HetĀ maag-darmstelsel,Ā digestieve systeemĀ ofĀ gastro-intestinale stelselĀ (la:Ā tractus digestivus) is het systeem dat instaat voor de vertering en opname van voedingsstoffen voor het lichaam.Ā
Vertering wordt gedaan door verschillende organen in het lichaam, waaronder de maag, de darmen, de lever en de alvleesklier. De meeste voedingsstoffen in de voeding kunnen niet als zodanig in het lichaam worden opgenomen. Het spijsverteringsstelsel heeft de volgende taken:
Opname van voedsel
Mechanische verkleining van de voedselbrokken (kauwen en kneden)
Chemische verkleining onder invloed van enzymen (vertering)
Transport van de voedselbrij door het spijsverteringskanaal (slikken en peristaltiek)
Kneden en mengen van het voedsel (peristaltiek)
Overdracht van de voedingsstoffen aan het bloed (resorptie)
Uitscheiden van afvalstoffen door de lever in de darm
Afgeven van niet-verteerde resten (ontlasting)
Het duodenum, de nuchtere darm en kronkeldarm vormen samen deĀ dunne darmĀ die bij de mens zes tot zeven meter lang kan zijn. Aansluitend hierop begint deĀ dikke darm. Deze begint met de blindedarm en eindigt bij de endeldarm. De blindedarm is een kort 'doodlopend' stuk dat eindigt met een wormvormig aanhangsel, ook wel appendix genoemd.Ā AppendicitisĀ is een ontsteking van dit aanhangsel. Foutief spreken mensen vaak van blindedarmontsteking.
De functie van de darm is het verteren en opnemen van voedingsstoffen. Eerst gebeurt er een verteringsproces dat reeds in de mond begint. Lichaamssappen vanuit verschillendeĀ organenĀ komen terecht in de darm om het verteringsproces op gang te brengen. De verteerdeĀ voedingsstoffenĀ kunnen vervolgens door de darmwand heen in het bloed worden opgenomen.
De lever scheidt stoffen uit via de gal in de darm. Deze afvalstoffen verlaten met de ontlasting het lichaam.
De darm heeft eenĀ peristaltiek. Dit is een knijpende voortbeweging die ervoor zorgt dat het voedsel vooruitkomt in de darm. Indien deze peristaltiek te hevig is, kan dat resulteren inĀ diarree.
In de darmholte leven veelĀ bacteriĆ«nĀ (darmflora) die meehelpen met de voedselvertering door stoffen af te breken tot makkelijk op te nemen voedingsstoffen. Hierbij is voornamelijk de productie vanĀ vitamine KĀ door deze bacteriĆ«n belangrijk. Bij pasgeboren baby's ontbreken deze bacteriĆ«n nog, waardoor ze door een tekort aan vitamine KĀ bloedingsstoornissenĀ kunnen krijgen. Elke pasgeborene krijgt daarom 1 milligramĀ vitamineĀ K. Zonder deze darmflora kan een mens niet overleven. Antibiotica bestrijden bacteriĆ«n en zijn daarom ook schadelijk voor de darmflora.
Bij andere diersoorten is de totale lengte van het darmkanaal afhankelijk van het dieet.Ā CarnivorenĀ of vleeseters hebben een kortere darm nodig om hun vlees te verteren, terwijlĀ herbivorenĀ of planteneters een langere darm nodig hebben, omdat de vertering van planten trager verloopt (de darm van een schaap is bijvoorbeeld ongeveer 28 meter).
De mens is eenĀ omnivoorĀ (alleseter) en heeft een darm die in lengte tussen die van een carnivoor en een herbivoor ligt.
