De dingen die mensen zeggen
'En hoe is het met je ...? Nog steeds ... (persoon draait met zijn vinger rondjes naast zijn hoofd)?' Ik heb een ziek familielid. Nu is de ziekte niet fysiek. Taal is hierin, net zoals in alle andere zaken, erg belangrijk heb ik de laatste jaren gemerkt. Er zijn zoveel labels, diagnoses en vooroordelen die een mens kunnen treffen.
Zo heb ik onder meer geleerd dat je niet je ziekte bent. Je hebt een bepaalde ziekte. Je bent dus niet bipolair, maar je hebt een bipolaire stoornis. Je bent geen autist, maar zit in het autisme-spectrum. Lijkt me best logisch dat dit fijner is voor de persoon zelf. Je wilt niet dat een aandoening jouw 'single story' wordt.
De persoon van de quote hierboven had ik al een hele tijd niet gezien. Ik kwam hem tegen bij een concert van De Dijk in de Ziggo Dome.
Stel je voor dat hij tegen mij had gezegd: 'en hoe is het met je ... (naam familielid). Nog steeds kanker?' En dat hij dan daarbij een of ander raar gebaar had gemaakt. Z'n tong uit had gestoken of zo.
Ik ben meerdere keren zo benaderd door mensen die mij en mijn familielid van vroeger kennen. Een beetje besmuikt, lacherig. Alsof ik me op de een of andere manier zou moeten schamen voor de aandoening die hem getroffen heeft.
Niet dus. Ik schaam me niet. Het is alleen maar erg verdrietig en pijnlijk, de hele situatie. En ik heb op geen enkele manier het gevoel dat het ook maar enigszins iets zegt over mij. Net zomin als dat het zou doen als hij kanker zou hebben.
Laten we allemaal eens wat meer nadenken voordat we wat zeggen tegen mensen. Vooral over zaken waar we absoluut geen verstand van hebben. En laten we zorgen dat het praten over mentale gezondheid uit de taboesfeer wordt gehaald. Ik twijfel trouwens ook alweer over dit stuk. Want kun je iemand met een aandoening 'ziek' noemen? Of is er bijvoorbeeld alleen sprake van ziekte tijdens een psychose?
Beetje jammer ook weer dat Gordon in zijn veelbesproken interview met Beau zegt dat de man waar hij een relatie mee had meerdere persoonlijkheden had, en dat hij het achteraf wel kon begrijpen want zijn broer had schizofrenie en dat is erfelijk. Ahum. Schizofrenie is niet meerdere persoonlijkheden hebben:
'Schizofrenie is een hersenaandoening waarbij je last hebt van psychoses. De aandoening wordt daarom ook wel psychose-gevoeligheid genoemd.
Psychose-gevoeligheid De psychoses die bij schizofrenie horen, kunnen bij iedereen anders zijn. De naam schizofrenie geeft het idee dat de aandoening voor iedereen hetzelfde is, maar dat is niet zo. Er zijn daarom steeds meer artsen en psychiaters die het liever over psychose-gevoeligheid hebben, in plaats van over schizofrenie.
Geen gespleten persoonlijkheid Schizofrenie is een hersenaandoening waar misverstanden over bestaan. Een van die misverstanden is dat je een gespleten persoonlijkheid hebt. Iemand kan dan het ene moment zijn gewone ik zijn, en even later compleet iemand anders. Dit heeft helemaal niets met schizofrenie te maken.'
Nou, genoeg te melden over dit onderwerp. Misschien blijf ik dit stuk wel gewoon telkens aanvullen met nieuwe informatie.
Bijvoorbeeld met deze aflevering van de docu Verward. Heel herkenbaar.
