#w0855

  Artistieke impressie van WISE 0855 in optische golflengtes.

Een mysterieuze buitenaardse wereld met als naam WISE 0855 houdt sinds zijn ontdekking in 2014 de gemoederen bezig. Het object bevindt zich op slechts 7,2 lichtjaren afstand vanaf de aarde en is het koudste object dat ooit buiten het zonnestelsel is aangetroffen. Onderzoekers hebben succesvol een infrarood spectrum van het object weten te verkrijgen, waaruit onder meer de aanwezigheid van waterwolken is gebleken. Het is voor het eerst dat dergelijke wolken buiten het zonnestelsel zijn aangetroffen. Het object in kwestie is vermoedelijk niet echt een planeet, maar een bruine dwerg – feitelijk een mislukte ster. Zo’n object ontstaat via het instorten van een interstellaire gaswolk (zoals een ster), maar weet nooit voldoende massa te verzamelen om tot “ontbranding” te komen.

Artistieke impressie van WISE 0855 op infrarode golflengtes.

Met een massa van zo’n vijf Jupiters doet WISE 0855 in veel opzichten denken aan de grootste planeet in het zonnestelsel. Zo hebben beide objecten ongeveer dezelfde temperatuur. Daarnaast is dus de aanwezigheid van water vastgesteld bij WISE 0855. Dat was geen gemakkelijke opgave, aangezien de bruine dwerg1 veel te lichtzwak is op golflengtes die normaal gesproken gebruikt worden om een spectrum te verkrijgen. Ze hebben het toch geflikt door thermische emissie te detecteren dat afkomstig is vanuit het diepe inwendige van de sub-bruine dwerg. Uit de analyse van het verkregen spectrum is dus duidelijk de aanwezigheid van water(damp) gebleken, maar daarnaast heeft men nog iets opmerkelijks aangetroffen. Of beter gezegd, niet aangetroffen! Jupiter is namelijk rijk aan fosfine, een verbinding tussen waterstof en fosfor. Dit is bij WISE 0855 niet aangetroffen. Volgens de onderzoekers moet dit betekenen dat de ‘dampkring’ van de sub-bruine dwerg veel minder turbulent is dan die van Jupiter.

Bron: University of California

Noot:

Eigenlijk moet een bruine dwerg een massa van minimaal 13 Jupiters hebben om aan de definitie te voldoen. Een object dat zoals een ster ontstaan is, maar een massa van minder dan 13 Jupiters heeft, wordt een sub-bruine dwerg genoemd [↩]

<!-- if(wpa2a)wpa2a.script_load(); //-->

Artistieke impressie van W0855.

Astronomen hebben voor het eerst wolken van waterijs aangetroffen buiten het zonnestelsel. Dergelijke wolken bestaan op aarde en op de vier gasreuzen van het zonnestelsel: Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Nu heeft men gebruik gemaakt van de FourStar-infraroodcamera van het Las Campanas Observatorium in Chili om waterijswolken te detecteren bij de bruine dwergster WISE J085510.83-071442.5 (W0855 voor vrienden).

Bruine dwergen zijn te licht om te stralen als een ster, maar ontstaan wel op dezelfde manier als sterren. De bruine dwerg in kwestie staat op een afstand van 7 lichtjaar en heeft een massa van drie tot tien Jupiters. Hiermee is-ie zelfs te licht om een “echte” bruine dwerg te zijn – het is dan ook een sub-bruine dwerg. Het is ook de koelste in z’n soort die ooit is aangetroffen, met een temperatuur aan het “oppervlak” (feitelijk de wolkentoppen) van maximaal -13 graden C.

https://www.youtube.com/watch?v=qT3pvWleFoU

Bron: Carnegie Institution for Science