinləyərək, daxilində suallar yaradır, dinləyərək başqalarının nə düşündüklərini, onların nə istədiklərini başa düşür, danışaraq geniş kütlələrə açılır, dinləyərək ortaq prosesin hissəsi olur, danışaraq maarifçilik, danışaraq aktivizm edirlər, danışaraq dəstək qazanırlar, dinləyərək dəstək verirlər. Bunları demək nə qədər də ağır olsa da, danışa və dinləyə bilməyən insanların etdikləri 30 il eyni şüarları səsləndirməkdən, ora-bura şüar yazmaqdan başqa heç nə olmayacaq. Növbəti mərhələyə keçmək üçün birlikdə işləməyi öyrənməli, bunun üçünsə ilk növbədə bir-birimizlə danışıb, bir-birimizi dinləməyi öyrənməliyik, çünki sivil yolla bir-birimizin düşüncəsinə təsir etməyimizin, bir-birimizdən təsirlənməyin başqa yolu yoxdur.
Sosial güclərin fəaliyyət mexanizminin bir üzü aktivizmdirsə, digəri maarifçilikdir. Əgər bu gün dominant iqtisadi güclər seçki kampanyalarına, lobbiçiliyə milyardlar axıdırsa, onların universitetlərində də maraqlarını təmsil edən kitablar yazılır, TV-lərində maraqlarını təmsil və təbliğ edən kinolar göstərilir, bazarlarında onlara sərfəli mallar satılır. Yəni, proses təkcə siyasi sferada yox, həyatın bütün sahələri üzərindən aparılır. Spektrin sol tərəfində isə gücü yalnız birlikdəliklərində ola biləcək, müflisləşmiş adi insanlar dayanır. Hər bir fraksiya kimi, müflisləşmiş, əlaqələrinə təcavüz olunmuş bu insanların bu mübarizəsi aktivizm və maarifçiliyin uğurlu kombinasiyasından asılıdır, çünki maarifçilik zamanda, aktivizm isə məkanda böyümədir. Bu mövzuda Xəyyam Namazovun "Aktivizm maarifçiliyə qarşı" adlı əntiqə məqaləsi olduğuna görə çox dərinə getməyəcəm. Sadəcə bunu qeyd etmək lazımdır ki, bu gün bu iki cəbhə arasında əlaqələrin yenə də kəskinləşdiyini görürük: aktivist feministlər maarifçi feministlərə elitist, aktivist solçular, maarifçi solçulara əqidəsiz deyir, əvəzində maarifçilər öz qınlarına girib adi insanlara uzanmağa cəhd etmir, eyni 30 nəfər üçün tədbir keçirir, kitab yazıb insanlara çatdırmağa ərinir, aktivistləri dayaz və xor görürlər. Eyni yatağı paylaşmalı olan adamlar bir-birini bıçaqlayır. Doğrudanmı, yoldaş aktivistlər, sizə elə gəlir ki, küçəyə çıxıb bar-bar “Azadlıq! Demokratiya!” bağıranda insanlar sizi dinləyəcək, dəstək verəcək? Doğurdanmı sizə elə gəlir ki, bu gün normal kino görməyən, biologiya dərslikləri olmayan insanlar sizin mübarizənizə qoşulacaqlar? Doğurdanmı, yoldaş maarifçilər, sizə elə gəlir ki, 15 nəfər üçün təşkil etdiyiniz film nümayişləri, Azərbaycanda çəkdiyiniz amma Azərbaycan izləyicisinə göstərmədiyiniz kino hansısa yaraya dərman olacaq? Doğurdanmı qapı-qapı gəzib mədəniyyətinizi insanların ayağına aparmadığınız müddətcə, aktivizm adı ilə insanlara çayxana daydayları səviyyəsində düşünülmüş şüuarlar yox, ciddi araşdırma, düşüncə və mədəni proseslə dəstəklənən düşüncə aparmadığınız müddətcə daim uğursuzluğa məruz qalacağınızı başa düşmək bu qədər çətindir?
Ümidvaram ki, deyil. Ona görə də, hamınızı kollektiv şüurun bir hissəsi olmağa, tarixi binanı qorumağa, Salaam Cinemaya dəstək verməyə, aktiv şəkildə kollektiv prosesdə iştirak etməyə, onun kimlərsə tərəfindən özünküləşdirilməsinə icazə verməməyə, silahdaşlarınıza düşmən münasibəti göstərməməyə, çeynənmiş şüuarlarla yox, yaradıcı bir şəkildə bu mübarizəni qazanmağa dəvət edirəm. Sabah bina sökülsə, daha da vacibi kolektiv iradə əzilsə və ya Salaam Cinema mövcud güclər tərəfindən ğzəlləşdirilib, “YARATlaşdırılacaqsa” bunun bir günahkarı da mövqelərini qorumayan, prosesdə iştirak etməyən sizlər olacaqsınız. Ona görə də, tarixinə sahib çıx yoldaş solçu, onun gələcəyini təyin et, kənarda durma.
pixelskylines
baratheonpilled
dededos
kaledo-art
romaincrisis
janainaart
origamiaround