Op Congres naar Nederland
DE VOORDELEN VAN ECHTE JOURNALISTEN. ‘s Werelds grootste fietscongres, Velo-city, vond dit jaar plaats in de regio Arnhem-Nijmegen van 13 tot en met 16 juni. De organisatie was in handen van de provincie Gelderland in samenwerking met de European Cyclists’ Federation (ECF).
Tijdens dit congres komen zo’n 1.500 bezoekers van over de hele wereld samen om de laatste innovaties op fietsgebied te bespreken en meer te leren over hoe steden en regio’s fietsvriendelijk in te inrichten. Het thema van de conferentie dit jaar is ‘The Freedom of Cycling’, waarbij de link tussen fietsen en onderwerpen zoals gezondheid en sociale cohesie wordt gelegd. Velo-city is bedoeld voor iedereen die zich professioneel bezighoudt met fietsen, de meeste deelnemers zijn dan ook vertegenwoordigers van studiebureaus, urban planners of medewerkers van overheden. Voor een burgerinitiatief als Antwerpenize is het gezien de hoge deelnemersprijs eigenlijk uitgesloten om deel te nemen. Maar wij konden er toch bij zijn dankzij een vriendelijke persuitnodiging die we hadden ontvangen.
AFWEZIGE VLAAMSE P’S In tegenstelling tot heel wat exotische congressen was Velo-City Nijmegen op een mooie (race)fiets afstand van Antwerpen, 143 kilometer is best een haalbare kaart. Wij hebben niet heel hard gezocht, maar Vlaamse pers en politiek waren in grote mate afwezig op dit congres. Meer dan 30 Burgemeesters waren er uit alle uithoeken van de wereld, jammer dat onze schepen van mobiliteit niet aanwezig was. Fietsen en de fietscultuur zijn nochtans enorm actueel. Dagelijks verschijnen fiets-gerelateerde onderwerpen in de Vlaamse kranten, vreemd dus, dat we in de perskamer geen enkele andere Vlaamse journalist hebben mogen begroeten.
THE PROOF IS IN THE PASTA Zo een evenement is best wel indrukwekkend qua organisatie. Aan het woord waren zo’n 250 sprekers uit 40 verschillende landen, verdeeld over meerdere zalen op 2 locaties. De Nederlanders bewezen echt dat ze wat kunnen van organiseren want ze slaagden erin bijna 1000 van de deelnemers vlekkeloos op een gereserveerde ‘groene’ trein naar Amsterdam te loodsen en iedereen ter plaatse te voorzien van een eigen fiets. Hoe serveer je 1500 wereldburgers met de meest uiteenlopende geloofsovertuigingen en eetgewoontes op 3 kwartier een lekkere lunch? Het resultaat was heel veel pasta (en koffie in kartonnen bekertjes).
Samenvatten
Op vier dagen tijd schreven we een boek vol met cijfers, quotes en ideeën.
CIJFERS
Nederland telt per jaar zo’n 8000 ‘sit deaths’, deze passieve levensstijl kost onze wereldeconomie elk jaar 68 biljoen Dollar (sitting is the new smoking). Maria Hopman, professor, Cycling for health
Fietsen is goed voor je portemonnee, actief zijn bespaart je tot 2500 dollar per jaar. In 1960 waren er vooral fietsen in Taiwan, later meer auto en motorfietsen, met als gevolg veel files, als reactie daarop wordt er nu weer veel gefietst. Ya-wen Cheng, Taiwan
De European Union krijgt elk jaar meer dan 513 biljoen euro’s terug van het fietsen. De grootste winsten zijn niet verrassend de voordelen voor de gezondheid, maar de runner up behoort toe aan iets dat de meeste mensen niet zouden verwachten: winkelen. Fietsende shoppers besteden ongeveer 111 miljard euro, ’ dat is geweldig goed nieuws voor winkelcentra in de steden en slecht nieuws voor de grote winkelcentra aan de rand van steden…’ Manfred Neun, voorzitter van de European Cyclists Federation (ECF)
40% van Nederlandse de treinreizigers komen naar het Station met de fiets, 10 keer meer dan gemiddeld in de Europese landen. Er zijn 200.000 gebruikers van de OV fiets in Nederland op 300 locaties, dat zorgt voor 2.4 miljoen trips met de OV-fiets per jaar. Een parkeerplaats voor één fiets aan het station levert 0,5 ton minder C02 in de lucht per jaar. Roger Van Boxtel, CEO van de NS
66% van de Brusselaars heeft een fiets, slechts 11 % fietst regelmatig, bijna niemand fietst naar school, 9% van ouders raden fietsen naar school af, 16,5% van de ouders raden het aan. ‘My bike is in the basement’ en Brussels is a city for cars zijn de meest gehoorde excuses. Sofie Walschap, mobiliteit Brussel
In Utrecht zit 61% op de fiets en neemt slechts 5% de auto, 23% neemt publiek transport om naar het centrum te komen. Lot Hooijdonk, Groenlinks, Utrecht
QUOTES Het thema van het congres was ‘Freedom of cycling’ ‘Exercise is medicine’, een half uur per dag bewegen is het minimum. Maria Hopman
Mensen met Parkingson kunnen moeilijk lopen maar fietsen wel vlot Dr. Bas Bloem of the Radboud University Medical Centre, Bike for Parkingson
Vergelijk auto’s met ganzen en voetgangers en fietsers met spreeuwen. De gans kijkt naar de spreeuwen en denkt: waarom dragen ze geen helmen? Marco Brömmelstroet, de fietsprofessor
In our cities, we don’t need more driverless cars, we need more carless drivers! Marco Brömmelstroet, de fietsprofessor
Alle steden vertellen een verhaal aan de gebruikers van de publieke ruimte. Wanneer u als fietser word ‘getolereerd’ op de wegen: blijf je niet zo lang en kom je nooit meer terug ‘When you are tolerated on the roads as a biker: you don’t stay that long and you never come back.’ Er zijn drie manieren om fietsers welkom te heten in uw stad: dare to cycle, able to cycle and invite to cycle’ (durven te fietsen, laat toe te fietsen en nodigen uit om te fietsen) Richard Ter Avest, Duch Cycling Ambassy
‘We have to follow our customers’ Roger Boxtel topman van de NS en Pier Eringa, directer van ProRail
Don’t copy the Netherlands, but use the expertise. Het Nederlandse voorbeeld, ‘The Dutch model’ geeft steden en gemeenten de mogelijkheid om hun infrastructuur meteen op de juiste manier in te richten. Langs de andere kant wordt het hoge niveau van de fietsinfrastructuur in Nederland soms ook als een frustratie ervaren omdat de lat zo hoog ligt en van een niveau is dat het voor veel landen onhaalbaar is. Johan Diepens, Mobicom ‘It helps a lot when you have a mayor who cycle’. Syb Tjepkema uit Zwolle
De inspiratie voor onze hash-tag campagne “#Fietsvreugde” kregen we op de laatste dag van Dirk von Schneidemesser van Volksentscheid Fahrrad uit Berlijn. Dankzij een goed geörganiseerde volksraadpeging dwongen de Berliners een ambiteus, duurzaam en duidelijk fietsplan af van hun bestuurders. “Vergeet niet dat een klein groep enthouisaste en gemotiveerde mensen de wereld kunnen veranderen”
IDEEËN Tip 1: Maak een Nationaal Fietsplan + website van het Nationaal Fietsplan www.cyclingstrategy.eu Tip 2: Creëer een Nationaal centrum voor de fiets Tip 3: Stel een manifest op en vraag voor ondertekening door alle politici Tip 4: Trein + fiets is een fantastische combinatie Do’s en don’t’s Na het horen van al die talks en presentaties kennen we nu heel wat do’s en don’ts voor iedereen die na een felle verkiezingsstrijd en zware onderhandelingen het mandaat heeft gekregen om een stad te besturen.
BETER NIET DOEN Drukknoppen voor fietsers aan stoplichten. Vergeet de groene golf, fietsers hebben geen ideale snelheid. Zwaar bestraffen van fietsers op negeren van rode stoplichten. Fietsen vergelijken met auto’s (fietsen zijn spreeuwen, auto’s zijn ganzen). Foto’s gebruiken met veel lycra, fluo en fietshelmen in campagnes werkt contraproductief. Werk aan de verkeerde interpretatie van het woord ”fietssnelwegen” want uw inwoners denken. dat het daar gevaarlijk is en enkel voor snelle fietsers.
ZEKER WEL DOEN Bij regenweer meer groen voor fietsers. Aanleggen van ‘conversatiefietspaden’ (fietspaden waar mensen aangemoedigd worden om met elkaar te praten tijdens het fietsen). Zorgen dat fietsen prettig is. Gebruik maken van positieve communicatie bij signalisatie. Een omleidingen duidelijk en consequent aanduiden. Communiceer je data met het publiek. (meten is weten) Organiseer “stedelijk openbaar vervoer” voor goederen. Jargon Wanneer je op hoog niveau wil meepraten over mobiliteit moet je zeker volgende termen af en toe eens laten vallen: CYCLING ADVOCATES, dat zijn de engelen van het fietsgeloof, zij die de goede boodschap uitdragen en iedereen overtuigen om te kiezen voor de fiets als primair vervoersmiddel. MODAL SPLIT, of beter de verdeling van de (personen-) verplaatsingen over de vervoerwijzen (modaliteiten). De modal split wordt in de meeste gevallen op twee verschillende manieren berekend: modal split naar voertuigkilometers en de modal split naar aantal verplaatsingen. COMMUTERS, dat is het Engelse woord voor pendelaar, binnen de mobiliteit van een stad is dit een heel belangrijk groep. MAAS (Mobility As A Service), is het nieuwe toverwoord in een modern mobiliteit. De tijd dat we transportmiddelen kopen om onszelf te kunnen verplaatsen is voorbij, morgen kopen we gewoon de verplaatsing en wordt ons het beste transportmiddel aangereikt.
Velo-City in eigen stad
Wat als…
Antwerpenize eens mee een echt fietscongres zou mogen organiseren, hoe zouden wij dat aanpakken?
Strenge(re) selectie van talks (mét expertise-quotering zodat niemand nog iets moet horen dat hij al weet), sprekers op voorhand goed briefen over het concept van de talk.
Truckjes toepassen om deelnemers met elkaar te laten praten.
QR-codes op badges zodat je elkaar echt kan scannen.
Twitterfeeds en credits aan zijkant van elke presentatie.
Gebruik maken van de expertise van alle aanwezige verkeersdeskundigen om in één week tijd een belangrijk stedelijk kruispunt aan te pakken. Een ploeg wegenwerkers met verf en straatmeubilair staat klaar om instructies uit te voeren. Op de laatste dag van het congres wordt het kruispunt feestelijk ingereden.
In alle lagen van de organisatie zoveel mogelijk kleine lokale bedrijven en mensen betrekken, zodat het congres werkelijk is ingebed in de gemeenschap/stad. (= betrokkenheid). Wij denken aan catering, gidsen, events, feestjes…
Logeren bij locals (gastgezinnen) i.p.v. 1500 internationale gasten allemaal op hotel te stoppen. De internationale gasten zullen zelf spontaan aan de burgers uitleg kunnen geven over fietsen in de stad.
Burgers en hun initiateven willen steeds meer inspraak en participatie. Congressen over mobiliteit en steden moeten toegankelijk kunnen zijn voor iedereen, een deelnamekost kost van 100-den Euro’s is elitair en sluit veel geïnteresseerden uit.
Toepassen van “Design for memory” (link) trucks om deelnemers een aangename blijvende feel good ervaring te bezorgen over het event en de talks.
Back in town
Is Antwerpen nog steeds een belangrijke stad in Europa? Toen we na een week blinkende gele treinen en sobere stations in Roosendaal overstapten op onze trein (met vertraging) richting Antwerpen twijfelde we wel even. De 2017 Copenhagenize index geeft Antwerpen nog altijd een mooie 7de plaats in de wereldwijde ranglijst van fietssteden, maar we hebben nog heel veel potentieel dat we mits een beetje ambitie perfect kunnen waarmaken. Onze havenstad heeft alle troeven om op een mooie dag de gaststad te zijn voor dit Velo-City congres. Zeker nu we als stad kunnen uitpakken met het nieuwe Flanders Meeting & Convention Center Antwerp en heel wat nieuwe fietsvriendelijke infrastructuur in de pijplijn zit. Net zoals de Olympische spelen of de Tour De France is het hosten van Velo-city serieuze citymarketing waar een stad jaren vruchten van kan plukken.
