#spring issues

Η άνοιξη έφτασε και μαζί της η Thaumatopoea pityocampa. Η αλλιώς η πιτυοκάμπη, η κάμπια των πεύκων.

Από αρχές Φλεβάρη μέχρι και τον Ιούλιο θα μας ταλεπωρήσουνε λιγάκι. Τις έχουμε συναντήσει πολλές φορές σε πευκοδάση να δημιουργούν μεγάλες στρατιές και να προχωρούν με εκπληκτική πειθαρχία.

Θα δούμε τις φωλιές τους (κουκούλια) να κρέμονται από τα κλαδιά των πεύκων σαν τσαμπιά από ιστό.

Μη σας ξεγελά όμως η αστεία τους και χνουδωτή εμφάνιση

Οι πιτυοκάμπιες έχουν αναπτύξει ένα φοβερό μηχανισμό άμυνας απέναντι στα αρπακτικά. Από τις τρίχες της πλάτης τους εκκρίνεται η πρωτεΐνη thaumatopein (το αλλεργιογόνο), που όταν έρχεται σε επαφή με το θύμα τους ευθύνεται για την οξεία απελευθέρωση ισταμίνης. Η ισταμίνη ευθύνεται για την αλλεργική αντίδραση που μπορεί να προκληθεί σε ζώα και ανθρώπους!!!

 Το δηλητήριο της κάμπιας μπορεί να περάσει στον οργανισμό με επαφή ή ακόμα και εναέρια.

Άμεση επαφή με την κάμπια. Κάθε τρίχα περιέχει μια σφραγισμένη κάψουλα με taumatopein. Μόλις η τρίχα καρφωθεί στο δέρμα η μυτερή άκρη σπάει απελευθερώνοντας το αλλεργιογόνο. Το ανοσοποιητικό σύστημα του θύματος αντιδρά στο αλλεργιογόνο απελευθερώνοντας ισταμίνη.

Η Μεταφορά τριχών μέσω του αέρα γίνεται από τρίχες που έχουν απομείνει στο κουκούλι τους. Μπορούν να ενεργοποιηθούν είτε όσο παραμένουν μέσα στο κουκούλι είτε αφού τις μεταφέρει ο αέρας επάνω σε εμάς ή στα ζώα μας. Έτσι, ακόμα και σε εποχές που δεν βλέπουμε κάμπιες να κυκλοφορούν στο έδαφος κινδυνεύουμε από αλλεργική αντίδραση του δέρματος ή των βλεννογόνων της μύτης μας.

Τα πρώτα συμπτώματα αν το ζώο μας έρθει σε επαφή με τις τρίχες της κάμπιας είναι πρήξιμο των χειλιών, του ρύγχους και του προσώπου καθώς και άφθονη έκκριση σάλιου. Μπορεί να ακολουθήσει κνησμός γύρω από το κεφάλι, ανησυχία και επίμονο τρίψιμο της μουσούδας και του προσώπου του ζώου στο έδαφος.

Αν το δηλητήριο έρθει σε επαφή με τη γλώσσα,δημιουργείται σοβαρή φλεγμονή. Οι πληγείσες περιοχές παθαίνουν «γάγγραινα», δηλαδή νεκρώνουν, ξηραίνονται και πέφτουν, όσο περνάει η ώρα, η μόλυνση εξαπλώνεται.

Κάποια ζώα αρχίζουν να παρουσιάζουν οξεία συμπτώματα εμετού και κατάποσης σάλιων ή σοβαρή φλεγμονή των οφθαλμών και της γύρω περιοχής.

Η καλύτερη πρόληψη είναι να ελέγχουμε καλά τα πεύκα αν είναι υγιή η έχουν προσβληθεί από την κάμπια ή ακόμα καλύτερα να αποφεύγουμε τα πευκοδάση την εποχή εκείνη.

Αν αντιληφθούμε ότι ο σκύλος έχει έρθει σε επαφή με την κάμπια τότε το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να ρίξουμε άφθονο νερό στη μουσούδα του ώστε να φύγουν όσα περισσότερα υπολείμματα της κάμπιας ή των τριχιδίων βρίσκονται στη πληγείσα περιοχή, να τρέξουμε στον πλησιέστερο κτηνίατρο και να αφήσουμε τα γιατροσόφια, καθώς αν δεν έχουμε τις κατάλληλες γνώσεις μπορεί η κατάσταση ζώου να χειροτερεύει άμεσα.

Λίγα λόγια για τη πιτυοκάμπη.

Οι κάμπιες των πεύκων Θεωρούνται ο δεύτερος μεγαλύτερος εχθρός των πεύκων μετά τις δασικές πυρκαγιές.

Έχουν μαύρο δέρμα και κεφάλι, κόκκινες τρίχες κατά μήκος της πλάτης και γκρίζες στα πλευρά τους.

Αντέχουν στο κρύο, ακόμα και σε θερμοκρασίες κάτω από 0° C. Τα μεταξωτά κουκούλια-φωλιές λειτουργούν ως «ηλιακό καλοριφέρ», παρέχοντας την θερμοκρασία που απαιτείται για την ανάπτυξή τους στο στάδιο της προνύμφης (κάμπια).

Κάθε θηλυκό (με τη μορφή νυχτοπεταλούδας) εναποθέτει περισσότερα από 300 αυγά μέσα σε μεταξωτές θήκες. Οι νεαρές προνύμφες εμφανίζονται 30‐ 45 ημέρες μετά. Μόλις μεγαλώσουν σε μέγεθος αρχίζουν να υφαίνουν κουκούλι και να προστατεύονται μέσα σε αυτό από τις καιρικές συνθήκες και τους φυσικούς εχθρούς.

Κάθε κουκούλι φιλοξενεί κατά μέσο όρο 100 κάμπιες ενωμένες μεταξύ τους με μια μόνο κλωστή του μεταξιού.

Όσο παραμένουν επάνω στο δέντρο,βγαίνουν από τη φωλιά το βράδυ, σε πομπή (ενωμένες μεταξύ τους με μια μεταξωτή κλωστή), σε αναζήτηση πευκοβελόνων από τις οποίες τρέφονται αποκλειστικά, σε αυτό το στάδιο.

Καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα πευκοβελόνων και αυτό μπορεί να στρεσάρει ιδιαίτερα τα νεαρά πεύκα.

Επιστρέφουν στη φωλιά τους,χρησιμοποιώντας ως οδηγούς τα νήματα από μετάξι που άφησαν πίσω τους. Σπάνια εγκαταλείπουν το πεύκο που φιλοξενεί τη φωλιά τους και μόνο για την αναζήτηση τροφής.

Η τελική πομπή (λιτανεία) κατεβαίνει στο έδαφος από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο, αφού οι προνύμφες ολοκληρώσουν πέντε προνυμφικά στάδια και επηρεάζεται από τις τοπικές κλιματικές συνθήκες (όσο θερμότερο το κλίμα, τόσο νωρίτερα εμφανίζονται οι πομπές).

Το ένστικτο της ταφής ενεργοποιείται όταν η θερμοκρασία φθάνει τους 20ºC. Η ομάδα αφήνει το πεύκο το πρωί, προς αναζήτηση της κατάλληλης θέσης «νύμφωσης» στο έδαφος, καθοδηγούμενη πάντα από ένα θηλυκό άτομο. Αναζητούν το κατάλληλο έδαφος για να θαφτούν (συνήθως ελαφρύ, ηλιόλουστο και αφράτο χώμα, ώστε να διευκολύνεται η διείσδυσή τους σε βάθος 5‐20 εκατοστών) ή σέρνονται κάτω από πυκνό φύλλωμα.

Η νύμφωση συνήθως διαρκεί 4‐5 μήνες. Μετά από μερικές μέρες αδράνειας, οι προνύμφες απαλλάσσονται από το παλιό τους δέρμα και γίνονται χρυσαλλίδες. Μέσα στο σώμα της κάθε χρυσαλλίδας, γίνεται η μεταμόρφωση σε νυχτοπεταλούδα. Όταν ολοκληρωθεί η αναδόμηση των εσωτερικών οργάνων, η πεταλούδα εγκαταλείπει το δέρμα της νύμφης και μπορεί να πετάξει για να ζευγαρώση και έτσι αρχίζει ένα νέο βιολογικό κύκλο, μια νέα γενιά.

Η διάρκεια του βιολογικού κύκλου είναι, συνήθως, μονοετής. Υπάρχει όμως περίπτωση να διαρκέσει 2, 3 ή και 4 ακόμα χρόνια.

Πηγή:

www.geoponiko-parko.gr