Bu makalede, Türk vatandaşlarının yurtdışı veraset ilamı işlemlerini nasıl yürütebilecekleri sorusu ele alınacaktır. Yurtdışı mirasçılık işlemleri, miras hukuku avukatlarının dahi zorlandığı önemli bir uluslararası hukuk alanıdır.
Yurtdışı Veraset İlamı İşlemleri İçin En Temel Kanun Hangisidir?
Miras hukuku, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 495 ve devamı maddelerinde düzenlenmektedir.
Bunun dışında elbette yurtdışı veraset ilamı işlemlerinde terekenin bulunduğu yer ülkesinin kanunları da uygulanmaya konulabileceğinden milletlerarası özel hukuk metinleri de belirleyici olmaktadır. Bu kapsamda özellikle 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun devreye girebilmektedir.
“Miras bırakan” anlamına gelmektedir. Tereke, miras bırakanın ölümüyle açılacaktır ve bu halde muris ile yasal mirasçılar arasındaki hukuki bağın etki ve sonuçları ortaya çıkmaya başlayacaktır.
Miras konusundaki çalışmalarımız ve tüm hukuki hizmetlerimiz için, “Faaliyet Alanları”mızdan “Miras Hukuku” bölümünü buradan ziyaret edebilirsiniz.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 495’nci maddesine göre miras bırakanın birinci derece mirasçıları, onun alt soyudur ve çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar. Bu kapsamda, altsoy olarak çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar. Miras bırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alacaktır.
Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenler için mirasçılık sıfatlarını gösteren resmi bir belgedir. Veraset ilamı, ‘mirasçılık belgesi’ olarak da adlandırılır. Bu belge, miras bırakanın bıraktığı miras üzerinde hak sahibi olan kişilerin yani yasal mirasçıların kimler olduğunu ve hangi oranda pay sahibi olduğunu düzenlemektedir.
Veraset İlamı Nereden Alınır?
Veraset ilamı, miras bırakanın yerleşim yeri sulh mahkemesince veya noterlikçe hazırlanarak verilir.
Mirasın Kazanılması Öğeleri Nelerdir?
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 599’uncu maddesi gereğince mirasçılar, miras bırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar.
Bunun anlamı, mirasçıların, miras bırakanın aynî haklarını, alacaklarını, diğer mal varlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini kazanma hakkının olmasıdır. Ancak burada dikkate alınması gereken husus, kazanımın yalnızca haklar açısından geçerli olmadığıdır. Yani mirasçılar, miras bırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olacaklardır.
Yurtdışı Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Miras bırakan Türk vatandaşı ise ve yurt dışında vefat etmişse, hem ulusal hem de uluslararası hukukun iç içe geçtiği karmaşık bir alan ortaya çıkmaktadır. Yurt dışı miras hukuku alanında özellikli olan husus, miras bırakanın terekesine erişim için ilk yapılması gerekenin, yine yetkili kurumlardan mirasçılık belgesinin alınmasının gerektiğidir. Mirasçılık belgesi sayesinde, murisin mallarının mirasçılar tarafından kazanılması hakkı doğacaktır. Mirasçılık belgesinin ibrazı, resmi kurumlar nezdinde mirasçılık sıfatının “yasal” olduğunu gösterdiğinden önemi çok büyüktür.
Yurt dışında yaşayan murisin vefatı halinde, özellikle milletlerarası özel hukukun uygulanması söz konusu olacaktır. Bu durumda, adım adım çeşitli hukuki prosedürlerin izlenmesi gerekmektedir.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca miras, ölenin milli hukukuna tabidir. Ancak mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümler ise terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir. Özellikle miras bırakanın yabancı bir ülkede vefat etmişse ve mirasında yabancı ülke sınırları içerisindeki taşınmaz mal bulunursa, o ülkenin yetkili makamlarından mirasçılık sıfatını belgeleyen bir mirasçılık belgesi almak gerekecektir. Mirasçılık belgesinin vermeye yetkili kurum ise bu durumda yabancı ülke hukukuna tabi olduğundan ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Bu konuda örneğin Belçika’da öncelikle murisin bütün banka hesaplarına yasal mirasçıların belirlenme aşamasına kadar resmi olarak bloke konulmaktadır. Ancak mirasçılar veraset ilamını temin ederek bu blokeyi kaldırtmak suretiyle terekeye erişebilir. Diğer ülkeler için ise daha farklı prosedürler izlenebilir. Bu durum ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Dolayısıyla Almanya, İtalya, Avusturya, İsveç, İsviçre ve İngiltere’de veraset ilamı işlemleri ise çok daha farklı denklemleri gerektirmektedir. Dolayısıyla Almanya'da veraset ilamı nasıl alınır veya yurtdışında veraset ilamı nasıl çıkar gibi sorular akla gelmektedir. Bu türden soruların cevabı için ilgili prosedürleri bir uzman desteği ile öğrenmenizde fayda vardır.
Miras hukukunun sınır ötesi uygulaması, yani yurtdışı miras hukuku, hem uluslararası hukukun hem de ulusal hukukun uygulanmasını gerektirecek zor bir alandır. Gerçekten de mirasçılık belgesinin dahi nasıl ve hangi kurumdan temin edilebileceğinin bile tam olarak anlaşılabilmesi, karmaşık hukuki analizleri gerektirmektedir. Bu kapsamda, mirasın açılması işlemlerine, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde detaylı bir hukuki ve teknik danışmanlık alınmak suretiyle başlanmalıdır. Bu türden bir hukuki yardımın olmaksızın mirasçılık işlemleri süreçlerinin başlatılması büyük bir zaman kaybı ve maliyetleri sonuç doğurabileceği ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.
