#tiemchung

Bạch hầu: Căn bệnh nguy hiểm dễ bị nhầm lẫn

Bạch hầu, một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây ra, từng là nỗi ám ảnh toàn cầu với tỷ lệ tử vong lên đến 5-20%, đặc biệt ở những người chưa được tiêm vắc xin đầy đủ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2019 ghi nhận hơn 23.000 ca mắc bạch hầu, tăng gấp 2,6 lần so với năm 2017. Bệnh khởi phát với các triệu chứng như ho khan, khàn giọng, đau họng và sự xuất hiện của giả mạc trắng xám ở vùng hầu họng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh hô hấp thông thường như viêm thanh quản hay cảm lạnh. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bạch hầu có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm cơ tim, suy thận cấp hoặc suy hô hấp, đe dọa tính mạng.

Ho trong bệnh bạch hầu: Dấu hiệu cần lưu ý

Nhiều người thắc mắc liệu bạch hầu có gây ho hay không. Câu trả lời là có, nhưng ho không phải triệu chứng nổi bật nhất. Ho trong bạch hầu thường là ho khan, đi kèm khàn giọng hoặc tiếng thở rít do giả mạc làm hẹp đường thở. Giả mạc này, hình thành từ độc tố vi khuẩn, gây kích ứng nghiêm trọng ở họng và thanh quản, dẫn đến các cơn ho không hiệu quả trong việc làm sạch đường thở. Triệu chứng này dễ bị bỏ qua, đặc biệt ở trẻ em, khi nhầm lẫn với các bệnh lý như viêm thanh khí quản. Ngoài ho, bệnh nhân có thể gặp sốt, sưng hạch cổ, khó nuốt và mùi hôi đặc trưng trong hơi thở, đòi hỏi sự chú ý ngay lập tức để tránh biến chứng nguy hiểm.

Lây lan nhanh chóng: Hiểu biết để phòng ngừa

Bạch hầu lây lan chủ yếu qua đường hô hấp, thông qua các giọt bắn từ ho, hắt hơi hoặc nói chuyện của người mang mầm bệnh. Đáng lo ngại, những người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng rõ ràng vẫn có thể lây nhiễm, khiến bệnh dễ lan rộng trong cộng đồng, đặc biệt ở những khu vực có tỷ lệ tiêm chủng thấp. Vi khuẩn còn có thể lây gián tiếp qua việc tiếp xúc với vật dụng cá nhân của người bệnh như cốc, khăn hoặc quần áo. Để giảm nguy cơ lây nhiễm, tiêm vắc xin bạch hầu là biện pháp hiệu quả nhất, giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, như lịch sử đã chứng minh qua sự kiểm soát thành công của bệnh trong 50 năm qua nhờ vắc xin.

Vắc xin phế cầu 15 (PCV15) là gì?

Vắc xin phế cầu 15 hay PCV15 (Vaxneuvance), là một loại vắc xin liên hợp hiện đại do MSD (Merck Sharp & Dohme) nghiên cứu và sản xuất. Vắc xin này được thiết kế để bảo vệ cơ thể trước 15 loại vi khuẩn phế cầu nguy hiểm, bao gồm các chủng gây ra các bệnh nghiêm trọng như viêm màng não, viêm phổi và nhiễm trùng huyết. So với PCV13, PCV15 có khả năng bảo vệ rộng hơn, nâng cao hiệu quả phòng ngừa các bệnh liên quan đến phế cầu khuẩn.

PCV15 sử dụng công nghệ liên hợp tiên tiến, kết hợp các phân tử polysaccharide từ vi khuẩn phế cầu với một protein vận chuyển, giúp kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể mạnh mẽ và lâu dài. Không chứa vi khuẩn sống, vắc xin này an toàn cho nhiều đối tượng, từ trẻ sơ sinh đến người cao tuổi.

Lịch tiêm phế cầu 15 theo độ tuổi

Lịch tiêm phế cầu 15 được xây dựng dựa trên độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng người. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết:

Đối với trẻ em

Vắc xin PCV15 được khuyến cáo cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên. Lịch tiêm chuẩn cho trẻ khỏe mạnh bao gồm 4 mũi:

Mũi 1: Trẻ 2 tháng tuổi.

Mũi 2: Trẻ 4 tháng tuổi.

Mũi 3: Trẻ 6 tháng tuổi.

Mũi nhắc lại: Trẻ từ 12-15 tháng tuổi.

Trẻ có nguy cơ cao, như mắc bệnh mãn tính hoặc suy giảm miễn dịch, có thể cần lịch tiêm bổ sung theo chỉ định của bác sĩ. Việc tuân thủ đúng lịch tiêm giúp trẻ được bảo vệ tối ưu trước các bệnh nguy hiểm do phế cầu khuẩn.

Đối với người lớn

Người lớn, đặc biệt là những người trên 50 tuổi hoặc có bệnh lý nền như tiểu đường, bệnh tim, bệnh phổi mãn tính, được khuyến nghị tiêm PCV15 để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Lịch tiêm cho người lớn thường bao gồm:

Mũi cơ bản: Một liều duy nhất cho người từ 50 tuổi trở lên hoặc có nguy cơ cao.

Mũi nhắc lại (nếu cần thiết): Một số người có thể cần tiêm liều bổ sung sau 5-10 năm, tùy theo sức khỏe và khuyến nghị của bác sĩ.

Việc tiêm vắc xin cho người lớn không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần giảm thiểu sự lây lan của vi khuẩn phế cầu trong cộng đồng.

Lợi ích vượt trội của vắc xin phế cầu 15

Tiêm vắc xin PCV15 mang lại nhiều lợi ích thiết thực, bao gồm:

Ngăn ngừa bệnh lý nguy hiểm: Vắc xin giúp bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh như viêm màng não, viêm phổi, viêm tai giữa và nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn.

Hạn chế các biến chứng nghiêm trọng: Các bệnh do vi khuẩn phế cầu có thể để lại hậu quả nặng nề như tổn thương hệ thần kinh, suy giảm thính lực hoặc thậm chí tử vong.

Tăng cường miễn dịch cộng đồng: Khi nhiều người được tiêm vắc xin, vi khuẩn phế cầu khó lây lan, bảo vệ cả những người chưa tiêm.

An toàn và hiệu quả cao: PCV15 đã được kiểm nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt, được phê duyệt bởi FDA và các cơ quan y tế uy tín trên toàn cầu.

Lưu ý quan trọng khi tiêm vắc xin phế cầu 15

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi tiêm PCV15, bạn cần lưu ý:

Trước khi tiêm

Khám sức khỏe: Cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử dị ứng, bệnh lý hoặc các vắc xin đã tiêm trước đó để bác sĩ đánh giá.

Chống chỉ định: Không tiêm PCV15 cho người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với thành phần vắc xin hoặc độc tố bạch hầu. Người đang sốt cao hoặc mắc bệnh cấp tính nên hoãn tiêm.

Kết hợp vắc xin: PCV15 có thể tiêm đồng thời với các vắc xin khác như vắc xin cúm, nhưng cần sử dụng bơm kim tiêm riêng và tiêm ở các vị trí khác nhau.

Sau khi tiêm

Theo dõi phản ứng: Các tác dụng phụ nhẹ như đau tại chỗ tiêm, sưng đỏ, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi có thể xảy ra và thường tự khỏi trong vài ngày. Nếu có dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở hoặc phát ban, hãy đến cơ sở y tế ngay.

Chăm sóc cơ thể: Nghỉ ngơi, bổ sung nước và tránh hoạt động nặng sau tiêm để cơ thể phục hồi tốt hơn.

Tuân thủ lịch tiêm: Ghi lại lịch tiêm và tuân thủ đúng thời gian, đặc biệt với trẻ em, để đảm bảo hiệu quả bảo vệ lâu dài.

Ai nên ưu tiên tiêm vắc xin phế cầu 15?

PCV15 được khuyến nghị đặc biệt cho:

Trẻ em dưới 5 tuổi, nhất là trẻ từ 6 tuần đến 2 tuổi.

Người trên 65 tuổi.

Người mắc bệnh mãn tính như tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh phổi hoặc suy giảm miễn dịch.

Những người sống trong môi trường đông đúc hoặc có nguy cơ tiếp xúc cao với vi khuẩn phế cầu.

Giá và địa điểm tiêm vắc xin PCV15

Vắc xin PCV15 hiện được cung cấp tại nhiều trung tâm tiêm chủng uy tín trên cả nước. Giá tiêm mỗi mũi thường dao động từ 1.000.000 - 1.500.000 VND, tùy thuộc vào thời điểm và chương trình ưu đãi. Để đảm bảo chất lượng và tiện lợi, bạn nên liên hệ trước với các cơ sở y tế như hệ thống Tiêm Chủng Long Châu để được tư vấn chi tiết. 

Kết luận

Lịch tiêm phế cầu 15 là chìa khóa quan trọng để bảo vệ sức khỏe trước các bệnh lý nguy hiểm do vi khuẩn phế cầu gây ra. Việc tiêm đúng lịch, đúng đối tượng không chỉ giúp bảo vệ cá nhân mà còn góp phần xây dựng hàng rào miễn dịch cho cộng đồng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ, lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín và tuân thủ các hướng dẫn y tế để đảm bảo hiệu quả tối ưu khi tiêm vắc xin PCV15. Bảo vệ sức khỏe hôm nay là đầu tư cho tương lai!