#zabory

Represje i prześladowania po powstaniu listopadowym spotkały Polaków również w zaborze pruskim:

ograniczenie autonomii Księstwa Poznańskiego

likwidacja urzędu namiestnika

germanizacja szkolnictwa

rządy nadprezydenta Eduarda Flotwella

cenzura

W efekcie Polacy stwierdzili, że trzeba się ogarnąć i zacząć współpracować ze sobą. Jednak zamiast spiskami i powstaniami należy się zająć wydajną działalnością gospodarczą i tworzeniem podstaw państwa, które może kiedys się odrodzi. zaś o obecnej pozycji Polaków ma świadczyć ich stan posiadania i zdolność do wzajemnej pomocy ekonomicznej. Nurt ten nazywa się pracą organiczną.

Przedstawiciele:

Hipolit Cegielski

Gustaw Potworowski - założyciel Kasyna - klubu zrzeszającego ludzi zainteresowanych modernizacją gospodarki 

Karol Marcinkowski - założyciel Towarzystwa Naukowej Pomocy

Prawica - Hotel Lambert

konserwatywno-liberalny charakter

Założyciel - Adam Jerzy Czartoryski

Stosunek do powstania listopadowego - wina leży po stronie radykałów podważających jedność narodu wobec wroga.

Odzyskanie niepodległości - przy wsparciu zagranicznym mocarstw; wzniecanie powstań w kraju - bezsensowne; 

Ustrój i reformy - monarchia konstytucyjna oparta na Konstytucji 3 Maja; uwłaszczenie chłopów z odszkodowaniem dla szlachty

Centrum - Towarzystwo Demokratyczne Polskie (TDP)

Liberalno-demokratyczny charakter 

Ważni działacze: - Wiktor Heltman - Tadeusz Krępowiecki (do 1835) - Tomasz Malinowski

Stosunek do powstania - wina leży po stronie szlachty (nie tylko za upadek powstania ale też za rozbiory i upadek Polski)

Odzyskanie niepodległości:  - najpierw postulowali ogólnoeuropejską rewolucję, w której między             innymi wzięliby udział tez Polacy - potem zaczęto nawoływac Polaków do samodzielnej walki z zaborcami

ustrój i reformy - republika parlamentarna; uwłaszczenie chłopów bez odszkodowań dla szlachty

Lewica - Gromady Ludu Polskiego 

Lewicowo-komunistyczny charakter

Ważni działacze: - Stanisław Worcell - Tadeusz Krępowiecki - Zenon Świętosławski

Stosunek do powstania - “szlachta chuje zjebali wszystko”

odzyskanie niepodległości - samodzielna zbrojna walka ludu

Społeczne:

rusyfikacja

zamknięcie uniwersytetów w Warszawie

początk. kara śmierci, a potem zsyłki na Syberię dla inicjatorów powstania i głównych przywódców; przeciętnych szarych ludzi spotkała amnestia

emigracja ludzi biorących udział w powstaniu z obawy przed represjami 

polskie szkolnictwo podporządkowane ogólnorosyjskiemu systemowi 

armia rosyjska przyniosła ze sobą epidemię cholery

Polityczne:

unieważnienie konstytucji

na jej miejscu Statut Organiczny - Królestwo Polskie staje się po prostu autonomiczną częścią Rosji

utracenie własnego rządu i sejmu

likwidacja armii królestwa (i wcielenie jej żolnierzy do wojsk stacjonujących w głebi Rosji)

coroczne powoływanie 10 tys. rekrutów do wojska carskiego (na 25 lat)

armia rosyjska stacjonująca w Polsce; 

wzniesienie w Warszawie Cytadeli - rosyjskiej twierdzy i więzienia politycznego

liwkidacja odrębności sądowniczej

Ekonomiczne:

nałożenie kontrybucji wojennej

wojsko rosyjskie stacjonujące w Polsce ma być utrzymywane przez Polaków

bariera celna - bankructwo polskich fabryk

wszyscy uczestnicy powstania tracą swoje majątki

wprowadzenie rosyjskiego systemu monetarnego

wprowadzenie rosyjskiego systemu miar i wag

Wybuch:

29 listopada 1830r. spiskowcy wdzierają się do Belwederu w celu zabicia księcia Konstantego

Konstanty ucieka

spiskowcy walczą z patrolami rosyjksimi na terenie miasta

wyżsi oficerowie polscy namawiali spiskowców żeby ci sie ogarneli 

Wielu z nich w efekcie ginie

coraz więcej sił przyłącza sie do powstańców

zdobycie Arsenału i opanowanie wkrótce całego miasta

Spiskowcy nie mieli żadnego większego planu - chcieli tylko zapoczątkować zryw narodowy.

Skład Rady Administracyjnej (RA) obradującej w noc listopadową:

Adam Jerzy Czartoryski

Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki

Julian Ursyn Niemcewicz

Józef Chłopicki

Joachim Lelewel

RA traktuje powstanie jako głupią i niepotrzebną awanturę oraz apeluje o zachowanie spokoju 

Mobilizacja zwolenników powstania - reaktywacja Towarzystwa Patriotycznego  *Joachim Lelewel i Maurycy Mochnacki*

RA zmienia się w Rząd Tymczasowy

generał Józef Chłopicki wykorzystuje swoje poparcie i mianuje się dyktatorem powstania; rozbudowa armii powstańczej

Chłopicki twierdził, że Polska nie ma szans w wojnie z Rosją i optował za negocjacjami i rozwagą. Car Mikołaj o żadnych negocjacjach nie chciał nawet słyszeć - w efekcie Chłopicki składa dymisję.

25 stycznia 1831 - ogłoszenie detronizacji cara Mikołaja I w Królestwie Polskim. Utrzymano monarchie konstytucyjną i przywrócono ograniczane wcześniej wolności i prawa. Powołano Rząd Narodowy. Car wysyła wojsko - początek działań zbrojnych.

Dowódcy powstania:

Józef Chłopicki

Michał Radziwiłł

Jan Skrzynecki

Henryk Dembiński

Ignacy Prądzyński

Kazimierz Małachowski

Jan Krukowiecki

Józef Sowiński

Maciej Rybiński

Józef Dwernicki (Ukraina)

Emilia Plater (Litwa)

Dowódcy rosyjscy:

Iwan Dybicz

Iwan Paskiewicz

Bitwy (1831r) :

pod Stoczkiem             :)

pod Dobrem                 :) 

pod Grochowem                  :|

pod Wawrem                ;)

pod Dębem Wielkim     :)

pod Iganiami                 :)

pod Ostrołęką                           :c

oblężenie Warszawy                 :c

1815 - 1832

Utworzone z większości ziem Księstwa Warszawskiego. W unii personalnej z Rosją. W 1815 car Aleksander I oktrojował (nadał z góry) konstytucję, której podstawy opracował Adam Jerzy Czartoryski. Była to najbardziej liberalna konstytucja w ówczesnej Europie.

Przejawy autonomii:

własna konstytucja

język polski językiem urzędowym

odrębny sejm, rząd i administracja

własne wojsko (w porywach do 30 tys.)

1828r. powstanie Banku Polski

Przejawy podległości:

tytuł króla Polski przysługiwał carom z dynastii Romanowów

konstytucja musiała byc zatwierdzana przez carów

car kierował polityką zagraniczną

urząd namiestnika - przedstawiciel cara w Królestwie

Ustrój:

monarchia konstytucyjna

władza wykonawcza - namiestnik - i

rząd - Rada Administracyjna

władza ustawodawcza - sejm zbierający się co dwa lata na 30 dni

władza sądownicza - niezawisła i niezależna (jedynie zbrodnia stanu była rozpatrywana przez sąd sejmowy)

Królestwo Polskie:

po klęsce Napoleona, wojska rosyjskie wkraczają do Księstwa Warszawskiego i okupują jego teren.

powstaje pytanie - co robić z Polską?

car Aleksander I przychyla się do koncepcji Jerzego Czartoryskiego

Koncepcja Czartoryskiego - odbudowa państwa polskiego (pod rządami carów - czyli w unii personalnej z Rosją), które miałoby się składać z terenów Księstwa Warszawskiego oraz z ziem zabranych przez Rosję w czasach rozbiorów (czyli ziem zabranych).

realizuje ją, lecz nie przyłącza do nich ziem zabranych - powstanie Królestwa Polskiego na mocy decyzji Kongresu Wiedeńskiego

Zabór pruski:

z zachodnich terenów Księstwa Warszawskiego utworzono Wielkie Księstwo Poznańskie (należące do Prus)

miało ono swojego osobnego namiestnika - Antoniego Radziwiłła 

jednak realną władzę sprawował tam nadprezydent (który był pruskim urzędnikiem)

utworzenie sejmu prowincjonalnego, który zbierał sie co 3 lata oraz jednoczesne wprowadzenie wysokiego cenzusu majątkowego

germanizacja

1816 - uwłaszczenie chłopów (1823 w Księstwie Poznańskim)

1821 - utworzenie Ziemstwa Kredytowego - organizacji pomagającej w zdobyciu środków na modernizacje gospodarcze

rozkwit Górnego Śląska

Zabór austriacki:

utworzenie Królestwa Galicji i Głodomerii 

utworzenie galicyjskiego sejmu stanowego (zwoływany co rok)

władza w łapkach austriackiego gubernatora

surowa kontrola i cenzura

wysokie podatki

narastanie antagonizmów między Polakami, a Rusinami

germanizacja

władze niezbyt zainteresowane rozwojem gospodarczym tych ziem

wsie rozdrobnione i przeludnione

nieuregulowanie prawne kwestii chłopskiej

kopalnie (np Wieliczka) przejete przez skarb austriacki

Ziemie Zabrane (zabór rosyjski):

nie weszły w skład Królestwa Polskiego

silne zintegrowanie z resztą imperium

szlachta cieszyła się całkiem sporymi przywilejami (względem chłopów)

mieszkańcy liczyli na ustępstwa i liberalizację na wzór Królestwa Polskiego

ale się tego nie doczekali :c

Rzeczpospolita Krakowska:

niewielkie państewko składające się z Krakowa i okolic

utworzone ponieważ pozostali zaborcy nie chcieli, aby obie historyczne stolice Polski znalazły się pod panowaniem rosyjskim

zachowanie Kodeksu cywilnego Napoleona

senat najwyższą władzą

konstytucja