Vandaag ben ik met mijn klas naar het Fort van Breendonk geweest, het enige concentratiekamp van de Nazi's hier in België uit WOII, en nog bijna volledig intact.  (info)
Toen ik voor de poort stond moest ik ineens denken aan de film van Anne Frank die ik had gezien. Het leek alsof ik op de filmset stond. Het leek allemaal zo onrealistisch alsof mijn brein niet wilde begrijpen dat dit echt is en dat wat hier gebeurd is echt is. We gingen de brug over en kwamen op een plein, weer zo een typische filmscèneplaats. Ik zie het zo voor mij: mensen in gestreepte kledij met een kannetje vasthoudend in een rij voor soep/lauw water. Maar dit is geen filmset en het was heel moeilijk om dat te vatten. We lopen naar een "hut" waar alle leiders of ook wel slechteriken zijn afgebeeld. Er is één vrouw, ik kijk naar haar naam en er loopt een rilling over mijn rug. Ze heet Ilse. Ik voel haat voor haar voor de oneer dat ze mijn naam heeft aangedaan. Ik heb zeker 3min naar die wazige foto zitten staren. Waarom toch? Waarom? Vervolgens gingen we de keuken binnen waar Duitse doodsberichten ophingen met valse verklaringen voor het overlijden van een gevangene. Hoe ver kan een leugen gaan? Als je zelfs gaat liegen over de dood van een persoon. Als je gaat liegen over de vraag: waarom is hij gestorven? Toen we in de ellenlange gang met kamers kwamen kreeg ik het echt benauwd, bij elke stap die ik zette voelde ik me zwaarder worden.  Ik keek naar de vloer. Hier hebben gevangenen gelopen: Joden, communisten, politiekers, verzetstrijders, ... stuk voor stuk mensen zoals wij. Maar zij moesten door de hel. Hoe moeten ze zich gevoeld hebben toen ze hier liepen? Ik weet dat ik hier straks terug weg ben, ik krijg info over hoe het was, meer niet en ik krijg het al moeilijk door hier gewoon te lopen. Hoe moeten zij zich dan in godsnaam gevoeld hebben? Zij die niet wisten hoelang ze hier nog moesten blijven, zij die  dag in dag uit pijn moesten doorstaan en hun vrienden en familie zagen afzien of juist misten en niet wisten wat er met hen gebeurde. Wat zit ik dan te zagen als ik eens veel werk heb? Wat zit ik dan te zagen als mama erwten heeft gemaakt (wat ik absoluut niet lust)? Wat zit ik dan te zagen als mijn broer weer spelletjes is aan het spelen en ik dus geen tv kan kijken? Wat zit ik dan te zagen? We gaan één van de vele kamers binnen waar 48 man de ergste nachtmerries van hun leven hebben gehad. De houten bedden, de strooien zakken, de twee kleine tafeltjes, ... ik raak alles aan want zo ben ik. Het is pas als ik het voel dat ik besef dat het echt is. Dan pas kan ik er iets bij voorstellen. De gids vertelt ons verhalen over verschrikkelijke mensen, mensen die geen genade kennen, geen medeleven. Mensen voor wie anderen vernederen een spel was. Ze vertelt ook dat er in elke kamer een kapo werd aangeduid (een soort van chef voor de kamer) en dat die meestal de kant van de Nazi's kozen wat ook ergens logisch is want je wilt overleven. Al zou ik het denk ik niet doen. Ik denk dat ik het liefst zo snel mogelijk zou sterven, dus dan kies ik toch de kant van mijn medegevangen. Maar dat zeg ik nu. In de isoleerkamer werd ik spontaan bang, ik wist niet hoe ik me moest gedragen. Vervolgens gingen we naar de folterkamer en ik werd nog stiller dan ik al was. Hier zijn geen woorden voor te vinden die waardevol genoeg zijn om uit te spreken als je die haak ziet hangen. Dat mensen zo ver kunnen gaan, dat gaat er bij mij niet in. Dat men zijn medemens zo kan martelen zonder dat dat iets doet met hun geweten, is dat echt mogelijk? Ik kan het niet geloven, nee, ik wil het niet geloven. Wanneer we naar buiten gaan en de zon in mijn ogen prikt besef ik pas hoe duister het binnen eigenlijk was. We wandelen, slenteren (want ik ben zo moe geworden dat ik amper vooruit geraak) naar de executieplaats. Als ik daar de kettingen zie hangen waaraan zo veel mensen het leven lieten walg ik. Hoe kon onze wereld zo grof en beïnvloedbaar zijn dat dit alles kon gebeuren? Zeg me hoe.
Deze uitstap heeft me veel geleerd: minder feiten en meer gevoelens. Hoe mensen dachten, handelden en voelden vind ik het interessante aan geschiedenis. Alle data en feiten interesseren me minder. Er zijn vele vragen opgelost maar er zijn er dubbel zo veel bij gekomen, allemaal vragen waar geen antwoord op te vinden is denk ik. Door deze uitsap is ook het besef gekomen dat dat verhaal dat ons al duizenden keren werd verteld ook echt is. Voor deze uitsap was het nog maar een verhaal, het is nu pas dat het tot me doordringt dat het realiteit was. En dit nooit meer!